Жаңалықтар

Ішкі нарықта қаңтар айының соңында 9,3 мың тонна жуғыш зат сатылды. Бұл алдыңғы айға қарағанда 25% немесе 3 мың тоннаға аз. Мұндай мәліметті Бірінші кредиттік бюро Ұлттық статистика бюросының ақпаратына сүйеніп хабарлады.

Қаңтардағы көрсеткіш 2023 жылғы қаңтарға қарағанда 20% немесе 2,4 мың тоннаға аз. Сөйтіп бұл көрсеткіш кейінгі 1,5 жылдағы ең төменгі деңгей болды.

Әдетте, ел ішінде сатылатын жуғыш заттардың көлемі айына 10 мың тоннадан асады. Осылай, 2023 жылы орташа айлық деңгей 14,4 мың тонна, ал 2021 жылы 13 мың тонна болды. Осы тұрғыдан алғанда, жалпы көрсеткіш бағанынан жаңа басталған 2024 жыл ғана емес, 2022 жыл да...

Биыл республикалық бюджеттен ғылымды қаржыландыруға 204 млрд теңге қарастырылған. Алайда отандық ғылымды дамыту үшін бұл қаржы жеткіліксіз.  Бұл туралы Мәжіліс депутаты Нартай Сәрсенғалиев Премьер-министр Олжас Бектеновке жолдаған депутаттық сауалында айтты.

Мәжілісменнің сөзінше, ғылымы дамыған елдер ғана топ жарып, экономикасы қарыштап дамып жатыр.  Бұл тұрғыда Қазақстанда ғылымға қаражат тым аз бөлетінін алға тартты. Депутат білімді адамдардың шетел асып кетуінің бірден-бір себебі де осы деп отыр.

«Отандық ғылымға бөлінетін қаражат «жетім қыздың жүгіндей» болып тұр. Ғылымға жауаптылардың «жалпы ішкі өнімнің кем дегенде 1 пайызы ғылыми зерттеулер мен өндіріске жұмсалса» деп жақ сауып айтып жүргеніне талай жылдың жүз...

Freedom Holding Corp бас атқарушы директоры және Қазақстан футбол федерациясының атқарушы комитетінің мүшесі Тимур Турлов Ұлттар лигасының жартылай финалдық плей-офф матчында Қазақстан Грекия құрамасын жеңетін болса, ел футбол құрамасына жүз миллион теңге төлейді. Сыйақы капитанның қалауы бойынша командаға табысталады.

Шешуші кездесу 21 наурыздан 22 наурызға қараған түні Афина қаласында өтеді. Матчтың жеңімпазы Грузия мен Люксембург арасындағы ойын нәтижесі бойынша үздік командамен ойнайтын плей-офф кезеңінің финалына шығады.

Тимур Турлов, Freedom Holding Corp. бас атқарушы директоры, Қазақстан футбол федерациясының атқарушы комитетінің мүшесі:

«Футболдан Еуропа чемпионатына жолдама бұрын-соңды мұндай жақын болған емес. Бұл қазақ футболы үшін, жалпы ел үшін...

Қырғызстанның Ұлттық қауіпсіздік комитетінің қызметкерлері жедел іс-шаралар барысында жүктер мен адамдарды заңсыз тасымалдау үшін пайдаланылған туннельді анықтады.

Туннель Өзбекстан шекарасына жақын жерде Созақ ауданы Бек-Абад ауылы тұрғынының үйінен табылған.
Туннельдің тереңдігі 15, жалпы ұзындығы 130 метр. Қырғыз шекарасына дейінгі ұзындығы 50 метр. Туннельдің биіктігі 1 метр 70 см.

«Контрабандалық арна ұйымдастырғаны үшін 1986 жылғы Э.А. ұсталды. Қазіргі уақытта ҰҚК туннельді пайдалануды ұйымдастыруға қатысқан барлық тұлғаны шекараны заңсыз кесіп өткен тұлғаларды және заңсыз кірген тауар түрлерін анықтау бойынша тиісті шараларды бастады», – деп хабарлады көрші елдің ҰҚК.

Қырғыз-өзбек шекарасы Қырғызстанның ең ұзын сыртқы шекарасы. Елдер арасында бірнеше анклавтар бар: Өзбекстандағы бір қырғыз...

Шанхайда Apple компаниясының сегізінші дүкені ашылады. Компанияның бас директоры Тим Кук Шанхайға сол үшін арнайы келді. Қытай- Apple  компаниясы үшін маңызды нарықтың бірі. Бірақ iPhone-ның соңғы модельдері бұрынғыға қарағанда әлдеқайда нашар сатылып жатыр. Сондай-ақ осы қиындықтарға байланысты Apple әлемдегі ең қымбат компания мәртебесін жоғалтты.

Толығырақ

Тим Кук Қытайдың Weibo әлеуметтік желісінде Шанхайда  серуендеген бейнежазба жариялады. Бейнежазбада Apple компаниясының бас директоры және тележүргізуші Чжэн Кай қаланың тарихи орталықтарында серуендеп, Шанхай «тұшпарасының» дәмін татқан. Әлеуметтік желіге жарияланған бейнежазба  бес сағат ішінде 3,3 миллионнан астам қаралым жинады.

Кук Шанхайға не үшін келгенін ашық айтпады. Bloomberg-тің жазуынша,  ол 21 наурызда болатын Apple...

2023 жылы ҚТЖ ұлттық операторы 329 млрд теңге шығынға ұшыраған. Соның ішінде тау-кен саласының жүктерін тасудан келген шығын 172 млрд теңгені құраған. Бұл жайлы депутаттардың сауалына берген жауабында Олжас Бектенов айтты.

Депутаттар ҚТЖ тарифтерінің өсіп бара жатқанына алаңдаушылық білдіріп, Бекткеновтен Ұлттық экономика министрінің «Тарифтерді белгілеу туралы бұйрығынының» қолданысын тоқтатуды сұраған. Бірақ премьер-министрі бұл шараның қажеттіліктен туындап отырғанын, әйтпесе жыл сайын ұлттық оператор шығынға бата беретінін мәлімдеген.

«2023 жылы ұлттық инфрақұрылым операторынан келген шығын көлемі 329 млрд теңге. Ол шығынның 172 млрд теңгесі тау-кен секторындағы жүктерді тасымалдаудан келген. Ал транзиттік тасымалдаудан түскен кіріс бірыңғай...

Бүгін Ұлттық спорт түрлері күні. Осыған орай Ұлттық статистика бюросы былтыр осы салада көрсетілген қызмет түрлері бойынша деректерді ұсынды.

2023 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында спорт, демалыс пен ойын-сауықты ұйымдастыру саласындағы көрсетілген қызметтер көлемі 754,9 млрд теңгені құрады. Бұл 2022 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 11,1%-ға артық.

Айта кетейік, бұл қызмет түрі ауылдық жерлерде 72,9 млрд теңгеге (жалпы көлемнің 9,6%) көрсетілді. Аталған саладағы қызмет бойынша қызметтер көлемі келесідей:

Еске сала кетсек, «Қазақстан халқына» қоры есебінен...

Енді Қазақстан азаматтары жұбайының рұқсатынсыз банктен несие ала алмайды. Бұл мәселе Мәжіліс қабырғасында қаралды. Депутаттар «Кредит беру кезінде тәуекелдерді
барынша азайту және қарыз алушылардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңды екінші оқылымда қабылдап,
Сенат қарауына жібереді.

Депутаттар несие берудегі тәуекелдерді барынша азайту мақсатында заңнамаға енгізілген өзгерістерді талқылады. Заң жобасының негізгі мақсаты азаматтардың борыштық тәуекелдерін төмендету және  проблемалық қарыздарын шешу бойынша шаралар қабылдау. Қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау  тетігі де заңда қарастырылған.

Банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға енді жұбайының келісімінсіз жеке тұлғаға банктік несие беруге тыйым салынады.

«Құжат банкке жұбайының келісімінсіз...

KASE-де төл валютаның орташа сараланған бағамы мереке алдындағы аптаны 0,19 теңгеге төмендеумен аяқтады.

Қазақстан қор биржасындағы (KASE) сәрсенбі күнгі сауда-саттықта теңгенің АҚШ долларына шаққандағы орташа сараланған бағамы сейсенбімен салыстырғанда 0,04%-ға (0,19 теңгеге) әлсіреді. Осылайша алдағы бес күнда валюта бағамы 1 доллар үшін 451,27 теңгені құрайды.  

20 наурыз орташа сараланған бағам 1 долларға 451,08 теңге болған. Ресми бағам да осындай. Ресми бағамды анықтаудың қолданыстағы тәртібіне сүйене отырып21-26 наурызда доллар 451,27 теңгеден саудаланады. 

Ұлттық банк бекіткен ресми бағам 1 доллар үшін 451, 08 теңге.

Ақпанда теңге әлсіреді

Еске сала кетсек, Бірінші кредиттік бюро ақпан айындағы теңге бағамының динамикасына қатысты кезект...

Бас көлік прокуратурасы «Бейнеу-Шымкент Газ Құбыры» ЖШС қызметінен көптеген бұзушылықтарды анықтады. Бұл жайлы Бас көлік прокуратурасының баспасөз қызметі хабарлады.

Баспасөз қызметінің хабарлауынша ЖШС тендерлерді тек қағаз және газет басылымдарында жариялап отырған. Ал тендерлік өтінімдер жазбаша түрде тіркеліп отырған. Ал мемлекеттің қатысу үлесі бар кәсіпорын қызметкерлері сатып алынатын қызметтер мен тауарларға техникалық сипаттамаларды нақты өздерінің жеткізушісіне ыңғайлап дайындаған.

Бұл жағдай бизнестің салауатты бәсекелестігін қалыптастыруға теріс әсер еткен. Сонымен қатар әлеуетті қызмет көрсетушілердің нарық сегментіне қол жеткізу құқығына нұқсан келтірген.

«2019 жылы тапсырыс берушіде тиісті адами ресурстың болуына қарамастан, 2020-2024 жылдарға арналған тарифтік смета және инвестициялық бағдарлама бойынша өтінімдерд...

S&P рейтингтік агенттігі Қазақстандағы ең ірі бес банктің болжамдарын «тұрақтыдан» «жағымдыға» қарай қайта қарап, ұлттық шкала бойынша рейтингтерін арттырды. 

Агенттік Қазақстанның банк секторы соңғы жылдары аймақтағы геосаяси тәуекелдердің нашарлауы аясында макроэкономикалық тәуекелдерге төзімдірек болып шықты, деп санайды. 

Өйткені актив сапасының көрсеткіштері мен нарықтық қаржылық көрсеткіштер агенттік болжам деңгейінен айтарлықтай жоғары болған. 

«Сонымен қатар, біз қаржылық қадағалаудың кезең-кезеңімен күшейтілуін байқап отырмыз. Біздің ойымызша, реттеуші өткен дағдарыс кезеңіндегі тәжірибесіне сүйеніп шаралар қабылдады», – деп хабарлады агенттік.

Осыған байланысты S&P Қазақстан үшін банк секторының салалық және елдік тәуекелдерін бағалау шеңберінде (Banking Industry Country Risk Assessment, BICRA) экономикалық тәуекелді бағалауды, сондай-ақ салалық тәуекелд...

Қазақстанда КЗ СТ сертификаттары мен Индустриялық сертификаттың орнына Отандық тауарлар тізілімі құрылады. Бұл туралы ҚР Сауда және интеграция вице-министрі Қайрат Балықаев мәлімдеді.

Вице-министрдің хабарлауынша, ҚР Парламенті Сенатының депутаттары «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне Мемлекет басшысының жекелеген тапсырмаларын іске асыру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ҚР Заңының жобасына бастамашылық жасаған.

«Заң жобасы негізінде КЗ СТ сертификаттары мен Индустриялық сертификаттың орнына қазақстандық тауарлар тізілімін құру көзделіп отыр. Бұл өз кезегінде салалық мемлекеттік органдардан оқшаулау үлесін арттыруға, өндірілетін тауарлардағы қазақстандық қамту үлесін ұлғайтуға және шығу тегін (өндірісін) растау тетігінің ашықтығын қамтамасыз етеді», – дейді Балықаев.

Нұрсұлтан Назарбаевтың немере інісі Самат Әбішке қатысты сот үкімі туралы ақпаратты бірінші болып жариялаған Мәжіліс депутаты Ермұрат Бапи бұл шешімді сынға алды.

Оның пікірінше «Ескі Қазақстанның» «Жаңа Қазақстанға» ықпалы бар. Ол соттың Самат Әбішті 8 жылға шартты түрде бас бостандығынан айыру туралы шешімін «күлкілі жағдай» деп санайды.

 Мәжіліс кулуарында Ермұрат Бәпи Самат Әбіш ісіне қатысты пікір білдірді.

«Соттың шешіміне баға бере алмаймын. Азаматтық пікірімді айтатын болсам, Самат Әбіш қылмыстық жауапкершілікке тартылды деген кезде прокуротура тарапы «қызметін асыра пайдаланды» деген бап бойынша жауапқа тартылды деп мәлімдеген. Ал енді айналып келгенде «сиырқұйымшақтатып» жіберген сияқты. 8 жылға шартты түрде...

Америкалық MicroStrategy технологиялық компаниясының құнды қағаздары биткоин құнының төмендеуінен кейін  арзандады. Алдыңғы күні компания криптовалюта сатып алу бойынша жаңа мәміле жасағанын хабарлаған.  Қазіргі кезде MicroStrategy компаниясына 200 мыңнан астам биткоин тиесілі.

Толығырақ

Сейсенбі күні Нью-Йорктегі сауда-саттықта MicroStrategy акциялары 18% – ға төмендеді. Бірақ жабылу кезінде 5,7% – ға дейін қысқарды. Компанияның бағалы қағаздары постмаркетте 7,1% – ға арзандады. Төрт күнде MicroStrategy акциялары 20% – ға төмендеді.

Ал осы уақыт ішінде биткоин 15% – ға арзандады. Оның бағасы 13 наурызда 73 мың доллардан асты. Бірақ бір күн бұрын 61,9 мың долларға дейін төмендеді.

MicroStrategy акциялары неге төмендеді

ForteBank акциялары KASE-дегі үш апталық өсімнен кейін 16,7%-ге арзандады. 1,8 млрд долларға дейін көтерілген құнды қағаздар, 1,5 млрд долларға дейін құлдырады.

«Бірақ негізгі акционер одан аса шығынға ұшыраған жоқ», – деп жазды Қазақстан миноритарлық акционерлер қауымдастығы (QAMS).

Банк KASE индексіне кірмейді. Бұл биржа листингіндегі екінші эшелон (стандартты санат). Бұл ретте ForteBank-тің несиелік рейтингтері: S&P – BB- (болжам оң), Moody’s – Ba2 (оң), Fitch Ratings – BB (тұрақты).

Қазақстан банктерінің акциялары өткен жылы жақсы динамика көрсетті (KSPI, HSBK, CCBN).  Инвесторлардың  үмітін ақтады. Алайда бұл жайт аталған банктің қор нарығындағы қарқынына қолдау бола алмады.

Қаржы ұйымы айналымда 90 452 669 892 қарапайым...

Қазақстан Бас прокуратурасы «Қаңтар оқиғасына» қатысты істі тергеу барысында бұрынғы Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаевтан жауап алғанын растады.

Бас прокуратура бұрынғы Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаевты және полиция органдарының басқа да басшыларын қылмыстық қудалау туралы тараған ақпаратқа түсініктеме берді.

Ведомство ақпаратына сүйенсек, 2022 жылдың басынан бастап Бас прокуратура қаңтар оқиғалары кезеңінде құқықтық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз етпей, азаматтарға азаптауды қолдануға байланысты күш органдарының қызметкерлеріне қатысты тергеп-тексерулерді жалғастырған.

«Оларды жасағаны үшін соттармен облыстық полиция және ұлттық қауіпсіздік органдарының бірқатар басшылары мен қызметкерлері сотталды. Жүргізіліп жатқан тергеп-тексерулер шеңберінде бұрынғы Ішкі істер министрі Е.Тұрғымбаевтан жауап алынды», – делінген хабарламада.

Сондай-ақ Бас...

Жемқорлардан алынған қаражатқа әлеуметтік жобалардан бөлек тұрғын үйлер де салынуы мүмкін. Бұл жайлы депутаттарға берген жауабында ҚР премьер-министрі Олжас Бектенов айтқан.

Депутаттар елдегі тұрғын үй тапшылығы мәселесін шешу үшін заңсыз иемденілген активтердің мемлекетке қайтарылған қаражатының бір бөлігін тұрғын үй құрылысына және жаңа үйлер сатып алуға жұмсауды ұсынған. Өз кезегінде үкімет басшысы бұл қаражатқа әлеуметтік жобалар салу жоспарланғанын, десе де халықтың әлеуметтік осал топтарына арналған тұрғын үйге жұмсау мүмкіндігі заң шеңберінде қарастырылатынын жеткізген.

Айтуынша, «Заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару туралы» Қазақстан
Республикасының Заңын іске асыру шеңберінде Ұлттық экономика министрлігі
Арнаулы мемлекеттік қор есебінен объектілер салуды және реконструкциялауды қаржыландыру үшін Әлеуметтік...

Мәжіліс депутаты Айдос Сарым Салық реформасы аясында баспагерлерді 10 жыл мерзімге салықтан босатуды ұсынды. Бұл туралы депутат премьер-министрдің орынбасары Тамар Дүйсеноваға жолдаған депутаттық сауалында жазған.

«Салық реформасы аясында кітап шығарушыларды 10 жыл мерзімге салықтан босату керек.Мәселен, қосылған құн салығының нөлдік мөлшерлемесі ұлттық кітап шығаруды қолдаудың пәрменді шарасы ретінде 39 елде – Ұлыбританияда, Үндістанда, Бразилияда, Мексикада және басқа да елдерде қолданылады», – дейді депутат.  

Депутат отандық кітап басып шығару ісін субсидиялау форматын өзгертуді ұсынды. Оның сөзінше, қолданыстағы форматтың әлсіз жақтары – субъективтілік, формальдылық, ал кейбір тұстары сыбайлас жемқорлықтың бар екенін көрсетеді. 

Ол қарапайым қағаздан бастап полиграфиялық жабдыққа...

Бала асырап алғандардың 64%-ы балаларын кері қайтарған / Фото: elements.envato

Соңғы 5 жылда балалар үйіне кері қайтарылған жеткіншектердің саны 64%-ға өскен. Осындай дерек келтірген Мәжіліс депутаты Ерболат Саурықов елімізде асырап алынған балаларды қайтару дерегі артып жатқанын айтып, дабыл қақты.

Мәжілістің жалпы отырысында депутаттар адам саудасына қарсы іс-қимыл туралы заң жобасын талқылап жатыр. Заң жобасы аясында депутат Оқу-ағарту министрлігіне сауал жолдап, балалар үйінде жасалып жатқан заңсыздықтарды айтып берді.

 «Заң жобасының атауында тек адам саудасы мәселесі реттелуі көзделген. Соның ішінде бесінші тарауды қарасақ, жетімдер мен ата-анасының қамқорынсыз қалған балаларды қорғауға бағытталғаны туралы да жазылған. Қазақстанда бала асырап алғысы...

Мәжілістегі «Аманат» фракциясының депутаттары Елтаңбаға қатысты талқылау жүргізу үшін арнайы алаң құруды ұсынады. Ұсынысты олар премьер-министр Олжас Бектеновке жолдаған депутаттық сауалдарында жазған.

«Жаппай пікірталасты өркениетті бағытқа бұрып, барлық тараптарға дәлелді түрде сөйлеуге, барлық ықтимал артықшылықтар мен ықтимал кемшіліктерді, соның ішінде бюджет шығындарын есептеуді талқылауға мүмкіндік беру керек», – делінген депутаттар сауалында.

Ол Елтаңбаның қазақстандықтарға ғана емес, шетелдіктерге де түсінікті болуы үшін қарапайым болуы керек екендігін жазған. Олар Қазақстанның Алтын Орда тарихи байланысын мемлекеттік рәмізде көрсетуді ұсынған.

«Мемлекеттік елтаңбада, шын мәнінде, тарихи сабақтастық жоқ және Қазақстанның тәуелсіз ұлттық мемлекет ретінде көрсетілмейд...

«Қазатомөнеркәсіп» акциялары 27%-ға қымбаттауы мүмкін. Бұл туралы Freedom Broker сарапшылары айтты. 

Freedom Broker сарапшыларының болжамы

«Болжамды баға: 23 200 теңге. Өсу әлеуеті: +27%. Қазіргі бағасы: 18 297 теңге», – деп жазылған сарапшылар болжамында.

Мамандар мұны «Қазатомөнеркәсіп» АҚ 2023 жылға арналған қаржылық есебімен байланыстырды.

«Кірістің өсуі бойынша оң динамика байқалады. Дегенмен, 2024 жылға арналған болжамдар сәл төмен болды. Дегенмен, уақытша күкірт алу мәселелері болуы мүмкін. Ал болашақта компания уран өндіру және сату бойынша бұрынғы мақсаттарына қол жеткізеді. Дивидендтер келесідей болады: акцияға ең аз 1 188 теңге. Бұл 2022 жылмен салыстырғанда 53%-ға көп. Бағалау үлгісінде біз жаңа болжамдарды ескердік...

Калифорниядағы Аstera Labs стартапы Нью-Йорктегі IPO-да 713 миллион доллар табыс тапты. Компания құнды қағаздарды бұрын көтерілген баға диапазонынан жоғары орналастырды.

Толығырақ

Astera және оның акционерлері алғашқы орналастыру кезінде 19,8 миллион акциянының бір қағазын 36 доллардан сатты. Бастапқыда компания биржада акцияның бір қағазы үшін 27 доллардан 30 долларға дейін орналастыруды жоспарлады. Бірақ 18 наурызда Astera мақсатты диапазонды орналастыру үшін бір акцияға  32-34  долларға дейін арттырды.

Bloomberg-тің жазуынша, орналастырылған акциялардың санына сүйене отырып, Astera -ның IPO-дағы нарықтық құны 5,5 миллиард долларды құрады. Опциондар мен шектеулі акцияларды ескере отырып стартаптың толық құны — 6 млрд долларды құрады. Astera акциялары сәрсенб...

Мәжілісте «Адам саудасына қарсы іс-қимыл мәселелері туралы» заң жобасы қаралуда. Заңды талқылау барысында депутат Бақытжан Базарбек ІІМ Ержан Сәденовке жеңіл жүрісті қыздарға арналған притондардың қызметі полиция қызметкерлерінің рұқсатымен немесе көмегімен жүзеге асады деген мәлімет келтірді.

Депутат әртүрлі сайттарда жыныстық қызмет көсету, адам ағзалары мен тіндерін саудалау, сондай-ақ балаларды заңсыз асырап алуға беру туралы жарнамалар кездесетінін мәлімдеді. Әлеуметтік желі арқылы осындай жарнама тарататындардың жетекшілері шетелде отыр. Алайда оларды қылмыстық жауапкершілікке тартылмай жатыр деді Бақытжан Базарбек.

«Мәселе – өте өзекті. Заң жобасында интернет желісі арқылы жезөкшелікпен айналысуға арналған притондарды ұйымдастыру немесе  ұстау үшін қылмыстық жауапкершілік көзделген. Замануи технологияларды ескере отырып...

Қазақстан дүкендерінде ресейлік тауарлардың үлесі көп. Орталық коммуникациялар қызметінде өткен жиында журналистер Сауда және интеграция министрлігінің өкілдерінен мұның себебін сұрады.

«Елімізде ресейлік тауарлар саны артқан. Біздің дүкен сөрелеріміздегі өнімдердің жартысына жуығы Ресейден келеді. Оларлың бағасы да арзан. Мамандар пікірінше мұндай баға айырмашылығы отандық өндірушілерге зиянын тигізеді. Олар мұндай бағалармен бәсекелесе алмайды. Кейбір деректерде отандық тауарлар өнімі 38%-ға дейін түсіп кеткені айтылады. Өткен жылы 2 қант зауытының жұмысы тоқтап қалған еді. Бұл мәселені қалай шешесіздер?», – деп сұрады журналист.

Өз кезегінде Сауда және және интеграция министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитетінің төрағасы Қуаныш...