Жаңалықтар

Қазақстанда 21 және 22 наурыз Ұлыстың ұлы күні ретінде атап өтіледі.  Осы күні күн мен түн теңесіп, Жаңа жылдың келуін білдіреді. Тек қазақтар ғана емес көптеген ұлттың сағына күтетін мерекесінің шығу тарихы, мерекені тойлаудағы ырым-нанымдар мен Наурыз көже жайында qalam баспасы материалында баяндалған.

Мерекенің шығу тарихы

Мереке атауы ежелгі Иранда қалыптасқан екен. Ол көне парсы сөздерінің қосындысынан, яғни «ноу» — жаңа, «руз» — күн сөзінен пайда болған. Сондықтан көбісі оны әуел бастан таза ирандық мереке ретінде есептеген.

Наурыз мейрамы тарихи Иран аумағынан бастау алмайды. Ол заманауи Иран Ислам республикасының аумағынан неғұрлым ауқымды. Оның бастауы едәуір...

Наурыз – молшылықпен берекенің, татулық пен бірлік мейрамы. Мерекеде отбасымен бірге бас қосып, қонақ шақырып, мерекені атап өту маңызды. Kursiv.мedia мол дастархан жаю үшін қажетті тағамдардың бағасын салыстырып, мейрамға қанша қаржы жұмсалатынын есептеп шықты.

Дастархан

Наурыз мерекесінің басты тағамы – Наурыз көже. Ол жеті түрлі тағамнан жасалады. Қысқы қордан ысталған соғым еті – ұлттық тағамның ажырамас компоненті. Ет сорпасына сүт немесе айран қосылады. Дәнді-дақылдар да маңызды: бидай, жүгері, күріш, арпа, тары, тіпті маш. Алдағы жыл молшылық пен байлық әкелуі үшін наурыз айында көжеге әртүрлі тағам қосып, оны молынан жасау керек.

Сонымен көжені 10 адамға дайындау үшін, әрқайсысы 100 граммнан...

Алматыда президент Қасым-Жомарт Тоқаев сейсмологиялық бақылау және зерттеу Ұлттық ғылыми орталығының директоры Дәулет Сәрсенбаевпен кездесті.

Ақорда ақпаратына сүйенсек, Дәулет Сәрсенбаев ғылыми орталықтың ағымдағы қызметі туралы есеп берген.

Ол президентке 2023 жылы қала аумағында орналасқан 16 сейсмикалық станцияның 11-і үшін 527 млн теңгеге жабдық сатып алынғанын, 2021-2023 жылдарға арналған нысаналы қаржыландыру бағдарламасының арқасында 25 бақылау пункті ашылғанын, халықаралық ынтымақтастық аясында 10 жаңа станция ішінара жаңғыртылып, 6 жаңа станция ашылғаны жайлы мәлім еткен.

Өз кезегінде Тоқаев сейсмикалық қауіпсіздік халықтың, экономика объектілері мен қоршаған ортаның қорғалу жағдайына әсер ететін, елдің ұлттық қауіпсіздігінің негізгі факторы екенін атап өткен. Ол сейсмологтардың біліктілігін арттыру және...

2024 жылдың қыркүйегінен бастап Тараз қаласы Түркі мемлекеттері ұйымының аграрлық астанасына айналады. Мұндай шешім ТМҰ ауыл шаруашылығы министрлерінің үшінші отырысында қабылданды.

«ТМҰ ауыл шаруашылығы министрлері цифрлық агродеректер платформасын құруды жеделдетуге және осы мәселеге арналған бірқатар кездесулер ұйымдастыруға келісті. Тараз қаласын 2024 жылдың қыркүйегінен бастап бір жыл мерзімге ТМҰ аграрлық астанасы деп жариялау туралы шешім қабылданды», –делінген Ауыл шаруашылығы министрлігінің хабарламасында.

ТМҰ өкілдері ауыл шаруашылығы ынтымақтастығы жөніндегі жұмыс тобы шеңберінде құрылған бес кіші топтың «қызмет жоспарын» аяқтау және оны тезірек іске асыруға ниетті екендіктерін білдірді. 

Сонымен қатар ауыл шаруашылығы министрлері нақты уақыт режимінде ортақ деректер алмасу платформасын құру, нарықтық ақпаратпен бөлісу және деректерді талдау, сауданы...

Алматы қаласына жұмыс сапарымен келген Қасым-Жомарт Тоқаев «Астана» алаңында өтіп жатқан мерекелік іс-шарада Қазақстан халқын Наурыз мейрамымен құттықтады.

Президент биылдан бастап Наурыз мейрамы 10 күн бойы аталып өтіп жатқанына тоқталды. Наурызнамаға сәйкес, 21 наурыз — Ынтымақ күні.

«Бірлік пен ынтымақ — еліміздің басты құндылықтарының бірі. Біз жанашырлық, тілеулестік сияқты асыл қасиеттерді дәріптеуіміз қажет. Еліміздің бірлігі мен татулығы әрдайым бекем болса, елдігіміздің тұғыры мәңгі болады. Мен бұған кәміл сенемін», — деді ол.

Қасым-Жомарт Тоқаев жаңару мен жаңғырудың символына айналған Наурыз мейрамы биыл қоғам дамуының жаңа кезеңіне қадам басқанымызды білдіретінін атап өтіп, барлық азаматтың жүрегінен орын алатын іргелі құндылықтардың айқындалғанына...

Қазақстан мен Қатар энергетика және ауыл шаруашылығы секторын дамытуға құны 17,6 млрд доллар болатын инвест жобалар бастайды. Бұл туралы Қатарға ресми сапары кезінде Қазақстан премьер-министрі Олжас Бектенов айтты.

Дохада Олжас Бектенов Қатар Әмірі шейх Тәмим бен Хамад Әл Тәнимен, Қатар премьер-министрі — сыртқы істер министрі шейх Мұхаммед бен Абдурахман Әл Тәнимен келіссөздер жүргізді.

«Қатар — Қазақстанның араб әлеміндегі маңызды экономикалық серіктесі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қатарға сапары шеңберінде қол жеткізілген уағдаластықтар біздің инвестициялық ынтымақтастығымызды сапалы жаңа кезеңге шығарады. Біз бұрын-соңды болмаған қомақты сома 17,6 млрд долларды құрайтын ауқымды және стратегиялық маңызды инвестициялық жобаларды іске асыру алдында тұрмыз», — деді кездесуде Бектенов.

Криптовалюта нарығы қазір кеңейіп келеді. Сондықтан осылай табыс табатындардың саны ғана емес, пайдаға кенелудің де түрі көбейді. Тіпті тегін алуға болатын кейстер де бар. Яғни аирдроп деген не? Ол не үшін керек? Токен таратудың қандай тәсілдері бар? Бүгін осы тақырыпты қозғаймыз.

Аирдроп деген не?

Аирдроп (airdrop) дегеніміз — жоба қолданушыларына токен тарату. Ол компанияға не үшін керек? Әдетте жаңа клиент тарту үшін осындай маркетиң тәсілі қолданылады. Сонымен бірге бұрыннан бар клиенттердің лоял болуы үшін де жасалатын қадам. Оны алу үшін компания белгілі бір тапсырмалар беріп отырады. Соны орындаған адамға сыйақы ретінде токен береді. Тапсырманың неше түр...

Жазадан жалтарып, қашып жүрген Қазақстан азаматын Қырғызстанның арнайы жасақ сарбаздары Бішкекте ұстады.

АКИpress басылымының ақпаратына сүйенсек, халықаралық іздеуде жүрген Қазақстан азаматы Қырғыз Республикасы территориясында ұсталған.

Экстремизмге және заңсыз көші-қонға қарсы іс-қимыл қызметінің қызметкерлері ҚР ҚК-нің 427-бабы «Бас бостандығынан айыру түріндегі жазаны өтеуден жалтару» бойынша 1993 жылғы Қазақстан азаматы Бішкекте жасырынып жүргені туралы ақпарат алған.

Арнайы жасақ сарбаздарымен бірлесе отырып, ІІББ-нің жедел уәкілдері ер адамның қай жерде екенін анықтап, оны арнайы операция кезінде ұстады.

Қазақстан азаматы бұрын сырттай сотталып, қамауға алу түрінде белгіленген бұлтартпау шарасы негізінде Бішкектің қамауда ұстау изоляторына қамалған.

Оны экстрадициялау мәселесі кейіннен шешілетіні атап көрсетілген. Бұған қоса, құқық қорғау органдары Қырғызстанның мемлекеттік шекарасын заңсыз кесіп өту...

«Sergek ITS» сарапшыларының айтуынша, Қазақстанда жыл сайын мереке қарсаңында және мереке күндерінде көлік қозғалысы артып келеді.

Наурыз мейрамы қарсаңында компанияның IT мамандары Астана мен Алматы жолдарында мереке алдындағы және мереке күндеріндегі көлік кептелісіне талдау жасады.

Биыл Қазақстанда Наурыз мейрамын тойлау 10 күн бұрын басталғандықтан, 20 және 21 наурызда жолдардағы көлік қозғалысы артуы мүмкін.

2023 жылғы 31 желтоқсанда Астанада автокөлік белсенділігі 29 желтоқсанмен салыстырғанда 18%-ға төмендеді, ал Алматыда 8,5%-ға өскен.

Биылғы 7 наурызда Астана мен Алматы жолдарындағы белсенділік артқан. Алайда дәл мереке күні Астанада 22%-ға төмендесе, Алматыда, керісінше, тағы 10,5%-ға өскен.
8 наурызда Алматыда көліктің көп жүрген уақыты сағат 16:00-де болды. Содан...

Америкалық ковбойлар 5-ші Дүниежүзілік көшпенділер ойындарында көкпар тартуға дайын екенін жеткізді. Бұл туралы Туризм және спорт министрлігі хабарлады.

Бұған дейін АҚШ-тың көкпардан ұлттық құрамасы 2018 және 2022 жылдары Дүниежүзілік көшпенділер ойындарына қатысқан.

«Кейінгі Дүниежүзілік көшпенділер ойындарында Қазақстан көкпаршылары бас жүлдені жеңіп алды. Сондықтан біз биыл да спортшыларымызға зор сенім артамыз. Сонымен қатар сіздер Орталық Азиядағы көшпелі халықтарының ат спорты ойындарына белсенді араласып, оны АҚШ аумағында насихаттап жүргендеріңіз бізді қуантады. АҚШ командасының көкпарда өнер көрсетуі есте қаларлық оқиға болады деп ойлаймыз», – деді министр Ермек Маржықпаев.

Кездесуде Туризм және спорт министрі АҚШ-тан келген қонақтарды...

АҚШ президенті Джо Байден әкімшілігі Intel компаниясына АҚШ-тағы чип өндірісін арттыру үшін шамамен 20 миллиард доллар грант пен несие беретінін мәлімдеді. Бұл туралы АҚШ-тың Сауда министрлігінің ресми сайты жазды.

«Алдын ала келісімде Intel компаниясына 8,5 миллиард доллар грант және шамамен 11 миллиард доллар несие беріледі. Бұл компанияның жартылай өткізетін чип өндірісін арттыруы керек. Қаражаттың бір бөлігі екі жаңа зауыт салуға және бұрыннан бар біреуін жаңартуға жұмсалады», – делінген сайтта.

Бөлінген қаражат Intel компаниясына зауыт қызметкерлеріне 10 мың жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді. Ал құрылысшыларға тағы 20 мың жұмыс орны ашылады.

Сайттың жазуынша...

Ірі және орта кәсіпорындардың кірісі төмендеп бара жатыр. Бұл туралы Ұлттық статистика бюросы хабарлады.

2023 жылғы IV тоқсанында шаруашылық субъектілерінің сальдолық қаржылық нәтижесі 3913,1 млрд. теңге сомасында пайда ретінде анықталды. Өндірістің рентабельдік деңгейі 17% болды, – делінген хабарламада.

Бұл үшінші тоқсанмен салыстырғанда 0,6 пайыздық тармаққа және 2022 жылғы төртінші тоқсанмен салыстырғанда 3,1 пайыздық тармаққа аз.

Бірінші кредиттік бюроның мәліметінше, рентабельдік компаниялар кірісінің 10%-ға – 3,9 трлн теңгеге дейін азайғандықтан төмендеді. Солай бола тұра, сатылған өнімдер мен қызметтердің өзіндік құны 9%-ға өсіп, өндірістік емес шығын артып жатыр.

Жылдан жылға пайданың ең үлкен...

Ішкі нарықта қаңтар айының соңында 9,3 мың тонна жуғыш зат сатылды. Бұл алдыңғы айға қарағанда 25% немесе 3 мың тоннаға аз. Мұндай мәліметті Бірінші кредиттік бюро Ұлттық статистика бюросының ақпаратына сүйеніп хабарлады.

Қаңтардағы көрсеткіш 2023 жылғы қаңтарға қарағанда 20% немесе 2,4 мың тоннаға аз. Сөйтіп бұл көрсеткіш кейінгі 1,5 жылдағы ең төменгі деңгей болды.

Әдетте, ел ішінде сатылатын жуғыш заттардың көлемі айына 10 мың тоннадан асады. Осылай, 2023 жылы орташа айлық деңгей 14,4 мың тонна, ал 2021 жылы 13 мың тонна болды. Осы тұрғыдан алғанда, жалпы көрсеткіш бағанынан жаңа басталған 2024 жыл ғана емес, 2022 жыл да...

Биыл республикалық бюджеттен ғылымды қаржыландыруға 204 млрд теңге қарастырылған. Алайда отандық ғылымды дамыту үшін бұл қаржы жеткіліксіз.  Бұл туралы Мәжіліс депутаты Нартай Сәрсенғалиев Премьер-министр Олжас Бектеновке жолдаған депутаттық сауалында айтты.

Мәжілісменнің сөзінше, ғылымы дамыған елдер ғана топ жарып, экономикасы қарыштап дамып жатыр.  Бұл тұрғыда Қазақстанда ғылымға қаражат тым аз бөлетінін алға тартты. Депутат білімді адамдардың шетел асып кетуінің бірден-бір себебі де осы деп отыр.

«Отандық ғылымға бөлінетін қаражат «жетім қыздың жүгіндей» болып тұр. Ғылымға жауаптылардың «жалпы ішкі өнімнің кем дегенде 1 пайызы ғылыми зерттеулер мен өндіріске жұмсалса» деп жақ сауып айтып жүргеніне талай жылдың жүз...

Freedom Holding Corp бас атқарушы директоры және Қазақстан футбол федерациясының атқарушы комитетінің мүшесі Тимур Турлов Ұлттар лигасының жартылай финалдық плей-офф матчында Қазақстан Грекия құрамасын жеңетін болса, ел футбол құрамасына жүз миллион теңге төлейді. Сыйақы капитанның қалауы бойынша командаға табысталады.

Шешуші кездесу 21 наурыздан 22 наурызға қараған түні Афина қаласында өтеді. Матчтың жеңімпазы Грузия мен Люксембург арасындағы ойын нәтижесі бойынша үздік командамен ойнайтын плей-офф кезеңінің финалына шығады.

Тимур Турлов, Freedom Holding Corp. бас атқарушы директоры, Қазақстан футбол федерациясының атқарушы комитетінің мүшесі:

«Футболдан Еуропа чемпионатына жолдама бұрын-соңды мұндай жақын болған емес. Бұл қазақ футболы үшін, жалпы ел үшін...

Қырғызстанның Ұлттық қауіпсіздік комитетінің қызметкерлері жедел іс-шаралар барысында жүктер мен адамдарды заңсыз тасымалдау үшін пайдаланылған туннельді анықтады.

Туннель Өзбекстан шекарасына жақын жерде Созақ ауданы Бек-Абад ауылы тұрғынының үйінен табылған.
Туннельдің тереңдігі 15, жалпы ұзындығы 130 метр. Қырғыз шекарасына дейінгі ұзындығы 50 метр. Туннельдің биіктігі 1 метр 70 см.

«Контрабандалық арна ұйымдастырғаны үшін 1986 жылғы Э.А. ұсталды. Қазіргі уақытта ҰҚК туннельді пайдалануды ұйымдастыруға қатысқан барлық тұлғаны шекараны заңсыз кесіп өткен тұлғаларды және заңсыз кірген тауар түрлерін анықтау бойынша тиісті шараларды бастады», – деп хабарлады көрші елдің ҰҚК.

Қырғыз-өзбек шекарасы Қырғызстанның ең ұзын сыртқы шекарасы. Елдер арасында бірнеше анклавтар бар: Өзбекстандағы бір қырғыз...

Шанхайда Apple компаниясының сегізінші дүкені ашылады. Компанияның бас директоры Тим Кук Шанхайға сол үшін арнайы келді. Қытай- Apple  компаниясы үшін маңызды нарықтың бірі. Бірақ iPhone-ның соңғы модельдері бұрынғыға қарағанда әлдеқайда нашар сатылып жатыр. Сондай-ақ осы қиындықтарға байланысты Apple әлемдегі ең қымбат компания мәртебесін жоғалтты.

Толығырақ

Тим Кук Қытайдың Weibo әлеуметтік желісінде Шанхайда  серуендеген бейнежазба жариялады. Бейнежазбада Apple компаниясының бас директоры және тележүргізуші Чжэн Кай қаланың тарихи орталықтарында серуендеп, Шанхай «тұшпарасының» дәмін татқан. Әлеуметтік желіге жарияланған бейнежазба  бес сағат ішінде 3,3 миллионнан астам қаралым жинады.

Кук Шанхайға не үшін келгенін ашық айтпады. Bloomberg-тің жазуынша,  ол 21 наурызда болатын Apple...

2023 жылы ҚТЖ ұлттық операторы 329 млрд теңге шығынға ұшыраған. Соның ішінде тау-кен саласының жүктерін тасудан келген шығын 172 млрд теңгені құраған. Бұл жайлы депутаттардың сауалына берген жауабында Олжас Бектенов айтты.

Депутаттар ҚТЖ тарифтерінің өсіп бара жатқанына алаңдаушылық білдіріп, Бекткеновтен Ұлттық экономика министрінің «Тарифтерді белгілеу туралы бұйрығынының» қолданысын тоқтатуды сұраған. Бірақ премьер-министрі бұл шараның қажеттіліктен туындап отырғанын, әйтпесе жыл сайын ұлттық оператор шығынға бата беретінін мәлімдеген.

«2023 жылы ұлттық инфрақұрылым операторынан келген шығын көлемі 329 млрд теңге. Ол шығынның 172 млрд теңгесі тау-кен секторындағы жүктерді тасымалдаудан келген. Ал транзиттік тасымалдаудан түскен кіріс бірыңғай...

Бүгін Ұлттық спорт түрлері күні. Осыған орай Ұлттық статистика бюросы былтыр осы салада көрсетілген қызмет түрлері бойынша деректерді ұсынды.

2023 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында спорт, демалыс пен ойын-сауықты ұйымдастыру саласындағы көрсетілген қызметтер көлемі 754,9 млрд теңгені құрады. Бұл 2022 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 11,1%-ға артық.

Айта кетейік, бұл қызмет түрі ауылдық жерлерде 72,9 млрд теңгеге (жалпы көлемнің 9,6%) көрсетілді. Аталған саладағы қызмет бойынша қызметтер көлемі келесідей:

Еске сала кетсек, «Қазақстан халқына» қоры есебінен...

Енді Қазақстан азаматтары жұбайының рұқсатынсыз банктен несие ала алмайды. Бұл мәселе Мәжіліс қабырғасында қаралды. Депутаттар «Кредит беру кезінде тәуекелдерді
барынша азайту және қарыз алушылардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңды екінші оқылымда қабылдап,
Сенат қарауына жібереді.

Депутаттар несие берудегі тәуекелдерді барынша азайту мақсатында заңнамаға енгізілген өзгерістерді талқылады. Заң жобасының негізгі мақсаты азаматтардың борыштық тәуекелдерін төмендету және  проблемалық қарыздарын шешу бойынша шаралар қабылдау. Қаржылық қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау  тетігі де заңда қарастырылған.

Банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға енді жұбайының келісімінсіз жеке тұлғаға банктік несие беруге тыйым салынады.

«Құжат банкке жұбайының келісімінсіз...

KASE-де төл валютаның орташа сараланған бағамы мереке алдындағы аптаны 0,19 теңгеге төмендеумен аяқтады.

Қазақстан қор биржасындағы (KASE) сәрсенбі күнгі сауда-саттықта теңгенің АҚШ долларына шаққандағы орташа сараланған бағамы сейсенбімен салыстырғанда 0,04%-ға (0,19 теңгеге) әлсіреді. Осылайша алдағы бес күнда валюта бағамы 1 доллар үшін 451,27 теңгені құрайды.  

20 наурыз орташа сараланған бағам 1 долларға 451,08 теңге болған. Ресми бағам да осындай. Ресми бағамды анықтаудың қолданыстағы тәртібіне сүйене отырып21-26 наурызда доллар 451,27 теңгеден саудаланады. 

Ұлттық банк бекіткен ресми бағам 1 доллар үшін 451, 08 теңге.

Ақпанда теңге әлсіреді

Еске сала кетсек, Бірінші кредиттік бюро ақпан айындағы теңге бағамының динамикасына қатысты кезект...

Бас көлік прокуратурасы «Бейнеу-Шымкент Газ Құбыры» ЖШС қызметінен көптеген бұзушылықтарды анықтады. Бұл жайлы Бас көлік прокуратурасының баспасөз қызметі хабарлады.

Баспасөз қызметінің хабарлауынша ЖШС тендерлерді тек қағаз және газет басылымдарында жариялап отырған. Ал тендерлік өтінімдер жазбаша түрде тіркеліп отырған. Ал мемлекеттің қатысу үлесі бар кәсіпорын қызметкерлері сатып алынатын қызметтер мен тауарларға техникалық сипаттамаларды нақты өздерінің жеткізушісіне ыңғайлап дайындаған.

Бұл жағдай бизнестің салауатты бәсекелестігін қалыптастыруға теріс әсер еткен. Сонымен қатар әлеуетті қызмет көрсетушілердің нарық сегментіне қол жеткізу құқығына нұқсан келтірген.

«2019 жылы тапсырыс берушіде тиісті адами ресурстың болуына қарамастан, 2020-2024 жылдарға арналған тарифтік смета және инвестициялық бағдарлама бойынша өтінімдерд...

S&P рейтингтік агенттігі Қазақстандағы ең ірі бес банктің болжамдарын «тұрақтыдан» «жағымдыға» қарай қайта қарап, ұлттық шкала бойынша рейтингтерін арттырды. 

Агенттік Қазақстанның банк секторы соңғы жылдары аймақтағы геосаяси тәуекелдердің нашарлауы аясында макроэкономикалық тәуекелдерге төзімдірек болып шықты, деп санайды. 

Өйткені актив сапасының көрсеткіштері мен нарықтық қаржылық көрсеткіштер агенттік болжам деңгейінен айтарлықтай жоғары болған. 

«Сонымен қатар, біз қаржылық қадағалаудың кезең-кезеңімен күшейтілуін байқап отырмыз. Біздің ойымызша, реттеуші өткен дағдарыс кезеңіндегі тәжірибесіне сүйеніп шаралар қабылдады», – деп хабарлады агенттік.

Осыған байланысты S&P Қазақстан үшін банк секторының салалық және елдік тәуекелдерін бағалау шеңберінде (Banking Industry Country Risk Assessment, BICRA) экономикалық тәуекелді бағалауды, сондай-ақ салалық тәуекелд...

Қазақстанда КЗ СТ сертификаттары мен Индустриялық сертификаттың орнына Отандық тауарлар тізілімі құрылады. Бұл туралы ҚР Сауда және интеграция вице-министрі Қайрат Балықаев мәлімдеді.

Вице-министрдің хабарлауынша, ҚР Парламенті Сенатының депутаттары «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне Мемлекет басшысының жекелеген тапсырмаларын іске асыру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ҚР Заңының жобасына бастамашылық жасаған.

«Заң жобасы негізінде КЗ СТ сертификаттары мен Индустриялық сертификаттың орнына қазақстандық тауарлар тізілімін құру көзделіп отыр. Бұл өз кезегінде салалық мемлекеттік органдардан оқшаулау үлесін арттыруға, өндірілетін тауарлардағы қазақстандық қамту үлесін ұлғайтуға және шығу тегін (өндірісін) растау тетігінің ашықтығын қамтамасыз етеді», – дейді Балықаев.