Жаңалықтар

Халықтың қарыз жүктемесі бизнестің несие қоржынын басып озып, алшақтық жыл санап артып келеді. Осыдан төрт жыл бұрын бизнес пен жеке тұлғалардың несие көлемі тең, яғни әрқайсысы шамамен 10 трлн теңгені құраса, қазір бұл көрсеткіш айтарлықтай өзгерген.

Ұлттық банктің 2026 жылдың бірінші тоқсаны бойынша есебіне сүйенсек, банк секторының халыққа берген несиесі 25 трлн теңгеге жетсе, бизнес секторындағы көрсеткіш 18,3 трлн теңге деңгейінде қалып отыр.

Атап айтқанда, бизнеске берілген несие 2025 жылдың соңғы тоқсанымен салыстырғанда 0,96%-ға қысқарса, халықтың несиесі, керісінше, 1,2%-ға өскен.

Халықтың банктен алған 25 трлн теңге қарызының 7 трлн теңгесі – ипотека қарызы. Ал 16,85 трлн...

«Еуровидение» жеңімпазы, миллиондаған тыңдарманның сүйікті әншісі Дима Билан Қазақстанда концерт береді. Ресейлік әншінің концерті қараша айында өтпек.

Ұйымдастырушылардың мәліметінше, ауқымды шоу екі қалада өтеді. 20 қараша күні Алматы қаласындағы Almaty Arena алаңында. 22 қараша күні Астана қаласы, «Барыс Аренада» өтпек.

Билеттерді алдын ала брондауға мүмкіндік бар. Қазіргі уақытта билеттер Ticketon.kz сайтында және Freedom SuperApp қолданбасында ресми түрде сатылымға шықты.

Еске сала кетейік, бұған дейін украиналық әнші Светлана Лобода Алматыда концерт беріп, алматылықтардың үйінен дәм татқан еді.

28 сәуірде Астана қаласында 2 мың оқушы күй орындады. Ауқымды музыкалық флешмоб EXPO көрме орталығы алаңында өтті.

Іс-шараға қала мектептерінің оқушылары қатысты. Мыңдаған өнерпаз бір мезетте сазгер Қаршыға Ахмедияровтың «Алтын ұя» күйін орындады, деп хабарлайды Астана әкімдігі.

Оқушылар домбыра, қобыз, қылқобыз, жетіген, сазсырнай, флейта және скрипка секілді ұлттық және классикалық аспаптарда ойнады.

Музыкалық флешмобқа қаладағы өнер және музыкалық мектептердің, сонымен бірге жалпы білім беру ұйымдарының 10-16 жас аралығындағы оқушылары қатысты.

Іс-шараның басты мақсаты – «Қазақстан – біздің ортақ үйіміз» идеясын музыка арқылы жеткізу. Әртүрлі аспаптың үні бір арнаға тоғысып, көпұлтты елдің бірлігін бейнеледі.

«Алтын ұя» күйі Отанға, туған...

Алматыда медиасала өкілдері арасында шағын футболдан жылдағы қалалық жарыс өтті. Биыл бесінші рет ұйымдастырылып отырған турнирде Қалалық өңірлік коммуникациялар қызметі журналистер мен блогерлердің басын қосты.

Ойын 25 сәуір күні «Pride PFC» футбол клубының базасында өтті. Турнирге әртүрлі редакциядан келген 10 команда қатысты. Әр командада 8 ойыншы, оның ішінде 5 ойыншы алаңда, 3 ойыншы қосалқы құрамда болды. Кәсіби футболшылардың жарысқа қатысуына тыйым салынды. Бұл кілең әуесқойлар қатысқан жарыстың барынша тең деңгейде өтуіне мүмкіндік берді.

Соған қарамастан, алаңдағы тартыс кәсіби матчтан кем түскен жоқ, шапшаң шабуылдап, үлкен ойындағыдай айтыс-тартыс пен әсерлі сәттері көп болды.

Алматы қаласы әкімінің орынбасары Абзал Нүкенов жарысқа қатысқандарды...

«Болашақ» халықаралық бағдарламалар орталығы төрағасының орынбасары Абай Рахмет бағдарлама бойынша оқитын студенттердің шәкіртақысын көбейту мәселесі қарастырылып жатқанын мәлімдеді.

Ол «Болашақ» бағдарламасымен оқып жатқан студенттерге берілетін шәкіртақы соңғы 15 жылдан астам уақыт бойы көтерілмегенін еске салды.

«Алайда әлем бойынша инфляция өсіп жатыр, әрі кейбір жағдайларда біздің стипендиаттар отбасымен бірге баратынын көріп отырмыз. Кейбір елдерде берілетін шәкіртақы жеткіліксіз болып жатады. (…) Оны көтеру мәселесі қарастырылуда, бұл бойынша нақты шешім келесі жылға қарай белгілі болады. Шәкіртақы мөлшері елге және қалаға байланысты өзгеріп отырады. Мысалы, Нью-Йоркте ол жоғары – шамамен 2,2 мың доллар. Басқа штаттарда төмен», – дед...

АҚШ президенті Дональд Трамп пен Ақ үй тілшілері жиналған кешкі аста оқ атқан күдіктіге айып тағылды.

Fox News жазуынша, 31 жастағы Коул Алленге АҚШ президентінің өміріне қастандық жасау әрекеті, атыс қаруын қолдану және атыс қаруын штат шекарасы арқылы тасымалдау айыптары тағылып отыр.

Ол өз кінәсін мойындаған жоқ.

«Бұл Америка Құрама Штаттарының президентіне жасалған қастандық болды және айыпталушы өз ниетінің қандай болғанын анық білдірді», – деп мәлімдеді АҚШ прокуроры Джанин Пирро.

Сот күдіктіні қамауда қалдырды. Алдын ала сот тыңдауы 11 мамырға белгіленді.

Кісі өлтіруге оқталу айыбы бойынша кінәлі деп танылған жағдайда Коул Алленге өмір бойына...

Енді жасанды интеллект инсульт қаупін ертерек анықтап бере алады. Цифрлық даму және жасанды интеллект министрі Жаслан Мәдиев Cerebra AI жүйесі енгізіліп жатқанын мәлім етті.

«Денсаулық сақтау саласындағы нәтижелі кейстердің бірі – Cerebra AI. Бұл – инсультті ерте диагностикалауға арналған жасанды интеллект. Ол компьютерлік томография нәтижесін 30 минуттың орнына 5–10 минут ішінде талдайды», –  деді Мәдиев үкімет жиынында.

Жүйе инсульт диагностикасын едәуір жылдамдатып қана қоймай, оның дәлдігін де арттырады. Бүгінде ол елордадағы 17 емханада, сондай-ақ Ақмола, Маңғыстау, Жамбыл және Алматы облыстарында енгізілген.

Министр дерегінше, 2025 жылғы 1 қыркүйектен бастап инсультке күдігі бар...

«Қазтеміртранс» АҚ-ның бұрынғы вице-президенті, іздеу жарияланған Азамат Қапенов күтпеген жерден байланысқа шықты. Кәрім Мәсімовтің бұрынғы күйеу баласы ретінде танымал бизнесмен өзінің Мәскеу немесе Дубайда емес, іргедегі Бішкек қаласында жүргенін мәлімдеді. Ол Elmedia редакциясына жолдаған бейнежазбасында Қырғызстан азаматының төлқұжатын көрсетеді.

Қапенов қашып жүр ме?

Азамат Қапеновтің айтуынша, әділ соттан әдейі қашып жүрген жоқ. Ол 2018-2019 жылдардан бері Қазақстан аумағында тұрақты тұрмағанын алға тартады.

Өзіне халықаралық іздеу жарияланғаны туралы хабарды Біріккен Араб Әмірліктерінде жүргенде мәскеулік адвокаттарынан естіген.

Бизнесмен Дубай секілді қалаларда үнсіз қалуының себебін қауіпсіздік мәселесімен түсіндіреді. Оның пайымдауынша, БАӘ іздеудегі тұлғаларды екіжақты келісім негізінде өте жылдам...

Сарапшылардың болжамынша, Қытайда алдағы 10 жылда халық саны шамамен 60 млн адамға қысқармақ.

Бұл Франция халқымен шамалас мөлшер. Мамандар мұны демографиялық қауіп деп бағалап отыр.

South China Moning Post мәліметінше, экономикаға және зейнетақы жүйесіне қысым күшейеді. Әсіресе, елдің Тынық Мұхиты жағалауындағы бай өңірлер үшін түйткіл тудырады.

Халықтың қартаюы мен отбасы санының азаюы әлеуметтік шығындарды арттырады. Яғни, жұмыс істеп, салық төлейтін жастар азаяды да, зейнетақы алатын кәрілердің саны көбейеді. Бұл жайт қазірдің өзінде бюджетке салмақ түсіріп отыр. Былтыр әлеуметтік қамсыздандыруға бөлінген субсидиялар рекордтық деңгейге жетіп, алдағы уақытта да өсе түсуі мүмкін.

Негізгі себептердің бірі – туу көрсеткішінің күрт төмендеу...

Енді кәсіпкерлерге бизнесін бастау барысында тиімді таңдау жасауға көмектесетін AI–көмекші іске қосылады. Бұл туралы Цифрлық даму және жасанды интеллект министрі Жаслан Мәдиев мәлімдеді.

Министрдің айтуынша, жаңа жоба Қаржы министрлігімен бірлесіп жүзеге асырылып жатыр. Ол бизнес ашу кезінде жиі кездесетін мәселелерді шешуге бағытталған.

«Бұған дейін бір аумақта бір типтегі бірнеше нысанның қатар ашылып қалу қаупі жиі кездесетін. Мысалы, кофеханалар немесе дәріханалар бір көшеде шамадан тыс шоғырланып, бәсекелестікті күрделендіретін жағдайлар болған. Енді жаңа жүйе бұл процесті реттеуге мүмкіндік береді»,, –  деді министр Үкімет жиынында.

Кәсіпкер карта арқылы қажетті аумақты таңдайды, ал жүйе сол жерде...

Қосшы қаласында жаңа суперкомпьютер іске қосылады. «Қазақтелеком» АҚ басқарма төрағасы Бағдат Мусиннің айтуынша, елде деректерді өңдейтін орталықтар салынып жатыр.

2025 жылы қазанда Алматыда өнімділігі 1,5 петафлопс болатын AI-Farabium суперкомпьютері іске қосылған. 2026 жылдың қарашасында Қосшыда Алматыдағы орталықтан үш есе қуатты суперкомпьютерді іске қосу жоспарланып отыр.

Мусиннің сөзінше, бұл бағытта «Қазақтелеком» АҚ еліміздегі деректерді өңдеу орталықтарының ең ірі желісін басқарады. Оған 1,7 мыңнан астам серверлік тірек, 25 МВт қуат, нарықтың 47%-ы кіреді.

Бұдан басқа «Қазақтелеком» Екібастұз қаласында Деректерді өңдеу орталықтарының алқабын салу жөніндегі жобаның операторы болды.

Айта кетейік, 2025 жылы цифрлық даму министрлігі ресми түрде Орталық Азиядағы алғашқы суперкомпьютерді іске...

28 сәуірде Қазақстан қор биржасында (KASE) 1 доллар 455 теңгеге дейін төмендеді. Ақша айырбастау мекемелері АҚШ валютасын 458 теңгеден сатып жатыр.

Қор биржасында күндізгі саудада сағат 11:00-дегі нәтиже бойынша 1 доллар 457,06 теңге болып тұр. Айта кетейік, бағам сауда барысында 455 теңгеге дейін түсіп кетті.

Бір күн бұрын KASE-дегі валюта саудасы 458,40 теңгемен жабылған. Енді, сейсенбі күні, доллардың тағы арзандап жатқанын көріп отырмыз.

Kurs.kz мәліметінше, қазір Алматы қаласындағы валюта айырбастау пунктері 1 долларды 457 теңгеден қабылдап, 458 теңгеден сатып жатыр. Астанадағы бағам: 454 және 461 теңге.

Ұлттық валютаның күшеюіне әсер етіп жатқан басты факторлардың бірі – мұнай бағасы...

Израиль президенті Ицхак Герцог мінген ұшақ Қазақстанға жету үшін сегіз сағатқа ұзақ балама жолды таңдауға мәжбүр болған. Өйткені ол Түркия әуе кеңістігіне кіре алмаған. Бұл туралы Израиль және Түркия басылымдары жазды.

Maariv израиль ақпарат құралының хабарлауынша, ұшақ Түркияны айналып өтіп, Еуропа және Ресей арқылы ұшқан. Maariv басылымы балама бағыттың таңдалуын түрік президенті Режеп Ердоғанның әрекетінен көрген.

«Бұл сапар Қазақстанның ресми түрде Авраам келісіміне қосылғаннан шамамен бес айдан кейін ұйымдастырылып отыр», – деп жазды Maariv.

Айта кетейік, Maariv басылымы «Ердоғанның кесірі» деген сөз тіркесін мақала тақырыбына шығарған.

Ицхак Герцог Қазақстанға 27 сәуірде түстен...

Қазақстан кинотеатрларында 23-26 сәуір аралығындағы «Box Office» көрсеткіштері жарияланды. Freedom Ticketon мәліметіне сүйенсек, қазақстандық көрермендердің отандық туындыларға деген қызығушылығы жоғары.

«Періште» көш басында

Рейтингті Құралай Анарбекованың «Періште» фильмі бастап тұр. Фильм прокатқа шыққан екінші аптада 225 078 256 теңге жинап, бірінші орынды бермей келе жатыр.

Туындының сюжеті драмалық оқиғаға құрылған. Ауылдан қалаға оқуға келген Айжанның өмірі, оның үлкен үмітпен құрған отбасылық өмірі күтпеген қайғылы оқиғаға ұласады.

«Алдар» VS «Майкл»

Екінші орында Дәурен Серғазин басты рөлді сомдаған «Алдар. Махаббат туралы аңызы» тұр. Аңызға айналған қу әрі ақылды Алдар көсенің 15 жылдан кейін заманауи кейіпте қайта оралуы бір аптаның ішінде...

Қазақстанда 50-ден астам ЖИ агенті әзірленіп жатыр. Олар түрлі салаларда халыққа және бизнеске қызмет көрсететін болады. Бұл туралы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев мәлімдеді.

«Жалпы, мемлекеттік органдар әртүрлі салалар бойынша азаматтар үшін 50-ден астам AI-агентті қалыптастыруда. Олар халықтың өмір сүру сапасын және бизнеспен өзара іс-қимылдың тиімділігін арттыратын болады. Қазірдің өзінде осы шешімдерге практикалық сұраныс бар«, – деді министр үкімет жиынында.

Сондай ақ, мемлекеттік органдармен бірлесіп Цифрлық трансформация карталары енгізілуде. Бүгінгі таңда 72 сала мен қызмет бағытын қамтитын 20 карта бекітілген. Олардың қатарына өнеркәсіп, энергетика, ауыл шаруашылығы, көлік және логистика, білім...

Энергетика министрлігі сала мамандары үшін арнайы жеңілдетілген ипотека ашылатынын айтты. Жаңа ипотека бағдарламасы Қазақстандағы «Көмір генерациясын дамыту» ұлттық жобасы аясында жүзеге асырылады.

Ипотека «Отбасы банктің» «Корпоративтік» бағдарламасы негізінде берілмек. Сонымен қатар жұмысшының баспаналы болуына жұмыс беруші де (кәсіпорын) тікелей атсалысады.

«Отбасы банктің» негізгі шарттары қандай?

Банктің ресми мәліметінше, бағдарлама арқылы баспана алудың талаптары өте тиімді:

Жұмыс берушілер...

Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы қазақтың біртуар ақыны, Халық жазушысы Мұхтар Шахановтың қабіріне арнайы барып, зиярат етті.

Бас мүфти ақынның рухына арнап Құран аяттарын оқып, дұға бағыштады. Бұл туралы ақынның жиен немересі Қайырхан Балғабеков хабарлады. Мүфти хазірет ақынның туған-туыстарына тағы бір мәрте көңіл айтып, Мұхтар Шахановтың қазақ руханияты мен ұлттық мүдде жолындағы еңбегі ешқашан ұмытылмайтынын атап өтті.

«Алла Тағала атамызды Өз рақымына алып, жәннатынан орын нәсіп етсін», – деп тілек білдірді жақындары.

Еске сала кетейік, Қазақстанның Еңбек Ері, абыз ақын Мұхтар Шаханов 19 сәуір күні дүниеден өткен еді. Қоштасу рәсім...

Поп-музыка королі Майкл Джексон туралы түсірілген өмірбаяндық фильм әлемдік прокатта 217,4 млн доллар жинап, рекорд нәтиже көрсетті. Lionsgate студиясының мәліметінше, бұл соманың 97 млн доллары АҚШ пен Канада үлесіне тиесілі.

«Майкл» фильмі 2026 жылдың ең кассалық фильмі «Супер Марио: Галактика» мультфильмінің рекордын жаңартып, АҚШ кинотеатрларында ең үздік нәтиже көрсетті.

Сонымен қатар фильм әлемдік әншілер туралы түсірілген өмірбаяндық фильмдер арасында жаңа рекорд орнатып, бұған дейін жанр көшбасшылары саналып келген «Straight Outta Compton» және «Bohemian Rhapsody» жобаларынан басып озды.

АР жазуынша, халықаралық прокатқа Universal Pictures компаниясы жауапты болған. Lionsgate студиясы үшін бұл өте тәуекелді жоба саналды. Себебі сот Джексонды...

Қазақстандағы алтын өндіруші ірі компанияның бірі – «Алтыналмас» 2025 жылдың ІІІ тоқсаны үшін акционерлеріне 92 млрд теңгеден аса дивиденд төледі. Бұл шешім қоғам акционерлерінің кезектен тыс жиналысында қабылданған.

Ал таза табыстың қалған бөлігі компанияны дамытуға жұмсалмақ.

Дивиденд сомасы әрбір жай акциясына шаққанда 9 455 теңгеден келеді. Пайданы бөлу және төлем жүргізу компания несие алған банктердің келісімінен кейін төленуге тиіс.

Дивиденд алуға құқылы акционерлердің тізімі 2026 жылдың 23 сәуірінде бекітіліп, ақшалай төлемдер 24 сәуірден бастап акционерлердің есепшоттарына аударыла бастаған.

Сонымен қатар жиналыс барысында компанияның өндірістік қуатын арттыру мақсатында жер қойнауын пайдалану құқығы бар жаңа ұйымдардың үлесі мен акцияларын сатып...

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті қазақстандықтарға жазғы демалыс алдында ескерту жасады. Атап айтқанда, шетелге шығу кезінде әр адамға қолма-қол шетел валютасын 10 мың доллардан артық алып өтуге тыйым салынады.

Негізгі шектеу қолма-қол ақша әкетуге қатысты

«ҚР Президентінің 2022 жылғы 14 наурыздағы №830 Жарлығына сәйкес, елден 10 000 доллар баламасынан асатын мөлшерде қолма-қол шетел валютасын және шетел валютасындағы ақша құралдарын алып шығуға тыйым салынады. Тіпті декларация толтырылған жағдайда да белгіленген шектеуден артық әкетуге жол берілмейді», – деп атап өтті ведомство.

Ақшаның сомасы Ұлттық банктің елден шығу күніндегі ресми бағамы бойынша есептеледі. Бұл шектеу...

Шымкенттегі мұнай өңдеу зауытындағы жөндеу жұмысы аяқталды. Бұл туралы Reuters жазады.

Шымкенттегі зауыт 27 наурызда басталған ЭЛОУ-АТ қондырғысын жоспарлы жөндеуді аяқтап, мұнай өнімдерін шығаруға кіріседі.

«Шымкент мұнай өңдеу зауытында жөндеу жұмыстарының белсенді кезеңі ресми түрде аяқталды. Қазіргі уақытта кәсіпорын технологиялық қуаттарды кезең-кезеңімен іске қосып жатыр»,- дейді Reuters агенттігі Энергетика министрлігіне сілтеме жасап.

Агенттік дереккөзінің мәліметінше, 19-26 сәуір аралығында шикізатты өңдеу көлемі 53 мың тоннаны құрады. Іс жүзінде зауыт отын жөнелтуді 24 сәуірде бастаған. Ал Атырау мұнай өңдеу зауытындағы жөндеу жұмысы маусым айына жоспарланған.

Айта кетейік, биыл ақпанда Қазақстан мен Қытай Шымкент мұнай өңдеу зауытының өндіріс қуатын 12 млн тоннаға...

2026 жылы Алматы қаласында 300-дей көппәтерлі тұрғын үй тексеріледі. Өйткені мегаполисте көпқабатты үйлердің тозғаны туралы арыз-шағым көбейіп кетті.

Қазір Алматыда 9,6 мың пәтерлі тұрғын үй бар. Қалалық тұрғын үй инспекциясы басшысының орынбасары Жандос Қайырхановтың айтуынша, соларды 2,5 мыңнан астам нысан – МИБ, ПИК мен басқарушы компаниялар басқарады.

«Былтыр 265 тексеріс жүргізіліп, 66 әкімшілік хаттама толтырылып, 37 нысан 10 млн теңгеден астам сомаға жауапқа тартылған», – дейді мекеме өкілі.

Қала тұрғындары жиі шағымданатын болған.

«Тұрғын үйдің тозуына байланысты көп өтініш түсті. Уақытылы күрделі жөндеу жасамаған, құрылым мен инженерлік жүйелер ескірген, осының бәр...

Полиция қызметкерлері Солтүстік Қазақстан облысының тұрғындарын тіркелмеген қаруды тапсыруға шақырады.

20 сәуірден бастап әрбір азамат қаруды заңсыз сақтағаны үшін қылмыстық және әкімшілік жауапкершіліктен құтылады. Сонымен қатар ақшалай сыйақы да алады.

Үш қару өткізілген

Солтүстік Қазақстан облысының полиция департаментінің ақпаратынша, өңірде қару-жарақ, оқ-дәрілер мен жарылғыш заттарды ерікті түрде ақылы негізде тапсыру акциясы өтіп жатыр. Петропавл қаласында мүмкіндікті үш адам пайдаланған. Полицияға 12 калибрлі «Stoeger Model 2000», 28 калибрлі «ИЖ-ЗК» және 16 калибрлі «ТОЗ-Б» тегіс ұңғылы мылтықтар тапсырылды.

Қанша төленеді

Барлық өткізілген қару атуға жарамды. Төлем мөлшері санатына байланысты. Жаңа қару үшін – 129 750 теңге, бұрын қолданылғандары...

«Достық» мұнай құбырымен шикізат тасымалдау тоқтайтындықтан, қазақ мұнайы Германияға балама бағытпен жеткізіледі. Бұл туралы Энергетика министрлігі хабарлады.

2026 жылғы мамыр айында «Дружба» құбыры жүйесі арқылы Германияның Шведт» мұнай өңдеу зауытына бағытталған транзит кестесі өзгертілмек. Осыған байланысты 260 мың тонна экспортталатын мұнай көлемі жоспарлы түрде қайта бөлінеді.

Енді Усть-Луга портынан 100 мың тонна, ал Каспий құбыр консорциумынан (КҚК) 160 мың тонна жөнелтіледі.

«Тасымалдау бағыттарын қайта құру жүк жөнелтушілермен келісілді және өндірістік қажеттілік болып табылады. Бұл өзгерістер мұнай өндірудің жылдық жоспарының орындалуына әсер етпейді. Қолданыстағы көлік инфрақұрылымы экспорттың тұрақтылығын қамтамасыз етіп, шикізатты әлемдік нарыққа үздіксіз жеткізуге мүмкіндік...