Жаңалықтар

2025 жылдың алғашқы жартыжылдығында қазақстандықтардың жалақысы өскенмен, оның шынайы құны артпады. ТМД статкомитетінің дерегіне қарағанда, елдегі нақты жалақы индексі 100,3%-ды құраған. Яғни халықтың сатып алу қабілеті өткен жылғы деңгейде қалып қойған. Бұл – ТМД елдері арасындағы ең төменгі көрсеткіш.

Finprom.kz сараптамасы бойынша, ТМД елдері арасында нақты жалақы өсімі бойынша Тәжікстан көш бастап тұр. Бұл елде жалақының нақты өсімі 119,9%-ға жетсе, Беларусь пен Қырғызстан шамамен 111%-ды құрады. Ең төмен нәтиже Қазақстаннан бөлек, Арменияда (102,4%) және Ресейде (103,8%) тіркелген.

Қазақстандағы орташа айлық еңбекақы бірінші жартыжылдықта 10,7%-ға өсті. Бұл, әрине, аз емес, бірақ Ресей (14%) мен Өзбекстанның (17%) қарқынынан төмен...

«KMG Barlau» ЖШС атты ҚазМұнайГаздың еншілес компаниясы Атырау мен Ұлытау облысынан сейсмикалық барлау жұмыстарын қолға алды.Бұл жайлы ҚМГ баспасөз қызметінен хабарлады.

2025 жылдың басында ҚМГ аталмыш екі учаске бойынша, сондай-ақ қазіргі уақытта тарихи деректерді өңдеу іс-шаралары жүргізіліп жатқан Ақтөбе облысындағы Шығыс учаскесі бойынша жер қойнауын геологиялық зерттеуге лицензия алды. Шығыс учаскесінде 500 бойлық километр көлемінде 2D сейсмикалық барлау жұмыстары 2026 жылға жоспарланып отыр.

Осыған дейін «ҚазМұнайГаз» 2025–2027 жылдарға арналған жер қойнауын геологиялық зерттеу жобаларын бастайтынын хабарлаған. Жобалар мақсаты – мұнай-газды барлау мен өндіруге перспективті учаскелерді анықтау арқылы Қазақстандағы көмірсутек ресурстарын ұлғайту.

Аталған жобалар ҚМГ-ның халықаралық инвесторларды тартуға бағытталған...

Алматы киберполициясы алаяқтарға SIM-карта алуға көмектесіп келген топты құрықтады. Бұл туралы Ішкі істер министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Полиция жүргізілген операция барысында 400-ден астам SIM-карта, ондаған банк картасы мен бірнеше мобильді телефонды тәркілеген.

Бұл SIM-карталар мен телефондарды алаяқтар Telegram және WhatsApp мессенджерлерінде тіркелу үшін пайдаланған. Полиция ұсталған азаматтардың интернет-ресурстар арқылы жасалған бірқатар алаяқтықтарға қатысы бар-жоғы тексеріліп жатқанын хабарлады.

«Интернет-алаяқтықпен күрес – біздің басым бағыттарымыздың бірі. Біз SIM-карталардың заңсыз айналымына қатысты тізбектерді анықтап, полицияның өзге де бөлімшелерімен бірлесе отырып, барлық мән-жайды анықтау және кінәлілерді жауапкершілікке тарту мақсатында кешенді тергеу іс-шараларын жүргізіп жатырмыз», – дейд...

Қазақстанда такси саласында жұмыс істеп жүрген жеке кәсіпкерлердің саны күрт өсті. 1 қыркүйектегі мәлімет бойынша, такси саласында 93,8 мыңнан астам жеке кәсіпкер тіркелген. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 3,7 есе көп.

DataHub деректеріне сүйенсек, бір ай ішінде, яғни 1 тамыздан бері таксимен айналысатын жеке кәсіпкер саны 6,1%-ға артқан, ал 2024 жылғы қыркүйектен бері орташа айлық өсім 11,8%-ды құрады. Яғни кез келген жастағы әрбір 220-шы қазақстандықтың такси саласында ресми тіркелген жеке кәсіпкерлігі бар.

Такси саласындағы жеке кәсіпкерлер санының артуымен қатар, жолаушылардың саны да жылдық есепте 3,9 есе өскен. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2025 жылдың тамыз айында кәсіпкерлер 16,2 мың жолаушы тасымалдаған.

МАГАТЭ Қазақстанға АЭС салуға қолдау көрсетеді. Бұл жайлы Атом энергиясы жөніндегі агенттік төрағасы Алмасадам Сәтқалиевтің ұйымның бас директоры Рафаэль Гроссимен кездесуі аясында белгілі болды.

Рафаэль Гросси Қазақстанның іс-қимылдарының жүйелілігі мен дәйектілігін атап өтіп, Агенттіктің ядролық бағдарламаның барлық кезеңінде – алаңды таңдаудан және құрылысқа дайындықтан бастап, нысандарды пайдалануға беруге дейін кешенді қолдау көрсетуге дайын екенін растады.

«Бөлек мәселе ретінде уран ресурстарын ұтымды пайдалану, әлемдік нарыққа тұрақты жеткізілімдерді қамтамасыз ету және ұлттық мүдделер мен жаһандық міндеттемелер арасындағы теңгерімді табу мәселелері талқыланды», – деп жазады агенттіктің баспасөз қызметі.

Тараптар 2025–2027 жылдары МАГАТЭ-ның салалық департаменттерінің жүйелі өзара іс-қимылын...

Қазақстандық балалар психологы Жанар Сейітмағамбет балалардың гаджетке тәуелді болуының себептерін түсіндіріп, одан арылудың жолдарын айтты.

Маманның айтуынша, үш жасқа дейін балаға мүлдем гаджет беруге болмайды. «Бүгін LIVE» бағдарламасына берген сұхбатында ол тәуелділік бір әрекетті қайта-қайта орындаудан пайда болатынын атап өтті.

«Баланың телефонға тәуелді екенін мынадан байқауға болады: егер ол гаджетті оңай берсе, онда тәуелділік жоқ. Ал жылап, айрылғысы келмесе, бұл – дабыл белгісі», – деді психолог.

Жанар Сейітмағамбет ата-аналардың мұндай жағдайда белсенді араласуы керек екенін айтты.

«Виртуалды әлем шынайы өмірден маңыздырақ болғанда, ал ата-ана жеткілікті көңіл бөлмесе, бала сол ортаға кетеді. Тәуелділікті болдырмау үшін...

Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды интеллектіні дамыту этикасы жөніндегі дінаралық комиссия құруды ұсынды. Бұл туралы президент Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің 8 съезінде айтты.

Президенттің сөзінше, Дін көшбасшылары адамгершілік құндылықтар мен асқақ мұраттардың сақшысы ретінде адамзаттың цифрлық келешегі туралы пікірталасқа атсалысуы керек

«Кез келген технология адам игілігіне қызмет етуге тиіс. Ол үшін дін көшбасшыларының, ғалымдар мен технократ-инженерлердің тұрақты диалогын ұйымдастыру қажет. Жасанды интеллект еліміздің қарқынды дамуына жол ашады. Әйтсе де этикалық нормаларды сақтаудың маңызын жақсы түсінеміз. Сондықтан бұл бағытта кеңінен ынтымақтастық орнатуға әзірміз. Жасанды интеллектіні дамыту этикасы жөніндегі дінаралық комиссия құруды ұсынамын. Ол нейрожелілер мен басқа да серпінд...

Реттеуші «Еуразиялық банк» акционерлеріне ескерту жасады. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) Еуразиялық банктің акционері – «Еуразиялық қаржы компаниясы» заң талаптарын бұзғанын анықтаған.

Агенттіктің ресми сайтында жарияланған мәліметке сәйкес, «Еуразиялық қаржылық компаниясы» «Банктер және банк қызметі туралы» заңның 45-1 және 46-баптарының талаптарын орындамаған. Бұл баптар негізінен қаржылық тұрақтылық пен есептілікке қатысты.

Реттеуші компанияға жазбаша нұсқама беріп, заңбұзушылықтарды жоюды міндеттеді. Мұндай шаралар, әдетте, пруденциялық нормативтердің сақталмауымен (мысалы, өтімділік пен капитал жеткіліктілігі) немесе уақтылы есеп бермеумен байланысты болады.

Банк акционерлері қазіргі кезде өзара соттасып жатыр.

Ал Moody’s халықаралық рейтинг агенттігі «Еуразиялық банктің`» ұзақмерзімді рейтингін сақтап...

Қазақстанда Kia Sorento көлігінің отандық нарыққа арнайы әзірленген шектеулі сериясы — Tulpar сатылымға шықты. Модельдің бағасы 23,99 млн теңгеден басталады.

Allur компаниясының мәліметінше, Kia Sorento Tulpar көлігі 20 дюймдік ерекше дизайндағы дискілермен жабдықталған. Арнайы серияға тиесілі екенін білдіретін басты ерекшелігі — алдыңғы қанаттарында орналасқан Tulpar жазуы бар эксклюзивті бейдж.

Шектеулі сериялы нұсқаның төбе жабыны алькантарамен қапталған, ал салон ішіне динамикалық жарықтандыру (Mood Lamp) орнатылған. Педальдарға арналған металл жапсырмалары көлік жүргізуді барынша ыңғайлы етеді.

Sorento Tulpar модельдерінің барлығында ашылатын люгі бар панорамалық төбемен жабдықталған. Bose премиум аудиожүйесі сүйікті әндеріңізді концерт залы не үйдегі кинотеатр деңгейінде тыңдауға мүмкіндік...

Танымал ресейлік футболшы, «Қайраттың» бұрынғы шабуылшысы Андрей Аршавин алматылық клубтың УЕФА Чемпиондар лигасындағы мүмкіндіктері туралы пікір білдірді.

Аршавиннің айтуынша, «Қайрат» ойыншыларына артық кеңес берудің қажеті жоқ.

«Жігіттер алаңға шығып, ойынын көрсетеді. Бұл команда, менің ойымша, қазірдің өзінде ерлік жасады. Мұндай ойындар әрбір футболшы үшін үлкен мереке. Сондықтан тек ойнап, футболдан ләззат алу керек», – деді Аршавин.

44 жастағы экс-футболшы алматылық клубтың жалпы кезеңде ойдағыдай өнер көрсетуге қауқары жетеді деп есептейді. Оның ойынша, «Қайрат» Кипрдің «Пафосына», Грекияның «Олимпиакосына», Данияның «Копенгагеніне» және Бельгияның «Брюггесіне» қарсы матчтарда 6 немесе одан да көп ұпай жинай алады.

Қасым-Жомарт Тоқаев әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съезінде ядролық қақтығыс қаупі үлкен алаңдаушылық тудыратынын айтты.

«Өкінішке қарай әлемде конструктивті бастамалар мен бітімгерлік саясаттың орнына конфронтациялық шешімдер күшейіп, геосаяси жіктер кеңейіп, әлеуметтік шиеленіс артып жатыр. Осындай күрделі жағдайда, менің ойымша, бас рөлді диалогты дамытуға және өзара түсіністі арттыруға бағытталған конструктивті дипломатия атқаруға тиіс», – деді Тоқаев.

Президент діни көшбасшыларға да үміт артылатынын атап өтті. Тоқаевтың айтуынша, олар саясаткерлерге парасаттылықты, ізгі ниетті және моральдық жауапкершілікті еске салып отыруға міндетті.

Алматы облысында Carlsberg Kazakhstan компаниясының алкогольсіз сусындар шығаратын зауытының құрылысы басталды. Бұл туралы Kazakh Invest хабарлады.

Жаңа зауыттың іргетасын қалау рәсіміне Сыртқы істер министрлігі Инвестициялар комитетінің төрағасы Ғабидолла Оспанқұлов, үкімет пен облыс әкімдігінің өкілдері, дипломатиялық корпус мүшелері, сондай-ақ Carlsberg Group пен PepsiCo басшылығы қатысты.

Кәсіпорын Алматы облысының Іле ауданында 17 гектар аумақта салынады. Жаңа өндіріс жылына 1 млрд литр сусын шығаруға қауқарлы болады. Жобаның инвестиция көлемі — 344 млн АҚШ доллары.

Зауыт іске қосылғанда 230-дан астам жаңа жұмыс орны ашылады. Өнім PepsiCo лицензиясы бойынша өндіріліп, Қазақстан мен Қырғызстан нарығына жеткізілмек. Кәсіпорынның 2026 жылы пайдалануға берілуі жоспарланып отыр.

Порноактриса Каэ Асакура секс-индустрияны тастап, ислам дінін қабылдады. Бұған дейін ол ересектерге арналған фильмдерге түсіп келген.

Daily Star ақпаратына қарағанда, ол Рэй Лил Блэк деген атпен танымал. Каэ Асакура хиджаб киіп, мешіттерге барып намаз оқи бастаған. Тіпті Рамазан айында ораза да ұстаған. Актриса өзінің жаңа өмір салты жайлы әлеуметтік желілерде бөлісіп жүр.

Алайда жуырда желіде оның бұрын түскен жаңа фильм пайда болған. Бұған қатысты Асакура түсініктеме беріп, бейнежазба екі жыл бұрын түсірілгенін айтты. Бұрынғы порноактрисаның айтуынша, ол жұмыс істеген компания келісімшартқа сәйкес әлі де бұрынғы контентін жариялап отырады.

Сондай-ақ, оның бұрынғы аккаунттарындағы ескі сілтемелерді де қазір өшіре алмайтынын жеткізд...

Танымал имам, теолог, дінтанушы Нұрлан Байжігітов жасанды интеллектіні дін саласында қалай қолдануға болатынын және қандай пайдасы барын айтты.

Нұрлан имам әлемдегі кейбір мешіттерде бұрыннан жасанды интеллект жүйесі қолданылатынын айтады. Осы арқылы мешітке кімнің кіргенін бақылап, толық ақпарат алып отыруға болады.

«Жасанды интеллект қазіргі заман талабы.  Мен Сауд Арабиясындағы Әл Харам мешітіне кірген кезде адамдардың  ЖИ арқылы  бақылап отыратынын білемін. Бұл көп уақыттан бері бар тәжірибе. Тура сол сияқты діни ақпарат көзі ретінде мағұлмат алуға болады»,— деді Нұрлан имам.

Дегенмен ЖИ дін қызметкерлірінің орынын алмастыра алмайды. Имам діндегі аса нәзік мәселелерде ұстаздардың рөлі басым болу керек деп есептейді.

«Біра...

2025 жылғы шілде айында Қазақстан шетелден жалпы құны 56,8 млн доллар болатын электр энергиясын сатып алды. Бұл маусым айымен салыстырғанда 98%-ға, ал өткен жылдың шілдесімен салыстырғанда 74%-ға көп. Мұндай ақпаратты Ұлттық статистика бюросының дерегіне сүйене отырып, Бірінші несие бюросы хабарлайды.

Импортталған энергия көлемі де артты: бір айда импорт 102%-ға, бір жылда 59%-ға өсті. Шілдеде елге жеткізілген электр энергиясының көлемі 782,4 млн кВт/сағ құраған.

Жеті айда Қазақстан жалпы 2,3 млрд кВт/сағ электр энергиясын импорттады. Оның құны 169,2 млн долларды құрады. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда көлем 7%-ға, ал құны 24%-ға артып, соңғы 11 жылдағы ең жоғары деңгейге жетті.

Шілдеде...

Қасым-Жомарт Тоқаев Астанада өтіп жатқан әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің 8 съезінде экологиялық апатқа назар аударды.

«Экологиялық апат жағдайында халықаралық бірлік пен жаһандық және өңірлік деңгейдегі үйлестіруді күшейту маңызды. Сондықтан съезд аясында «Діни көшбасшылардың климаттың өзгеруімен күрестегі рөлі» туралы бірлескен құжат әзірлеу бастамасын талқылауды ұсынамын. Құжатта рухани дәстүрлерге негізделген экологиялық жауапкершіліктің ортақ қағидаттары бекітіліп, осал аймақтарға қолдау көрсетуге ерекше назар аударылғаны жөн», – деді Тоқаев.

OpenAI компаниясы 18 жасқа толмаған ChatGPT пайдаланушыларына жаңа шектеулер енгізгенін хабарлады. Бұл туралы компанияның ресми сайтындағы блогта бас директор Сэм Альтман жазды.

Альтманның мәлімдеуінше, OpenAI пайдаланушының жасын анықтауға көмектесетін мінез-құлықтық талдау жүйесін енгізеді. Егер жүйе нақты жасын анықтай алмаса, пайдаланушыны жасөспірім деп есептеп, бірқатар функцияларды шектейді. Ондай кезде суицид тәрізді кейбір қауіпті тақырыптарға ақпарат шықпайды, мәтіндер жазылмайды.

Егер жасөспірім ChatGPT-пен сөйлескенде суицидтік ниеті байқалса, жүйе ата-анасына хабар беруі мүмкін. Ал өміріне нақты қауіп төнгенін білінсе, тиісті органдарға жүгінеді. Ересектер үшін ChatGPT мүмкіндіктері өзгеріссіз қала береді.

Альтманның сөзінше, компания ChatGPT-ті барлық жастағы адамдар үшін пайдалы әрі қауіпсіз етуд...

Алатау қаласында қоқыс полигонындағы өртке байланысты техногендік сипаттағы төтенше жағдай жарияланбақшы. Қала әкімінің шешімі «Ашық НҚА» порталына орналастырылды.

Бұл шешім қатты тұрмыстық қалдықтар полигонындағы өртке байланысты жергілікті ауқымдағы техногендік сипаттағы төтенше жағдай туралы халықты хабардар ету мақсатында қабылданған.

Құжаттың «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 33-бабы 1-тармағының 13) тармақшасына, «Азаматтық қорғау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 48-бабына, Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрі міндетін атқарушысының 2023 жылғы 10 мамырдағы № 240 «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың сыныптамасын белгілеу туралы» бұйрығына сәйкес әзірленгені жазылған.

Әкім шешімін онлайн талқылау бүгін сағат 12-ге дейін жалғасады.

Еске слаа кетсек...

Астанада Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің 8 съезі басталды. Жиын «Діндер диалогы: болашаққа синергия» тақырыбында өтіп жатыр.

Жиынға қатысуға келген теолог Кеңшілік Тышқанұлы дін саласында жасанды интеллектіні қосымша құрал ретінде пайдаланған жөн деп санайды. Маманның айтуынша, технология дәуірінде жасанды интеллектіні айналып өту мүмкін емес.

«Адамзаттық, адамгершілік, рухани тұрғыдан мұны адамзат игілігіне қаншалықты пайдалана аламыз деген мәселені шешуге болады. Техника көмегімен біраз нәрсені істеуге болады, бірақ көңіл деген нәрсені жасау қиын. Жасанды интеллектіні қолданатын адамдық шеңбер мен шекарасы бар.

Қай жерде қалай қолданамыз? Теріс қолданған жағдайда діни тұрғыдан жауапкершілік қандай болады? Қандай...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев биылғы 8 қыркүйектегі жолдауында жоғары технологиялық жобаларды дамытуды тапсырды. Ертесі күні өткен Үкімет отырысында ҚР премьер-министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин «экономиканың жоғары технологиялық салаларын дамытуға Ұлттық қордан ақша алынады» деп мәлімдеді. Сонымен қатар екінші деңгейлі банктердің де қаражаты тартылмақ

Осы ретте Kursiv.Media Ұлттық банкке ресми сауал жолдап, бұл бағдарламаға Ұлттық қордан қанша қаржы бөлінетінін сұрады. Мекеме берген жауапта Ұлттық банк пен Үкімет бірлесіп ашық инвестициялық әріптестік бағдарламасын әзірлеп жатқаны жазылған. Бағдарламаның операторы Ұлттық банктің еншілес компаниясы – «Ұлттық инвестициялық корпорация» АҚ болмақ.

«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Жасанды интеллект...

Telegram мессенджерінің негізін қалаушы Павел Дуров Астанаға келіп, 2 қазанда Digital Bridge форумында сөз сөйлейді. Шараның пленарлық отырысына да қатыспақшы. Бұл жайлы Қазақстанның БАӘ-дегі елшісі Рауан Жұмебек хабарлады.

«Telegram негізін қалаушы @durov-пен кездесіп, Digital Bridge аясындағы оның қатысуы алдында пікір алмасқаныма қуаныштымын. Оның идеялары инновациялар мен цифрлық трансформация туралы жаһандық диалогқа құнды үлес қосатынына сенімдімін», – деп жазды ол Instagram парақшасында.

Цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев те Павел Дуровтың пленарлық отырыста сөз сөйлейтінін растады. Оның айтуынша, 2 қазанда Қасым-Жомарт Тоқаевтың қатысуымен Халықаралық жасанды интеллект орталығы alem.ai ашылады.

Пленарлық отырыста Павел Дуровпен бірге БАӘ-нің жасанды...

Алматы облысындағы қоқыс полигонындағы өртті сөндіруге басқа өңір құтқарушылары көмекке келді. Бұл туралы Төтенше жағдайлар министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Баспасөз қызметінің хабарлауынша, жел бағытының өзгеруі және өрттің 10 метр тереңдікте бықси жануы өрт сөндіру жұмыстарын күрделендіре түскен. Сол себепті бұл жұмыстарға басқа өңірден де өрт сөндірушілерді шақырту туралы шешім қабылданған.

«Өртті сөндіруге Алматы, Шымкент қалалары, Қарағанды, Түркістан, Жамбыл, Жетісу және Абай облыстарының ТЖД күштері мен құралдары, сондай-ақ ҚР ТЖМ Мартбек Мамраев атындағы 52859 және Қасым Қайсенов атындағы 68303 әскери бөлімдерінің әскери қызметшілері қосымша жұмылдырылды», – делінген баспасөз хабарламасында.

Бірнеше күннен бері жанып...

«Қазгидромет» синоптиктері 17 қыркүйек, сәрсенбіге арналған ауа райы болжамын жариялады. Мамандардың айтуынша, Қазақстанның басым бөлігі оңтүстік циклон ықпалында болады. Соның әсерінен көптеген өңірде жаңбыр жауып, найзағай ойнайды. Кей жерлерде жел күшейіп, түнде және таңертең тұман түсуі ықтимал.

Ал батыс пен оңтүстік-батыста ауа райы жауын-шашынсыз. Солтүстік Қазақстан облысының батысында түнде -1°С-қа дейін үсік жүруі мүмкін.

Қалалар бойынша болжам:

Чемпиондар лигасының жалпы кезеңіндегі алғашқы тур аясында 16-ынан 17 қыркүйекке қараған түні Лиссабонда «Бенфика» мен «Қарабах» командалары кездесіп, тартысты матч өтті.

Бірінші таймда португалиялық клуб 2:1 есебімен алға шықты. Бенфика сапында Энцо Барренечеа мен Вангелис Павлидис гол соқса, әзербайжандықтардан Леандру Андраде бір голдың авторы атанды.

Алайда екінші таймда «Қарабах» жанкүйерлеріне сенсациялық камбэк сыйлады. Алдымен Камило Дуран есепті теңестірсе, 86-минутта алаңға қосалқы құрамнан шыққан Алексей Кащук көздің жауын алатын соққысымен «Қарабахқа» жеңіс сыйлады. Есеп – 3:2!

Осылайша, әзербайжандық клуб Чемпиондар лигасындағы сапарын сырт алаңдағы тарихи жеңіспен бастады.

Айта кетейік, Қазақстанның намысын қорғайтын «Қайрат» та Чемпиондар лигасын 18-нен 19 қыркүйекке қараған түн...