Жаңалықтар

Қытай жел энергиясымен жұмыс істейтін әлемдегі алғашқы суасты деректерді өңдеу орталығының құрылысы аяқталғанын хабарлады.

Naked-science басылымының жазуынша, бұл жоба елдің шығыс бөлігінде – Шанхай муниципалитетінде іске асырылып, есептеу инфрақұрылымын «жасыл» дамыту саласындағы жаңа бағдарға айналған.

Нысан Қытайдың (Шанхайдың) еркін сауда аймағының Линьган арнайы аймағында орналасқан. Линьган әкімшілік комитетінің мәліметінше, жобаға 1,6 миллиард юань (шамамен 18,5 миллиард рубль) көлемінде инвестиция салынған, ал деректер орталығының жалпы қуаты 24 мегаватқа жетеді.

Комитет өкілдері атап өткендей, құрылыс жұмыстарының аяқталуы суасты деректер орталықтары мен жаңартылатын энергия көздерін біріктіру ісінде серпіліс болды. Жоба есептеу қуаттарын дамытудың «жасыл» және төмен көміртекті тәсілінің, сондай-ақ теңіз жел...

Денсаулық сақтау министрлігі баланың тұқым қуалайтын аурумен тууы мүмкін екенін анықтайтын генетикалық зерттеуді тегін жүргізу туралы депутат ұсынысына жауап берді.

Министрліктің хабарлауынша, әзірге мұндай зерттеу жүргізу жоспарланбаған.

«Министрліктің нормативтік-құқықтық актілеріне сәйкес, отбасын жоспарлау кезінде генетикалық талдау жүргізу қарастырылмаған, өйткені жүктілікті жоспарлап жүрген әйелдерде генетикалық аурулар қаупін анықтауға арналған зерттеу әдістері жоқ», – делінген ведомствоның депутат сауалына берген жауабында.

Алайда ведомство әйелдердің денсаулығын нығайтуға бағытталған «Аналар саулығы» бағдарламасы бар екенін мәлімдеген. Бағдарлама аясында жүктілікті жоспарлап жүрген әйелдерге прегравидарлық дайындық жүргізіледі. Оның мақсаты ретінде экстрагениталды ауруларды анықтау, тексеру және жүктілікке дейін сауықтыру деп көрсетілген.

Денсаулық сақтау министрлігі «Қазақстан Республикасының аумағында қосылған құн салығынан босатылатын дәрілік заттар мен медициналық қызметтердің тізбесін бекіту туралы» Үкімет қаулысының жобасын әзірлеп, ашық талқылауға шығарды.

Қаулы жобасында төмендегілер айқындалған:

Қосылған құн салығынан босатылатын дәрілік заттардың тізбесі, оның ішінде сирек кездесетін (орфандық) және әлеуметтік маңызы бар ауруларды емдеуге арналған дәрілер, оларды тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі мен міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі аясында пайдалану қарастырылған;

ҚҚС-тан босатылатын медициналық қызметтердің тізбесі, соның ішінде орфандық және әлеуметтік маңызы бар ауруларды емдеуге бағытталған қызметтер де тегін медициналық көмек пен МӘМС шеңберінде көрсетіледі.

Күтілетін нәтиже

Қаулы...

1994 жылдан 2024 жылға дейінгі кезеңде Қазақстан экономикасы нақты мәнде 4,4 есе өскен. Жан басына шаққандағы ішкі жалпы өнім көлемі 735,9 АҚШ долларынан 14 444,6 долларға дейін өсіп, Қазақстан Дүниежүзілік банк жіктемесіне сәйкес табысы орташадан жоғары елдер қатарына қосылды. Бұл туралы Ұлттық статистика бюросы хабарлады.

Еңбек нарығы да кеңейіп, жұмыспен қамтылғандардың саны 2001 жылғы 6,7 миллионнан 2024 жылы 9,2 миллион адамға дейін артты.

Сыртқы сауда және бизнес

Әлемдік экономикаға интеграциялану бағытын ұстанған Қазақстан сыртқы сауданың да әлеуетін арттырды. 1995 жылы 9,1 млрд долларды құраған сыртқы сауда айналымы 2024 жылы 142,1 млрд долларға жетіп, 16 есе ұлғайды.

Экспорт...

Ташкентте Қазақстанның Сауда және интеграция министрлігі мен «QazTrade» сауда саясатын дамыту орталығы ұйымдастырған сауда-экономикалық миссиясы аясында Қазақстан мен Өзбекстан 70 миллион доллардан астам сомаға экспорттық келісімшарттар жасасты.

Сауда министрлігінің мәліметінше, бүгінде Өзбекстанда Қазақстан капиталы қатысқан 876 кәсіпорын жұмыс істейді. Олар жыл сайын 500 млн доллар көлемінде 270 түрлі өнім шығарады.

«Ташкенттегі миссия – қазақстандық өнім үшін өнімді нарыққа алады, көрші елдің нарығына нақты шығуға мүмкіндік берді. Бізге ортақ бастау, яғни кездесулер ұйымдастырудан, аударма менлогистикалық сүйемелдеуге дейін толық қолдау көрсетеміз», – деді ҚР Сауда және интеграция вице-министрі Айдар Әбілдабеков.

Биылғы жылдың сегіз айында Қазақстан мен...

Буэнос-Айрес орталығындағы Ұлттық конгресс ғимаратына әр сәрсенбі сайын зейнеткерлер мен олардың жақтастары жиналады. Қарт кісілерге суық қаруланған полиция қызметкерлері қарсы тұрады. Инфляция жайлаған Аргентинадағы наразылық туралы репортажды Reuters жариялады.

Зейнеткерлер көмекке зәру

89 жастағы Ольга Беатрис Гонсалес әр сәрсенбі сайын Буэнос-Айрес шетіндегі үйінен қала орталығына қарай беттейді. Зейнет жасындағы кейуананың демалысқа уақыты жоқ: кедейлерге арналған тегін асхананы басқарады, наразылық акциясына плакаттар дайындайды. Онда «Сен де қартаясың», «Жалғыздың үні шықпас» деп жазылған.

«Басқа да зейнеткерлерге көмек сұрау ұят емес, қиыншылықтан шығу үшін бірігу керек деймін. Ешкім телевизор көріп отыра бермесін», – дейді Гонсалес.

26 қазан күні Алматының Орталық стадионында ел футболының басты қарсыластары «Қайрат» пен «Астана» Қазақстан Премьер-лигасының 26-туры аясында чемпиондық үшін таласады. Бұл кездесу маусымның ең маңызды ойынына айналып отыр. Себебі жеңіске жеткен команда Қазақстанның 2025 жылғы чемпионы атанады.

Турнирлік жағдай

Қазіргі уақытта турнир кестесінде «Қайрат» бірінші орында тұр. Алматылық команда 25 турдан кейін 58 ұпай жинап отыр. Екінші орындағы «Астана» еншісінде 56 ұпай бар.
Яғни, бұл ойында жеңіске жеткен ұжым алтын медальды иеленеді. Егер матч тең аяқталса, чемпиондық «Қайратқа» бұйырады.

Маусым бойы қос команда да жоғары нәтижелі ойындарымен көзге түсті. «Қайрат» 52 гол соғып, 18 ғана жіберсе, «Астана» шабуылда белсенділігімен...

Нарық сұранысын ескере отырып, одан бөлек ірі қара мен ұсақ малдың терісін сатып алуды субсидиялау мәселесі қаралады.

Қой мен ешкі терісі шіріп жатыр

Еске сала кетейік, бұған дейін «Ауыл» партиясының депутаттары 2025 жылдың басында Қазақстанда 9,6 млн ірі қара, 20 миллионнан астам қой-ешкі барын айтып, жылына жүздеген мың тонна жүн, тері, ішек-қарын өндірілетінін хабарлаған. Алайда қой жүнінің 70 пайызға дейінгісі және терінің 50 пайызға жуығы сұраныссыз қалып, шаруашылықтарда өртеліп немесе шіріп кетеді. «Бұл – табыс көзінен айырылу ғана емес, ұлттық экономика үшін жіберілген үлкен мүмкіндік» деген депутаттар 2026-2030 жылдарға арналған жүн мен теріні қайта өңдеу жөніндег...

Алматы маңындағы AMMKZ зауытында құрастырыла бастаған Chery Arrizo 6 седаны Қазақстан нарығында сатыла бастайды, Бағасы 8,5 млн теңгеден басталады. Бұл туралы «Қытай автокөліктері» порталы хабарлады.

Бұған дейін модельге типтік мақұлдау куәлігі (ОТТС) берілген болатын, ал ресми таныстырылымы 2025 жылдың күзінде өтеді деп күтілуде. Бір қызығы, жаңартылған экспорттық нұсқасы ең алғаш Қытайда емес, Қазақстанда көрсетілмек.

Модельдің ерекшеліктері

Chery Arrizo 6 — шетелде кеңінен танылған седан, ол Arrizo 5 Plus (Omoda S5) моделінің негізінде жасалған. 2025 жылдың күзінде экспортқа бағытталған нұсқасы жаңартылып, үлкен радиатор торы, жаңа фаралар мен қайта жасалған алдыңғы бампер қосылды. Қазақстанда сатылымға дәл осы жаңартылған...

2026 жылдың 1 қаңтарынан қазақстандықтар жылжымайтын мүлікті сатып алу мен сатудан түсетін пайдадан жеке табыс салығын (ЖТС) төлеуге міндетті болады. Салық мүлікті сатып алған баға мен сату бағасының айырмасынан ұсталмақ. Бұл норма иеліктегі мүлік екі жылға жетпей сатылған жағдайда қолданылады. Бұл туралы Мемлекеттік кірістер комитетінің Салықтық әдістеме басқармасы басшысының орынбасары Айгүл Аббасова түсіндірді.

«Мысалы,мен пәтерді 2024 жылы сатып алып, оны 2025 жылы сатсам және ол менің меншігімде бір жылдан аз уақыт болса әрі қымбатқа сатсам, баға өсімінің 10%-ындай салық салынады. Енді жаңа Салық кодексінде осы бір жылдық мерзім екі жылға ұзартылады. Яғни, егер мүлік меншікте екі жыл және...

Түркістан облысының полициясы емделіп жатқан ауруханадан қашып кеткен сотталушыны іздеп жатыр. Оқиға кеше, 23 қазан күні болған. Ол «Алаяқтық» бабымен сотталған.

24 қазанда облыстық полиция департаменті жасырынған сотталушының орналасқан жерін анықтауға және ұстауға бағытталған жедел-іздестіру іс-шараларын жүргізіліп жатқанын хабарлады.

«Нақтырақ айтсақ, ағымдағы жылдың 23 қазанында медициналық мекемеде емделіп жатқан сотталушы қашып кеткен» делінген полиция хабарламасында.

Дәл қазір полицияның барлық жеке құрамы іздестіру жұмыстарына жұмылдырылған. Бақылау бекеттері қойылып, қажетті шұғыл шаралар атқарылып жатыр.

«Оқиға бойынша қызметтік тергеу басталды, оның қорытындысымен барлық кінәлі тұлғаларға қатысты қатаң шаралар қабылданатын болады» деп мәлімдеді полиция.

Қазақстандық авиация сарапшысы Абыл Кекілбаев Петропавлдағы «Қызыл-Жар» халықаралық әуежайының директоры міндетін атқарушы болды. Ақпаратты KursivMedia тілшісіне Кекілбаевтың өзі растады.

Кекілбаев бұл қыметке 22 қазанда кіріскен.

Айта кетейік, Абыл Кекілбаев – ICAO-да жұмыс істеген алғашқы қазақ, қаламгер Әбіш Кекілбаевтың немересі.

Қытай компаниясы China Energy Қазақстанда күн және жел электр стансаларын салуға 1 млрд доллар инвестиция бөлмек.

Бұл туралы Энергетика министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов China Energy компаниясының президенті Цяо Сюбинмен кездесті. Кездесу барысында жаңартылатын энергия көздері саласындағы екі ірі жобаны жүзеге асыру жоспарлары нақтыланды. Қытайлық компанияның жалпы инвестиция көлемі 1 миллиард АҚШ долларынан асады», – делінген хабарламада.

Министрліктің ақпаратына қарағанда, Түркістан облысында қуаты 300 МВт болатын күн электр стансасы, ал Қарағанды облысында қуаты 500 МВт жел электр стансасы салынбақ. Бұл жобалар – COP-29 конференциясы аясында қол қойылған жаңартылатын энергия көздері саласындағы

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев UFC жауынгері Шавкат Рахмоновқа II дәрежелі «Барыс» орденін табыс етті. Мемлекет басшысы спортшының еліміздің халықаралық беделін арттыруға қосқан үлесін ерекше атап өтті.

«Шавкат шетелде Қазақстанның әділ және лайықты бейнесін қалыптастыру үшін көп еңбек етіп жүр. Еліміздің атын әлемге танытып, спорт арқылы Отанды дәріптеп келеді», – деді Президент.

Шавкат Рахмонов UFC әлемінде жеңіліп көрмеген қазақстандық аралас жекпе-жек шебері. Кәсіби көрсеткіші — 19 жеңіс және 0 жеңіліс.

Айта кетейік, бұған дейін Республика күні қарсаңында Қасым-Жомарт Тоқаев әл-Фараби атындағы ғылым мен техника саласындағы, сондай-ақ А. Байтұрсынұлы атындағы гуманитарлық ғылымдар саласындағы мемлекеттік сыйлықтарды 11 қазақстандыққа...

Ақтөбе облысының әкімдігі жол апатына байланысты 25 қазан күні сағат 19:00-де «Қазақ халқына мың алғыс» алаңында өтуі жоспарланған гала-концерт пен отшашудың өтпейтінін хабарлады.

Бұл шешім өңірде орын алған адам өлімімен аяқталған қайғылы жағдайға байланысты қабылданды.

Еске сала кетейік, 23 қазан күні Самара–Шымкент автожолының бойында, Белқопа ауылының маңында ауыр жол апаты орын алды. DAF жүк көлігі мен «Газель» маркалы жолаушылар көлігі соқтығысып, салдарынан 12 адам көз жұмды.

Әйгілі француз императоры Наполеон Банопарттың теңдессіз бриллиант түйреуіші алғаш рет аукционда сатылады. Бұл туралы Bloomberg хабарлады.

Агенттіктің мәліметінше, Sotheby’s аукционында саудаланатын қымбат әшекейдің жақында Луврда ұрланған жәдігерлерге ешқандай қатысы жоқ.

Сауданы ұйымдастырушының хабарлауынша, кезінде дәл осы сәнді түйреуішті Наполеон 1815 жылы ұрыс алаңынан қашқан уақытта тастап кеткен. Сол кезде жәдігер ұрыста жеңген Пруссия патшасының меншігіне өткен.

Енді ол 12 қарашада Женевада сатылады. Наполеон таққан түйреуіш аукционда саудаланатын бас жәдігер болады. Bloomberg дерегінше, әшекей 250 мың долларға сатылуы мүмкін.

Сол күні Осман империясының соңғы ханшайымдарының бірі Неслишах Сұлтанның бриллинт жүзігі де сатылады.

Белгілі продюсер, актриса Баян Алагөзова «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атағын алды. Бұл туралы Алагөзова өзінің инстаграм парақшасында жариялады.

«Достар! Баршаңызды Республика күнімен шын жүректен құттықтаймын! Бүгін менің анамның арманы орындалды. Мен «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атандым! Бұл жоғары марапатты Мәдениет және ақпарат министрі Айда Ғалымқызы Балаеваның қолынан алу мен үшін үлкен мәртебе әрі зор жауапкершілік! Отанға қызмет етемін!», — деп жазды продюсер.

Баян Алагөзова — қазақстандық шоу-бизнес пен кино саласының дамуына айтарлықтай үлес қосқан тұлға. Оның жобалары қазақстандық көрерменнің ықыласына бөленіп, мәдени кеңістікте ерекше орын алады.

Бизнес салық реформасынан зардап шекпеуі тиіс деген Қасым-Жомарт Тоқаев экономикалық реформаларды тоқтатуға болмайды деп тұжырымдайды. Президенттің сөзін Ақорда жариялады.

Президент бизнес қауымдастығының алаңдаушылығын түсінетінін айтып, салық реформасын тоқтатса «жаппай құлдырауға ұшыраймыз» деді.

«Экономикалық реформаларды мүлде тоқтатуға болмайды, қаншалықты қиын болса да, оң өзгерістерді міндетті түрде жүзеге асыруымыз керек. Әйтпесе, бәріміз жаппай құлдырауға ұшырауымыз әбден мүмкін», — деді ол.

Сонымен бірге Қасым-Жомарт Тоқаев экономикалық реформаларды тоқтатуға болмайтынын атап өтті.

«Бизнес салық реформасынан зардап шекпеуге тиіс. Ондай жағдайдың алдын алу үшін Үкімет кәсіпкерлермен сындарлы диалог жүргізуі қажет»,- деді Тоқаев...

Кейінгі 6 жылда Қазақстан экономикасы 16% өскен. Бұл туралы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев мәлімдеді.

«2019 жылдан бері экономикамыз 16 пайызға өсті, биыл осы көрсеткіш шамамен 137 триллион теңге, яғни 291 миллиард доллар болады деп күтілуде, бұдан да асуы мүмкін. Бұл Қазақстанның біздің аймақтағы ең үлкен экономика екенін көрсетеді», – деді президент.

Жан басына шаққанда ішкі жалпы өнім 47%-ға артып, 14 400 долларға жеткен Бұл – Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдері арасындағы ең жоғары көрсеткіштің бірі.

«Қазақстанның алтын-валюта резервінің көлемі 58 миллиард долларға жетті. Жеті жылда сыртқы сауда айналымы 83 пайызға артып...

«Тұрақтылық пен тыныштықтың қадірін білу қажет. Әсіресе, мұны жастарымызға дұрыс түсіндіріп, оларға бағдар көрсеткен жөн». Бұлай деп президент Республика күніне арналған жиында айтты.

Қ.Тоқаев Қазақстан Әділетті, Қауіпсіз, Таза, Күшті ел болуы керектігін атап өтіп, мұны жалпыұлттық стратегиялық мақсатымыз, барша азаматқа ортақ міндет, қастерлі парыз екенін жеткізді.

«Озық ел болу үшін біз әлі талай белесті бағындыруымыз керек. Тұрақтылық пен тыныштықтың қадірін білу қажет. Әсіресе, мұны жастарымызға дұрыс түсіндіріп, оларға бағдар көрсеткен жөн. Еліміздің ертеңі – өскелең ұрпақтың қолында. Сондықтан жастарымызды ең алдымен Адал азамат етіп тәрбиелеу қажет. Адал азамат дегеніміз – елін, жерін сыйлайтын, заңға бағынатын...

Президент Қ.Тоқаев Республика күніне арналған салтанатты жиында қазіргідей алмағайып заманда салиқалы дипломатия дәстүріне негізделген сыртқы саясатты ұстану айрықша маңызды екенін мәлімдеді.

Ол елдегі реформалардың түпкі мақсаты – Қазақстанды жаңа жағдайға бейімдеу, сол арқылы елдің егемендігін нығайтып, бәсекеге қабілетін арттыру екенін жеткізді.

«Мемлекет басшысы ретінде мен жеріміздің тұтастығын, еліміздің дербестігін және экономикалық дамуын қамтамасыз етуім керек. Бұл – менің азаматтық борышым. Қазір әлем түбегейлі жаңа тарихи кезеңге қадам басты. Бәріңіз де мұны көріп-біліп отырсыздар. Бір жағынан, қақтығыстар мен соғыстар азаймай тұр, басқа жағынан, жоғары технологиялар, жасанды интеллект тез дамуда. Осындай күрделі жағдайда еліміз дамудың даңғыл жолына...

Қазақстан президенттік билікке арқа сүйеген мемлекет болып қалуға тиіс. Бұл туралы Республика күніне орай ұйымдастырылған жиында Қасым-Жомарт Тоқаев мәлімдеді. Оның айтуынша, елдегі реформалар азаматтардың мүддесі мен сұранысына сай жүзеге асып жатыр.

Президент өз сөзінде реформалардың негізгі мақсаты барша азаматқа тең мүмкіндік ұсынатын Әділетті Қазақстан құру екенін атап өтті.

«Біз ауқымды жаңғыру кезеңіне қадам бастық. Мақсатымыз – баршаға тең мүмкіндік ұсынатын, өркендеу жолындағы Әділетті Қазақстанның іргесін қалау», – деді мемлекет басшысы.

Парламент реформасы – жаңғырудың жалғасы

Тоқаев жақындағы халыққа Жолдауында Парламентті реформалау бастамасын жариялағанын еске салды. Оның айтуынша, бұл шешім саяси үдерістердің ашықтығын...

«Бәйтерек» жыл соңына дейін инвестициялық холдингке айналады. Үкімет «Байтерек» холдингін трансформациядан өткізу арқылы елге инвестиция тарту тетіктерін күшейту және экономикалық өсімді жеделдетуді жоспарлап отыр. Бұл шешім – 2029 жылға дейін ішкі жалпы өнімді екі есе арттыруға бағытталған саясаттың маңызды бөлігі.

Жаңа инвестициялық модель

Алдағы төрт жылда мемлекет жыл сайын «Бәйтерек» холдингінің капитализациясы 1 трлн теңгеге артырады. Сонымен қатар холдинг жылына 8 трлн теңгеге дейін сырттан инвестиция тартуы керек. Қаражат экономиканың басым секторларындағы ірі инфрақұрылымдық және өнеркәсіптік жобаларды қаржыландыруға бағытталады.

Вице-премьер – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғаринның айтуынша, «Бәйтерек» енді экономикалық саясатты жүзеге асыратын негізгі институтқа айналады.

Құрақшы-блогер Аселина Батыр әлеуметтік желідегі жазбасы арқылы кондитер Нұршат Ақбергенованың іскерлік беделіне нұқсан келтірген. Бұл іске тартылған филолог қорытындысында айтылған.

Жауапкердің желідегі жазбасына филологиялық сараптама жүргізілген.

Лингвистикалық талдау жарияланым мәтінінде «кондитер» деп аталған нақты әйел адамға қатысты негативті сипаттамалар бар екенін көрсеткен. Әйелдің атын атамаса да, «кондитер» лексемасын, әйелге тән грамматикалық формаларды қолданған. Сондай-ақ жанжал, қызмет көрсету, төлем талап ету сияқты сипаттарды қолдану Ақбергенованың кәсібіне сәйкес келеді.

Сараптама Аселина Батырдың «Мұндай кондитерді біліп жүру керек. Оған тапсырыс беруге, онымен бірге жұмыс істеуге болмайды, өйткені мұндай адамдар қарапайым халық атын жамылып, ақша бопсалайды» деген жазбасына жүргізілген. Бұл жазбасында құрақшы кондитер...