Жаңалықтар

Қазақстанда көз ауруларын емдеуге зейнетақы жинақтарын пайдалануға түскен өтініш саны күрт артты. БЖЗҚ дерегі бойынша, қазанда 15,4 мың өтініш орындалған. Бұл қыркүйекпен салыстырғанда шамамен 10 есе көп. Ал жыл басынан бері сегіз ай ішіндегі орташа көрсеткіштен 73 есе жоғары.

Бұған назар аударған Бірінші несие бюросының хабарлауынша, қазанда жалпы зейнетақы қорынан 13,3 млрд теңге төленген. Бұл қыркүйекпен салыстырғанда 9 есе, ал қаңтар-тамыз аралығындағы орташа көрсеткіштен 83 есе жоғары. Қыркүйекте көз ауруларын емдеуге зейнетақы жинақтарын пайдалануға қатысты 1611 өтініш орындалған. Жалпы сомасы – 1,4 млрд теңге.

Мұндай өсім зейнетақы жинағын стоматологиялық қызметтерге жұмсау мүмкіндігі тоқтатылғаннан кейін байқалды. Қаржы мониторинг...

2025 жылдың қазан айында Қазақстанның қызмет көрсету саласындағы белсенділік соңғы он айда алғаш рет төмендеді. Freedom Holding Corp пен S&P Global дайындаған соңғы PMI индексі 50,8-ден 49,3-ке түсті. Бұл көрсеткіш 50-ден төмен болғанда, іскерлік белсенділіктің қысқарғанын білдіреді. Индекстің төмендеуі саладағы жалпы сұраныстың баяулауымен және жаңа тапсырыстар көлемінің азаюымен байланысты.

Жылдың басынан бері байқалған өсім тенденциясы жаздан кейін әлсірей бастаған еді. Қазан айында бұл үрдіс нақты байқалып, өндіріс көлемі азайып, жұмыспен қамту деңгейі төмендеді. Сауалнамаға қатысқан компаниялардың 94%-ы жұмыс күшін сақтағанымен, қалғандары қысқартуға барған.

Сұраныстың қарқыны бәсең

Соңғы 12 ай бойы жаңа тапсырыстар өсімі жалғасып келеді, алайда оның қарқыны біртіндеп...

Дариға Бадықова мен Мөлдір Мұқанованың отбасындағы жағдай қазір елдің аузынан түспей тұрғаны анық.

Бұл мәселелер әйел құқығы, адалдық пен отбасы құндылығына қатысты болғандықтан, қоғам назарын қатты аударғаны байқалады. Десе де, кейбіреулер мұны басқа дүниеге жорып жүр.

Айталық, Дариға Бадықованың бірнеше фильм түсіріп, миллиардтаған теңге табыс тапқаны жасырын емес. Мөлдір Мұқанованың да жаңа фильмі экрандардан көрсетілуге жақын тұр. Бұрын туындаған отбасы мәселесі көрсетілім қарсаңында шаң беруі «пиар емес пе» деген сауал тудырып отыр.

PR маманы, спикер дайындайтын бизнес-тренер Салтанат Әскербекқызы жұлдыздардың жеке өміріне қызықпайтынын айтады. Десе де, маман ретінде жарнаманың ерекше түрлері туралы пікір білдірді.  

«Жарнаманы...

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрайымы Мадина Әбілқасымовадан депутат Үнзила Шапақ банк туралы жаңа заң жобасы азаматтардың несиелік жүктемесін қалай азайтатынын сұрады.

Парламенттегі жиында бұл сұраққа жауап берген Мадина Әбілқасымова қазақстандықтардың автонесиеге деген қызығушылығы айтарлықтай артқанын айтты.

«Былтыр тұтынушылық кредиттердің өсімі 33,5% болған, ал қазір өсімі 17,8%-ды құрап отыр. Қарыз алушылардың портфелін қарасақ, автонесие алушылардың сегменті өте жоғары. Жалпы несиелерге көп үлес қосып отырған да осы сегмент. Тұтынушылық несиелердің ішінде үлесі 25%-ды құрайды. Былтыр 54 %-ға өссе, биыл 35%-ға өскен (9 айда)», – дейді Мадина Әбілқасымова.

Ал кепілсіз тұтынушылық кредит 29%-ға өссе, биыл...

Мәжілістің жалпы отырысында депутат Тілектес Адамбеков Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрайымы Мәдина Әбілқасымоваға ипотекалық несиелердің шекті мөлшерлемесін қайта қарау туралы сауал қойды.

Депутаттың айтуынша, қазіргі тұтынушылық несиелердің жылдық тиімді мөлшерлемесі 46%-ға, ал ипотекалық несиелер бойынша 25%-ға дейін төмендеген.

«Қаржы секторындағы бәсекелестікті арттыру шаралары несиелік мөлшерлемелерді төмендетуге әкеледі ме? Тұтынушылық несиелер бойынша жылдық мөлшерлемені 35%-ға, ал ипотекалық несиелер бойынша 25%-дан да төмендету мәселесін қарастыру қажет деп ойламайсыз ба? Бұл мәселе жұмыс топтарында да көтерілді»  – деді депутат.

Агенттік не дейді

Мәдина Әбілқасымованың айтуынша, былтыр заң қабылданғаннан кейін жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемелерін төмендеткен.

Мәжіліс депутаты Мұрат Ергешбаев Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрайымы Мәдина Әбілқасымовадан банктер мемлекеттен алған көмегін қалай қайтарып жатқаныны сұрады. Жыл басында Президент банктер 2017 жылы алған көмегін мерзімінен бұрын қайтаратын уақыт жекенін айтқан. Осы ретте депутат қаржы ұйымдары берешегін ертерек қайтаруға қамданып жатыр ма, оларға қандай талап қойылып жатқанын сұрады.

Депутаттың айтуынша қазіргі кезде Halyk bank пен Банк ЦентрКредит 2017-жылдары үкіметтен алған қарызынан толық құтылған.

Дегенмен әлі бірнеше банк алған көмекті қайтаруға асығар емес. Мәселен, RBK Bank алған 244 млрд теңге көмегінің 48 млрд теңгесін төлеген. Ал «Еуразиялық банкке» 150 млрд теңге...

Италияның атақты «Интер» (Милан) футбол клубы әлеуметтік желіде қазақ тілінде жазды. Бүгін түнде жергілікті клуб «Сан-Сиро» стадионында «Қайрат» (Алматы) командасымен кездеседі.

Қазақ жанкүйерлерінің әлеуметтік желідегі белсенділігін бірден байқаған «Интер» Instagram парағына латын қаріптерімен қазақ тілінде жазды.

«Симеоне дербиде нақтылық пен қабілетке толы гол соқты. Осындай контент үшін «follow» бас».

Даңқты футболшы Диего Симеоне соққан голға осындай сипаттама берілген.

Бұған қоса, видеоға қазақ әншісі Баян Сұлудың «Ауа райы» әні қоса берілген. Екі ай бұрын жарыққа шыққан осы әнді Youtube-те 16 млн адам тамашалаған.

Әлбетте, миландық клубтың қазақ тілінде жазғанына біздің жанкүйерлер дән...

Қазақстан экономикасы үшін шетелдік тікелей инвестициялар (ШТИ) – экономикалық өсімнің, технологиялық жаңғырудың және жаңа өндірістер ашудың негізгі факторы болып қала береді. 2025 жылдың алғашқы жартыжылдығында елге 10,55 млрд АҚШ доллары көлемінде ШТИ тартылды. Бұл – геосаяси тәуекелдер күшейген, әлемдік капиталдың дамушы нарықтарға құйылуы баяулаған кезеңде Қазақстанның инвестициялық тартымдылығы әлі де жоғары деңгейде екенін көрсетеді.

1. Инвестиция қай елдерден келді?

2025 жылдың қаңтар–маусым айларында Қазақстанға инвестиция құйған мемлекеттер арасында Еуропалық Ода...

Мәжіліс депутаты Темір Қырықбаев Түркістан облыстық мәслихатының депутаты Нұрайым Шақимергенмен қарым-қатынасы және одан ұлы бар деген қауесетке қатысты пікір білдірді.

Қырықбаев бұл тақырыпқа қатысты түрлі қауесетті бұрыннан естіп жүргенін айтады. Сондай-ақ, бұл әрекетті депутат ретіндегі беделін түсіруге бағытталған деп санайды.

«Депутаттық кресломды сыйға тартты деген де әңгіме тарап жатыр. Бұл миға қонымсыз әңгіме. Ол халықтың дауысымен сайланған. Өңірде сайлау коммиссиясы бар, солардан барып сұраса болады. Халыққа депутат болсын деп үгіт-насихат айтқан емеспін. Бірақ депутат болғаннан кейін танысқанмын»,- деді депутат Мәжіліс кулуарында.

Депутаттық роман

Мәжілісмен Нұрайым Шақимерген оның тоқалы деген әңгімеге нақты жауап бермед...

Мәжілісте банк туралы заң жобасы қызу талқыланып жатыр. Депутаттардың бір сағаттық сұрақ қою регламенті мәселенің маңыздылығына байланысты жарты сағатқа ұзартылды.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрайымы Мадина Әбілқасымова заң жобасының негізгі жаңалығы – активтердің жаңа класы ретінде цифрлық қаржы активтерін реттеуді енгізу және олардың Қазақстан аумағындағы айналымына рұқсат беру екенін айтады. Атап айтқанда, цифрлық қаржы активтерінің үш түрін енгізу көзделген:

Біріншіден, базалық активі ақша болып табылатын цифрлық қаржы активтері, яғни стейблкоиндер. Стейблкоиндерді шығару, айналысқа жіберу және өтеу тәртібіне, шарттарына қойылатын талаптарды Ұлттық Банк айқындайды.

Екіншіден, базалық активі қаржы құралдары, қаржы активі, мүліктік құқықтар, тауарлар немесе өзге де мүлік болып...

Шымкенттегі Күншығыс ықшам ауданындағы №7 және №14 көпқабатты тұрғын үйдің маңында жауыннан асфальт опырылып, бірнеше көлік түсіп кеткен. Жағдайды айтып тұрғындар әлеуметтік желіге видео таратты.

«Міне, бізде асфальтты осылай салады. Шұңқыр қазып, үстіне сәл топырақ тастай салады. Ал көлік соған түсіп кетеді. Енді бұған кім жауап береді?», – дейді видео авторы.

Әл Фараби ауданы әкімдігі жол жөнделгенін хабарлады. «Су ресурстары – Маркетинг» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 1 шақырым жерге ауызсу құбырын тартуға мердігер компанияға тапсырыс берген.

Мәжіліс депутаты Нартай Сәрсенғалиев телевизияның қазіргі жағдайына қатысты пікір білдірді.

Айтуынша, әлеуметтік желі дамып жатыр. Сол арқылы халықтың мұң-мұқтажын айтуға мүмкіндік туды. Алайда бұл телеарналар көрерменсіз қалды дегенді білдірмейді.

Сондай-ақ депутат телеарналардағы бірқатар мәселені көтерді.

«Телеарналар аутсорсинг компаниялармен жұмыс істеуді доғаруы керек. Жаңа жыл кештері, әлеуметтік-саяси бағдарламалар – түрлі жобаны аутсорсингке беріп тастайды. Бәрін білемін. Ішінде жүрген азаматпын. Ол бағдарламаны кім жасайды? Дәл сол телеарна ішінде жүрген қыз-жігіттер жасап шығады. Қосымша қаражат табады. Өз-өзімізді алдамай, телеарналар өз бағдарламасын өзі түсірсін. Сонда әлдеқайда сапалы болады», – дейді Нартай Сәрсенғалиев.

Сөзінше, бұл телеарнада қосымша жұмыс орнын ашуға...

Қарашаның 5-нен 6-на қараған түні, жергілікті уақытпен түнгі сағат 01:00-де, «Қайрат» пен «Интер» матчы басталады. Чемпиондар лигасы аясындағы ойын тікелей эфирде көрсетіледі.

Қазақстан чемпионы – «Қайрат» (Алматы) футболшылары Миланда жүр. Олар 4 қараша күні Джузеппе Меацца атындағы «Сан-Сиро» стадионында алғашқы жаттығуын өткізді.

Алматылық футбол клубының әлеуметтік желіде жариялаған видеосына қарағанда, футболшылардың көңілі көтеріңкі. Бірі «Белла чао» деп әндетсе, тағы бірі «Forza, Qairat» деп ұрандатты.

«Қайрат» пен «Интер» арасындағы ойынды «Қазақстан» телеарнасы тікелей эфирде көрсетеді. Ал «Қазспорт» телеарнасы «Қарабақ» – «Челси», «Брюгге» – «Барселона» матчтарын ұсынады.

Алматылық клуб Чемпиондар лигасының топтағы бәсекесінде үш...

1 желтоқсаннан Қазақстанда азаматтарға арналған автолизинг бағдарламасы іске қосылады. Бұл туралы Мәжіліс депутаты, Respublica партиясының мүшесі Олжас Құспеков хабарлады.

Автолизинг деген не?

Жаңа құрал азаматтарға көлікті лизингке алып, кейін оны сатып алу немесе кері қайтару мүмкіндігін береді. Бұл механизм жеңілдетілген автонесие бағдарламасына балама ретінде қарастырылып отыр.

Механизмді Сауда және интеграция министрлігі әзірлеген. Ол ішкі сауда ережелеріне енгізілетін өзгерістер жобасына қосылып, «Ашық НҚА» порталында қоғамдық талқылауға шығарылған.

Депутат Олжас Құспековтің айтуынша, Respublica партиясы автолизинг жүйесін азаматтар үшін енгізу туралы ұсынысты алғаш рет 2023 жылы көтерген.

«Көптеген қазақстандықтар үшін көлік сатып алу – үлкен...

«Home Credit Bank» акционерлік қоғамы «ForteBank» акционерлік қоғамының қатысу үлесінің ұлғаюына байланысты атауын өзгертіп, директорлар кеңесінің жаңа құрамын сайлағанын хабарлайды.

Бұл шешімдер 2025 жылғы 3 қарашада өткен акционерлердің кезектен тыс жалпы жиналысында қабылданды. Оған дейін «ForteBank» АҚ Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінен («ҚНРДА») «Home Credit Bank» АҚ-ны еншілес ұйым ретінде сатып алуға ресми рұқсат алған болатын.

Директорлар кеңесінің жаңа құрамы:

Қабылданған шешімдер «Home Credit...

Жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министрі Ростислав Коняшкин елге заңсыз әкелінген кейбір смартфондар бұғатталуы мүмкін екенін мәлімдеді.

«Егер ел аумағына заңсыз жолмен әкелінген смартфондар туралы айтатын болсақ, иә, олардың кейбірі расында бұғатталуы мүмкін», – деді Коняшкин мәжіліс кулуарында журналистер сұрағына.

Вице-министрдің айтуынша, шетелден, мысалы, Дубайдан смартфон сатып алған қазақстандықтар құрылғыларын арнайы сервис арқылы заңдастыра алады. Ол үшін тиісті мәлімет пен басқа елден кіргенін растайтын құжатты жіберу керек.

Қымбат смартфоны бұғатталып, «кірпіш» телефонға айналса не істеуі керек деген сұраққа вице-министр нақты жауап бере алмады. Дегенмен министрлік бұған дейін құрылғыны сатып алмас бұрын оның заңды немесе заңсыз...

Қазақстанда жасырын кен орындарын анықтауға бағытталған жаңа геологиялық бағдарлама басталды. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің хабарлауынша, бұл – 1:50 000 масштабындағы екінші буын геологиялық түсіру (ГС2-50) жобасы.

Оның мақсаты – жердің терең қабатында жатқан пайдалы қазбаларды заманауи әдістермен зерттеу және елдің минералдық-шикізат қорын толықтыру.

Бағдарлама аясында басты назар геохимиялық түсіруге аударылады. Бұл әдіс жер қойнауын тереңірек зерттеуге және болашағы бар кен аймақтарын дәлірек анықтауға мүмкіндік береді. Осы тәсілмен Аустралиядағы Бендиго–Балларат алтын кені ауданында, сондай-ақ Қазақстанның Лениногор, Зырян, Торғайдың батыс бөлігі, Жезқазған және Спас мыс кенінде барлау жүргізілген.

Халықаралық Ақпараттандыру академиясының ұсынысымен жүргізілетін жаңа тәсіл Аустралия мен Қазақстандағы табысты тәжірибелерге...

Парламент Мәжілісінің жалпы отырысында «Банктер және банк қызметі туралы» жаңа заң жобасы қарала бастады. Құжатты Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрайымы Мадина Әбілқасымова қорғап жатыр.

Әбілқасымованың айтуынша, жаңа заңның құрылымы түбегейлі жаңартылған: қолданыстағы нормалар қайта қаралып, артықтары алынып тасталған. Құжатта корпоративтік басқару, іс-қимылды қадағалау, төлем қабілеттілігі төмен банктерді реттеу сияқты жаңа бөлімдер енгізілген.

Заң жобасы 9 бөлімнен, 23 тараудан және 135 баптан тұрады. Ілеспе заң жобасында 7 кодекске және 35 заңға түзетулер енгізіледі.

«Заң жобаларында банк қызметін реттеудің негізгі мақсаты ретінде Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету айқындалған», – дейді ол.

Әбілқасымованы...

Германияда қайтыс болған қазақстандық экс-судья Айгүл Сайлыбаеваның өліміне қатысты жаңа ақпарат жарияланды. Адвокат Жанна Мұхамадидің айтуынша, 2024 жылдың маусымынан бері ешкім қамауға алынбаған. Ал Қазақстанда «қинау» бабы бойынша қылмыстық іс тіркелген.

Экс-судьяның қазасы

Айгүл Сайлыбаева 2024 жылы 3-4 маусымда хабарсыз кеткен. 16 маусымда пышақталған денесі қала шетінен пластикалық қапшыққа салынған күйі табылды.

Сайлыбаевамен бір мезгілде оның Ресейден келген 49 жастағы енесі Наталья Донцова жоғалып кетті. 4 маусымда ол немересін балабақшадан алып, үйіне алып келген. Содан бері одан да еш хабар жоқ.

Содан кейін Сайлыбаеваның қызы Жаклин әкесі Александрмен бірге екені айтылды.

Айгүлдің ішінде...

Нью-Йоркте өткен сайлаудан кейін америкалық телеарналар қаланың жаңа мэрі ретінде демократ Зохран Мамданиді атауда. АҚШ телекомпанияларының болжамына сәйкес, 34 жастағы саясаткер 50,3% дауыс жинап, жеңіске жетеді.

Егер бұл нәтиже расталса, Мамдани соңғы бір ғасырдан астам уақыттағы ең жас мэр болмақ. Сондай-ақ ол Нью-Йорк тарихындағы алғашқы мұсылман және Африка құрлығында (Угандада) туған алғашқы саясаткер, қала басшысы атанғалы отыр.

Бұл жолғы мэр сайлауы 1969 жылдан бергі ең ауқымды болды. Дауыс беруге шамамен 2 миллионнан астам сайлаушы қатысқан.

Мэр лауазымына демократ Зохран Мамдани, тәуелсіз үміткер әрі Нью-Йорк штатының бұрынғы губернаторы Эндрю Куомо және республикашыл Кертис Слива таласқа түсті.

Куомо сайлау...

Индира Елемес түрмеде жатқан бұрынғы күйеуі үйін сатып жібергенін айтып, биліктен, құзырлы органдардан көмек сұрады.

Әншінің сөзіне қарағанда, бұл үйге бұрынғы күйеуінің ешқандай қатысы болмаған.

«Жүрегім қатты ауырады. Қалайша ту сыртымнан заңсыз сатып жібере алады? Оригинал құжаттар бәрі менің қолымда. Үй менің атымда. Сонда бізде заң жоқ па? Ең ауыры туған әкелері балаларын ойламай, үйді сатып жібергені. Ол үй оған мүлде тиесілі емес. Себебі мен үй алған кезде арамызда заңды неке болмаған! Қалайша түрмеде отырып, осындай махинациялар жасап отыр?», – деп таңырқайды Индира Елемес.

Индира Елеместің бұрынғы күйеуі Кәлелхан Иманмади Кәрім Мәсімовтің көмекшісі болған...

«Шэньчжоу-20» кемесі ғарыштағы қоқыспен соғысып қалуына байланысты Жерге орала алмай жатыр. Қытай ғарышкерлері 5 қараша, сәрсенбі күні елге оралуы тиіс еді. Бұл туралы Reuters хабарлады.

Қытай ғарыш агенттігі (CMSA) кеменің қоқыспен соғысып қалғанын сәрсенбі күні жариялаған. Ғарышкерлер Жерге қашан оралатыны әзірге белгісіз.

Түрлі зымырандар мен аппараттардың қалдықтары ғарышқа сапарды қиындатып жіберді. Олар Жерден жүздеген шақырым қашықтықта бейберекет ұшып жүр.

«Шэньчжоу» бағдарламасымен ұшқан ғарышкерлер «Тяньгун» станциясында алты ай болып, елге оралуы керек еді. Олар енді қоқыспен соғысып қалған ғарыш станциясын жөндеп жүр.

2025 жылғы сәуірде «Шэньчжоу-19» экипажы қолайсыз ауа райына байланысты станцияда кідіруге мәжбүр болған еді. Дегенмен миссия алғаш...

Қазақстан импортының құрылымы өзгеріп, машина жасау және азық-түлік өнімдері үлесі артқан. Бұл туралы Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының Қазақстанның сыртқы сауда айналымына жасаған шолуында жазылған.

Тауар айналымы төмендеді

2025 жылдың сегіз айында Қазақстанның тауар айналымы өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2,1%-ға азайып, 90,2 млрд долларды құрады. Бұл нәтижеге негізінен экспорттың 5,7%-ға қысқаруы әсер етті. Ал импорт, керісінше, 2,8%-ға өсті.

Экспорт құрылымы өзгерді

Экспорттың төмендеуі көбіне минералдық өнімдер (-$3,4 млрд) мен көлік құралдарының (-$640 млн) жеткізілімінің азаюымен байланысты. Бұл әлемдік шикізат бағасының төмендеуін және сыртқы сұраныстың әлсіреуін көрсетеді.

Сонымен қатар экспорттық түсімн...

Қазақстан Ұлттық банкі мен Қаржы министрлігі жаңа валюталық бақылау платформасын іске қосу мерзімін кейінге қалдырды. Бұған дейін жүйе 2026 жылдың 1 қаңтарында пайдалануға беріледі деп жоспарланған болса, енді 1 наурыздан бастап жұмыс істейтін болады.

Жаңа жүйе енгізілген соң, кедендік декларациялар мен тауар әкелу және қосалқы салықтарды төлеу туралы өтініштер жөніндегі мәліметтер мемлекеттік органдарға күн сайын жіберіледі. Қазір бұл ақпарат ай сайын ғана беріледі.

«Қағидаларға сәйкес, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап МКК, Ұлттық Банк және уәкілетті банктер тауарларға арналған декларациялар мен тауарларды әкелу және қосылған құн салығын төлеу туралы өтініштер бойынша мәліметтерді күн сайын алу, сондай-ақ электронды...