Жаңалықтар

Ерлан Құлмурзиннің отандық деректі фильмде Шоқан Уәлиханов рөліне бекітілуі әлеуметтік желілерде пікір-талас туғызды. Бір топ 28 жастағы актерді жақтаса, екінші жақ оны ірі тұлғаға ұқсата алмады. Бұл уақытта шулы фильм Бұхара қаласында түсіріліп жатыр.

«Жұлдызды топқа» риза емес

Ғалым әрі ағартушы Шоқан Уәлиханов туралы деректі фильмді танымал тележүргізуші әрі продюсер Майя Бекбаева түсіріп жатыр. Қазір түсіру тобы Өзбекстанда жүр. Шоқанның Қашқарияға сапары Бұхара қаласында түсіріле бастады.

Оның қарсаңында Бекбаева кастинг нәтижесін жариялаған. Ол Шоқан рөліне жас актер Ерлан Құлмурзинді бекітіп, суреттерін әлеуметтік желіге жүктеді. Продюсердің айтуынша, Шыңғыс Уәлиханов рөлін танымал актер Бақтияр Қожа сомдаса, Шоқанның әжесі Айғаным рөліне Меруерт Өтекешова бекітілді. Салтанат Бақаева болса анасы Зейнеп рөлінде...

Бибісара Асаубаеваның ісіне қатысты бүгін Туризм және спорт министрлігі шұғыл баспасөз конференциясын өткізді. Вице-министр Серік Жарасбаев спортшының жалақысы неге азайғанын түсіндірді.

Вице-министрдің сөзінше, 2025 жылға дейін Асаубаеваға 1 млн теңге көлемінде жалақы төленген. Одан кейін дирекция еңбекақыны 300-350 мың теңгеге дейін түсірген.

«Еңбекақы төмендеу себебі – шахмат бюджеттен қаржыландырылатын спорт тізіміне енген жоқ. Өткен жылы осындай шешім қабылданған. Жалақыны Спортты дамыту дирекциясы береді, ол жерде барлығы нақты жазылған», – деді Жарасбаев.

Спикер сөзінше, бюджеттен бөлек спортшыны қаржыландыратын тағы екі ресурс бар. Соның бірі – Спорт пен туризм министрлігіне қарасты қор. Ол қорға...

Елімізде жолбарыстар популяциясын қалпына келтіру бағдарламасы аясында жеткізілген төрт жолбарысқа ресми түрде есім берілді. Бұл туралы Экология және табиғи ресурстар министрлігі хабарлады.

Жолбарыстарға терең мағынаға ие Амур, Үміт, Тұран және Уссури деген есімдер қойылды.

Айта кетейік, бұл жоба – жойылып кеткен Тұран жолбарысының экожүйедегі орнын оған генотиптік тұрғыдан ең жақын келетін Амур жолбарыстарымен алмастыру арқылы қалпына келтіруді көздейді.

«Іле-Балқаш» резерватындағы алғашқы қадамдар

Қазақстан топырағына табан тіреген соң, жолбарыстар отбасы «Іле-Балқаш» мемлекеттік табиғи резерватының арнайы жабдықталған вольерлеріне орналастырылды.

Жолбарыстар жаңа табиғи-климаттық жағдайларға сәтті бейімделіп жатыр. Жануарлардың денсаулығы мен жалпы күйі тұрақты деп бағаланып отыр. Олар мамандар мен ветеринариялық қызмет өкілдерін...

Қазақстанда автонесие беру көлемі күрт қысқарды. Банктер қарыз алушыларды іріктеу талаптарын күшейте бастаған. Банктер несие алушыларға қойылатын талаптарды қатаңдата бастады.

Банктер тәуекелі жоғары клиенттерді қатаң іріктеуде

2026 жылдың сәуір айында Қазақстанда берілген автонесиелер көлемі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 26,6 пайызға қысқарған.

Мұндай деректер Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің есебінде айтылған. Автонесие көлемінің азаюына банктердің тәуекелі жоғары клиенттерді мұқият іріктей бастауы себеп болған. Қаржы ұйымдары клиенттерді бағалау жүйесін қайта қарап, қарыз алушыларға қойылатын талаптарды күшейткен.

Несие нарығындағы жалпы төмендеу

Агенттіктің мәліметінше, қабылданған шаралар мерзімі өткен берешек көлемін азайтып, несие портфелінің сапасын жақсартуға бағытталған.

Жалпы...

Қайрат Нұртастың әлеуметтік желіде тараған фотосы көптің назарын аударып отыр. Желі қолданушылары әншінің жасанды интеллект көмегімен айтарлықтай өзгертілген суретін алып, қызу талқыға салды.

Threads және басқа да әлеуметтік платформаларда тараған скриншоттардан әнші суретінің түпнұсқа мен Gemini AI бағдарламасы арқылы өңделген нұсқасын анық көруге болады.

Түпнұсқа мен ЖИ нұсқасы

Желіде жарияланған салыстырмалы суреттерге қарасақ, жасанды интеллект әншінің сырт келбетіне біраз «түзетулер» енгізгені байқалады.

Түпнұсқа видеодан алынған кадрда Қайрат Нұртас үстел басында қарапайым қалыпта отырса, ЖИ өңдеген суретте оның білек бұлшықеттері іріленіп, спортшыларға тән сымбатты дене бітім пайда болған.

«Жемини, айналайын, мені де качок қылшы»

«Қайрат...

Кальян бизнесін қайта заңдастырып, рұқсат беру керек. Қаржы министрі Мәди Тәкиев мәжіліс кулуарында осындай пікірін білдірді.

«Қазір бізде кальянға тыйым салынған, сондықтан олардың нақты санын айту қиын. Бірақ олардың бәрібір жұмыс істеп тұрғанын ескерсек, заңдастыру керек деген позицияны ұстанып отырмыз», – деп атап өтті министр.

Тәкиевтің сөзінше, үкімет бұл сектормен күресіп, бос уақыт құртқанша заңдастырып, салық төлеуге міндеттеген әлдеқайда дұрыс болады.

«Олардан бюджетке төлем жасатқан дұрысырақ. Біздің есептеуімізше, қазынаға қосымша 50 млрд теңге түсуі керек» – дейді шенеунік.

Еске салайық, 2021 жылдан бастап қоғамдық орындарда кальян...

Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов мәжіліс кулуарында зейнетақының жеткілікті шегін көтеру Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы қаражаттың тапшылығына байланысты емес екенін, болашақ зейнетақы төлемдерін сақтау үшін қажет екенін айтты.

Ол журналистердің сұрақтарына жауап бере отырып, зейнетақы жинақтары тұрғын үй мәселелерін шешуге емес, азаматтарды зейнетке шыққаннан кейін қамтамасыз етуге арналғанын атап өтті.

«Бұл – тұрғын үйге арналған жинақ емес, зейнет жасына жеткенге дейін жиналатын дербес шот. Мемлекет азамат зейнетке шыққанға дейін жинақтауы керек деген ұстанымды басшылыққа алады. Себебі, егер біз тапқан қаражатымыздың бәрін қазір жұмсайтын болсақ, зейнетке шыққанда күнелтуге қаражатсыз қалуымыз мүмкін», – деп атап өтті Сүлейменов.

Жалбыз тек тағамға дәм беретін шөп қана емес, ол ағзаға пайдалы әсері бар өсімдік ретінде де жиі зерттеліп жүр. Мамандар жалбыздың ас қорыту жүйесін жақсартуға, шаршауды азайтуға және жүрек айну сезімін жеңілдетуге көмектесетінін айтады. Сонымен қатар, ол есте сақтау қабілеті мен жалпы сергектікке де оң әсер етеді.

Ас қорыту жүйесінің жұмысын жақсартуға көмектеседі

Жалбыздың құрамында бұлшықет түйілуін басатын әсерге ие белсенді қосылыстар, соның ішінде L-ментол бар. Ол кальций арналарының жұмысын тежеп, тегіс бұлшықеттердің жиырылуын азайтуға көмектеседі. Соның нәтижесінде тітіркенген ішек синдромы мен ас қорыту бұзылыстарының белгілері жеңілдеуі мүмкін.

Сонымен қатар жалбыздың антиоксиданттық және қабынуға қарсы қасиеттер...

Ел экономикасының басты көрсеткіші – жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) өсімі халықтың шынайы тұрмысын көрсете ала ма? Парламент қабырғасында депутаттар мен Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин арасында дәл осы мәселеге қатысты пікірталас өрбіді.

Халық қалаулылары экономикалық көрсеткіштердің «сапасына» күмән келтірсе, министр елдің өндірістік әлеуеті артып келе жатқанын алға тартты.

Депутат Магеррам Магеррамов елдегі ресми экономикалық өсім мен халықтың нақты әлеуметтік жағдайы арасындағы алшақтықты атап өтіп, ЖІӨ 6,5%-ға өскенімен, инфляция әлі жоғары деп тұжырымдайды.

Ал азаматтардың нақты табысы әлі де азайып, өз табысының 50%-дан астамын тек тамақ өнімдеріне жұмсауға мәжбүр.

Сонымен қатар ол тікелей шетелдік...

Енді шетелдік азаматтар Қазақстанға келмей-ақ, ЖСН-ды онлайн ала алады. Ол үшін QazETA атты мобильді қосымша әзірленеді. Бұл туралы ішкі істер министрі Ержан Сәденов айтты.

Ведомство басшысының сөзінше, қазір Сенат заңнамаға тиісті өзгеріс енгізу үшін түзетулер дайындалып жатыр.

Сондай-ақ әуежайлар мен ірі шекаралық бекеттерде шетелдік азаматтарға QR-коды бар арнайы туристік карталар береді. Ол жерде Қазақстанда жүріп-тұру тәртібі, шұғыл қызметтер мен негізгі байланыс операторларының байланыс нөмірлері көрсетілген.

Сәуірде шетелдіктерге ЖСН беру уақытша тоқтатылғанын жазған едік. Бірақ кей азаматтар оны өз елшіліктеріне барып ала алады.

Тағы да оқыңыз: Азаматтардың ЖСН-і аурухана мен дәріхана беретін чектерде көрсетілу...

Халықаралық гроссмейстер, әлемдік рейтингте үздік бестікке енген қазақстандық шахматшы Бибісара Асаубаева өзінің әлеуметтік желідегі парақшасында президент Қасым-Жомарт Тоқаевтан көмек сұрады. Спортшы Норвегияда өткен халықаралық турнирде мерзімінен бұрын 1-орынды жеңіп алғанын хабарлай отырып, отандық спорт саласындағы бірқатар күрделі мәліметтердің бетін ашты.

Дайындық шығындары

Бибісара Асаубаеваның айтуынша, осы маңызды жарыс алдындағы оқу-жаттығу жиындары оның жеке жүлде қоры мен ата-анасының қаражаты есебінен қаржыландырылған. Тіпті, турнир барысында көмектескен секунданттар мен сарапшылардың еңбекақысы әлі күнге дейін төленбеген.

Сонымен қатар спортшы Спорт министрлігі тарапынан берілетін сыйақы көлеміндегі үлкен айырмашылыққа назар аударды.

Шахматтан әлем чемпионатындағы жеңіс үшін: 2 000 доллар, ал Олимпиада медалі үшін...

Көлік құралдарының типін мақұлдау жөніндегі жергілікті реестрде Lada Granta автокөлігіне қатысты сертификаттық құжаттар жарияланды. Автокөлікті Қарағанды облысы Саран қаласындағы Eurasia Tech зауытында шығарылады.

Жаңа зауыт 2026 жылы іске қосылады

Жаңа зауыт 2026 жылы толық іске қосылады деп жоспарланып отыр.

Granta-мен қатар бұл зауытта Largus моделін де Қазақстанда құрастыру жоспарланған. Оған арналған көлік құралын типін мақұлдау құжаты биыл қаңтар айында рәсімделген болатын.

Үш модификацияда шығарылады

Құжаттарға сүйенсек, Қазақстанда Granta үш нұсқада құрастырылады: седан және лифтбек шанақтағы екі модификация – стандартты және Cross нұсқасы.

Автокөліктерге тек бір ғана сертификатталған қозғалтқыш ұсынылған – 1,6 литрлік атмосфералық 8 клапанды қатарлы ВАЗ...

NASA 9 маусым күні Артемида III (Artemis) миссиясы туралы тың мәлімет беріп, аса күрделі сынақтарды жүзеге асыратын төрт ғарышкерді таныстырды. Ғарыш агенттігі 2028 жылы Адамзат баласын алғаш рет Айдың Оңтүстік полюсіне қондыруды көздеп отыр.

Ғарышты бағындырудың алтын ғасыры

Әзірге NASA Жердің жасанды серігіне сапар қарсаңындағы дайындық жұмыстарын жүргізіп жатыр. Мәселен, Артемида III миссиясына 2027 жылы ғаламшар орбитасында «бірнеше күрделі сынақ» өткізу жүктелген.

Артемида III миссиясын жүзеге асыратын төрт ғарышкер:

2026 жылдың бірінші тоқсанында мобильді аударымдарға ауқымды талдау жасалды. Оның нәтижесінде 115 мың адам 1 трлн теңгеге заңсыз мобильді аударым жасаған. Бұл туралы Мәжіліс кулуарында Қаржы министрі Мәди Такиев айтты.

Айтуынша, жеке тұлғалардың аударымдары бойынша 10 банкпен жұмыс жүргізілді. Нәтижесінде, үш айдың ішінде 115 мың адам заңсыз аударым жасағаны анықталды.

«115 мың адамның жасаған аударымдарының жалпы сомасы 1 трлн теңгеден сәл асады. Мұның ішінде негізгі сома жеке тұлғаларға тиесілі болып шықты. Шамамен 67 мың жеке тұлға 670 млрд теңгенің аударымын жасаған», – деді ол.

Такиев олардың арасында 7800 бейрезиденттер де бар болғанын айтты.

Қазақстан Энергетика министрлігі 2026 жылы елде 98 млн тонна мұнай өндіруді жоспарлап отыр. Бұл туралы сәрсенбі күні Қазақстанның энергетика министрі Ерлан Ақкенженовке мәлімдеді.

Министрдің айтуынша, биылғы болжам Теңіз кен орнындағы жоспарлы тоқтауларды және Каспий құбыр консорциумы инфрақұрылымына жасалған шабуылдардың салдарын ескере отырып жасалған.

«Биыл біз Теңіздегі тоқтаулар мен КТК инфрақұрылымына жасалған шабуылдарды ескере отырып, 98 млн тонна мұнай өндіруді жоспарлап отырмыз. Бұған дейін айтқанымдай, біз шамамен 5 млн тонна мұнай жоғалттық», – деді Ақкенженов

Бұған дейін министр 2026 жылдың қорытындысы бойынша мұнай өндіру көлемі 96–98 млн тонна деңгейінде болады деп болжаған еді. Яғни қазіргі жоспар...

2025 жылы жолаушылар вагондары паркін жаңартуға 65,5 млрд теңге бөлініп, 68 вагон сатып алынды. Бірақ вагондар әлі де халықтың игілігіне берілмеді. Бұл туралы Мәжіліс отырысында депутат Қарақат Әбден айтты.

Ол «Самұрық-Қазына» қорының өкілінен вагондар неліктен уақытында жеткізілмей, қабылданбай қалғанын, олардың қазіргі жағдайы қандай екенін сұрады.

Қарақат Әбденнің айтуынша, халықтың басым бөлігі пойызбен қатынайтынына қарамастан, елде вагон тапшылығы мәселесі әлі шешілмей келеді. Тіпті, бөлінген қомақты қаражаттың мақсатты жұмсалуы да күмән тудырып отыр.

«2025 жылы жолаушылар вагондарының паркін жаңартуға 65,5 млрд теңге бөлінді. Жоспар бойынша 68 вагон сатып алынып, 2025 жылдың соңына дейін пайдалануға берілуі тиіс еді. Кейіннен...

Журналист Жәмилә Маричева «ProTenge» жобасын сататынын хабарлады. Бұл туралы инстаграм парақшасында жазды.

«Өмірімдегі маңызды тараудың бірін жаптым. Мен «ПроТеңге» жобасын жаңа иесіне бердім. Мен үшін ол адамның медианы түсінгені және өз ортасында абыройлы болғаны маңызды», – деп жазды ол. Бірақ кім сатып алғаны белгісіз.

Жәмиля Маричева – белгілі журналист, медиаменеджер. ProTenge жобасында мемлекеттік сатып алу сайтындағы күдікті көрінген, сыбайлас жемқорлыққа қатысы болуы мүмкін деген сатып алуларды анықтады. Бірнеше рет ақпараттық шабуылға да ұшыраған.

Маңғыстау өңірінде Қазақстан үшін стратегиялық маңызы зор жаңа өндіріс орны бой көтермек. Үкімет Ақтау қаласында аммиак-карбамид кешенін салу туралы инвестициялық келісімге қол қоюды мақұлдады. Тиісті қаулыға Премьер-министр Олжас Бектенов қол қойған.

Зауытты миллиардердің компаниясы салады

Аталмыш жобаны «KazAzot PRIME» ЖШС жүзеге асырады. Аdata.kz дерегі бойынша 2022 жылы құрылған компания «Kazakhstan Petrochemicals» ЖШС серіктестігіне тиесілі. Ал бұл компанияның 7 иесі бар. Олар: Бахаридин Аблазимов, Рүстем Аязбаев, Айжан Балабатырова, Аркадий Кудабаев, Арман Мәулешев, Ермек Мырзаш, Тахмина Нагуманова.

Бахаридин Аблазимов – қазақстанда ең бай кәсіпкерлердің бірі, «ҚазАзот» АҚ Директорлар кеңесін...

Биыл үкімет қосылған құн салығын (ҚҚС) 16 пайызға дейін көтеріп, қазынаны ақшаға толтырамыз деп үміттенді. Алғашқы бес айда бұл салықтан бюджетке 3,48 трлн теңге түсті. Өте үлкен сома болғанымен, қазына жоспарын толық орындауға жетпеді.

Жоғары салық мөлшерлемесі күтілген ғажайып нәтижені берген жоқ. Қаржы министрлігінің мәліметінше жоспар 95,1%-ға ғана орындалды. Экономикаға салмақ салған жаңа мөлшерлеме неге бюджетті толтыра алмады?

Өсім бар, бірақ мәселе шешілген жоқ

2025 жылы дәл осы кезеңде жағдай бұдан да нашар болған еді. ҚҚС мөлшерлемесі 12% болған кезде бюджетке 2,4 трлн теңге түскен. Ол кезде үкімет жоспары 91,9%-ға орындалды.

Биыл салық көлемі абсолютті мәнде 1,1 трлн теңгеге...

Футболдан әлем чемпионаты жанкүйерлердің түрлі естелік бұйымдар мен кәдесыйлар жинайтын мерекеге айналады. Англиялық Гас Халли (Gus Hully) есімді азамат бұл дәстүрді мүлдем жаңа қырынан көрсетті.

Лондонда тұратын музыкант АҚШ, Мексика және Канадада өтетін биылғы Әлем чемпионатына қатысатын барлық 48 мемлекеттің сырасын тауып, бірегей коллекция жинаған.

48 елдің сусыны: Іздеу жұмыстары қалай жүрді?

Гас 2016 жылғы Еуропа чемпионатынан бері ерлер мен әйелдер арасындағы барлық ірі турнирлердің, тіпті «Еуровидение» байқауының да қатысушы елдерінен сусын жинауды әдетке айналдырған. Алайда, биылғы жылы командалар санының 48-ге дейін көбейгені қиындық тудырған.

«Мұның бәрін жинау үшін көп уақыт пен күш кетт...

2025 жылы Қазақстандағы ұлттық компаниялар мемлекет бюджетіне дивиденд төлеуді жоспардағыдан бес есе төмен орындаған. Осы мәселе 10 маусымда парламентте сөз болды.

Мәжіліс депутаты Серік Ерубаевтың мәліметінше, былтыр елдегі ұлттық компаниялар бюджетке 6,9 млрд теңге көлемінде қаражат төлемеген. Соған байланысты, депутаттың айтуынша, қазынаға квазимемлекеттік сектордан, 2024 жылмен салыстырғанда, бес есе аз ақша түскен.

«Үкімет шешімдерімен квазимемлекеттік сектордың он субъектісі мемлекет пайдасына дивидендтер төлеуден толық босатылды. Ал «Самұрық-Қазына» 140 млрд теңгеге босатылды», – дейді Ерубаев.

Оның айтуынша, «Бәйтерек» холдингінің 2024 жыл үшін төлеген дивидендінің көлемі оның алдыңғы жылмен салыстырғанда екі еседен аз болды. Мәселен, депутаттың дерегінше, холдинг...

Бүгін мәжілісте Жоғары аудиторлық палата республикалық бюджетке жүргізілген аудит есебін жариялады. Депутат Дәулет Мұқаевтың сөзінше, мемлекет қаржы бөлген фильмдердің басым көпшілігі табыс таппай, архивте қалып қойған, прокатқа шықпаған.

«Ұлттық киноны қолдау орталығы құрылғалы бері республикалық бюджеттен 30 млрд теңгеден астам қаражат бөлінді. Бірақ осы уақытқа дейін салаға бөлінген қомақты қаржының тек 1,5-3% көлеміндегі қаражаты ғана қазынаға кері қайтарылған», – деді депутат.

Оның мәліметінше, 2025 жылы 6 көркем фильм, 5 деректі фильм мен 5 анимациялық жоба және дебютті жүзеге асырыла бастады. Мұқаев «бұл фильмдерді қашан көреміз, неге мемлекеттік картиналар прокатта табысты емесі деген сұрақ қойды.

Соңғы жылдары халықтың несие алу көрсеткіші жылына 30%-ға дейін шарықтап кеткен. Жағдайды бақылауға алған құзырлы органдар банктердің «тәбетін тыюға» көшті. Несие мерзімін қысқарту және жаңа салықтар банктерді халықтан гөрі бизнеске көбірек ақша бөлуге мәжбүрлеп жатыр.

Мәжіліс кулуарында Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов халықтың несие алуына шектеу енгізу, банктерді бизнеске көбірек несие бөлуге ынталандыру шаралары туралы айтып өтті.

«Былтыр тұтынушылық несиелендірудің шамадан тыс өсуін шектеуге арналған бірқатар шара қабылдадық. Яғни, біз халыққа берілетін несиелерге қатысты капиталдың жеткіліктілігіне байланысты салалық шектеу енгіздік. Сондай-ақ несие мерзіміне қатысты қосымша талап қойдық, – деді ол.

Сүлейменов бұрын тұтынушылы...

Ипотекалық қарыздарды қайта қаржыландыру бағдарламасы бойынша жаңа мерзімдер белгіленді. Бағдарлама аясындағы қолдау шаралары 2025 жылдың соңына дейін өтініш тапсырған азаматтар үшін 2026 жылғы 1 қыркүйекке дейін жалғасады. Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің қаулысында айтылған.

Құжатқа сәйкес, бұл талап банктерге, Қазақстан тұрғын үй компаниясы және өзге де уәкілетті ұйымдарға қолданылады. Барлық рәсімдер аяқталғаннан кейін банктер 2026 жылғы 1 қарашадан кешіктірмей Қазақстанның тұрақтылық қоры алдында қорытынды салыстыру актілерін ұсынуға міндетті.

Қаулыда тұрғын үйі ұйымдардың балансына өткен қарыз алушыларға ерекше назар аударылған. Егер проблемалық қарыз алушы тұрғын үйді сатып алуды қаржыландыру немесе оны жалға беру туралы өтінішт...