Жаңалықтар

Стендап-комик Нұрасхан Басхожаев сахнада әдепсіз сөздер айтып, блогер Мадленді қорлағаны үшін 15 күнге қамалды

Сот ақпаратына сүйенсек, Басхожаевқа ӘҚБтК-нің 434-бабының 1-бөлігі бойынша, яғни ұсақ бұзақылық жасады деген айып тағылған.

«Сот анықтағандай, айыпталушы ойын-сауық мекемесінде стендап көрсету кезінде жиналғандарға қатысты әдепсіз сөздер айтып, сол арқылы қоғамдық тәртіпті бұзған», – делінген сот хабарламасында.

Басхожаев өз кінәсін толық мойындап, іс материалдарында көрсетілген мән-жайларды растаған.

Сот оның кінәсі дәлелденгенін растап, оны 15 тәулікке қамауға алу түріндегі әкімшілік жаза тағайындаған.

Айта кетейік, екі миллион жазылушысы бар қазақстандық блогер Мадлен стендап-комик Нұрасхан Басхожаевты Алматыдағы Central stand up Club алаңында айтқан әзілдері үшін сотқа шағымданатынын жазған.

Қазақстанда өңірлердегі су тасқынынан кейін 356 отбасы қираған баспанасының орнына тұрғын үй мен пәтер алып үлгерді. Бұл туралы Үкімет баспасөз қызметі хабарлайды.

Жалпы ел бойынша 356 отбасы жаңа үйлер мен пәтерлерге ие болды. 1 472 үй салынып жатыр. 1 389 үйде жөндеу жұмыстарын жүргізуге 5,2 млрд теңгеден астам қаражат бөлінді. 3 804 отбасы материалдық шығын үшін жалпы сомасы 657 млн теңгеге өтемақы алған.

«29 625 отбасы 10,7 млрд теңгеден астам сомаға 100 АЕК мөлшерінде біржолғы төлем алды, барлығы 30 912 өтінім қабылданды. Аталған жұмыстар Қостанай, Ақтөбе, Ақмола, Батыс Қазақстан, Қарағанды, Павлодар, Абай және Ұлытау облыстарында толығымен аяқталды. Жұмыс Атырау және Солтүстік Қазақстан облыстарында жалғасуда», – делінген Үкімет хабарламасында.

Қазір өңірлерде 8 863 нысан бойынша залалды бағалау...

АҚШ Бағалы қағаздар мен биржалар жөніндегі комитеті 8 компания үшін Ethereum криптовалютасын биржалық саудаға шығаруға рұқсат берді. Қазір осы криптовалюта бағамы өсе бастады.

Reuters ақпаратына сүйенсек, Комиссия Ethereum криптовалютасын капиталдандыру бойынша екінші орында тұрған спот-биржалық қорларды іске қосуды және олардың қағаздарын NASDAQ, NYSE және CME биржаларында жариялауды ресми түрде мақұлдады.

Осыған дейін АҚШ-та биткоинге арналған ETF-тердің іске қосылуы нарыққа капитал ағынын тудырды.  2024 жылы криптовалюта бағасының өсуінің негізгі катализаторлары болды. 

2023 жылдан бері BlackRock және Fidelity сынды криптовалюта нарығында танымал компаниялар биржалық сауда-саттық қорларының мақұлдауын күткен. Бұл олардың құнды қағаздары бағасының өсуіне сеп болады деген сенім болған. Комиссия шешімінен кейін...

Энергетика министрлігі цифрлық трансформация кеңсесі шеңберінде мұнай жеткізу кестесін қалыптастыруды (Энергетика министрінің №191 бұйрығы) қолға алмақ.

Министрлік мына қызметтерді кезең-кезеңімен іске асырмақ:

Осылайша, цифрлы трансформация адами факторды азайтуға, тиімділікті арттыруға, ашықтық қағидаты мен құпиялыққа жол бермеуді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Биылғы үшінші тоқсанында сервис іске қосылмақ.

Айта кетейік, министрлік наурыз айында 70,5 миллион тонна мұнай экспортталғанын мәлімдеді.

Оңтүстік Кореяның автоөндіріс компаниялары шығынға батты. Hyundai, Toyota, Kia, Renault и Volkswagen 12 модель түрі бойынша шығарылған 266 074  автокөлікті кері қайтаруды сұрап отыр. Бұл жайында Yonhap басылымы хабарлады.

Алпауыт өндіріс орындары мұндай шешім қабылдаудың негізгі себептерін атады.  

Мәселен, Hyundai Genesis көлігіндегі гидроэлектрондық басқару блогы мен Kia Carnival микроавтобусындағы май сүзгі жүйесінен ақау анықталды.

Toyota компаниясының Lexus LS500h көлігіндегі алдыңғы жолаушы орындығы оңтайлы болмай шықты. Volkswagen ID.4 электромобиліндегі алдыңғы орындықтардың жиналуы да қолайсыз екені белгілі болды.

«Курсив» жыл басында автонарыққа шолу жасады. TOYOTA, VW, Renault, Nissan және басқа да ресейлік өндірістің жеткізілімдері тоқтағаннан кейін, Қазақстанның авто нарығындағы республикалы...

ФРҚ шенеуніктері  инфляцияның баяулауы бұрын ойлағаннан ұзағырақ болады деп санайды.

Валюта нарығы

Сәрсенбі күнгі валюталық сауданың қорытындысы бойынша USD/KZT жұбы бір доллар үшін 441,86 теңгемен жабылып, сессия соңында 0,13 теңге қосылды. Бұл ретте сауда белсенділігі аздап төмендеді – сауда көлемі 275,4 млн долларды (-42,4 млн) құрады. Мұндай динамика сыртқы және ішкі факторлармен байланысты болуы мүмкін.

АҚШ-тағы жоғары пайыздық мөлшерлемелер ұзақ уақыт бойы жоғары болып қала береді деп үміттену себебінен мұнай бағасының төмендеуі мен доллар индексінің өсуін (+0,3%) қоса алғанда, жағымсыз сыртқы фоннан теңгеге қысым күшейді.

Бұл ретте жергілікті валюта нарығына қатысушыларына импорттық келісімшарттарды төлеу, сыртқы қарызды өтеу...

Былтыр шетелдік компаниялардың қатысуымен Қазақстанның электротехника өнеркәсібіндегі өнім шығару көлемі 8,4 млрд долларға жетті. Олардың қатарында кореялық «Daewoo Bus Global Corporation», «Hyundai», «KIA», «Youngsan Glonet Corporation» корпорациялары бар.

Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің дерегіне сүйенсек, 2023 жылы Оңтүстік Кореяға 55,4 млн доллар сомасына 34,1 мың тонна ферроқорытпа экспортталды.  Павлодар облысында «Mineral Product International» ЖШС мен «SIMPAC Group» арасындағы бірлескен ферроқорытпаларды өндіру бойынша жоба дайындалуда.

Сауда-экономикалық және ғылыми-техникалық ынтымақтастық жөніндегі Қазақстан-Корея үкіметаралық комиссиясының отырысында екі елдің экономикалық байланысы нығая түскені айтылды.  

Қазіргі уақытта 15 бірлескен инвестициялық жоба жүзеге асуда. Соның аясында 4,7 мыңнан астам жұмыс орны құрылды. Жобалардың жалпы құны...

Антикор мемлекеттік қызметшілерге арналған жемқорлыққа қарсы онлайн оқу курсын бастады. Бүгінге дейін 20 мың мемқызметші курстан өткен.

Курс бағдарламасы 3 модульден және 10 жеке тақырыптан тұрады. Оқу материалдары сызбалар, жадынамалар және интерактивті презентациялар үлгісінде қысқаша мәтіндік баяндамалар түрінде ұсынылған.

Курс мақсаты – жемқорлықтың алдын  алу әдістемесін көрсету, қылмыс салдары ауыр болатынын түсіндіру, оған қарсы заңдар мен нормативтерді талдау.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі  курсты өткізу үшін «Documentolog» ақпараттық жүйесін пайдалануда.

Былтыр парақорлық жайлаған салалалар анықталды. Ішкі істер органдарында жемқорлыққа қатысты деректер жиі тіркелген. Яғни ішкі істер министрлігінде 193, Төтенше жағдайлар министрлігінда – 31, Қаржы министрлігінде – 25, Қорғаныс министрлігінде...

Pfizer фармацевтикалық компаниясы шығынды азайтатын көп жылдық бағдарламаны іске қосқанын мәлімдеді. Бұл бағдарлама бірінші кезеңде, 2027 жылға дейін 1,5 млрд долларды үнемдейді. Бірақ бағдарламаны іске қосуға 1,7 млрд доллар көлемінде бір реттік шығын қажет дейді CNBC. Осы жаңалықтан соң сәрсенбі, 22 мамырда сауда барысында компанияның акциялары 3,6%-ға қымбаттады. 

Толығырақ

Бағалы қағаздар және биржалар жөніндегі комиссияға (SEC) берген хабарламада компания шығынды азайтатын көп жылдық бағдарламасын бастағанын мәлімдеді. Бағдарламаның бірінші кезеңі 2027 жылдың соңына дейін есептелген. Осы мерзім ішінде компания 1,5 млрд доллар үнемдеуді көздеп отыр. Шығынды қысқартудың бастапқы кезеңіне байланысты біржолғы шығын, шамамен, 1,7 млрд доллар көлемінде. Бұл...

2023 жылы маркетплейстерді ескергендегі бөлшек сауданың жалпы көлеміндегі электрондық коммерция үлесі 12,7%, ақшалай 2 439,8 млрд теңгені құрады.

Ұлттық статистика бюросының мәліметі бойынша маркетплейс платформасы арқылы айналым 1 767,6 млрд теңгені (72,4%), жеке интернет-ресурсы бар бөлшек сауда кәсіпорындары арқылы айналым 672,2 млрд теңгені (27,6%) құрады.

Бөлшек сауда бойынша электронды коммерция платформасын (маркетплейс) пайдаланатын кәсіпорындардың үлесі 79,7%-ға жетті. Тауарлар мен қызметтерді меншікті интернет-ресурс арқылы өткізетіндер – 30,3%. Оның ішінде 10% бөлшек электрондық коммерцияны (маркетплейс және меншікті интернет-ресурс арқылы) жүзеге асырады.

Телефондар мен гаджеттер маркетплейстерде сатылған тауарлардың ең көп үлесін алады – 27,5%. Одан кейін тұрмыстық техника – 11,6%, компьютерлік тауарлар...

Алаяқтар кез келген қазақстандықпен бар болғаны үш секунд бейнеқоңыраумен сөйлесcе, олардың атынан несие рәсімдеуге мүмкіндік алады. Астана полицейлері Қазақстанда алаяқтықтың жаңа түрі пайда болғанын хабарлады.

 «Алаяқтар қазақстандықтарға бейнеқоңырау шалу арқылы олардың атынан несие рәсімдеуге мүмкіндік алады. Оларға үш секунд қана уақыт жетіп жатыр», – деді Есіл ауданының криминалдық полиция өкілі елордалық блогерлермен болған әңгіме барысында.

Полицейлердің айтуынша, сіз өзіңізді бұндай жағдайда бейтаныс нөмірлерден келген бейнеқоңырауларға жауап бермеу арқылы ғана қорғай аласыз.

«Егер сізге күдікті нөмірден қоңырау түссе, дереу «102» хабарлауыңызды сұраймыз», — деп атап өтті полиция.

Осыдан...

«Самұрық-Қазына» АҚ вьетнамдық Aviation Holdings компаниясымен Qazaq Air әуе компаниясының акцияларын сату шарттары бойынша қағидаттар келісіміне қол қойылғанын хабарлады.

Қор мәліметінше, сатып алу-сату шарты әлі жасалмаған.

«Қол қою және мәмілені жабу жақын күндері жүзеге асатын болады», – деп хабарлады «Самұрық-Қазына» АҚ.

Бұл ретте инвесторға арнайы талаптар қойылады. Оның ішінде мәміле жабылған күннен бастап 5 жылдың көлемінде Qazaq Air әуе кемелерінің паркін 20 бортқа ұлғайту міндеті бар.

«Дәлірек айтқанда, Boeing 737-Max8 және Airbus A320/321 модельдері жайында айтып отырмыз. Мәміле елге тікелей шетелдік инвестицияларды тартуға ықпал етеді», – деп...

Ұлттық Банк сарапшылар қауымдастығы арасында жүргізілген кезекті макроэкономикалық сауалнаманың нәтижелерін жариялады.

Сауалнама Brent маркалы мұнайдың бағасы, Қазақстан экономикасының өсуі, инфляция, базалық мөлшерлеме, тауарлар мен қызметтердің экспорты мен импорты, сондай-ақ ұлттық валюта бағамы негізінде жасалды.

2024 жылдың мамыр айында мұнай бағасына қатысты болжамдар айтарлықтай өзгерген жоқ. Респонденттердің паймынша, 2024 жылы Brent маркалы мұнайдың бағасы орта есеппен барреліне 83,3 доллар деңгейінде қалыптасады. Ал 2025 және 2026 жылдары 80,0  доллар деңгейінде сақталады.

2024 және 2026 жылдарға Қазақстан экономикасы бойынша болжамдары 4,3% және 4,5%-ға дейін қайта қаралған. 2025 жылы бұрынғыдай 5,0% деңгейінде өседі деген болжам жасалған.

2024-2025 жылдарға инфляция болжамдары алдыңғы сауалнама нәтижелерінен аса ерекшеленбей 8,5% және 6,8%-ды құрады. Алдыңғысына сәйкес...

Мәжіліс жанындағы қоғамдық палатаның мүшесі Әміржан Қосан студенттердің барлығын еркінен тыс есірткіге қарсы тест тапсыртуға міндеттеу туралы ұсыныс айтты. Осылайша  есірткі тұтынатын жастардың нақты санын анықтауға болады деп есептейді.

Әміржан Қосан Қазақстанда есірткі мәселесі ушығып бара жатқанынына тоқталды. Сол себепті радикалды қадамдар қажет деп санайды.

«Яғни мұнда терапия жеткіліксіз. Есірткі ең алдымен жастарымызға келеді. Мектеп, институт, университетте. Мынадай ойға қалай қарайсыздар, қазір Қазақстандағы есірткіні пайдалану жағдайы шынымен қандай екенін білу үшін мүмкін еркінен тыс болса да, барлық ЖОО-лардағы студенттерді есірткі пайдалана ма, пайдаланбай ма деген тестен өткізсек. Сонда Қазақстандағы есірткінің нақты жағдайын білер едік», –деді Әміржан Қосан...

2023 жылы геологиялық барлауға 135 млн доллар бөлген «ҚазМұнайГаз» 2024 жылы қаржы көлемін 40%-ға арттырмақ. Осылайша биыл «Самұрық-Қазынаның» еншілес ұйымы бұл салаға 191 млн доллар инвестиция салады.

«2024 жылы геологиялық барлауға 191 млн доллар көлемінде инвестиция салу жоспарлануда. Жоспар бойынша ҚМГ жеке қаражаты есебінен Торғай палеозой аймағында тереңдігі 5500 метр бірінші барлау ұңғымасы бұрғыланады. Геологиялық ресурстар (Р50) 399 млн тоннаны құрайды. Бірінші барлау ұңғымасын бұрғылау және сынау тереңдігі 2500 метр Абай теңіз аймағында басталады», – деп жазылған компания хабарламасында.

Сонымен қатар ҚМГ геологиялық ресурстары (Р50) 32 млн тоннаны құрайтын «Қаражар» барлау алаңына келісімшартты, сондай-а...

Мемлекет басшысы 23-24 мамыр күндері президент Тарман Шанмугаратнамның шақыруымен Сингапур Республикасына мемлекеттік сапармен барды. Онда бірқатар маңызды кездесулер өткізіп, Қазақстан-Сингапур бизнес форумына қатысты, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметі. 

«Біз Сингапурмен арадағы көпжақты ынтымақтастықты дамытуға баса мән береміз. Екі ел арасындағы тығыз байланыстың ұзақ жылдар бойы берік дәстүрі қалыптасқан. Мен Сингапурмен қарым-қатынас орнатуға тікелей атсалыстым. 1970-жылдары жас дипломат ретінде маған Сингапурда қызмет ету бақыты бұйырды. Өзім жұмыс істеген жердің мекенжайы да әлі есімде – Nassim road 51», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Қазақстан президенті Сингапурдың өте қарқынды дамып келе жатқанын, сондай-ақ бұл елдің әлемдік экономикада жетекш...

Есірткі өндірісінің ауқымы жағынан Қазақстан Орталық Азия мемлекеттері арасында бірінші орында тұр. Осылай деп мәлімдеген Ішкі істер министрінің орынбасары Марат Қожаев синтетикалық есірткіге қатысты статисикалық мәліметтермен бөлісті.

Қожаевтың сөзінше, еліміз Орталық Азиядағы «синтетикалық есірткі» өндірісінің ошағына айналған.

«Соңғы 4 жылда «синтетиканың» заңсыз айналымы 10 есеге жуық артты, ал жойылған есірткі зертханаларының саны 27 есеге өсті. Есірткіге қатысты қатаң жазаға қарамастан біздің «синтетика» қазірдің өзінде Қырғызстан мен Өзбекстанның нарығын жаулап алды», – деді вице-министр.

ІІМ бірінші орынбасары синтетиканың осыншалықты белең алуына үш негізгі фактор әсер етіп отырғанын мәлімдеді. Яғни ел аумағында өсетін канабис шикізатының болуы, солтүстік бағыт бойынша ауған героинін...

Тимур Құлыбаевтың мұнай өндіруші «Кристалл Менеджмент» компаниясы директорлар кеңесінің құрамын өзгертті. Оның құрамына Павлодар мұнай-химия зауытының бұрынғы топ-менеджері Азамат Темірғалин кірді. Бұл туралы KASE таратқан хабарламада жазылған.

2020 жылдан бастап 2021 жылдың тамызына дейін Азамат Темірғалин Павлодар мұнай-химия зауытында құрылымдық бөлімше басшысы болды.

Бұған дейін 2018 жылдың қазан айынан бастап аталған тұлға тәуекелдерді басқару және менеджмент жүйелерін дамыту бөлімін басқарды. Екі жоғары білімі бар. Атап айтқанда, С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетін «Қаржы» мамандығы бойынша және Орталық Қазақстан академиясын «Құқықтану» мамандығы бойынша бітірген.

Университетті бітіргеннен кейін «ЦентрКредит» банкінде талдаушы болып жұмыс істеді. Ал 2014 жылы Павлодар мұнай-химия зауытында Қаржыландыруды...

Алдағы уақытта Алматыдағы сейсмология ғылыми орталығының ғимараты жөнделіп, қайта жабдықталады. Бұл туралы қала әкімі Ерболат Досаев айтты.

Айта кететіні, Алматы қаласы сейсмикалық тұрақсыз аймақ. Алайда қаңтарда болған 5 балдық жер сілкінісі қала тұрғындарынан бастап, түрлі қызметтердің күшті дүмпулерге дайындығы төмендігін көрсетті.

Бұл ретте мегаполисте жер сілкіністерін зерттейтін Төтенше жағдайлар министрлігіне қарасты Сейсмологиялық бақылау және зерттеу ұлттық ғылыми орталығы бар. Алайда онда 1986 жылдан бері күрделі жөндеу жүргізілмеген, жабдықтардың басым бөлігі ескірген, сондай-ақ кадр тапшы.

Орталық қызметінің негізгі бағыты – бүкіл ел аумағының сейсмикалық қауіптілігін бағалау және сейсмологиялық мониторинг жүргізу.

«Біз ғимаратты қала бюджеті есебінен жөндеу туралы шешім қабылдадық. Сондай-ақ ғылыми...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев вьетнамдық SOVICO Group компаниясының Qazaq Air әуе компаниясын жекешелендіруін құптайтынын жеткізді. Бұл жайлы мемлекет басшысы Қазақстан-Сингапур бизнес форумы барысында айтты.

Тоқаев географиялық алшақтық пен байланыстың нашарлығы ұзақ жылдар бойы екі мемлекеттің экономикалық ықпалдастығын кедергі болғанын, бірақ жаһандану мен дамыған инфрақұрылымның арқасында елдер арасындағы өзара байланыс бұрынғыдан әлдеқайда жақсара түскенін атап өтті.

Сонымен бірге Қасым-Жомарт Тоқаев отандық «Қазақстан темір жолы» компаниясы мен сингапурлық PSA International компаниясы арасындағы Транскаспий халықаралық көлік бағыты мен «Орта дәліздің» әлеуетін пайдалануға бағытталған синергиялық серіктестік жөнінде сөз қозғады.

«Аталған бағыт Еуразия кеңістігіндегі ынтымақтастықты мүлдем жаңа...

Қазақстанда 2023 жылдан бері 12 мың адам банкрот ретінде бекітіліп, олардың жалпы сомасы 27 млрд теңге болатын қарызы кешірілген. Бұл туралы Сенат кулуарында Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов айтты.

«Жеке тұлғалардың банкроттығы бойынша 24 бапқа өзгерістер енгізілді. Өзгерістер жеңілдік жағынан қарастырылған. 3 наурыздан бастап практикада қолданып, қандай проблемалар бар екенін көрдік. Солар бойынша құжаттардың кейбіреулерін алып тастау көзделген», – деді вице-министр Сенатта «Банкроттық туралы» заңды таныстырғаннан кейін. 

Оның сөзінше, жаңа өзгерістер қабылданған жағдайда екінші жарты жылдықтан бастап, жұмыс істей бастайды. Өзгерістерге сәйкес, енді «банкрот ретінде танылуды қалайтын» азамат тек арыз береді. Қосымша құжаттарды тапсырудың қажеті жо...

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі «Банктердің 2023 жылғы қадағалау стресс-тестісінің есебін» жариялады. Есеп елдің банк секторының жалпы активтері мен кредиттік портфельдерінің сәйкесінше 84%-ын және 85%-ын құрайтын 11 банк бойынша жүргізілді.

Қазақстандық 11 ірі банктің базалық капиталының деңгейі 13,9%-ды құрайды. Бұл реттеуші минимум 5,5%-дан әлдеқайда жоғары.

«Ескеп негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер негізінде тәуекелдердің әсерін бағалау арқылы жазылған», – деп жазылған зерттеуде.

Тәуекелдер сценарийде бірнеше жағдай әсерінен туындайтын әлемдік экономикадағы терең және ұзаққа созылған рецессия болжанған.

Атап айтқанда:

TikTok тікелей трансляцияларды монетизациялаудың жаңа ережелерін енгізеді. Бұл жайлы TikTok компаниясының баспасөз қызметі хабарлады.

«TikTok тікелей трансляцияларды монетизациялауды реттейтін жаңа ережелерді, сондай-ақ стримерлерге қауіпсіз және позитивті тікелей эфир жасауға көмектесетін ресурстарын енгізеді»,- делінген баспасөз хабарламасында.

Компания хабарлауынша, 2024 жылдың 23 мамырынан бастап TikTok платформасында орыс және қазақ тілдерінде қолжетімді тікелей трансляцияларды монетизациялаудың жаңа ережелері күшіне енеді және білім беру ресурстары да пайда болады.

Жаңа ережелерге сәйкес стримерлер TikTok LIVE трансляциялары кезінде, мазмұны сапасыз контент ұсынса немесе түпнұсқа емес контент ұсынса, ондай эфирлер үшін сыйақы төленбейді. TikTok осы ереже талаптарын бұзған қолданушыларға алдын-ала ескерту...

Nvidia акцияларының құны тарихи максимум – 1007 долларға жетті / Blackwell Nvid чиптері презентациясынан стоп-кадр

Nvidia компаниясының бірінші тоқсандағы пайдасы мен кірісі сарапшылар белгілеген мөлшерден асып түсті. Компания бөлшек сауда инвесторларына қолжетімді болуы үшін акциялардың бөлшектеніп сатылатынын (сплит) хабарлады. Есеп жарияланғаннан кейін NVIDIA акциялары кеңейтілген саудада 6%-ға қымбаттап, алғаш рет 1000 доллардан асып, басқа да жасанды интеллектіге арналған чип өндірушілері акциясының бағасына әсер етті.

Толығырақ

28 сәуірде аяқталған 2025 қаржы жылының бірінші тоқсанында Nvidia кірісі жылдық есепте 262%-ға өсіп, 26 млрд доллар болғаны көрсетілді. Ал бір акцияға шаққандағы түзетілген пайда 6,12 долларды құрады. «LSEG мәліметі бойынша, сарапшылар сатылым...