Жаңалықтар

Қазақстанда инфляция үдей түсті. Нарық қатысушылары бұл жағдай базалық мөлшерлеме өсіп, теңгенің әлсіреуіне алып келуі мүмкін деп санайды.

Қаржыгелер қауымдастығы сараптамалық орталығының сауалнамасына қатысқан қаржы нарығының кәсіби өкілдері осындай пікір білдірген.

Инфляция және базалық мөлшерлеме

Тамыз айында айлық инфляция 1,0%-ға дейін жеделдеді. Сарапшылар бұған жанармай мен коммуналдық қызметтердің қымбаттауы, теңгенің әлсіреуінен импорт бағасының өсуі, бюджет шығыны мен әлемдік азық-түлік бағасының қымбаттауы ықпал еткенін айтады.

Осыған байланысты қазанда ақша-несие саясатының қатаңдауы мүмкін деген болжамдар күшейді. 10 қазандағы отырыста Ұлттық банк базалық мөлшерлемені көтереді деген пікірдегі сарапшылардың үлесі 22%-дан 40%-ға дейін өсті. Алайда басым бөліг...

10 қыркүйекке қараған түні Ресейдің Украинаға шабуылы кезінде бірнеше дрон Польшаның әуе кеңістігіне кірген. Бұл жайлы Польшаның Қарулы Күштерінің Жедел қолбасшылығы хабарлады.

«Бұл – азаматтарымыздың қауіпсіздігіне нақты қатер төндіретін агрессия әрекеті. Әуе кеңістігімізге кірген дрондардың бір бөлігі атып түсірілді. Қазір олардың құлауы мүмкін орындарды іздеп, анықтап жатыр», – деп атап өтті қолбасшылықтан.

Әскерилердің дерегінше, жойылған дрондар Подляск, Мазовецк және Люблин өңірлеріне түсуі мүмкін. Аталған аймақтағы тұрғындарға әскери операция кезінде үйде болуға кеңес берді.

Ресей дрондарын тоқтату үшін Польшаның Қарулы Күштері әскери авиация мен жерүсті әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелерін қолданды. Сонымен қатар...

Қатарда қазір 1,5 мың қазақстандық бар. Бұл туралы сыртқы істер министрінің орынбасары Әлібек Бақаев мәлімдеді, деп хабарлайды KursivMedia.

Мәжіліс кулуарында Бақаев жарылыс салдарынан Қатарда жүрген қазақстандықтар зардап шекпегенін мәлімдеді.

«Зардап шеккендердің арасында қазақстандықтар жоқ. Ешкім жүгінген жоқ. Қазір Катарда шамамен 1,5 мың қазақстандық бар», – деді Бақаев.

Айтуынша, жалпы 516 адам консулдық есепке алынған. Дипломаттар олармен үнемі байланысты отыр.

9 қыркүйекте Израиль әскері Дохада бірнеше нысанға әуе шабуылын жасаған. Соққы жасалған жерлердің арасында ХАМАС саяси бюросы мүшелерінің резиденциялары да бар. Олар АҚШ-тың Газа секторындағы атысты тоқтату жөніндегі соңғы ұсынысын талқылау үшін бас қосқан болатын.

Ерлан Қошанов Президенттің жолдауда айтқан маңызды тапсырмалары қашан орындалатынын айтты.

Мәжіліс спикері  жыл соңына дейін Цифрлық кодекс пен Жасанды интеллект туралы заңдарды жыл соңына дейін қабылдау керектігін атап өтті.  

«Президент стратегиялық мақсат қойып отыр.  Ол – Қазақстанды үш жыл ішінде цифрлық мемлекетке айналдыру. Осы орайда саланы реттеу үшін нақты заңнамалық тетіктер қажет. Бұл ретте, Цифрлық кодекс пен Жасанды интеллект туралы заң ерекше рөл атқаруға тиіс. Қазір олар бойынша жұмыс жүргізіліп жатыр. Аталған заңдарды жыл соңына дейін қабылдауымыз керек»,– деді Қошанов Мәжілістің жалпы отырысында.

Банктер туралы заңнама жаңарады

Бұдан бөлек Қошанов мемлекет басшысының банктер...

«Қайрат» футбол клубының түлегі Салим Хасанов енді мансабын Испанияның әйгілі «Вильярреал» академиясында жалғастырады.

Бұған дейін жас ойыншы «Леванте» сапында өнер көрсетіп, өзін үздік қырынан танытқан. 2023 жылы ол 2010 жылы туған ойыншылар арасындағы лигада топ жарып, үздік сұрмерген атанды.

Салимге Испанияның тағы бір алпауыт клубы – «Валенсия» да қызығушылық білдірген. Дегенмен «Вильярреал» табандылық танытып, талантты футболшыны өз академиясына шақырды.

Әкесінің айтуынша, егер Салим бапкерлердің сенімін ақтаса, оны жас ерекшелігі жоғары командаға ауыстыру жоспарда бар.

Қазақстанда банк ашу және оларға лицензия беру тәртібі жеңілдейді. Мәжіліс «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасы бойынша қорытынды әзірлеу жөніндегі қаулыны қабылдады.

«Аталған заң жобасы мәжіліске 2025 жылдың 29 тамызда үкімет қаулысымен енгізілді. Аталған заң жобалары мемлекет басшысының қаржы секторын одан әрі дамыту жөніндегі тапсырмасын іске асыру үшін әзірленді. Заң жобасы арқылы банк қызметін жетілдіру көзделіп отыр. Бұл жоба елдегі банк секторын дамытуға жол ашады. Банктік қадағалау күшейтіліп, банктерді ашу және лицензиялау тәртібіне қойылатын талаптар өзгертіледі», – деді Қаржы және бюджет комитетінің төрайымы Татьяна Савельева.

Заң жобасы...

Жүкті әйел Баку метросында босанып қалды. Асмар Магеррамова сәбиін дүниеге әкеліп, тосын оқиғаның әсерінен әлі шыға алмай жүр.

Report ақпаратына қарағанда,  бұл жағдай оның отбасын бүкіл Әзербайжанға танымал еткен.

Әйелдің айтуынша, бұл – оның екінші жүктілігі. Кешке қарай әлсіз толғақ басталып, дәрігер тексерілуге шақырған.

«Ертеңгісін енем екеуміз клиникаға автобуспен бара жатқанбыз. Кенеттен толғақ күшейіп кетті. Метромен жылдамырақ жетеміз деп ойладық. Бірақ сәбиімді тура жерастында босанатынымды елестете де алмадым. Бізге жаны ашыған азаматтар көмекке келді. Тіпті ұлыма Жасур (батыл, ержүрек) деп ат қоюды ұсынды», – дейді ол.

Айта кетейік, бұл – Баку метрополитенінде тіркелген...

Қазақстанда лотерея ұтысын тек лотерея операторлары ғана өткізе алады. Бұл заңнаманы бұзғандар айыппұл төлеп, қылмыстық жауапкершілікке де тартылуы мүмкін. Бас прокуратура осындай ескерту жариялады.

«Лотерея ұтысын лотерея операторлары ғана өткізе алады. Лотерея операторы – уәкілетті мемлекеттік органнан тиісті рұқсаты бар лотерея өткізу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын заңды тұлға. Лотереяны өткізу шарттарын Қазақстан Республикасының Туризм және спорт министрлігімен келісуге міндетті», – деп жазылған хабарламада.

Қазір заңды түрде лотерея өткізу құқығы тек «Сәтті жұлдыз» операторына ғана берілген және оған тек 18-ге толған азаматтар ғана қатысады. Рұқсат алмаса да лотерея өткізуге жеке тұлғаларға қатаң тыйым салынады...

Қаржы мониторингі агенттігі «Волковгеология» компаниясында ақша жымқыру фактісі бойынша тергеуді аяқтады. Бұл компания – «Қазатомөнеркәсіпке» қарайтын, геологиялық барлау және бұрғылаумен айналысатын негізгі кәсіпорындардың бірі.

Тергеу кезінде белгілі болғандай, компанияның бұрынғы басшысы Дінмұхамед Молдаши екі жыл бойы жалған құжаттар жасатып отырған. Құжаттарда «Қазбурмаш СК» компаниясынан қосалқы бөлшектер жеткізілді деп көрсетілген, бірақ шын мәнінде ештеңе жеткізілмеген.

Осы құжаттарға сүйене отырып, контрагентке 86 миллион теңгеден астам ақша аударылған.

Тергеу барысында күдіктілер мемлекетке келтірілген шығынды толық өтеп берді. Қазір іс сотқа жолданды.

Бұған дейін осы іс бойынша «Волковгеология» филиалының директоры А.М. Борашев, «Қазбурмаш СК» басшысы Е.С. Алипбаев және бухгалтер Г.Ж. Токатаева 3 жылдан...

Алматыда жыл басынан бері сапасыз жұмыс жүргізіп, ережені бұзғаны үшін 58 мердігер ұйым, 7 техникалық қадағалау компаниясы және 43 жобалау фирмасы жауапқа тартылған. Бұл туралы Алматы әкімі Дархан Сатыбалдының қалалық басқарма басшыларымен өткізген кеңес барысында айтылды.

Жиын барысында әкім ұзақ уақыт қазылып жатқан жерлер тұрғындарға қолайсыздық туғызатынын жеткізіп, траншеяларды қоршаусыз қалдыруға, көшелерді қоқыс пен топыраққа толтыруға және асфальтты сапасыз төсеуге болмайтынын айтқан.

«Жолды ұзақ уақыт қазып тастауға болмайды. Әрбір мердігер мен тапсырыс беруші жұмысына жауапты. Қала қысқа дайын болып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуі керек», – деген әкім.

Дархан Сатыбалды сондай-ақ қазылған жолдарды қалпына келтіруге...

Қазақстан, Сингапур және Ұлыбритания тәрбие жөніндегі халықаралық ұйым құруға кіріседі. Бұл туралы оқу-ағарту министрлігі хабарлады.

Астанада «Адал азамат: біртұтас тәрбие» бағдарламасы талқыланған. Жиынға Азия, Еуропа және Қазақстанның профессорлары мен сарапшылары қатысқан.

Министрі Ғани Бейсембаевтың айтуынша, мектептің міндеті тек білімді шәкірт тәрбиелеу ғана емес, адал азаматты қалыптастыру. Ал бағдарламаның құндылықтары оқу процесіне кіріктірілген және пәндердің мазмұнында, сынып сағаттарында, сыныптан тыс іс-шараларда көрініс тапқан.

Сондай-ақ мектептерде «Адал Азамат» қағидаттарына негізделген бірыңғай дизайн-код кезең-кезеңімен енгізіліп жатыр.

Министрлік халықаралық сарапшылар қазақстандық тәрбие моделін жоғары бағаланын жазды.

Іс-шара қорытындысы бойынша Сингапур және Ұлыбританиямен бірлесіп Халықаралық тәрбие жөніндегі ұйым құру жұмысы басталатын болды.

Қатар билігі Израильдің Дохадағы тұрғын ауданға жасаған әуе соққысына байланысты заңды жауап беру үшін арнайы заңгерлер тобын құрады. Бұл туралы Катар премьер-министрі Мұхаммед бен Абдуррахман әл-Тани Al Jazeera телеарнасында өткен тікелей эфирдегі баспасөз мәслихатында мәлімдеді.

Әл-Танидің айтуынша, соққы тек ХАМАС қозғалысының штаб-пәтеріне ғана емес, бейбіт тұрғындар тұрған үйлерге де бағытталған.

«Қатар Израиль шабуылына құқықтық жауап беру үшін заңгерлер тобын құрды. Бұл әрекет – халықаралық құқықты да, адамгершілік нормаларын да бұзу», – деді премьер-министр.

Израильдің Дохаға соққысы

9 қыркүйек күні Израиль әскері Дохада бірнеше нысанға әуе шабуылын жасаған. Соққы жасалған жерлердің арасында...

Сейсенбі күні мұнай құны күрт өсті. Бұған Израильдің Қатар астанасы Дохада ХАМАС саяси басшылығына әуе соққысын беруі себеп болды. Таяу Шығыстағы геосаяси жағдайдың ушығуы мұнай нарығына әсер етті.

Лондондағы ICE Futures биржасында Brent маркалы мұнайдың қарашадағы фьючерстері барреліне 67,09 долларға жетті. Бұл – алдыңғы сессиямен салыстырғанда $1,07 немесе 1,62%-ға жоғары.

Нью-Йорктің NYMEX биржасында қазан айына арналған WTI фьючерстерінің құны $1,13 (1,81%) өсіп, барреліне $63,39 жеткен.

Саяси жағдай неге ушықты

9 қыркүйекте Қатар астанасында бірнеше жарылыс болды. Кейіннен бұл Израильдің ХАМАС жетекшілері жиналған ғимаратқа әуе шабуылы екені анықталды. Олар Газа секторында Израильмен бітім мәселесін талқылап...

Қазақстанда энергетика саласына арналған киберқауіпсіздік орталығы құрылады. Оның мақсаты – жылу-энергетика орталықтары (ЖЭО) мен отын-энергетикалық кешеннің басқа да нысандарын хакерлік шабуылдардан қорғау. Бұл туралы Цифрлық даму вице-министрі Дмитрий Мун мәлімдеді.

Қазір энергетикалық нысандарды цифрландыру қолға алынғаннан кейін оларға жасалатын киберқауіп көлемі да артып отыр. ЖЭО-ны цифрлық басқару тиімді, бірақ сыртқы араласу деген екінші тұсы да бар. Сондықтан осындай орталықтар аса қажет деп түсіндірді министрліктен.

«Энергетика саласын қорғау үшін оның ерекшеліктерін, құрылғыларын және ықтимал ақауларын түсінетін мамандар қажет. Олар барлық маңызды энергетикалық нысандарға киберқауіпсіздік талаптарын әзірлеуі тиіс», – деп атап өтті Дмитрий Мун.

8 қыркүйектег...

Министрлік қызметкері директор етіп тағайындау үшін әйел мұғалімді төсекке шақырған. Оқиға Өзбекстанда болған.

Kun ақпаратына қарағанда, білім министрлігінің қызметкері мұғалім сертификат беріп, мектеп директоры қызметіне тағайындауға уәде еткен. Есесіне әйелден төсек қатынасын талап еткен.

Мұның алдында әлеуметтік желілерде Мектепке дейінгі және жалпы білім беру министрлігінің қызметкері Х.Х.-ке тиесілі делінген аудиожазба тарады.

Жазбада ер адам әйелге сағынғанын айтып, интимдік жақындық ұсынады. Кейін оған сертификат алып беруге уәде етеді.

«Саған сертификатты жасап беремін. Сенде Хасан-ағаң бар, қорықпа. Кейін өзім жақсы мектепке директор етіп қоямын. Директор болуыңа көмектесемін», – дейді ол.

Министрліктің баспасөз қызметінің жетекшісі Дилфуза Сабирова жағдайға түсініктеме берді. Оның айтуынша...

2025 жылдың 20 желтоқсанына дейін денсаулық сақтау саласындағы 7 ақпараттық жүйе 2 платформаға біріктіріледі. Осылайша саладағы 30-ға жуық ақапраттық жүйе ортақ платформаға интеграцияланады. Бұл туралы премьер-министр Олжас Бектеновтың төрағалығымен өткен Цифрлық штабтың отырысында айтылған.

«Мемлекет басшысы цифрлық қалыпқа көшу арқылы экономиканың барлық салаларын жаңғырту міндетін қойды. Сондықтан ЖИ енгізу нақты нәтижеге бағытталуы тиіс», – деген Бектенов.

Премьер-министр бұл тапсырманы орындау үшін нақты тапсырмалар берген. Олар келесідей:

Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры таратылып жатқан банктерге қойылған талаптардың орындалу барысын жариялады. Барлығы тоғыз банктің мойнында борыш бар.

Солардың ішінде Delta Bank, Эксимбанк, Қазинвестбанк (үшінші кезек бойынша), сондай-ақ Tengri Bank пен Capital Bank Kazakhstan өз міндеттемелерін толық орындаған.

Жалпы жабылған банктердің мойнындағы қарызы 116,3 млрд теңгені құраса, 2024 жылы банктердің өтеген сомасы 4,3 млрд теңге болды. Оның ішінде:

ҚДКБҚ есебіне сәйкес, әр банкке қойылған талап көлемі мен қанағаттандырылу деңгейі әртүрлі.

Мәселен...

Алматыда бойжеткенді артынан аңдып, бейәдеп әрекетке барған жасөспірім анықталды.

Бұған дейін әлеуметтік желіде ер адамның бойжеткенге жақын барып, әдепсіз әрекет жасаған видеосы тарады. Ол бірден оқиға орнынан кетіп қалған. Видеоны мына жерден көруге болады.

Түрксіб аудандық полиция басқармасының қызметкерлері құқық бұзушының жеке басын анықтап, оны ұстады. Ол сол ауданның 14 жастағы тұрғыны болып шықты.

«Жасөспірімнің ата-анасы бала тәрбиесінде өз міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Оқушы мектепішілік есепке қойылды», – деп хабарлады полиция.

Сонымен қатар бұл дерек бойынша материалдар Түрксіб ауданы әкімі жанындағы кәмелетке толмағандар ісі жөніндегі ведомствоаралық комиссия отырысында қаралатын болды.

Apple компаниясы жаңа iPhone 17 мен одан жұқа нұсқасы iPhone 17 Air және қуатты iPhone 17 Pro смартфондарын ресми түрде таныстырды. Презентация тікелей эфирде компанияның әлеуметтік желілерінде көрсетілді.

iPhone 17 ерекшеліктері

Жаңа iPhone 17 алты ядролы А19 процессорымен және бес ядролы графикалық чиппен жабдықталған. Apple мәліметінше, құрылғы алдыңғы нұсқадан сегіз сағатқа ұзақ жұмыс істейді. Сонымен қатар, Qi2 стандарты бойынша сымсыз жылдам қуаттауды қолдайды. Экран өлшемі – 6,3 дюйм.

Жаңа модель бес түсте шықты: қара, күлгін, көк, жасыл және ақ. Бастапқы бағасы — $799.

iPhone 17 Air

Компания ең жұқа нұсқа — iPhone 17 Air

Түркістан облысы Түркібас аудандық ішкі саясат бөліміне қарасты «Руханият орталығының» басшысының басы дауға қалды. Оның кофеханалардың бірінде жас қызды еркінен тыс сүйрегені видеоға түсіп, желіге тарап кетті.

Желіде Түркістан облысы Түркібас аудандық ішкі саясат бөліміне қарасты «Руханият орталығының» басшысы Қанат Елеуовтің кофеханада көрші үстелде отырған жас қызды еркінен тыс сүйреп әкеткен видеосы тарады. Күштеп әкеткенге көнбеген қыз оның қолынан қашып шығып, қайта кофеханаға кірген. Қыз еркіне көнбеген соң, Елеуов әлдекімге қоңырау шалып, келуін сұраған.

Оқиғаға қатысты орталық басшысына бірнеше рет қоңырау шалдық. Бірақ тұтқасын көтермеді, сөйлесе алмадық. Аудан әкімдігі әлеуметтік желіде жарияланған видеоға байланысты негізсіз ақпарат тарап жатқанын хабарлады. Елеуов...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың 8 қыркүйек күні жарияланған кезекті жолдауының басты жаңалығы – Қазақстан Парламентінің екі палатадан, бір палатаға өтетіні болды. Осыған орай Қазақстан парламентаризмінің қысқаша тарихын ұсынамыз.

1938 жыл

Қазақстанның заң шығарушы органы о баста бір палатадан тұрған әрі тарихы Кеңес одағынан басталады. 1938 жылы Қазақ КСР Конституциясының негізінде бір палаталы заң шығарушы орган – Жоғарғы Кеңес құрылды. 

1978 жыл

Дәл осы жылы Қазақ КСР жаңа конституциясы қабылданып, соның негізінде Жоғарғы кеңес жасақталды.

1991

1991 жылғы 10 желтоқсанда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің орнына ҚР Жоғарғы Кеңесі құрылады. Бұл кезде де құрамы бір палатадан...

Егер әлемдік экономиканы адам ағзасына теңесек, онда қор индекстері – оның жүрек соғысы. Әрбір соққысы, әрбір қозғалысы әлемдік қаржы жүйесінің қай бағытта бара жатқанын көрсетеді. Экономика әлсіресе, индекстер баяулайды, жаңа технология өркендесе – индекстер қанат жайып көтеріледі.

Бүгінгі таңда инвесторлар мен сарапшылар үшін қор индекстері тек сандар мен графиктер ғана емес, әлемнің көңіл-күйін, сенімін, қорқынышын және үмітін көрсететін экономикалық айна.

Қор индекстері неге маңызды?

Қор индексі – жүздеген немесе мыңдаған компаниялардың акция бағаларын біріктіріп көрсететін ортақ көрсеткіш. Оны қарау арқылы бір ғана компанияны емес, тұтас бір елдің немесе аймақтың экономикалық жағдайын түсінуге болады.

Мысалы, АҚШ-тың S&P 500

БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш Израильдің Қатар астанасына жасаған соққысын айыптады.

«Қатар отты тоқтату мен барлық тұтқынды босату ісінде маңызды әрі оң рөл атқарып келеді. Мен Қатардың егемендігі мен аумақтық тұтастығын бұзған бұл өрескел әрекетті қатаң айыптаймын», – деді ол.

Иран Сыртқы істер министрлігі де Израильдің әрекетін «өте қауіпті әрі қылмыстық» деп атап, бұл барлық халықаралық ережелер мен нормаларды өрескел бұзу екенін мәлімдеді.

БАӘ сыртқы істер министрі Абдалла бен Заид әл-Нахайян Қатарға қолдау білдіріп, кінәлілерді жауапқа тартуға шақырды. Ол мұндай қадам халықаралық құқықты бұзып, аймақ тұрақтылығына қатер төндіретінін айтты.

Араб басылымдарының мәліметінше, соққыны Кувейт...

Қазақстанның басым бөлігінде батыстан жылжып келе жатқан циклонның әсері байқалады. Синоптиктердің хабарлауынша, 10 қыркүйекте республиканың солтүстік және орталық өңірлерінде жаңбыр жауып, күн салқындамақ. Ал оңтүстікте күн райы ашық болып, жазғы жылылық сақталады.

Астана
Елордада күн бұлтты, күндіз өткінші жаңбыр жауады. Кей жерлерде найзағай ойнап, екпінді жел соғады. Күндізгі температура +16 °C шамасында, түнде +9 °C дейін төмендейді. Таңертең тұман түсуі ықтимал.

Алматы
Алатау бөктеріндегі қалада күн райы біршама тұрақты болады. Серсенбі, 10 қыркүйекте, Алматыда күн негізінен бұлтты, бірақ жауын-шашынсыз. Күндіз +25…+26 °C, түнде +14…+15 °C.

Шымкент
Оңтүстікте жазғы жылы күндер жалғасуда. Шымкентте аспан ашық, жауын-шашын күтілмейді. Күндіз +28 °C, түнде +14 °C.

Батыс...