Жаңалықтар

Фото: alina.kz

Жапонның ірі бояу холдингі Nippon Paint қазақстандық Alina Group компаниясының 75 пайыз акциясын сатып алды. Тараптар келісімге 11 қарашада қол қойған.

Компания сайтында жарияланған ақпаратқа сәйкес, Alina Group иелері халықаралық стратегиялық инвестор тартуға шешім қабылдаған.

Осы стратегиялық келісімнің арқасында Alina Group жаңа нарыққа шығу, сатып алу шығынды оңтайландыру, қосымша қаржы көзін тарту және жаңа технологияны енгізуді жоспарлап отыр.

Бас кеңсесі Жапонияда орналасқан Nippon Paint Holdings Co., Ltd.  – бояу және лак өнімдерін шығаратын әлемдегі ірі өндіруші дистрибьютордың бірі. Қазіргі кезде Nippon Paint құрылыс индустриясы, сондай-ақ өнеркәсіптік, коммерциялық, автомобиль және теңіз жабындарын, бояулар мен жабын ұсынады...

Зиянды еңбек жағдайында жұмыс істейтін қызметкерлерге 2024 жылдан бастап сақтандыру ұйымдары қосымша ақы төлейді. Бұл жайлы ҚНРДА хабарлады.

Агенттіктің хабарлауынша мұндай төлемдер зейнетке шыққанға дейін төленеді.

«Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша зиянды еңбек жағдайларында жұмыс істейтін адамдарды әлеуметтік қорғауды күшейту мақсатында олар үшін зейнетақы алдындағы аннуитеттік сақтандырудың жаңа сақтандыру өнімі әзірленіп жатыр. Мұндай қызметте істейтіндерге зейнетақы алдындағы төлемдер 55 жастан бастап зейнеткерлік жасқа дейін жүзеге асырылатын болады», – делінген агенттік хабарламасында.

Ал зейнетақы алдындағы аннуитет жұмыс берушінің қаражаты есебінен жасалады. Яғни жұмыс беруші өз қызметкерлерінің еңбек міндеттерін атқаруы кезінде оларды жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыруға тиіс.

16 қарашада президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқаты қоры жанындағы басқару кеңесін таратып жіберді.

«Ұлттық әл-ауқат қоры туралы» 2012 жылғы 1 ақпандағы Қазақстан Республикасының Заңында 6-1-бап («Қорды басқару жөніндегі кеңес») алынып тасталсын», – делінген Тоқаев қол қойған құжатта. 

Айта кетейік, «Самұрық-Қазына» әл-ауқат қорын басқару кеңесі 2010 жылы тұңғыш президент Нұрсұлтан Назарбаевтың жарлығымен құрылған. Жарлыққа сай, кеңес құрамына премьер-министр, президент әкімшілігінің басшысы, ұлттық банк төрағасы, қаржы министрі, сауда министрі, индустрия министрі және «Самұрық-Қазына» төрағасы кіруі қажет болған. Кеңесті тұңғыш президент Нұрсұлтан Назарбаев басқарып келген.

Қорды басқару жөніндегі кеңес – міндетіне Қор қызметінің бәсекеге қабілеттілігі мен тиімділігін...

Фото: shutterstock.com

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі қаржы нарығын реттеу саласында ESG қағидаттарын енгізетін болады. Реттеу қаржы ресурстарын орнықты жобалардың пайдасына қайта бөлу үшін қаржы ұйымдарын орнықты дамуға ынталандыруға бағытталады.

«Бұл Қазақстан Республикасының инвестициялық тартымдылығын арттыруға оң әсер етеді және компаниялардың әлеуметтік және экологиялық жауапкершілігінің өсуіне ықпал етеді», – делінген хабарламада.

Реттеуші ішкі тәуекелдерді басқару және қаржы ұйымдарының корпоративтік басқару жүйелеріне қойылатын талаптарды әзірлемек. Сондай-ақ қаржы институттарының ESG тәуекелдерді басқару жөніндегі нұсқаулықтарға қаншалықты сәйкес келетінін бақылайды.

Ал 2024 жылдан Қазақстанның банктері үшін климаттық тәуекелдерге стресс-тестілеу енгізіледі. Климаттық тәуекелдерге талдау жүргізу кезінде климаттың өзгеруіне байланысты Қазақстанның экономикасы мен қаржылы...

Сенаттың кулуарында Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Марат Қожаев Талдықорғандағы қыз зорлау оқиғасына қатысты түсініктеме берді.

«Бұл іс бойынша тексеру жасалды. Кеше Жетісу облысының полиция басшыларына қатысты шешім жарияланды. Бұл оқиға бойынша ұятты жағдай анықталды, оны мойындау керек. Күдікті полицейдің ойында не жүргенін біле алмаймыз. Осыған дейін тексерістен талай өткен болатын, яғни біраздан бері қызметте жүрген адам. Бірақ осындай теріс әрекеті анықталып жатыр. Оның жауапкершілігі тергеу амалдары мен сот шешімі нәтижесінде анықталады», – деді М.Қожаев тілшілерге.

Журналистер вице-министрден күдікті полицей бұған дейін қарамағындағы қызметкерлерін балағаттағанын, сол кезде қызметінен неге босатылмағанын сұрады.

Фото: kursiv.media

Freedom Finance Global Орталық Азия елдері: Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан және Тәжікстан тұрғындарының тұтынушы сенімін, инфляция мен девальвацияға қатысты болжамын төртінші ай қатарынан зерттеп келеді. Қазан айында бұл елдерде тұтынушы сенімінің айтарлықтай өскені байқалады.

Әсіресе, Тәжікстан ерекше көзге түседі, оның CCI индексі өсіп, бүкіл рекордты жаңартты Сондай-ақ, Қазақстан 100 пунктен сенімді түрде өтіп, соңғы 12 айдағы ең жоғары тұтынушылық сенім көрсеткен. Өзбекстан мен Қырғызстан да артта қалмауға тырысып, CCI индексінің барлық төрт айда рекордтық көрсеткіш байқатты.

Түрлі мәселе бойынша тұрақты өңірлік көшбасшы мен аутсайдерлер де анықталып жатыр. Оның үстіне ресми инфляцияның төмендеуімен бірге тұтыну тауарлары мен қызмет...

Қазақстанда мектеп дәретханаларына қойылатын талаптар бекітілді. Бұл жайлы Сауда және интеграция министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

ҚР Сауда және интеграция министрлігінің 2023 жылғы 14 қарашадағы бұйрығымен «Жалпы білім беретін мектептердің санитариялық тораптары. Жалпы талаптар және қауіпсіздік талаптары» ұлттық стандарты бекітілді.

Техникалық реттеу және метрология комитетінің төрағасы Қуаныш Елікбаев дәретханаға қатысты инклюзивті талаптар да ескерілетінін айтты.

«Бұл мәселеде барлығы ескеріледі. Оқушылар санына, кабиналарға, сабын құйғыштарға, қоқыс жәшіктеріне, электр кептіргіштерге, жарықтандыруға, едендерге, қабырғаларға, есіктерге, сумен жабдықтауға, желдетуге қойылатын талаптар бәрі осы стандартқа кіреді. Сондай-ақ арнайы инклюзивті талаптар да ескерілмек», – деп атап өтті ол.

Комитет басшысы...

Ал, қараша айында «ҚазТрансОйл» компаниясы Германияға 100 мын тонна мұнай жеткізуді жоспарлап отыр. 2023 жылғы 10 айда компанияның аталған елге жөнелтілімдерінің көлемі туралы баспасөз қызметі хабарлады.

«Биылғы қаңтар-қазан айларында Қазақстан мұнайын Германияға жеткізу үшін «Транснефть» ЖАҚ магистральдық мұнай құбыры арқылы «Адамова Застава» мұнай тапсыру бекетіне қарай тасымалданған шикізат көлемі 690 мың тоннаға жетті. Бұл мұнай транзиті Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Ресей Федерациясының Үкіметі арасындағы 2002 жылғы 7 маусымдағы тиісті келісімнің аясында жүзеге асырылады»,– делінген ақпаратта.

Жалпы, жыл соңына дейін бұл көрсеткіш кемінде 890 мың тоннаны құрауға тиіс.

«ҚазТрансОйл...

Отбасы банкі төрағасы Ләззат Ибрагимова жаңа жеңілдетілген ипотекалық бағдарлама талқыға түсіп жатқаны туралы айтты.

Журналистердің «9-20-25» бағдарламасы жайлы сұрағына жауап берген Ләззат Ибрагимова: «Бұл бағдарлама әлі басталған жоқ. Ешқандай лимиті жоқ. Бұл бағдарлама біздің жоспарымызда тұр», – деді.

Отбасы банкі төрағасы «Қазақстан халқының саны 20 миллионға жетуіне» орай өткен брифингте жаңа ипотекалық бағдарлама туралы толық ақпарат 2024 жылы жария болатынына тоқталып:

«Жас отбасылардан кезекке тұра алмаймыз, біздің 4 баламыз жоқ. Біз үшін арнайы бағдарлама жасасаңыздар деген көп өтініш келеді. Біздің жоспарымыз туралы желіде ақпарат тарап кетіпті. Егер ол бағдарлама іске...

Фото: shutterstock.com

Еуразиялық Одақ пен Еуропа қайта құру жәну даму банкі «Тау-Кен Самұрық» компаниясының маңызды шикізат саласындағы екі жобасын техникалық қолдайтын болды. Ниет декларациясына жыл сайынғы «Шикізат апталығы» аясында ҚР Өнеркәсіп және құрылыс миистрлігі мен ЕО-ЕҚДБ қол қойған.

Қолдау «Солтүстік Қатпар және Жоғарғы Қайрақты вольфрам кен орындары» және «Арал теңізінің тұзды батпақтарынан литий өндіру» жобаларына қажетті техникалық бағалау жүргізуге бағытталған.

Бұл жобалардың жалпы құны 400 мың еуро болса, соның ішінде 200 мың еуроны ЕО салады деп болжанып отыр.

ҚР Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Ілияс Оспановтың айтуынша, Қазақстан қазіргі кезде ЕО-ның 34 маңызды шикізатының 19 түрін өндіреді.

Қазақстандаға тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қатысты және Талдықорғандағы зорлау оқиғасынан кейін, депутаттар бұл мәселені жиі көтере бастады. Сенатор Дархан Қыдырәлі Қазақстанның Халықаралық еңбек ұйымының еңбек саласындағы зорлық-зомбылық пен харассментті жою туралы конвенциясын ратификациялауды ұсынып, премьер-министрге сауал жолдады.

Қоғамды тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесі айрықша алаңдатып отырғанын алға тартқан депутат соңғы үш айда елімізде осы саладағы заң бұзушылықтың 4 есе артқанын айтады.

«Әдепсіз әрекеттер әдетке айналып барады. Кейбір азаматтар өзгелерге түрлі деңгейде тиісу, дөрекілік таныту, зәбір көрсету, қысым жасауды қалыпты жайт ретінде қабылдайды. Қылмыстың кез-келген түрін ақтауға болмайды. Озбырлық түбі – ойран. Сондықтан заң бұзушылыққа мүлдем төзбеу, зорлық-зомбылыққа...

ERG «АрселорМиттал Теміртауды» сатып алуды әзірге жоспарлап отырған жоқ. Бұл туралы ERG  құрамына кіретін «Еуразиялық топ» компаниясының төрағасы Серік Шахажанов айтты.

Журналистердің «Еуразиялық топ» «АрселорМиттар Теміртаудың» акционері болуды жоспарлай ма деген сұрағына: «Әзірге жоқ», – деп жауап берді Шахажанов.

Шахажанова «Қазақстан қамту 2.0» форумы аясында журналистер сұрағына жауап беріп, ERG-дің өз бизнесін дамытуды жоспарлап отырғанын айтты.

«Бұл менеджерлер кеңесіне қойылатын сұрақ. Бірақ біз қазір өзіміздің өндіріс орындарымызды дамытуды жоспарлап отырмыз. Біз қазір ERG-дің өз бизнесіне мән беруді жөн көреміз», – деп толықтырды.

Айта кетейік, темір, алюминий және феррохром өндіретін ERG компаниясының тауарларын «АрселорМитталға Теміртау» сатып алып, өз өндірісінде...

Әлемдегі ең ірі криптобиржа Binance кеше іске қосылған цифрлық теңгеге байланған стейблкоинді тест режимінде іске қосқанын хабарлады.

Жаңа стейблкоинның курсы – цифрлық теңгемен 1:1. Binance ақпаратына сүйенсек, инвесторлар аудиторларсыз-ақ стейблкоинның құны цифрлық теңге құнымен тең екенін көре алады. 

«Стейблкоинді қолданудың басты артықшылығы – ашықтық пен айқындылық. Осы стейблкоин моделін шығарудың басты мақсаты цифрлық теңгені пайдаланатын адамдардың тәуекелін едәуір төмендетіп, нақты уақыт режимінде «Қамтамасыз ету дәлелі» сервисін пайдаланып, ашықтық принципіне жұмыс істеу болып отыр», – делінген хабарламада.

Пилоттық жоба шеңберінде криптобиржа цифрлық теңгемен қамтылған стейблкоиндерді шығарудың тәуекелдерін зерттеп, екі тараптың рөлі мен жауапкершілігін айқындауға ниетті. Ұлттық банк осы зерттеу нәтижелерімен әртүрлі платформаларды...

2025 жылдан бастап Қазақстанда жаңа салық кодексі қолданысқа енгізіледі. Бұл туралы «Қазақстандық қамту 2.0» форумында бизнесті қолдау шаралары туралы сөз қозғағанда премьер-министр Әлихан Смайылов айтты.

«Жаңа салық кодексі 2025 жылы іске қосылады. Оған сай қайта өңдеу өндірісіндегі жаңа жобалар 3 жылға салық төлеуден босатылады», – деді Смайылов.

Өз сөзінде премьер жаңа кодекстің қоғамдық талқылауға енді жеткенін айта кетті. Бұдан бөлек, ол қазір бизнесті қолдау үшін жаңа жобалар 5 жыл бойы пайдалы қазбаларды өндіру салығынан босатылып жатқанын айтты.

Ірі бизнесті қолдау үшін «Бәйтерек» холдингі 2,2 трлн теңге, Өндірісті дамыту қоры 195 млрд теңге бөлген. Алда әлі 300 млрд...

Канзас-Ситидегі ФРБ-ның бұрынғы президенті Томас Хоениг жақсы макроэкономикалық көрсеткіштерге қарамастан, АҚШ-ты әлі рецессия күтіп түруы мүмкін деп тұжырымдайды. Goldman Sachs-тің 2024 жылғы акциялар өсіміне қатысты болжамында да пессимизм басым: ол орта кірістіліктен төмен болуы ықтимал. Осы және өзге де тақырыптарды әлемдік БАҚ шолуынан оқыңыздар.

АҚШ-қа әлі де рецессия қаупі төніп тұр

Канзас-Ситидегі Федералды резерв банкінің бұрынғы президенті және бас директоры Томас Хоениг Америка Құрама Штаттарында әлі де рецессия болуы мүмкін деп санайды. Десе де АҚШ-ты «өте үлкен күтпеген инфляция» тосып тұрса ғана, ФРЖ мөлшерлемені көтеруі мүмкін» деп келтіреді FOX Business басылымы.

Байден-Си кездесуі дүниежүзілік соғыстың алдын алуға...

Сенаттың жалпы отырысынан кейін кулуарда Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Марат Қожаев Салтанат Нүкенованың өліміне қатысты сараптама қорытындысы қашан дайын болатынын мәлім етті. Еске саламыз, «Әйелін ұрып өлтірді» деген күдікпен экс-министр Қуандық Бишімбаев екі айға қамауға алынған болатын.

«Аутопсия жүргізіліп, барлық қажетті биоматериал алынды. Қазір сараптама жүргізілуде, ол бір айға созылады», – деді М.Қожаев журналистерге.

Ол сот-медициналық сараптамасымен қатар басқа да зерттеулер жүргізіліп жатқанын, оның нәтижесін білуге де бір ай қажет екенін айтты.

Вице-министр қылмыстық іске қатысты қосымша ақпарат таратудан бас тартты.

«Бұл мәліметтердің барлығы сотқа дейінгі тергеу ісіне...

Сенат ақпараттық қауіпсіздік және дербес деректерді қорғауға қатысты заңды бірінші оқылымда мақұлдады.

Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі қабылдаған «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне ақпараттық қауіпсіздік, ақпараттандыру және цифрлық активтер мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы ақпараттық қауіпсіздік және дербес деректерді қорғау саласындағы заңнаманы одан әрі жетілдіру, сондай-ақ цифрлық майнинг жөніндегі қызметті реттеу мақсатында әзірленген.

Сенатор Бибігүл Жексенбай заң дербес деректердің айналымы мен сақталуы саласында мемлекеттік бақылауды күшейтіп, құқықтық базасын қалыптастыруға көмектесетінін айтады .

«Заңда операторлар дербес деректер «ағып кеткен» жағдайда реттеушіге бірден хабарлауы міндеттелген.  Ал, ақпараттық жүйелердің осал тұстары...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық қордан балаларға қаржы төлеу туралы заңға қол қойды.

«Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан балаларға арналған қаражатты есептеу, төлеу және пайдалану мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының заңына қол қойды», – делінген Ақорда хабарламасында.

Яғни 2024 жылы 1 қаңтарда Қазақстанда «Ұлттық қор – балаларға» жобасы іске қосылады. Жобаға сәйкес, Ұлттық қордың жылдық табысының 50%-ы арнайы шотқа жіберіледі. Бұл шоттағы ақшаны балалар тек кәмелеттік жасқа толғанда ғана ала алады. Ақшаны алу үшін ата-аналарға шот ашудың қажеті жоқ. Қаржы вице-министрі Дәурен Темірбеков жобаға қатысуға 9 банк...

Қаржы мониторинг агенттігі «ӨзенМұнайГаз» АҚ басшылығына қатысты сотқа дейінгі тергеуді аяқтады. Компания басшылығына өз қызметін асыра пайдаланды және заңсыз тендер өткізді деген айып тағылып отыр. Олардың мемлекетке келтірген шығын көлемі – 623 млн теңге.

ҚМА «ӨМГ» АҚ бас директорының орынбасары Бауыржан Мамбетсапаев компанияда жұмыс істемейтін өз таныстарына негізсіз жалақы төлеп, қызметтік өкілеттігін асыра пайдаланған дейді. Ал «ӨМГ» АҚ бас директорының тағы бір бұрынғы орынбасары Ермек Қарамырзаев ұңғымаларды жерасты жөндеуге қатысты заңсыз тендер өткізіп, жекелеген компаниялардың мүдделерін қорғады деп айыпталған.

«Сонымен қатар, алдын ала сөз байласу арқылы сеніп тапсырылған 294 млн теңгені жымқырып, талан-таражға...

16 қарашада президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқының саны 20 миллионға жеткенін айтты.

Тоқаев өзінің X (бұрынғы twitter) парақшасында қазақстандықтарды осы қуанышты жаңалықпен құттықтады.

«Халқымыздың саны 20 миллионға жетті! Баршаңызды ақжолтай жаңалықпен құттықтаймын! Бақытты отбасы – бақуатты елдің негізі. Мемлекет отбасы құндылықтарын нығайтуға, ана мен баланы қорғауға баса мән береді», – деп жазды президент.

16 қазан күні Ұлттық статистика бюросы 20 миллионыншы азаматтың туған күні барлық қолда бар,тұрақты тұруға келген және одан шыққан, туғандар мен қайтыс болғандардың саны секілді демографиялық деректерді ескере отырып айқындалғанын жазды.

«Халықтың деректер базасының көрсеткіштеріне сәйкес...

Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігі 4,3 млрд теңге бюджеттік қаражатты орынсыз жұмсамақ болған. Бұл жайлы Солтүстік Қазақстан облысының прокуратурасы хабарлады.

«Прокурорлар бюджеттік қаражатты жұмсау саласына талдау жүргізу барысында мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманың жүйелі түрде бұзылып келгенін анықтады. Қалалық құрылыс бөлімінің лауазымды тұлғалары «Мемлекеттік сатып алу және сәулет, қала құрылысы саласы туралы» ҚР Заңдарының талаптарын бұза отыра сомасы 2,5 млрд теңгеге көп пәтерлі тұрғын үйдің құрылысы бойынша мемлекеттік сатып алуларды жер учаскесіне құқық беретін құжаттарсыз жүргізген», делінген баспасөз хабарламасында.

Басқа жағдайда, облыс әкімдігінің лауазымды тұлғалары ҚР Бюджеттік кодексінің талаптарына қарамастан, ешқандай негізсіз ғимарат...

«ҚазТрансОйл» АҚ 2023 жылдың 10 айында Ақтау портынан қазақстандық мұнай экспорттауды 54%-ға өсірді.

«2023 жылдың қаңтар-қазан айларында қазақстандық мұнайды Ақтау порты арқылы экспорттау көлемі 2 млн 800 мың тоннаға жетті. Бұл былтырғы жылы осы кезеңдегі көлемнен 981 мың тоннаға, яғни 54% көп», – делінген компания хабарламасында.

Дәлірек айтқанда, Ақтаудан Бакуге мұнай тасымалдау көлемі 964 мың тоннаға көбейіп, жалпы алғанда 1 млн 123 мың тоннаға жетті. Махачкала портына жіберілген қазақстандық мұнай көлемі 17 мың тоннаға артып, 1 млн 676 мың тоннаға жетті.

Еске сала кетейік, 2022 жылы Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Транскаспий  дәлізі бойынша мұнай тасымалдау көлемін арттыруды тапсырды. Осы тапсырмаға сәйкес «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ мен Әзірбайжан Республикасының SOCAR...

Сәрсенбі күні АҚШ президенті Джо Байден Қытай көшбасшысы Си Цзиньпинмен кездесіп, төрт сағаттық келіссөз жүргізді.

Нәтижесінде қарым-қатынасы бұзылған екі ел әскери ынтымақтастық орнатуға келіскен. Атап айтқанда екі тарап фентанил өндірісін шектеу және әскери байланыстарды қалпына келтіру туралы келісімге келген.

Фентанил химимялық есірткісін қытайлық химиялық компаниялар шығарады және оның Америкада кең қолданыла бастағаны АҚШ билігін алаңдатады. Қытай өз кезегінде фентанил прекурсорларының экспортына жол бермеу үшін тиісті шаралар қабылдайтынын мәлімдеген.

АҚШ тарапы келіссөздерден кейін, Қытаймен арадағы күрделі қарым-қатынастардың жақсарып келе жатқанына сенім білдірген. Байден қандай да бір түсініспеушіліктерді Қытай басшысымен телефон арқылы шешуге келіскенін айтқан. Дегенмен Вашингтон мен...

Қазақстанда жаңа қала пайда болады. «Ашық НҚА» порталына Алатау қаласын құру туралы қаулы талқылауға шығарылды.

«Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы» 1993 жылғы 8 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабына сәйкес, жаңа қала Алматы облысында пайда болады.

«Алматы облысы Іле ауданының Жетіген ауылы облыстық маңызы бар қала санатына жатқызылсын. Алматы облысында құрылған жаңа қалаға «Алатау» атауы берілсін. Қазақстан Республикасының Үкіметі осы Жарлықтың 1 және 2-тармақтарын іске асыру жөнінде қажетті шаралар қабылдасын»,- делінген президенттің қарауына жіберілетін құжатта.

Үкімет қаулысы 29 қарашаға дейін талқылауда болып, президенттің қарауына жіберілмек. Жарлыққа президент қол қойып, алғаш ресми жариялаған соң, қолданысқа...