Жаңалықтар

Нарықтың кәсіби қатысушыларының инфляцияға қатысты болжамы нашарларды. Бұл Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы жасаған сауалнамадан белгілі болды.

Банктер, сақтандыру және брокерлік компаниялар өкілдері 2025 жылғы наурызда инфляция 9,3% болады деп болжап отыр. Бұл 2024 жылғы қаңтар-ақпандағы нақты көрсеткішке ұқсайды. Бір ай бұрын қаржыгерлер бұл болжамды 8,8% деген еді.

Ай сайынғы инфляция қаңтардағы 0,8%-дан ақпандағы 1,1%-ға дейін жеделдетілгеннен кейін болжам қайта қаралды.

Инфляцияның бақыланатын және күтілетін өсуі ақша-кредит шарттарының қалыпқа келу циклін кідіртуі мүмкін. Респонденттердің көпшілігі (58%) 12 сәуірдегі отырыста беліленген базалық мөлшерлеме өзгеріссіз қалады деп сенеді. Ал басқалары (42%) базалық ставка аздап төмендеу мүмкін дейді (тағы...

ОПЕК мұнайға сұраныстың өсу қарқыны туралы болжамын жариялады. Сұраныс 2024 жылы тәулігіне 2,2 млн баррель және 2025 жылы тәулігіне 1,85 млн баррель болады, деп жазылған ұйымның айлық есебінде.

Сарапшылар 2023 жылы мұнайға деген сұранысты 50 мың баррельге өсті деп есептейді. Яғни тәулігіне 102,21 млн баррельге дейін. Биылғы жылы аталған шикізатты тұтыну 2,25 млн баррельге артады деп күтеді.

Тоқсандық сұраныс өзгере ме?

Сонымен қатар жыл ішінде бірінші тоқсандағы сұранысты бағалау тәулігіне 10 мың баррельге өсті. Екінші және үшінші тоқсанға арналған болжам өзгерген жоқ.

«Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы Азия-Тынық мұхиты аймағында 2024 жылдың бірінші тоқсанында Жапония мен Оңтүстік...

Қытайдың ең ірі электромобиль өндірушісі BYD, өткен жылдың соңында Tesla-ны жаһандық тасымал бойынша басып озды. Алайда бағасының қымбаттығы мен сапасының төмендігіне байланысты Еуропада көп  сатылмады. The Wall Street Journal-дың жазуынша, еуропалық қоймаларда брендтің мыңдаған электромобильдері жинақталған. Олардың жақын арада сатылуы екіталай. Сонымен қатар Еуропаға жеткізілген машиналарда көк зең пайда болған. Ал компания бұл мәселелерді жасыруда және сарапшылар оның акцияларын сатып алуды ұсынады.

Толығырақ

Аты-жөні аталмаған BYD қызметкерлері компанияның Еуропадағы қоймаларында ЕО сатылатын сертификаттары бар 10 мыңнан астам көлік жиналғанын айтты. Сертификаттардың мерзімі аяқталған кезде, Еуропада автомобильдерді сату мүмкін болмайды, делінген мақалада.

Қытайда электромобильдердің сатылымы төмендей бастағанда, BYD сыртқы нарықтарға құлаш жаюға тырысуда. Биылғы жылы...

Еуразиялық экономикалық комиссияның есебіне сүйенсек, Қазақстан бизнесті несиелеу қарқы бойынша ЕАЭО-да көшбасшы атанды.

Ұзақ мерзімді несиелер бойынша мөлшерлемелер жоғары

Кей елдерде заңды тұлғаларға ұлттық валютадағы ұзақ мерзімді несиелер бойынша мөлшерлемелер жоғары қарқынмен өскен. Оның ішінде Армения, Қазақстан және Қырғызстан бар.

Заңды тұлғалардың ұлттық валютадағы несиелері бір жыл ішінде:

Беларусьте шетел валютасындағы заңды тұлғалардың қарызы азайды

ЕАЭО-ға мүше мемлекеттерде шетел валютасындағы заңды тұлғалардың қарызы да артты. Тек Беларусьте төмендеген (8%-ға).

Одақ бойынша заңды тұлғаларға берілген несиелердің көлемі төл валюталарымен есептегенде бір жыл ішінде:

Freedom Broker қор нарығының сегіз номинациясы бойынша марапатталды/Коллаж kursiv.media

Қазақстан қор биржасы (KASE) Freedom Broker-ді әр секторда ең үлкен сауда белсенділігін көрсеткен қор нарығының көшбасшысы ретінде таныды. Сонымен қатар брокерлік компания сауда алаңы басшылығынан түрлі номинациялар бойынша тағы жеті мараптқа ие болды. Сыйлықтар 2023 жылдың қорытындысы бойынша жыл сайынғы салтанатты рәсім аясында табыс етілді.

KASE сауда алаңы нарықтарында үздік нәтижелерге қол жеткізген биржа мүшелерін, сондай-ақ БАҚ өкілдерін марапаттады. Freedom Broker сегіз номинация бойынша сыйлық алды, соның ішінде:

11 наурыз Ұлттық экономика министрлігі Ашық НҚА порталында «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының кодексінің жобасына консультативтік құжатты жария талқыға шығарды. Құжатты мұқият зерттеген экономист Ғалымжан Айтқазин оны сынға алды.

ҚҚС мен КТС туралы

Бұл ретте сарапшы экономиканың әртүрлі салаларында ҚҚС (қосылған құн салығы) және КТС (корпоративтік табыс салығы) бойынша сараланған салық мөлшерлемесіне көшуге қатысты ойын ортаға салды.

«Олжас Бектенов Үкіметі өзінің алғашқы қаулысымен түгел дерлік ҚҚС-ны 12%-дан 16%-ға дейін көтеруді алып тастады. Себебі бұл бағаның көтерілуі ықтималдығына байланысты жалпы наразылық тудырды. Бұл, шын мәнінде, сол кезде оны ұсынған министрліктің аталған салықты...

Қазақстан Біріккен Араб Әмірліктерінен келетін туристер үшін ең танымал саяхат бағытына айналған. Бұл жайлы «Kazakh Tourism» ҰК» АҚ баспасөз қызметі хабарлады. 

Баспасөз қызметінің хабарлауынша Skyscanner ғаламдық әуе саяхаты бойынша іздеу жүйесінде Қазақстан БАӘ тұрғындары үшін ең танымал саяхат бағытына айналғаны көрсетілген. 

Skyscanner мәліметтері бойынша БАӘ тұрғындары ең қолайлы ұшу күні ретінде 2024 жылдың 2 сәуірін таңдаған. Сауалнамаға қатысқан саяхатшылардың жартысынан көбі (51%) бір аптаға немесе одан аз уақытқа сапарлауды жоспарлаған. Бұл елдің Қазақстанға деген қызығушылығы 195%-ға өскен. Бұл басқа танымал бағыттармен салыстырғанда айтарлықтай жоғары екен. 

БАӘ-нің тұрғындары таңдаған бағыттардың пайыздық көрсеткіші келесідей: 

Ақтаудағы Rixos қонақүйіне салынған айыппұл көлемі 350 миллион теңгеден асты. Экология министрі Ерлан Нысанбаев осылай деп мәлімдеді.

Үкімет отырысынан кейінгі брифингте Экология министрлігінің басшысы журналистердің сұрағына жауап берді. БАҚ өкілдері министрден Қаракөл көліне қалдық суларды ағызған Ақтаудағы Rixos қонақүйіне қандай шара қолданғанын сұрады. Ерлан Нысанбаевтың айтуынша, қонақүйге жоспардан тыс тексеру жүргізілген. Нәтижесінде 300 миллион теңгеден астам сомаға залал келгені анықталған.

«Біз бұл мәселе туралы бірнеше рет айттық. Негізгі себеп құс тұмауы болды. Мұны зерттеу орталығы ресми түрде жариялады. Мамандар үлкен комиссиямен барып, сынамалар алынды. Аурудың адамға жұғу ықтималдығы өте төмен. Ал ағынды суларға қатысты айтатын болсақ, бұл...

Қазақстанда 37 жаңа қоқыс өңдеу зауыты салынады. Бұл жайлы Үкімет сағатында Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев айтты. 

Министрдің айтуынша, қазіргі таңда министрлік 45 жобаны пысықтаған.

«Оның 37-сі жаңа зауыттың құрылысы болса, 8-і жұмыс істеп тұрған зауыттардың қуаттылығын арттыруды көздейді. Жобалардың жалпы қуаттылығы жылына 1,2 млн тоннадан асады. Ал құны – 171,6 млрд тенге болады. Оның ішінде жеке инвестициялардың көлемі 34,3  млрд теңгені құрайды», – деді министр.

Министр жобаларды жүзеге асыру қалдықтарды қайта өңдеу көлемін жылына 1,5 млн тоннаға дейін жеткізуге мүмкіндік беретінін айтады. 

«Биыл қайта іске қосылған ЭкоҚолдау...

Freedom Broker сарапшылары «KEGOC» АҚ бір акциясын 1 790 теңге сатып алуды ұсынды. Мамандар болжамды өсім +21%-ды құрайды деп есептейді.

«Ұсыныс – сатып алу», – деп жазылған сарапшылар таратқан хабарламада.

Компания табысы артты

Қаңтарда «KEGOC» АҚ 2023 жылғы төртінші тоқсанның қорытындысы бойынша есебін жариялаған еді.

Саладағы реформалар аясында кірістер айтарлықтай артты. Атап айтқанда, электр энергетикасына тарифтер өсті. Оның үстіне төртінші тоқсанда еркін ақша ағыны көбейді. Нәтижесінде компанияның таза қарызы 11%-ға қысқарды.

Қаңтар айында АҚ таза пайдасы 60%-ға, яғни 42,7 млрд теңгеге дейін өскен. Тоқсан сайынғы жалпы табысы 2022 жылы 23% болған. 2023 жылы 31%-ға өсті. Шығындар тек 14%-ға...

Америкалық  Boeing әуе компаниясы тексерістен өте алмай қалды. Қаңтар айында АҚШ Азаматтық авиация басқармасы (Federal Aviation Administration, FAA) өндірістік тексеру жүргізген болатын. The New York Timesтың жазуынша, FAA Boeing 737 MAX-ты шығаруда және компанияның негізгі жеткізушілерінің біреуінен бірнеше мәселелерді анықтаған.

Толығырақ

Реттеуші қаңтар айының басында жолаушыларды тасымалдау кезінде есік қақпасы ұшып кеткен Alaska Airlines 737 MAX 9 ұшағына қатысты оқиғаны тергеу аясында Boeing компаниясының өндірістік процесінің әртүрлі аспектілеріне 89 тексеру жүргізді.

Boeing 89 тексерудің 33-нен өте алмады. Ал оның жеткізушісі – 737 MAX фюзеляжын шығаратын Spirit AeroSystems – 13 тексерудің жетеуінен өтпеді. Тексеру барысында Spirit қызметкерлері ұша...

Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымының Бас хатшысы Иманғали Тасмағамбетов Арменияның ұйымнан шығуына қатысты әңгімеге пікір білдірді.

ТАСС ақпаратына сүйенсек, Иманғали Тасмағамбетов Ереванның жақында өткен ҰҚШҰ хатшылығының жұмысына қатыспағанын растаған. 

«Халықаралық ұйым ретінде тәуелсіз мемлекеттің кез келген шешімін құрметтейміз. Дегенмен ұйымның қызметі толық көлемде жалғасады. Барлық рәсім ҰҚШҰ нормативтік базасына сәйкес толық сақталады. Қабылданған және жоспарланған шешім туралы хатшылық Еревандағы тиісті құрылымдарды жұмыс режимінде хабардар етеді», – деді Тасмағамбетов.

Армения премьер-министрі Никол Пашинянның елдің ұйымға мүше болуын тоқтату туралы мәлімдемесіне түсініктеме берген Тасмағамбетов Ереваннан ұйымға мүшелікті тоқтата тұру туралы ресми мәлімдеме түспегенін айтты.

«Мен де, Ұйым хатшылығы да ұжымда қабылданған регламенттер мен рәсімдерге сәйкес жұмыс істейміз. Сарапшылардың көмегімен Армения...

Алматыда пайдалануға берілетін тұрғын үй көлемі 0,5 млн шаршы метрге қысқартылады. Бұл жайлы Үкімет сағатында Алматы әкімі Ерболат Досаев айтты. 

Жиын барысында Олжас Бектенов негізгі макрокөрсеткіштер бойынша Алматы қаласы мен Маңғыстау, Атырау, Ақмола облыстарында өсім басқалараға қарағанда төмен екенін айтты. 

«Барлық негізгі макрокөрсеткіштер Қызылорда, Батыс Қазақстан, Шығыс Қазақстан, Солтүстік Қазақстан, Түркістан, Абай облыстары мен Астана қаласында өсті. Ең төмен көрсеткіштер Маңғыстау, Атырау, Ақмола облыстары мен Алматы қаласында байқалып отыр», – деді премьер-министр. 

Үкімет басшысы қала әкімі Ерболат Досаевтан не себепті Алматыда құрылыс пен тұрғын үйді пайдалануға беру көрсеткіштерінің төмендеп кеткенін сұрады. 

Досаев құрылыс пен тұрғын...

Эколог Мэлс Елеусізов Алматыдағы жер сілкінісі кезінде қосылатын дабыл жүйесінен еш пайда жоқ екенін атап өтті. Бұл туралы Алматы қаласында өткен баспасөз конференциясы кезінде айтты.

«Қазір дабыл қағу жүйесі туралы айтып жатыр. Одан түк пайда жоқ. Дабыл қағу деген соғыс кезінде ойлап табылған. Бомбардирлер ұшып келе жатқанда, оларды алыстан көріп, қала халқына жертөлеге жасырынуға ескерту жасаған дабыл жүйесі болған. Қазір олар не үшін керек?»,– деді эколог.

Ол дабыл жүйесінің қала тұрғындарының үрей мен қорқынышын күшейтіп, оған ақшаның бекер жұмсалатынын айтты.

«Дабыл үрей мен қорқынышты күшейтеді. Ешқандай пайдасы жоқ. Бірақ оған ақша...

Ақпандағы статистикаға зер салсақ жағымды динамиканы байқауға болады. Бірақ Алматының өзінде де, оған жақын аймақтарда да жеке тұрғын үймен жасалатын мәмілелердің саны күрт өспеген. Бұл туралы бірінші кредиттік бюроның талдау орталығы хабарлады.

Статистикаға зер салсақ

Ақпан айындағы статистикаға сүйенсек, өткен жылдың сәйкес айымен салыстырғанда Алматыда мәмілелер саны 19,3%-ға, 477 бірлікке дейін артқан. Ал Алматы облысында 2,9%-ға, 804 бірлікке дейін өсті. Жетісу облысында сатылған жер үйлердің үлесі 12,3%-ға артып, 356 бірлікке жетті.

«Иә, өсім тіркелді. Бірақ оны айтарлықтай сұраныс артты деп айту қиын. Оның үстіне, көп жағдайда бұл жалпы үрдіске байланысты болуы мүмкін. Себебі ақпан айында республика бойынша...

Егер Қазақстан азаматы өз көлігін елден алып кетсе, онда кәдеге жарату алымы үшін төлеген ақшасын қайтарып алуға құқылы. Бұл туралы Үкіметте «Жасыл Даму» АҚ Басқарма төрағасы Ержан Сәрсенбаев мәлімдеді.

«Бұл экологиялық кодексте қарастырылған, қайтару ережелеріне сәйкес ол жүзеге асырылады. Бірақ төленген сәттен бастап бір жыл өтуі керек, өйткені қайтаруды шектейтін норма бар. Егер біз салық төлеп, салық органдарына есеп берген болсақ, онда қайтару мүмкін емес», – деп түсіндірді басқарма төрағасы.

Сәрсенбаевтың мәліметінше, Қазақстанда 100 мыңға жуық  көлік кәдеге жаратылған.

 «Бірнеше жыл ішінде Қарағанды ​​қаласында орналасқан зауыттың қуаттылығы артты. Ол 30 мы...

Экология және табиғи ресурстар вице-министрі Маңғыстау облысындағы мұнай ұңғымасындағы апаттан кейін ауаға таза метан бөлінді деген ақпаратты жоққа шығарды.

Жомарт Әлиев кен орынында апат болғанын растады, алайда ауаға таза метан тарады деген ақпарат шындыққа жанаспайтынын мәлімдеді.

«Метан – өте улы газ. Ал оған бүкіл әлемде  бақыланатын процесте тыйым салынған. Төтенше жағдайда да оны жай ғана өртеп жібереді. Қазір метан шығарындыларының үлкен көлемі туралы мәселе көтіріліп жатыр. Апат болған сәттен бастап газ ағынының өзі өртенді. Иә, жану нәтижелері бойынша, бұл газ қоспасының жануы болды. Экологтар апта сайын өлшеулер жүргізді, заттардың жекелеген түрлері бойынша  шекті мөлшерден асып кету...

Қытайлық смартфон және тұрмыстық техника өндірушісі Xiaomi осы айда өзінің алғашқы электромобилін сатуды бастайтынын жариялады. Компания акциялары Гонконгта таңғы сауда-саттықта 10% – ға өсті.

Толығырақ

Xiaomi  Weibo әлеуметтік желісінде SU7  седанын 28 наурызда сата бастайтынын хабарлады. Электромобильге алдын-ала тапсырысты Қытайдың 29 қаласында 59 дүкен қабылдайды. Su аббревиатурасы Speed Ultra дегенді білдіреді. Электрокар 2,78 секундта 0-ден 100 км/сағ-қа дейін жылдамдықпен жүреді.

Компания көліктің бағасын нақтылаған жоқ. Bloomberg бұған дейін Xiaomi басшысы Лэй Джун S7 сияқты электромобильдердің бағасы 400 мың юаньнан ( 56 мың доллардан) басталатынын айтқан деп жазды. Джун сонымен қатар Xiaomi SU7-ді өнімділік бойынша Porsche Taycan...

«ҚазТрансОйл» магистральдық мұнай құбыры операторының басшылығы 2024 жылы Германияға 2 млн тонна мұнайды жеткізуге дайын екенін мәлімдеді. Бұл туралы компания басшылығы «KASE Эмитент күні» баспасөз конференциясында айтты.

Тасымалдау департаментінің директоры Абай Бейсембаев Германияға жеткізілетін мұнай көлемін ұлғайтуға болатынын атап өтті.

«Магистральдық мұнай құбыры туралы Заңға сәйкес «ҚазТрансОйл» құбыр көлігінің операторы ретінде Энергетика министрлігінің бекітілген кестелері негізінде жұмыс істейді. Егер жүк жөнелтуші тілек білдіріп, Энергетика министрлігіне өтінім берсе, одан кейін министрлік бекітеді және мұнай жеткізуді жүзеге асырамыз», – деді Абай Бейсембаев.

Қазақстан 2023 жылдың көктемінен бастап Германияға мұнай экспорттайды. Шикізат «Дружба» мұнай құбыры арқылы поляк-беларусь шекарасындағы тапсыру пунктіне дейін жеткізіледі. Өткен жылы «ҚазТрансОйл» 1,2 млн тонна...

Қазақстандағы мәдениет, өнер және спорт саласындағы жетінші және ең танымал Ticketon Awards сыйлығының дауыс беруі аяқталды. Дауыс беру 8 ақпанда басталып, 10-11 наурызда түн ортасында аяқталды. Барлық дауысты санау 11 наурызда аяқталды. Кез келген қазақстандық өткен жылы Қазақстандағы мәдениет пен спорт саласына елеулі үлес қосқан адамдарды таңдауға дауыс бере алады.

Осы аралықта кандидаттарға барлығы 154 620 дауыс берілді. Дауыс берудің соңғы күні, яғни 10 наурызда ұсынылған кандидаттарға 5890 дауыс берілді. Қазақстандықтар спорт пен өнер саласындағы ең сүйікті, талантты, айтулы өкілдерді таңдады.

«Жылдың отандық фильмі» аталымы – «Міржақып. Оян, қазақ!»

«Жылдың отандық фильмі» аталымы бойынша «Міржақып. Оян, қазақ!» тарихи драмасы жалпы дауыс...

Елде күріш, жұмыртқа, жемістер мен сусындар, сары май және макарон өнімдерінің бағасы қымбаттаған. Бұл жайлы Үкімет сағатында премьер-министр Олжас Бектенов айтты. 

Үкімет басшысы үкімет пен Ұлттық банктің алдында  инфляциялық қысымды төмендету мәселесі тұрғанына тоқталып өтті. Осы жылдың алғашқы екі айында инфляция 9,3 пайыздық мәнде тұрақтаған. Биыл көрсеткішті 8 пайызға төмендету көзделген.   

«Екі айдың қорытындысы бойынша инфляция жылдық мәнде баяулап, 9,3%-ды құрады. Биыл Үкімет пен Ұлттық Банктің алдында оны 8%-дан төмен ұстап тұру міндеті тұр. Күріш, жұмыртқа, жемістер, сусындар, сары май және макарон өнімдерінің бағасы қымбаттаған. Көріп отырғанымыздай, бағасы өсіп кеткен позициялардың саны едәуір көп...

«Саран» шахтасында монтаждау жұмысының арнайы жабдығын жөндеу кезінде жұмысшы қайтыс болды. Жұмысқа қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқаулық берілген. Алдын ала мәліметтер бойынша, жабдықты бекіту болты үзіліп кеткен.

Qarmet баспасөз қызметінің хабарлауынша, 12 наурыз күні түнде компанияның Көмір департаментіне қарасты «Саран» шахтасында монтаждау жұмысының арнайы жабдығын жөндеу кезінде қайғылы оқиға болған. 1980 жылы туған тау-кен жұмысшысы жарақат алып, соның салдарынан қаза тапқан.

Жұмыс ZY7200-13/30 секциясын құрастыру және монтаждау жөніндегі жобасына сәйкес болған. Сондай-ақ қауіпсіздік техникасы бойынша міндетті нұсқау берілген.

Болған жазатайым оқиғаның себебін анықтау үшін арнайы комиссия жұмыс жүргізеді. Алдын ала мәліметтер бойынша, жабдықты бекіту болты үзіліп кеткен.

Qarmet А...

Сот «АНСК» ЖШС директоры Саид-Адлан Бахарчиевке және «Өзенмұнайгаз» АҚ мұнай-газ өндіру басқармасының директоры Жеңісбек Сүлейменовке жымқыру ісі бойынша үкім шығарды. Бұл туралы ақпарат Сот кабинетінің сайтында жарияланған. 

Маңғыстау облысының Ақтау қалалық соты Сервистік компанияның директоры мен ӨМГ мұнай-газ өндіру басқармасының директорын 10 жыл мерзімге Мұнай және газ өнеркәсібі саласындағы коммерциялық ұйымдарда басшылық лауазымдарды атқару құқығынан айыра отырып, 8 жылға бас бостандығынан айыруға үкім шығарды. 

Сотталғандар «Өзенмұнайгаз» компаниясының пайдасына 130 млн теңге көлемінде материалдық айып төлеуі тиіс.

Сот барысында анықталған жайттар

Сот 2018 жылы ӨМГ бен «АНСК» ЖШС арасында 100 ұңғымаға арналған толық жиынтықты жабдықты жалға беру шарты жасалып, кейіннен 8,2 млрд теңге сомасына сервистік қызмет көрсетілуі тиіс болғанын анықтады. Жалдау мерзімі 2021 жылдың 31 желтоқсанына дейін болған.

Жыл басынан бері Ұлттық қорға түскен түсім сомасы 912 млрд теңгені құраған. Ал қордан республикалық бюджетке берілетін трансферт көлемі 1 трлн теңге болған. Бұл жайлы Үкімет сағатында Ұлттық банк төрғасы Тимур Сүлейменов айтты.  

«Ұлттық қордың активтері жыл басынан 0,3%-ға ұлғайып, 60,2 млрд долларды құрады. Бұл ретте, ақпан айының қорытындысы бойынша инвестициялық табыс 1,44% немесе 0,87 млрд долларды құрады. Жыл басынан қорға түсетін түсімдер сомасы 912 млрд теңгені, оның ішінде ұлттық валютада 184 млрд теңгені құрады. Ұлттық қордан республикалық бюджетке берілетін трансферт көлемі 1 трлн теңге болды», – деді банк басшысы. 

Ол ақпан айының соңында...