Жаңалықтар

Алматы экологиясын жақсарып, кептелісті азайтқың келсе, қоғамдық көлікке отыр. «Алматыбасжоспар» ғылыми-зерттеу институтының директоры Асхат Сәдуов осылай деп есептейді.

Оның пікірінше, қоғамдық көлікке басымдық бермей қаладағы кептеліс мәселесін шешу мүмкін емес.

«Егер біз қаланы дамыту мен экологиялық жағдайды жақсартқымыз келсе, қоғамдық көлікке отыруымыз керек. Қазір көпшілік жүргізуші көзқарасымен қарайды, бірақ қалаға қоғамдық көлікке басымдық беретін түбегейлі қадам қажет. Сонда ғана кептеліс мәселесін азайта аламыз», – деді ол.

Оның айтуынша, қазір мегаполсите BTR желісін дамытуға көп көңіл бөлініп жатыр. Сәдуов әл-Фараби көшесіндегі кептеліс себебін түсіндірді.

«Көпшілік әл-Фарабиде жылдамдық 80 км/сағ, бағдаршам жоқ деп...

2026 жылдан бастап фейерверкті балконнан, терезеден, не тұрғын үйлерге, ағаштар мен сымдарға жақын жерден атуға тыйым салынады. Тәртіп бұзғандар 86 500 теңгеге дейін айыппұл төлейді. Тыныштықты бұзғандар да жазасыз қалмайды.

Тұрғындар үшін тыныштық сағаттары:

Кафе, бар және өзге де көңіл көтеру орындары үшін:

Қатты музыка немесе теледидар, айғай-шуға ұласқан жанжал, отшашулар ату –  мұның бәрі әкімшілік құқықбұзушылық ретінде тіркелуі мүмкін.

2026 жылдан бастап тыныштықты бұзғандар...

Кеше Бауыржан Момышұлының туғанына 115 жыл толған еді. Бүгін Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қаһарман әрі аңызға айналған алып тұлға Бауыржан Момышұлына «Халық қаһарманы» атағын беру туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

«Даңқты қолбасшының нағыз ерлік жолы елімізбен қатар, шетелдерде өте танымал. Халқымыз оны қаһарман тұлға ретінде құрмет тұтады. Бірақ әйгілі батырға ресми түрде «Халық қаһарманы» атағы берілмеген. Облыс жұртшылығы, зиялы қауым өкілдері, тіпті, жастарымыз да осы мәселені көтеріп жүргенін білеміз. Тарихи әділдікті қалпына келтіруіміз керек. Сондықтан мен Мемлекет басшысы ретінде Бауыржан Момышұлына «Халық қаһарманы» атағын беру туралы шешім қабылдадым. Тиісті Жарлыққа бүгін қол қойдым, бұл құжат...

Қазақстанда алғаш рет криптовалюта айырбастау пункттерін ашуға рұқсат берілмек. Олардың қызметін Ұлттық банк реттейді. Криптовалютаны төлем жасау үшін қолдануға болмайды, оны тек инвестициялау мақсатында сатып алуға рұқсат етіледі.

Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрайымы Мәдина Әбілқасымова Сенатта «Банктер туралы» заң жобасын талқылау кезінде мәлімдеді.

Агенттік басшысының айтуынша, мемлекет сатып алуға болатын криптовалюталардың тізімін, оларды сатып алуға рұқсат етілген платформалар және қызмет көрсететін ұйымдар тізімін нақты белгілейді. Бұл ұйымдардың қызметі қатаң талаптармен шектеліп, Ұлттық банк тарапынан бақыланады.

Заң жобасындағы негізгі жаңалықтардың бірі – финтех-секторды дамыту және Қазақстан аумағында цифрлық қаржылық активтердің айналымына рұқсат беру.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев әкімдердің жұмысындағы олқылықты атады. Бұл туралы Ақорда хабарлады.

«Мемлекет ерекше күтімді қажет ететін балалар мәселесіне айрықша мән береді. Кеше мен Астанадағы инклюзивті спорт орталығында болдым. Сондай орталықтарды еліміз бойынша басқа аймақтарда салу қажет деп санаймын. Үкіметке әкімдермен бірлесіп, бұл мәселені жан-жақты пысықтап, шұғыл шаралар қабылдауды тапсырамын», – деді Тоқаев.

Президент мұндай нысандардың тек елордада ғана емес, әрбір облыста ашылғаны дұрыс екенін айтты.

«Мұны әкімдердің жұмысындағы олқылық деп айтуға болады. Біз әлеуметтік мемлекетпіз. Сондықтан әлеуметтік міндеттемелерді орындау әрдайым еліміздің айрықша назарында тұратын мәселе. Биыл зейнетақы және жәрдемақы...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев биыл халықаралық кездесулердің нәтижесінде жалпы құны 70 миллиард доллардан асатын коммерциялық келісімдерге қол қойылғанын мәлімдеді.

«Қазақстан көршілермен және барлық мүдделес мемлекеттермен дәйекті түрде достық қарым-қатынас пен жан-жақты ынтымақтастық орнатып келеді. Біздің мақсатымыз – айқын. Ол – елдің егемендігін нығайту, Қазақстанның қауіпсіздігі мен әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз ететін міндеттерді шешу», – деді президент.  

Оның пікірінше, әрбір саммит, жоғары деңгейдегі әр кездесу, бизнес-форум еліміздің халықаралық беделін арттырып, экономикалық әлеуетін күшейтеді. Қазір бүкіл әлемде инвестиция үшін қызу бәсеке жүріп жатыр.

«Бізге бұдан қалыс қалуға болуға болмайды. Орталық Азиядағы және Кавказ аймағындағы...

UFC ұйымы қазақстандық файтерлер Шавкат Рахмонов пен Асу Алмабаевты кезекті допинг-бақылаудан өткізді. Бұл туралы спортшылардың допинг сынамаларын тұрақты түрде қадағалап отыратын UFC Drug Testing Watch аккаунты Х әлеуметтік желісінде хабарлады.

Мәліметке сәйкес, жартылай орта салмақта өнер көрсететін Шавкат Рахмонов үшін бұл 2025 жылдағы төртінші тексеріс болып отыр. Ал аса жеңіл салмақта (flyweight) бақ сынайтын Асу Алмабаев жыл басынан бері алтыншы рет допинг тест тапсырған.

Шавкат Рахмонов соңғы жекпе-жегін өткен жылдың желтоқсан айында өткізіп, ирландиялық Иэн Гэрриді төрешілердің бірауыздан шығарған шешімімен жеңген еді.

Ал Асу Алмабаев жуырда ғана, 22 қарашада, октагонға шығып, АҚШ өкілі Алекс Пересті қылқындыру...

25 желтоқсанда AZAL әуе компаниясына тиесілі жолаушы ұшағының Ақтау қаласына жақын маңға құлағанына бір жыл толды. Әзербайжан ұшақ апатынан қаза тапқан 38 адамды еске алды.

Президент Ильхам Әлиев X әлеуметтік желісіндегі парағына үнсіз жазба жариялады. Ұшақ пен қара лента бейнеленген сурет оның бір жыл бұрынғы оқиғаны елеусіз қалдырмағанын білдереді. Елдің вице-президенті әрі бірінші ханымы Мехрибан Әлиева да осыған ұқсас суретті Instagram-дағы парағына жүктеді.

Бұл уақытта премьер-министр Әли Асадов

Цифрлық даму вице-министрі Дмитрий Мун Қазақстанда PlayStation Network (PSN) толыққанды аймағы мен Sony ресми сервистерінің әлі күнге дейін неге жоқ екенін түсіндірді. Айтуынша, бұған басты себеп – елдегі халық санының аздығы.

Вице-министрдің сөзінше, Sony компаниясы Қазақстанды жеке аймақ ретінде бөліп, өз сервистерін ресми түрде қосуы үшін елдегі қолданушылар саны жеткіліксіз. Ал нақты қанша қолданушы қажет екені білу үшін компанияның өзіне тікелей сұрау салуды ұсынды.

Осы жылы қарашада PlayStation-да қазақстандық карталармен төлем жасау мүмкіндігі пайда болды, бірақ толыққанды аймақ әлі де ашылған жоқ.

«Қазірдің өзінде қазақстандық банктік карталарды қолдануға болады ғой? Бұл мәселе 7 жылдан астам уақыт бойы шешілмей келгенін білетін...

25 желтоқсанда Сенат «Банктер және банк қызметі туралы» заң жобасын қарап, оның бірқатар баптарымен келіспеді. Соның нәтижесінде заң жобасы түзетулер енгізу үшін Мәжіліске қайта жіберілді.

Сенаторлардың айтуынша, заңдағы кейбір нормалар банктерге қойылатын талаптарды шамадан тыс күшейтеді. Бұл кредиттің қымбаттауына әкелуі мүмкін. Ал кредит азайса, бизнеске де, экономикаға да оңай тимейді.

Сенаторлар неге алаңдайды?

Талқылау кезінде сенаторлар банкирлерді және қаржы саласының сарапшыларын тыңдаған. Олар қатаң реттеу:

Сенаттың қаржы және бюджет комитетінің төрағасы Сұлтанбек...

Жаңа жылдық гирляндалардың денсаулыққа қауіпті болып шықты. Олар бас ауруынан бастап ұстамаға дейін қоздыруғы мүмкін.  

VM ақпаратынша, гирляндалардың жиі жыпылықтауы көзге және жүйке жүйесіне кері әсер етіп, эпилепсия ұстамасын қоздыруы мүмкін. Әсіресе секундына үш реттен жиі жыпылықтайтын гирляндалар аса қауіпті.

Дәрігер-офтальмолог Дмитрий Сагоненко фотосезімтал эпилепсиясы бар адамдар үшін жыпылықтаған жарық негізгі қоздырғыш болатынын айтады. Сондай-ақ мұндай жарық бас ауруын, ашушаңдықты және ұйқының бұзылуын тудыруы мүмкін.

Алайда сапалы әрі сертификатталған гирляндалар көзге тікелей зиян келтірмейді. Ал тексерілмеген өнімдер инфрақызыл немесе ультракүлгін сәуле шығарып, көз торына зиян тигізуі ықтимал.

Былтыр Алматы қаласы безендіру шараларына 800 млн теңге жұмсаған

Қазақстанның халық әртісі, актер Асанәлі Әшімовтің қызы Сағина Әшімова әлеуметтік желіде жүрек тебірентерлік жазба жариялады. Марқұм әкесіне деген сағынышын, перзенттік махаббатын әсерлі сөздермен жеткізген.

«Әкем… Жүрегімнің ішінде жүрегі. Сізді сөзбен жеткізу қиын. Сағыныш үнсіз, бірақ жүректе ауыр. Амал дәптері әрдайым ашық болсын. Алла жаныңызды жәннатқа кіргізсін, иманыңыз саламат болсын. Жатқан жеріңіз жарық, топырағыңыз торқа болсын. Біз сізді әрдайым сағынып, сүйіспеншілікпен еске аламыз…» – деп жазды ол.

Қаржы министрлігі салық тесерісі жүргізілетін компаниялар тізімін бекітті. Министр Мәди Такиев қол қойған бұйрыққа сәйкес, 2026–2027 жылдарға арналған бұл тізімге барлығы 524 заңды тұлға енгізілген.

Аталған компаниялар – Қазақстан аумағында жұмыс істейтін, ең жоғары жиынтық табыс көрсететін және бюджетке қомақты салық түсімін қамтамасыз ететін ірі бизнес өкілдері. Тізімде негізінен мұнай-газ, тау-кен, энергетика және көлік салаларында қызмет ететін кәсіпорындар басым.

Тізімнің алғашқы қатарында Қарашығанақ кен орнын игеріп отырған консорциум тұр. Оған Karachaganak Petroleum Operating B.V., BG Karachaganak Limited, Agip Karachaganak B.V., Chevron, ExxonMobil, Lukoil және Oman Oil Company компанияларының филиалдары мен өкілдіктері кірген. Сонымен қатар Қашаған жобасын жүзеге...

Қазақстанда ипотека алу тек қаржыны ғана емес, сонымен қатар мұқият дайындықты талап етеді. Көптеген қателіктер ақпараттың жетіспеушілігі мен асығыс әрекеттен туындайды. Бюджетті дұрыс есептеу, ипотеканы алдын ала мақұлдату және нысанды мұқият тексеру сатып алуды қауіпсіз етіп, артық шығындардан сақтайды. Алайда үй таңдау барысында көптеген қазақстандықтар осы қағидаларды ескермей жатады. Мамандар сатып алушылар жиі жіберетін, бірақ оңай алдын алуға болатын ең кең тараған қателіктерді атап берді.

1-қателік: Ипотекалық алдын ала мақұлдаудың болмауы

Сатып алушылар жиі жіберетін басты қателіктердің бірі – өздерінің ипотекалық мүмкіндіктерін білмей тұрып пәтер іздей бастайды. Қазақстандағы банктер тек табыс пен еңбек өтілін ғана емес...

Қазан айында Өзбекстанда түрмеден қашып, 9 жастағы баланы зорлаған сотталушы тағы да 18 жылға бас бостандығынан айырылды.

Gazeta ақпаратына қарағанда, Ахангаран соты оны аса қауіпті рецидивист деп таныды. Ер адам 2018 жылдан бері де балаға қатысты зорлау қылмысы үшін жазасын өтеп келген.

Жазаның алғашқы екі жылын түрмеде өткізеді. Қалған мерзімін ерекше режимдегі колонияда өтейді.

Турсынов 2018 жылы кәмелетке толмағанды зорлағаны үшін 16 жылға сотталған. Ол 2017 жылдың қарашасында ұсталған.

2024 жылдың тамызында Нишан аудандық қылмыстық істер жөніндегі сот жазаны жеңілдетіп, сотталғанды колония-қонысқа ауыстыру туралы шешім шығарған. Бұл ретте Қылмыстық-атқару кодексінің 113-бабы қолданылған. Аталған бап түзелу жолына түскен және...

Жыл соңы таяғанда ел ішінде экономиканың жай-күйі, әлеуметтік саясаттың бағыты, инвестициялық ахуал мен мемлекеттік реформалардың нәтижесі кеңінен талданып, БАҚ өкілдерінің қорытынды мақалаларына арқау болып жатыр. Мұндайда назардан тыс қалмауы тиіс бағыттың бірі – білім саласы. Биыл бұл салада тек реформалар мен бастамалар ғана емес, қоғамда қызу пікірталас тудырған даулар мен өткір мәселелер де аз болған жоқ. Kursiv.Media бұл мақалада 2025 жылы білім беру жүйесінде болған басты жаңалықтарды, резонанс тудырған шешімдер мен қоғам назарындағы талқыларды жүйелеп, оқырман назарына ұсынады.

Министр ауысқан жыл

Сөзсіз, білім саласы үшін 2025 жылдың басты жаңалықтарының бірі – Оқу-ағарту министрінің ауысуы болды. 2023 жылдың қаңтарында қазірг...

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі 2026 жылдың қаңтары үшін берілетін зейнетақы бір ай ерте түсетіні туралы ақпаратты жоққа шығарды. 

«Мессенджерлер мен әлеуметтік желілерде 2026 жылдың қаңтарының зейнетақы төлемдері 2025 жылдың 30 желтоқсанына дейін мерзімінен бұрын аударылатыны туралы ақпарат тарады. Бұл шындыққа жанаспайды», – делінген еңбек министрлігі таратқан ақпаратта.

Зейнетақы мен жәрдемақы төлеу бекітілген кестеге сәйкес жүргізіледі.

«Индексацияны ескеріп, қаңтардағы зейнетақы төлемдері азаматтарға 2026 жылдың қаңтарында аударылады. Желтоқсанның зейнетақы төлемдері толық көлемде жүргізілді», – деп хабарлады министрлік.

Сондай-ақ министрлік жеке деректерді қорғау үшін хабарлама түрінде жіберілген сілтеме арқылы...

2026 жылы Қазақстанның автокөлік нарығы тұрақты өсімін жалғастырады, баға жағынан жаңа отандық темір тұлпарларға қатысты айтарлықтай өзгеріс болмайды. Алайда қолданыста болған көліктер сегментінде жүйелі мәселелер қордаланып жатыр. Бұл туралы журналистермен кездесуде Қазақстанның автокөлік одағының президенті Анар Макашева айтып, алдағы кезеңде нарыққа әсер ететін негізгі үрдістерге тоқталды.

Автоодақтың болжамына сәйкес, ресми дилерлер арқылы сатылатын жаңа автокөліктердің бағасы сәл қымбаттамайды. Импорттық жаңа көліктер сегментінде бағаның өсуі 4-5% деңгейінде күтіледі. Бұл өсім 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қосылған құн салығының 12%-дан 16%-ға дейін ұлғаюына байланысты. Ал елде құрастырылған автокөліктер бағасы анағұрлым тұрақты болып қала береді. Алматыда жаңа мультибрендті зауыттың іске қосылуына байланысты кейбір модельдердің бағасы...

Соңғы айларда Қазақстанның академиялық ортасы мен индустрия алпауыттары арасында үлкен алаңдаушылық тудырған мәселе күн тәртібіне шықты. Назарбаев Университеті (NU) басшылығы Тау-кен ісі және геоғылымдар мектебін (SMG) дербес құрылым ретінде жойып, оны Инженерлік факультетпен біріктіруді жоспарлап отыр. Ресми түрде бұл қадам «оңтайландыру» деп аталғанымен, сала мамандары мұны ұлттық мүддеге жасалған қауіп ретінде бағалайды

Салаға қауіп төндіріп тұр

Қазақстан экономикасының негізі – тау-кен және мұнай-газ секторы. Бұл сала ел экспортының басым бөлігін қамтамасыз етіп қана қоймай, мемлекеттің өнеркәсіптік бейнесін айқындайды. Осындай жағдайда жоғары технологиялы барлау, жер қойнауын цифрлық модельдеу және күрделі геологиялық тәуекелдерді басқара алатын мамандар даярлау – стратегиялық міндет.

SMG...

Түркістанда сот 6 жасар қызды зорлады деген айыппен 8-сынып оқушысын 10 жылға соттады. Ол кінәсін ішінара мойындаған. Сотталушының ата-анасынан жәбірленуші тарапқа 8 миллион теңге моралдық зиян өндіру міндеттелді.

Түркістан облыстық қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты 6 жасар қызды зорлады деген күдікке ілінген оқушыны қылмыстық кодекстің «Зорлау» бабымен кінәлі деп таныды.

«Сот үкімімен кәмелет жасқа толмаған сотталушыға 10 жыл мерзімге бас бостандығынан айыру түріндегі жаза тағайындалды. Оған жазасын кәмелетке толмағандарды ұстауға арналған орташа қауіпсіз мекемелерінде өтеу белгіленді» делінген облыстық соттың хабарламасында.

Сот дерегінше, оқиға 7 шілде күні кешқұрым болған. Жәбірленушіні көшеде кездестірген оқушы оны әңгімеге...

Chery концернінің құрамындағы премиум санаттағы Exeed бренді Қытайда ауқымды Exeed Brand Night шарасын өткізді. Іс-шара барысында компания төрт жаңа моделін таныстырды. Олардың қатарында ES7 GT және ES8 универсалдары, сондай-ақ ET8 пен ET9 кроссоверлері бар.

Бұл модельдердің нарыққа шығуы алдағы 10–20 ай аралығына жоспарланған. Яғни, ұсынылған жаңа көліктердің алғашқысы 2026 жылдың екінші жартысында сатылымға шығуы мүмкін.

Exeed ES7 GT – бұл Exlantix ES седанының негізінде жасалған модель, бірақ оның кузов типі мен қуаттылығы жағынан едәуір ерекшеленеді. GT индексі бұл универсалдың жоғары динамикасын білдіреді: бес есікті көлік 100 км/сағ жылдамдыққа шамамен 3 секундта жетеді. Көлік төрт қозғалтқышты гибридті жүйемен жабдықталған...

Тәжікстан мен Ауғанстан шекарасында қарулы қақтығыс болып, соның салдарынан екі тәжік сарбазы мен үш ауған азаматы оққа ұшты. Бұл туралы Тәжікстан Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі мемлекеттік комитеті Шекара қызметінің баспасөз қызметі хабарлады.

Оқиға бір тәулік бұрын болған, бірақ арнайы қызмет ресми мәліметті бүгін ғана жариялап отыр. Онда терроршыл ұйымның үш содыры 23 желтоқсанда сағат 23:30-да Ауғанстаннан Тәжістан аумағына заңсыз өткені айтылған. Тәжік шекарашылары олардың қайда екенін 24 желтоқсанда сағат 11:15-те анықтаған.

«Содырлар тәжік шекарашыларының талаптарына көнбей, қарулы қарсылық көрсетті. Олар шекара бекіністерінің біріне шабуыл жасауды көздеді», – деп таратты арнайы қызмет.

Әскери операция барысында...

Жетісу облысының ревизиялық комиссиясы бірнеше шаруашылыққа мемлекеттік субсидия негізсіз төленгенін анықтаған. Комииссия облыстың ауыл шаруашылығын дамытуға 2022-2024 жылдары бөлінген бюджет қаражаты қалай игерілгенін тексерген. Тексеріс нәтижесінде аудиторлар бірнеше ірі шаруашылыққа субсидия негізсіз аударылғанын анықтап, 2025 жыл соңына дейін бюджет қаржысын қайтару туралы талап қояды.

«Алакөл Агроға» заңсыз бөлінген миллиондар

Аудиторлар Алакөл ауданында дәнді-бұршақ дақылын өсіру және ет өңдеумен айналысатын «Алакөл-Агро» компаниясына мемлекеттен субсидия ек ірет бөлінгенін жазады.

«Алакөл-Агро» ЖШС ауыл шаруашылығы жерлерінде суару жүйесін құру жобасын жүзеге асыруға мемлекеттік көмек алған. Жобаны «Aspan Energi KZ» ЖШС жүзеге асырып және...

2026 жылы шымкенттік «Ордабасы» футбол клубы жекенің меншігіне өтеді. Бұл туралы жыл қорытындысына арналған баспасөз мәслихатында қала әкімінің орынбасары әрі әкімдіктің ресми өкілі Сәрсен Құранбек мәлім етті.

«Ордабасы» футбол командасы жекеменшікке өтуі тиіс. Жалпы біз бұл мәселеде 30 жылға кенжелеп қалдық деп есептеймін. Шетелде футбол клубтардың барлығы жекенің қолында. Олар шығын шығарып қана қоймайды. Футбол клубының айналасында индустрия құру арқылы табыс табады. Адамдардың көңілін де көтереді. Туризмді дамытады», – деді шенеунік.

Сәрсен Құранбек футбол клубтарын жекешелендіру Қазақстанда бар тәжирибе екенін, оның нәтижесі жаман еместігін атап өтті.

«Біздің де клубтардың алды жекеке...