Жаңалықтар

Қырғызстан президенті Садыр Жапаров 2024 жылы бизнеске тексеру жүргізуге мораторий жариялап, заңсыз тексерске тап болған жағдайда, кәсіпкерлерді президентпен «байланысуға» шақырды.

9 қаңтарда Садыр Жапаров бизнесті тексеруге қатысты 1 жылға мораторий жариялау туралы құжатқа қол қойды. Осыдан кейін ол өзінің Facebook парақшасында кәсіпкерлерге үндеу жариялады. 

«Егер мемлекеттік орган өкілдері бизнесті негізсіз, жалған айыппен тексеруге келетін болса, сіздер (кәсіпкерлер – ред.) президент әкімшілігі арқылы маған хабарласуларыңызға болады. Біз міндетті түрде шара қолданамыз», – деп жазды Қырғызстан президенті.

Қырғызстандағы мораторий 31 желтоқсанға дейін күшін сақтайды. Кәсіпкерлердің құжаттарын құқық қорғау органдары мен кәсіпкерлік субъектілерді тексеруге құқығы бар басқа да уәкілетті органдар негізсіз тексеруді тоқтатады. Ал Бас прокуратура...

Бас прокуратура заңсыз жіберілген хабарламаны анықтап, француз инвесторының құқығын қорғаған. Павлодар облысының салық органдары француз компаниясына ҚҚС және кедендік баж төлеу туралы заңсыз хабарлама жіберген. Үш күн ішінде хабарлама жойылған.

«Павлодар облысының салық органдары ПМХЗ-да сутектерді өндірумен айналысатын «Air Liquide» француз инвесторының атына 99,8 млн теңге сомасына ҚҚС және кедендік баж төлеу туралы хабарламаны заңсыз жіберген», – деп жазылған хабарламада

Салық органдары инвесторға импортталатын тауардың жіктелуін дұрыс анықтамаған.
Прокуратураның қадағалау актісі бойынша 3 күн ішінде хабарлама жойылды. Ал бұзушылық үшін Павлодар облысы Мемлекеттік кірістер департаментінің лауазымды тұлғасы тәртіптік жауапкершілікке тартылды.

«Air Liquide» француз компания 2018 жылдан бастап Павлодар мұнай-химия зауытында...

Ішкі істер министрлігі алаяқтық арқылы қарапайым азаматтардың 112 млн теңгесін иемденген қылмыстық топты ұстады. Оларға қатысты қылмыстық іс қозғалды.

Маңғыстау облысы полиция департаменті ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес басқармасының қызметкерлері бұған дейін де жұмыспен қамту және жылжымайтын мүлік пен автокөлік саласындағы алаяқтығы үшін ұсталған алаяқтар тобын қолға түсірді. Алаяқтар үйреншікті әдеттерімен мұнай компаниясына жұмысқа орналастыру, автокөлік пен жылжымайтын мүлікті сату-сатып алу қызметі үшін қарапайым адамдардан 112 млн теңге жинап алып, үшті-күйлі жоқ болып кеткен.

Бұл туралы Ішкі істер министрлігі ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес департаментінің бастығы Қуандық Алпыс:

«Бүгінде полицияға республиканың әр өңірінен 20 адам арызбен жүгінді. Ұсталғандардың тұрғылықты жер...

The New York Times басылымы Қазақстанның оңтүстік астанасы Алматыны «Жаңа жылда баруға болатын 52 қаланың» тізіміне қосқан.

The New York Times «Жаңа жылда баруға болатын 52 қаланың» тізімінде Алматы қаласы 25-орынға жайғасқан.

«2 миллион халқы бар Қазақстанның ірі қаласы тыныш көрінгенімен, үлкен ауыл секілді көңілді», – деп жазады басылым.

Басылым Алматының ерекше тұстары ретінде Arasan моншалары, Көк базар мен Вознесенк кафедральді шіркеуі алдында баянда ойнап тұрған азаматты да атап өткен. Қаланың жасыл көшелерімен қыдырып, көбінде ұн, су мен ет араласқан «жаңа көшпенділер» дастарханынан дәм татуды ұсынады.

Тізімге Алматыдан бөлек, 51 қала енген. Алдыңғы қатарда Мексикадағы Масатлан жағажайы, Франция астанасы Париж, Жапониядағы...

Петропавлда қисық қаланған мұржа іргетасына дейін бұзылып, қайта салынады. Бұл жайлы «СевКазЭнерго» АҚ-ның баспасөз қызметі хабарлады.

Қисық мұржаны қайта қалау туралы шешім Жобалау институтының сараптамалық қорытындысынан кейін қабылданған.

«Тік осьтен ауытқуға әсер еткен конустық сырғанау қалыптарында ақау табылғанынына байланысты 08.08.2023 жылдан бастап «Севказэнерго» кәсіпорнының мамандары мердігерге мұржа құрылысы бойынша одан әрі құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізуге тыйым салды. Барлық есептеуді аяқтаған соң, мұржа құрылысы жобасының авторы «Севказэнергопром» ғылыми-өндірістік компаниясы» ЖШС ресми қорытынды берді»,– делінген баспасөз хабарламасында.

Жобалау институтының сарапшылары мұржа осьтен ауытқымауы үшін іргетасқа бекітілген темірбетонды қабықшаны бұзуды ұсынған. Мамандар іргетастың арматураларын сақтай отырып...

Жетіген кентін Алатау қаласы етіп құру инвестиция мен технологияларды, қосымша қаржы ағынын тартуға, кәсіпкерлік белсенділікті дамыту жән салық түсімдерін ұлғайтуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар жол желілері, инженерлік, әлеуметтік инфрақұрылым объектілерін модернизациялауға ықпал етеді. Бұл туралы Экономика министрлігі хабарлады.

Үкімет АЭА (арнайы экономикалық аймақ) аумағын 30 мың гектардан 96,5 мың гектарға дейін кеңейтіп, G4 City-ді Alatau АЭА-ға қайта атау туралы шешім шығарған.

Осылайша, Алатау қаласының бүкіл аумағы және Қонаев қаласының бір бөлігі АЭА аумағына жатқызылады.

Қанша инвестиция тартылады?

Болжамды деректерге сәйкес, АЭА объектілері жобалық қуатына шыққаннан кейін бүкіл кезеңдегі бағаланған жиынтық үлесі 47,3 трлн теңгені, оны...

Қаракөл көлінде 800-ден аса аққудың қырылуына Rixos Aktau компаниясының қатысы болуы мүмкін. Желіде Rixos Aktau қонақүйінен Қаракөл көліне қара сұйықтық құйылып жатқаны көрсетілген видео тарады.

Экологтар аққулардың өліміне аты аталған мекеменің қатысы бар-жоғын анықтап жатыр. Су сынамасы алынды, зерттеу, талдау жұмысы жүріп жатыр. Соңғы дерек бойынша жағадан 826 құстың өлексесі табылды.

«Қаракөл көлінде аққулардың өлу фактісіне байланысты Маңғыстау облысы бойынша экология департаменті тергеу ісіне қатысып жатыр. Зертханалық-сараптамалық бақылау қызметкерлері Қаракөл көліне құятын су қоймаларына жүргізілген мониторингтік зерттеу барысында Қаракөлге ағызылатын судан ластаушы заттардың артық мөлшерін анықтады. Осы дерек негізінде Rixos Aktau компаниясына жоспардан тыс...

2024 жылы қытайлық автоөндірушілер бұл көлемді 1,2 миллионға дейін жеткізуді көздеп отыр / Фото: kursiv.media

Қытай көлік сатудан жаңа рекорд орнатты. Аспан асты елі 2023 жылдың соңына қарай бұл саладағы көшбасшы ел Жапонияны басып озып, әлемдегі ең ірі автомобиль экспорттаушысына айналды.

Қытай электрокарлар сатудан онсыз да әлемде көш бастайды. Бірақ жанармаймен жүретін көліктер сатудан Жапония бірінші орында тұрған. Бірақ жағдай 2023 жылдың аяғына қарай өзгерген. The Wall Street Journal басылымы мұны әлемдік автомобиль өнідірісндегі «тектоникалық қозғалыс» деп бағалады.

2023 жылы Қытай шетелге 5,26 миллион автокөлік жөнелткен. Бұл жапондық көліктердің сатылымынан 1 миллионға артық. Қытай көліктеріне деген сұраныс, әсіресе...

Еуропа және Орталық Азияда экономика қарқыны 2024 жылы 2,4%-ға дейін бәсеңдеп, 2025 жылы 2,7%-ға дейін өседі деп күтілуде / Фото: kursiv.media

Дүниежүзілік банк осы онжылдықтың бірінші жартысында жаһандық экономикалық өсім көлемі соңғы 30 жылдағы ең төменгі көрсеткішке дейін құлдырауы мүмкін деп болжайды. Десе де, инвестицияларды ынталандыруға және фискалдық саясатты күшейтуге бағытталған реформалар бұл үрдісті кері қайтара алады.

«Осы онжылдық даму үшін бетбұрыс кезеңі болуы керек еді, алайда жаһандық экономика 2024 жылдың соңына қарай рекордтық төменгі деңгейді орнатады деп болжануда. Осы онжылдықтың бірінші жартыжылдығындағы ЖІӨ өсімі соңғы 30 жылдағы ең төмен көрсеткіш болады», – делінген...

ҚР Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов бүгінгі таңда жалпыға бірдей декларациялаудың екі кезеңі өткенін мәлім етті.

«Бүгін жалпыға бірдей декларациялаудың екі кезеңі өтті. Оның нәтижелері бойынша Қазақстанның 533 азаматының 58 елде шетелдік банктерде шоттары бар екені анықталды. Қаржының жалпы сомасы 113,5 миллиард теңге. Оның ішінде Ресей, АҚШ, Франция сияқты мемлекеттер бар. Сондай-ақ, 2005 азамат 52 елдегі 2483 жылжымайтын мүлікті декларациялады. Оның ішінде ең көбі Ресей, Түркия, Әзірбайжанда орналасқан», – деді Ержан Біржанов.

Сонымен қатар, қазір 916 азамат 55 елде 1017 көлік құралын тіркеген.

«Қазақстан Страсбург конвенциясына қосылды. Сол бойынша біз резидентіміз жайлы...

Ресейдің қазақстандық «Балқаш» торабын пайдалануы туралы келісімнің күші жойылды. Бұл туралы Ресей Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«2023 жылғы 16 желтоқсанда Қазақстан мен Ресей Үкіметі арасындағы 2014 жылғы 2 желтоқсандағы қазақстандық Балқаш торабын беру шарттары және оны зымыран шабуылы туралы Ресей ескерту жүйесінде одан әрі пайдалану тәртібі туралы келісім тоқтатылды», – делінген ресми хабарламада.

«Балқаш» торабы Қазақстанда орналасқан және оның меншігі болып табылады. Оның аумағында Ресейдің зымыран шабуыл туралы ескерту жүйесі бойынша технологиялық нысандар бар. Бұл – «Днепр» радиолокациялық станциясы. Бұл жерде радиолокациялық станцияның инженерлік кешен орналасқан. Оның ішінде деректерді сақтау пунктері, әкімшілік...

Қазақстандық әнші Рахат Тұрлыханов әйелін тағы да ұрып, әкімшілік ескерту алды. Ол былтыр күздеде жұбайын ұрған, алайда екеуі татуласқасын жазадан құтылып кеткен.

Не болды. 2024 жылғы 9 қаңтарда Алматы қаласының әкімшілік құқық бұзушылық істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты Тұрлыхановқа қатысты зорлық-зомбылық жасау фактісі бойынша істі қарады. Жұбайын ұрып-соққан әнші Рахат Тұрлыхановқа әкімшілік ескерту жасалды.

«Рахат Тұрлыханов кінәсін мойындады. Жасаған ісіне өкініп, тараптардың татуласуына байланысты іс жүргізуді тоқтатуды сұрады», – делінген хабарламада.

Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 73-2 бабы (1-1 б.) бойынша көзделген жаза – ескерту немесе 10 тәулікке әкімшілік қамаққа алу. Алайда Тұрлыханов...

Фото: auto.vercity.ru

Үкіметте өткен баспасөз мәслихатында журналистер осы сұрақты Қаржы вице-министрі Ержан Біржановқа қойды.

«Бұл автокөлік шілде айында мемлекетке сыйға тартылды және 40 млн теңгеге сатылды. Қымбат автокөлік қандай да бір мемлекеттік органға берілген жоқ, аукцион арқылы сатылды. Ақша бюджетке түсті. Бұл өте дұрыс шешім деп ойлаймын», – деді Ержан Біржанов журналистерге берген жауабында.

ілшілер вице-министрден: «Автокөлікті кімге саттыңыздар?», – деп сұрады. Ол: «Кім сатып алғанын айта алмаймын», – деп тіл қатты.

Естеріңізге салайық, былтыр анонимді донордың мемлекетке құны 83,9 млн теңгеге бағаланған 2017 жылғы Bentley Bentayga автокөлігін сыйға тартқаны жарияланды. Кейін Protenge телеграмм...

Алматы құрылыс басқармасы крематорийді уақытында пайдалануға бермеген мердігер компанияға арыз түсірді. Мемлекеттік орган компанияның тұрақсыздығын алға тартып, орындалмаған қызмет үшін айыппұл өндіріп алуға ниетті.

Не болды. Құрылыс басқармасы Алматының ауданаралық экономикалық сотына крематорий салған мердігер компанияға арыз түсірді. Себебі «шарттық міндеттемелерді тиісті түрде орындамаған» деп түсіндірді құрылыс басқармасындағылар.

Әкімдік мердігер компанияны «Мемлекеттік тапсырысты орындай алмайтын қатысушы» деп тануға және одан жергілікті бюджет кірісіне айыппұл өндіріп алуға ниетті. Компанияның атауы әкімдік релизінде айтылмайды.

Айта кетейік, крематорийдің құрылысы 2023 жылдың 23 қарашасында аяқталуы керек еді. Бірақ мердігер жұмысты мерзіміне дейін аяқтай алмады.

«Мердігер ұйымның жұмысы белгіленген мерзімде аяқталған...

2022 жылға дейін Болат Назарбаевтың қызы бұл компанияға 49 пайыздық үлеспен иелік етіп келген / Фото: kursiv.media

Алматы облысы әкімдігінің баспасөз қызметі Болат Назарбаевтың қызы Ақбота Назарбаеваға тиесілі болған «TOLAGAI-2050» ЖШС-нің ашық конкурстан қалай ұтқанын түсіндіріп берді.

Бұқаралық ақпарат құралдары «TOLAGAI-2050» ЖШС-нің Алматы облысының Іле және Жамбыл аудандарындағы суару желілерін қалпына келтіру бойынша 37 миллиард теңгеден астам сомаға тендер жеңіп алғаны туралы жазды. Бұл компания талай рет сотқа тартылып, жосықсыз мердігер атанғанына қарамастан, мемлекеттік конкурстан ұтып шыққан. Аталамыш ЖШС-нің үш бірдей конкурстан жеңіп шығуының сырын Алматы облысы әкімдігінің баспасөз қызметі былай түсіндіреді.

«TOLAGAI-2050» ЖШС Алматы...

Қаржы вице-министрінің меншігінде не бар?/ telegram.org/KZgovernment

Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов журналистерге жалпыға ортақ декларацияда қандай дүние мүлкін көрсеткенін мәлімдеді.

«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» заңның 11- бабына сәйкес, мемлекеттік саяси қызметшілер 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап декларациясын жариялауға міндетті. Өзіме қатысты айтатын болсам, негізгі декларацияда меншігімдегі 3 бөлмелі пәтерімді және көлік құралын жарияладым», – деді Ержан Біржанов Үкімет үйінде өткен баспасөз мәслихатында.

Қаржы вице-министрі автокөлігі қымбат емес екеніне тоқталып, маркасы мен жылын жариялады.

«Автокөлігім 2017 жылғы BMW», – деді Ержан Біржанов.

Қаржы министрінің орынбасары пәтерінің ауданын да айтты.

«Пәтерімнің ауданы...

Фото: «Бәйтерек» ҰБХ

«Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінің басқарма құрамы өзгерді. Басқарма төрағасының орынбасары Әділ Мұхамеджанов мерзімінен бұрын қызметінен кеткен. Бұл туралы хабарлама Қазақстан қор биржасы сайтында орналастырылған.

Ұлттық холдингтің басқарма құрамын өзгерту жайлы шешімді компанияның директорлар кеңесі 2023 жылдың 27 желтоқсан күні шығарған.

«Бәйтерек» ҰБХ» АҚ Басқарма мүшесі Әділ Бектасұлы Мұхамеджановтың өкілеттілігі 2023 жылғы желтоқсаннан бастап мерзімінен бұрын тоқтатылсын»,– делінген хабарламада.

Қазіргі кезде холдингтің Басқарма құрамы бес адамнан тұрады. Холдингтің басқарма төрағасы – Нұрлан Байбазаров. Басқарма құрамында Ұлттық статистика бюросының бұрынғы басшысы Нұрболат Айдапкелов, «Қазақстандық тұрғын үй компаниясы» АҚ директорлар кеңесінің басшысы Ерсайын Хамитов, басқарма...

Алматы облысындағы Жетіген ауылы Алатау қаласына айналады. Тиісті құжатқа Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойды. Бұл туралы Ақорда баспасөз қызметі хабарлады.

«Мемлекет басшысы Алматы облысының әкімшілік-аумақтық құрылысындағы өзгерістер туралы «Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабына сәйкес қаулыға қол қойды»-делінген хабарламада.

Жарлықтың тармақтары бойынша Қазақстан Үкіметі қажетті шаралар қабылдауы керек. Жарлық алғашқы ресми жарияланған күннен бастап қолданысқа енгізіледі.

Еске салар болсақ, Қазақстанда жаңа қала пайда болатыны жайлы 16 қарашада белгілі болған. Осы кезде «Ашық НҚА» порталына Алатау қаласын құру туралы қаулы талқылауға шығарылды.

«Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы» 1993 жылғы...

Қазақстан Үкіметі Ақмола облысындағы «Нұр-Сұлтан» және «Нұр-Сұлтан Нұрлы жол» теміржол станцияларының атауын өзгерткісі келеді. Бүгін Ашық НҚА порталында аталмыш мекемелердің атын өзгертуге байланысты қаулы жарияланды.

Қоғамдық талқылауға шығарылған «Кейбір теміржол стансалары мен разъездерінің және кейбір теміржол стансалары атауларының транскрипциясын өзгерту туралы» құжат 22 қаңтарға дейін порталда қалады.

Жоба бойынша «ҚТЖ-Жүк тасымалы» ЖШС «БП Ақмола бөлімшесі» филиалының «Нұр-Сұлтан» темір жол станциясын Астана темір жол станциясы, «Нұр-Сұлтан Нұрлы жол» теміржол станциясын Нұрлы жол теміржол станциясы деп өзгеруі керек.

Бұдан бөлек, «ҚТЖ – Жүк тасымалы» ЖШС «БП Алматы бөлімшесі» филиалының 13 теміржол разъезін Ақши теміржол разъезі, «Батыс» филиалы Қызылорда бөлімшесінің 26 теміржол станциясын...

Мобильді аударым арқылы төленген такси қызметінің ақысы такси жүргізушісінің емес, әйелінің картасына түсетін болса, оператор тарапынан шара қолданылып, таксистің рейтингі төмендеуі салдарынан тапсырысы азаюы мүмкін.

Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов Үкімет үйінде өткен баспасөз мәслихатында: «Мобильді аударым арқылы аударылған такси қызметінің ақысы такси жүргізушісі әйелінің картасына түссе, салықты кім төлейді?», – деген сұраққа да жауап берді.

«Мұндай жағдай жиі тіркеліп жатыр. Операторлар тарапынан такси жүргізушілерінің рейтингі төмендеуі мүмкін. Олардың тапсырысы азаюы ықтимал. Сондықтан олар заң аясында жұмыс істеуі керек деп ойлаймын», – деді Қаржы вице-министрі.

Ержан Біржанов такси жүргізушілерге арналған арнайы салық режимі бар екенін атап...

Вице-министр «e-Salyq Business» қосымшасы арқылы шығындарды азайтуға болатынын айтты /Фото: kursiv.media

Астанада өткен брифингте Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов 2 млрд теңгеге жуық салықты оңай әрі тез төлеудің жолын айтты. Сонымен бірге ол бизнес өкілдеріне қандай мөлшерде салық төлеу міндеттемесі жүктелетінін де түсіндіріп берді.

«Мөлшерлеме көлемі айтарлықтай көп болмайды. Шамамен 1-4 пайыз аралығында болуы мүмкін. 29 желтоқсанда үкімет қаулысы шыққанын өдеріңіз де білесіздер. Оған сәйкес 190 қызмет түрі 364-ке дейін көбейді. Көпшілік қосылған құн салығын төлеуден қорқады. Бірақ қосымша арқылы жеке кәсіпкерлер 2 миллиард теңгеден астам салықты жеңіл әрі жылдам төлей алады. Яғни, олар тауар айналымыны...

«Алматы Тазалық» ШЖҚ мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнының директоры мердігерден 2,7 миллион теңге пара алды деген күдікке ілінді, деп хабарлайды ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі.

«Алматы қаласы бойынша Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі «Алматы Тазалық» шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнының директорына қатысты сотқа дейінгі тергеу жүргізіп жатыр», –делінген хабарламада.

Ол мердігер компания өкілінен 2,7 миллион теңге шамасында қомақты сомада ақша алды деген күдікке ілінді.

«Ақша атқарылған жұмыстар актісіне қол қоюға, мемлекеттік сатып алулар бойынша қосымша шарттар жасасуға және жалпы қамқорлық жасауға арналған», – деп хабарлайды сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі.

Денсаулық сақтау министрі Ажар Ғиният DamuMed пациенттерінің жеке медициналық карталарын бөгде адамдардың қарауын дербес деректер туралы заңнаманы бұзу, ақпараттық жүйеге заңсыз кіру деп атады.

«Науқастың жеке медициналық картасын арнайы рұқсаты мен логин-пароль бар тек учаскелік дәрігер мен медбике көре ғана алады»,– деді министр.

Астанада өткен Денсаулық сақтау министрлігінің брифингінде журналистер DamuMed жүйесіндегі пациенттердің жеке кабинетіне бөгде адамдар кіргені туралы айтып, осы жағдайға қатысты министрден түсініктеме беруді сұрады.

«Бұл – дербес деректерді сақтау ережесін бұзу. Егер ақпараттық жүйеге кіріп, пациент деректерін қарауға рұқсатпен логин-пароль болмаса, бұл ақпараттық жүйеге заңсыз кіру», – деді министр. 

Ғинияттың айтуынша, денсаулық сақтау министрлігін...

Таяу Шығыстағы текетірес әлемдік нарықтағы мұнай бағасына кері әсер етіп жатыр. Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығының сарапшылары мұнай өндірісін ерікті түрде қысқартуға келісе сала, Эр-Рияд өзі шығаратын бүкіл мұнайдың бағасын арзандатты деп жазады.

Дүйсенбі күні Brent маркалы мұнай бағасы бірден 3,3 пайыз арзандап, барреліне 76,2 доллардан саудаланды. Оған Сауд Арабиясы өзі шығаратын бүкіл мұнай құбырының бағасын арзандатуы себеп.

Сұраныс тұрақты болғанымен, шикізат өндірушілер тарапынан ұсыныстың артуы Saudi Aramco компаниясын бүкіл аймақта Arab Light мұнайының бағасын барреліне 2 доллараға арзандатуға итермеледі.

Бұл ретте Reuters зерттеуі ОПЕК+ елдерінде мұнай өндірісі артқанын байқатады, Сауд Арабиясы, Ресей мен одаққа мүше басқа елдер...