Жаңалықтар

Түркияның жетекші ақпарат құралдары Президент Режеп Тайип Ердоғанның Қазақстанның Түркістан қаласында өткен Түркі мемлекеттері ұйымының (ТМҰ) бейресми саммитіне қатысуын басты жаңалық ретінде жариялады. Түрік басылымдары бұл сапардың цифрлық технологиялар, қауіпсіздік және геосаяси ынтымақтастық тұрғысынан маңыздылығын талдады.

«Цифрлық визияда бірлік» – жаңа дәуір ұраны

TRT Haber мәліметінше, Ердоған түркі әлемін технологиялық дамудың жаңа белесіне қадам басуға шақырған. Ол Исмаил Гаспралының тарихи «тілде, пікірде, істе бірлік» ұранын заман талабына сай жаңғыртып, оған «цифрлық визияда бірлік» деген жаңа ұғымды қосуды ұсынды.

Ердоғанның цифрлық трансформацияны тәуелсіздікпен байланыстырғанына назар аударды. Президенттің айтуынша, цифрлық дамудан артта қалу елдердің егемендігіне қауіп төндіруі мүмкін, сондықтан жасанды интеллект «үстемдік құру...

Қазақстанда әскери қақтығыс аймақтарына баруды уақытша шектеу мүмкіндігін заңнамалық түрде бекіту көзделіп отыр, деп хабарлады премьер-министр Олжас Бектенов депутаттық сауалға берген жауабында.

Ол Таяу Шығыс елдерінде жағдай ушыққан кезеңде республиканың 66 эвакуациялық рейс ұйымдастырғанын еске салды.

«Оның ішінде 27 ұшудың шығыны республикалық бюджет есебінен төленді. Қалған 39 коммерциялық рейстің билеттерін азаматтар өздері сатып алды. Оларды өзге елдердің әуе компаниялары да орындағанын ескерсек, эвакуацияға кеткен шығынның жалпы сомасын анықтау мүмкін емес», – делінген құжатта.

Алайда, Бектеновтің айтуынша, эвакуация кезінде кейбір қазақстандықтардың қақтығыс аймақтарына баруды жалғастыруына байланысты қосымша жүктеме пайда болған. 191 азамат Алматыдан Дубай...

Түркістан қаласында өтіп жатқан Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммиті аясында қатысушы елдердің президенттері киелі мекеннің басты жәдігері – Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне барды, деп хабарлайды Ақорда.

Түркі әлемінің рухани астанасына жиналған Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, Әзербайжан президенті Ильхам Әлиев, Қырғызстан президенті Садыр Жапаров, Түркия президенті Режеп Тайип Ердоған және Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев ұлы ғұламаның рухына тағзым етті.

Түркия Президенті Режеп Тайип Ердоған кесенеге османдық каллиграф Ахмед Шемседдин Карахисаридің қолынан шыққан Құранды сыйлаған.

Тарихи жәдігермен танысу

Мәртебелі меймандар ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген бірегей сәулет нысанын аралап көрді. Президенттерге кесененің тарихы туралы тың деректер ұсынылды:

Сәтпаев қаласы әкімінің ауыр жүк көліктерінің қозғалысын шектеу туралы заңсыз өкімі прокуратураның наразылығы бойынша жойылды, деп хабарлайды Бас прокуратураның баспасөз қызметі.

Ведомствоның мәліметінше, Ұлытау облысы Сәтпаев қаласының прокуратурасы қала әкімінің өкіміне наразылық білдірді. Бұл өкіммен республикалық маңызы бар автожол учаскесінде ауыр жүк көліктерінің қозғалысына уақытша шектеу енгізілген болатын.

«Қала әкімінің өкімімен Сәтпаев қаласы арқылы өтетін республикалық маңызы бар автожолда ауыр жүк көліктері үшін жол қозғалысына уақытша шектеу енгізілген. Сонымен қатар, жолдың бұл учаскесі «ҚазАвтоЖол» АҚ-ның сенімгерлік басқаруында екені анықталды, осыған байланысты жергілікті атқарушы органның шектеу шараларын қолдануға өкілеттігі болмаған», – деп хабарлады Бас прокуратурада.

Ведомство...

Иран Ислам Республикасына азық-түлік пен дәрі-дәрмек тиелген 30 теміржол вагоны жіберілді, деп хабарлайды «KazAID».

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысына сәйкес, жүкті жөнелтуді «KazAID» Қазақстандық халықаралық даму агенттігі Сыртқы істер министрлігімен, Төтенше жағдайлар министрлігімен және Денсаулық сақтау министрлігімен бірлесіп ұйымдастырды.

Гуманитарлық жүк Иранның Қызыл Жарты Ай қоғамына тапсырылады. Қазақстан халқынан Иранның бауырлас халқына көрсетілген бұл көмек елдер арасындағы тату көршілік қарым-қатынас пен өзара қолдаудың айғағы екені атап өтілді.

Еске сала кетейік, өткен аптада Қазақстан мен Иран ынтымақтастықты дамыту мен Таяу Шығыстағы жағдайды талқылаған.

Оған дейін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Иранның ядролық мәселесін шешіп беруге көмектескісі келетінін айтқан еді.

Қазгидромет биылғы жазға арналған консультативтік болжамды жариялады.

Маусымда – үсік, шілде – шіліңгір, тамыз әдеттегіден ыстық

Болжамға сай, маусым айында республиканың басым бөлігінде ауаның орташа айлық температурасы нормадан 1-2°С жоғары болады деп күтіледі. Шығыс өңірлер мен елдің қиыр солтүстік-батысында температура климаттық норма шамасында болады.

Норма көрсеткіштері Қазақстанның басым бөлігінде +18…+23°С, елдің оңтүстік-батыс жартысында +24…+28°С, ал оңтүстік-шығыс пен шығыстағы таулы аудандарда +7…+17°С болады.

Қазгидромет маусымның алғашқы онкүндігінде республиканың солтүстігі мен шығысында, сондай-ақ оңтүстік-шығыстағы таулы аймақтарда түнгі және таңғы уақытта үсік жүруі мүмкін екенін ескертеді.

Жаздың ең ыстық кезеңі – шілдеде ауа температурасы климаттық норма шамасында болып, орташа ыстық болады

Экономист Олжас Байділдинов «Курсив» басылымына берген сұхбатында LRT жолақысының 200 теңгелік бірыңғай тарифі барлық жолаушы үшін әділ емес екенін мәлімдеді. Оның пікірінше, жол жүру құны жолаушы қанша қашықтықты жүріп өткені байланысты болуға тиіс.

Жолақы қашықтыққа қарай есептелуі керек

Сарапшының айтуынша LRT жүйесінде ақы төлеу аймақтарға я болмаса аялдамалар санына қарай енгізілгені дұрыс. Ол бұл ретте Түркия мен Біріккен Араб Әмірліктерінің көлік жүйелерін мысалға келтірді. Ол жақта жолаушылар бекетке кіре берісте картасын басады, ал қорытынды сома жол жүріп болғаннан кейін жүріп өткен қашықтыққа қарай есептеледі.

«Соңғы аялдамадан соңғысына дейін баратын адам мен бір-екі аялдама ғана жүретін...

Алматы облысында соңғы екі жыл ішінде қоқыс тастағандарға салынған айыппұл көлемі 169 млн теңгеден асқан.

Бұл туралы Алматы облысы әкімінің баспасөз қызметі хабарлады. Алматы облысында «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында қоғамдық орындардың тазалығы мен тәртібін сақтауға бағытталған шаралар күшейтілді. Бақылау рейдтер барысында ғана емес, әлеуметтік желілерді мониторингтеу арқылы да жүргізіліп жатыр.

Жыл басынан бері өңірде 10 мыңнан астам әкімшілік құқық бұзушылық анықталған. Оның ішінде 239 дерек қоғамдық орындарды ластау, 9 878 жағдай аумақтарды абаттандыру қағидаларын бұзу бойынша тіркелген. Полиция мәліметінше, құқық бұзушыларға 10 млн теңгеден астам айыппұл салынған, оның шамамен 6 млн теңгесі өндірілген.

Бақылауды күшейту мақсатында өңірде полиция...

Өзбекстан басшысы Шавкат Мирзиёев түркі жастарына грант бөлуге дайын. Бұл туралы Түркістанда өтіп жатқан Түркі мемлекеттерінің бейресми саммитінде айтты.

«Ташкенттегі қоршаған орта мен климат өзгерісін зерттеу университетінде Түркі мемлекеттерінің жастары үшін 2026–2027 оқу жылдарына елу грант бөлінді. Жастарымызды осы мүмкіндікті тиімді пайдалануға шақырамыз», – деді ол.

Экология мәселелеріне назарды күшейту мақсатында ұйым аясында 2027 жылды «Табиғатты қорғау жылы» деп жариялауды ұсынды. Сол мүмкіндікті пайдалана отырып, түркі елдерінің басшыларын биыл Самарқандта өтетін жаһандық экологиялық қор ассамблеясына шақырды.

Мирзиёев сөзінде климаттың өзгеруі деген тақырыпқа да назар аударды.

«Экологиялық мәселелер мен климатты...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев түркі елдеріне ортақ мемлекетаралық терминологиялық комиссия құруды ұсынды. Бұл туралы ол Түркістанда өтіп жатқан Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммиті кезінде мәлім етті.

Мемлекет басшысы қазіргі технологиялық даму мен гуманитарлық ықпалдастық кезеңінде түркі тілдеріне ортақ терминологиялық негіз қалыптастыру маңызды екенін атап өтті. Оның айтуынша, бұл ғылыми байланыстарды күшейтіп, ортақ білім кеңістігін дамытуға мүмкіндік береді.

«Жақында Түркі академиясы ағылшын, орыс және түркі тілдерінде сегіз томдық терминологиялық сөздікті жарыққа шығарды. Бұл жұмыс терминдерді бір ізге келтіруге және ортақ ғылым кеңістігін нығайтуға ықпал етпек. Осы орайда, кеңеске мүше елдердің тиісті мекемелерінің өкілдері, ғылыми сарапшылары кіретін мемлекетаралық терминологиялы...

Түркістанда Түркі өркениеті орталығы ашылады. Бұл туралы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммиті барысында мәлімдеді.

Президент түркі мемлекеттерінің тарихи және мәдени мұрасын сақтап қалу маңызды екенін атап өтті.

«Түркі мемлекеттерінің тарихи және мәдени мұрасын сақтау және оны болашақ ұрпаққа аманат етіп қалдыру – баршамызға ортақ міндет. Сол себепті мен Түркістан қаласының руханиятымыздағы рөлін ескеріп, осында Түркі өркениеті орталығын құру туралы шешім қабылдадым. Бұл орталық бауырлас елдердің бірлесіп ғылыми зерттеу жүргізуіне, мәдени жобаларды және білім беру бағдарламаларын іске асыруына жағдай жасайды, сондай-ақ гуманитарлық ықпалдастығымызды нығайта түседі», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Тоқаев орталық жұмысын...

Kursiv Media зерттеуінше, 2026 жылдың алғашқы төрт айында Қазақстандағы шағын бизнес секторында күрт құлдырау динамикасы байқалды. Статистикалық деректерге сүйенсек, жыл басынан бері тіркелген дара кәсіпкерлердің (ИП) жалпы саны 1 880 246-дан 1 661 111-ге дейін қысқарған. Осылайша, небәрі 4 айда нарықтан бірден 219 135 кәсіпкер кеткен.

Ең көп зардап шеккен салалар

Кәсіпкерліктің жаппай жабылу толқыны экономиканың барлық дерлік салаларын қамтыды. Ең үлкен соққы «Көлік және жинақтау» саласына тиіп, мұнда қысқа уақыт ішінде 82 186 кәсіпкер қызметін тоқтатқан.

Антирейтингтің келесі сатысында мына салалар тұр:

Бүгін Түркістанда түркі мемлекеттері ұйымдарының бейресми саммиті өтіп жатыр. Жиында ашқан президент Тоқаев түркі елдеріне цифрлық мониторинг және цифрлық инновациялар орталығын құруды ұсынды.

«Мен былтыр Цифрлық даму және киберқауіпсіздік мәселесіне қатысты бірқатар бастама көтердім. Атап айтқанда, түркі мемлекеттері ұйымының цифрлық мониторинг және цифрлық инновациялар орталықтарын құруды ұсындым. Бұл орталықтар ұйымға мүше мемлекеттерінің өсіп-өркендеуіне цифрлық тұрғыдан тың мүмкіндіктер береді», – деді президенті.

Сондай-ақ ол цифрлық әлемдегі осал тұстарын анықтап беретін киберқауіпсіздік жөнінде кеңес құруды да ұсынды.

«Сол алқалы жиында киберқауіпсіздік жөнінде кеңес құру қажетін айттым. Мұндай кеңес еліміздің цифрлы...

15 мамырда Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммитінде сөйлеген президент Қасым-Жомарт Тоқаев түркі елдерін бірлікке үндеді. Ол бірлестіктің әскери альянсқа айналғанына қарсы.

Мемлекет басшысы кейінгі кезде түркі ұйымын әскери альянс ретінде сипаттайтын ой-пікірлер айтылып жүргеніне тоқталды.

«Олардың теріс пейілі бізге анық, мақсаттары – елдестіру емес екені де белгілі. Қазақстан ондай ұстанымды жоққа шығару керек деп санайды», – деп мәлімдеді Тоқаев.

Қазақстан президенті түбі бір елдердің бірлікке үндеді.

«Біз үшін түркі әлемінің бірлігін нығайту аса маңызды, кезек күттірмейтін басымдық. Түркі мемлекеттері ұйымы геосаяси жоба емес, әскери ұйым да емес. Бұл – бауырлас елдерд...

Қазақстанда киберқылмыс жасауға қатысы бар ұзын-саны 909 адам анықталды. Соның ішінде 12 шетел азаматы да бар.

Олардың 88-і қамауға алынса, 600 астам адамға ешқайда кетпеу туралы бұлтартпау шарасы қабылданды.

Polisia.kz ақпаратына қарағанда, 2026 жылғы 1 ақпан – 30 сәуір аралығында республика аумағында «Anti-froud» жедел-профилактикалық іс-шарасы өткен. Нәтижесінде 827 киберқылмыс анықталды, оның 585 қылмыстық ісі бойынша тергеу аяқталды.

Бұл туралы ҚР IIM Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл департаментінің бастығы Жандос Сүйінбай хабарлады. Оның айтуынша, алаяқтық жолмен ұрланған ақшалай қаражатты қолма-қол ақшаға айналдырып жүрген ұйымдасқан қылмыстық топтың қызметі жойылған.

«Заңсыз айналымнан 17 мыңнан аса дана киберқылмысты жасау барысында пайдаланылатын...

Президент Қ.Тоқаев Түркістанда басталған Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммитінде Өзбекстан шаһарға тарту ретінде зәулім мешіт салып бергенін ерекше атап өтті.

«Бүгін Түркістанда Өзбекстанның қолдауымен жаңа зәулім мешіт ашылғанын ризашылықпен атап өткім келеді. Ерекше тарту жасағаны үшін Өзбекстан президенті, аса қадірлі Шавкат Миромонұлы Мирзиёевке және өзбек халқына алғысымды білдіремін», – деді ол.

Президент аталған нысанды қазақ-өзбек халықтары ынтымағының тарихи символы екенін атап өтіп, мешітті «Мирамон ата мешіті» деп атауды ұсынды.

«Қос халқымыз шешімді қолдайтынына еш күмән жоқ. Себебі осы қасиетті нысан біздің арамыздағы мәңгі достыққа қызмет ететініне сенімдіміз» деді Тоқаев.

Миромон...

Қазақстандағы «Жайлы мектеп» жобасына жауапты Samruk-Kazyna Construction компаниясының 2025 жылғы түсімі 14,5 млрд теңгені құрады. Бұл 2024 жылғы көрсеткішпен (21,2 млрд теңге) салыстырғанда 31,6%-ға аз.

Түсімнің азаюымен қатар таза пайда да төмендеген. Компания бір жыл ішінде 6,5 млрд теңге пайда тапты, бұл 2024 жылғы 8,57 млрд теңгеден 24,6%-ға төмен.

Сонымен қатар, компанияның дивиденд төлеуге жұмсаған қаражаты да азайған. Егер 2024 жылы бұл мақсатқа 7,9 млрд теңге бағытталса, 2025 жылы төлем көлемі 3,4 млрд теңгеге дейін түскен.

Ал қарыздарды өтеуге 15,97 млрд теңге жұмсалды. Жыл соңындағы жағдай бойынша компанияның бөлінбеген пайдасы 44,8 млрд теңгені құрап отыр.

«Жайлы...

Алматыға келіп, санкцияны айналып, банк картасын ашпақшы болған шетелдік азамат 10 күнге қамалды. Ол қоғамдық орында дөрекі, былапыт сөйлеп, қоғамдық тәртіп туралы ел заңнамасын бұзды деп хабарлады Алмалы аудандық полициясы.

Шетелдік азаматшаға қатысты әкімшілік іс қозғалып, материалдар сотқа жіберілген. Алматы қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының шешімімен құқық бұзушы 10 тәулік мерзімге әкімшілік қамауға алынды.

Мәселенің мән-жайы

Көрші елдің азаматшасы Қазақстанға келіп, санкцияны айналып, төлем картасын алмақшы болады. Бірақ елдегі банктерде шетелдіктерге карта беру тәртібі қатаңдатылғандықтан, ойға алғаны іске аспайды.

Төлем картасын алу қиынға түскеніне ашуланған азаматша парақшасына видео жариялады. Ол жерде былапыт сөздер де қолданған.

15 мамырда түстен кейін Түркістан қаласында Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммиті басталды. Оған ұйымға мүше бес елдің президенттері қатысып жатыр.

Әзербайжан президенті Ильхам Әлиев, Қырғызстан президенті Садыр Жапаров, Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиеёв және Түркия президенті Режеп Ердоған түркі форумына арнайы келді. Олардың бәрін Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев шақырды.

Ұйымға бақылаушы екі ел – Мажарстан мен Түркіменстан арнайы өкілдерін жіберді.

Саммит Түркістандағы Конгресс-Холл ғимаратында өтіп жатыр. Форумның басты тақыры – «Жасанды интеллект және цифрлық даму».

Айтулы жиыннан ақпарат тарату үшін бұқаралық ақпарат құралдарының 500-ге тарта өкілі қауіпсіздігі күшейтілген Түркістан...

Алматыда жедел жәрдем қызметкерінің сексуалдық сипаттағы қысым көрсеткені туралы шағым тексеріліп жатыр.

Алматы қаласы Жетісу аудандық полиция басқармасы әлеуметтік желілерде қызға қатысты заңға қайшы әрекеттер туралы жарияланымға қатысты тексеру жұмыстарын бастаған.

«Тексеру іс-шаралары аясында оқиғаның барлық мән-жайы жан-жақты әрі объективті түрде анықталып, қатысы бар тұлғалардың әрекеттеріне құқықтық баға беріледі. Келтірілген деректер расталған жағдайда заңнамаға сәйкес тиісті шаралар қабылданатын болады», – делінген хабарламада.

Полиция департаменті мұндай фактілердің ерекше бақылауда болатынын айтты. Себебі бұл азаматтардың құқықтары мен жеке басына қол сұғылмаушылықты қорғауға тікелей қатысты.

Қыздың айтуынша, оқиға 14 мамырға қараған түні болған.

Threads желісіндегі жазба авторының сөзінше...

Алматыда жол апаты болмастан бұрын қауіпті жүргізушіні анықтай алатын жасанды интеллект жүйесі таныстырылды. Бұл туралы Sergek Group баспасөз қызметі хабарлады.

Компания мәліметінше, Sergek AI платформасының камералары тек жазбайды, сонымен бірге сол сәтте не болып жатқанын түсініп, есептеп отырады. Жүйе жүргізушінің қалай жүретінін бақылап, оның «мінезін» анықтайды. Егер ол жиі жылдамдықты асырып, жолақтарды қауіпті түрде жиі ауыстырса, жүйе мұны ескеріп, апат болу қаупі бар деп алдын ала сигнал береді.

«Сонымен қатар жасанды интеллект жолдың қауіпті учаскелерін анықтайды. Кейбір жол учаскелерінде ресми ереже бұзушылық тіркелмесе де, көліктердің қозғалыс тәсіліне қарап, ол жерде апат болу қаупі жоғары...

Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2026 жылғы қаңтар-сәуір айларының қорытындысы бойынша Қазақстанда мұнай және газ өндіру, сондай-ақ негізгі мұнай өнімдерін шығару құлдыраған.

Алматыда көлік жуатын орындарға суды қайтара пайдалану жүйесі де енгізіле бастады. Яғни көлік жуғанда қолданған суды бірден төгіп тастамай, арнайы тазарту арқылы қайта қолдану технологиясы орнатылады. Қала бойынша 162 осындай жүйе бар деп хабарлады әкімдік.

Барлық көлік жуатын жерлерде есептегіш құрал бар, ол автоматты түрде су пайдалануын есептеп отырады. Осы жылы бірінші мамырдағы есеп бойынша, талапқа сәйкес келмеген осындай көлік жуатын 146 орынның қызметі тоқтатылған.

«Көлік жуатын орындардағы суды қайтара қолданатын жүйелер ресурсты тұтынуды және қалалық жүйеге түсетін жүктемені айтарлықтай азайтады. Сондықтан бұл бағыттағы бақылау жалғасады», – дейді Энергетика және сумен жабдықтау басқармасының басшысы Нұрбақыт Серікбай.

Нұрсұлтан Назарбаевтың немересі Нұралы Әлиев әжесі Сара Алпысқызының рухани мұрасын халықаралық аренаға шығармақ.

Әңгіме кезінде Қазақстанның барлық мектептерінде оқытылған «Өзін-өзі тану» пәні туралы болып отыр.

«Бізде «Өзін-өзі тану» деген сабақ болды. Оны менің әжем Сара Алпысқызы енгізген. Шындығында, өзін-өзі тану пәні керемет әсер берді. «Менің өмір жолым осы сабақтан басталды» деген адамдар көп кездесті.  Өкінішке орай, бұл пәнді мектеп жүйесінен қысқартып тастады. Мен бұл сабақты халықаралық аренада ілгерілетуді көздеп отырмын», – деді Нұралы Әлиев.

Айта кететін жайт, «Өзін-өзі тану» пәні Қазақстан мектептерінің міндетті бағдарламасына 2010–2011 оқу жылында енгізілген болатын.

Бағдарламаны Сара Назарбаева бастамашы...