Жаңалықтар

Өткен аптада жасанды интеллект министрі Жаслан Мәдиев Тоқаевқа отандық CryptoPay жүйесін таныстырып, алғаш рет криптовалютамен төлем жасады. Бүгін жасанды интеллект вице-министрі Бахтияр Мұхаметқалиев криптотөлем қалай жүзеге асқанын түсіндіріп берді.

Оның айтуынша, бұл бағытта еліміздегі Binance Kazakhstan мен Alatau City Bank бірлесе жұмыс істейді. Бұл барлық операцияны ашық көруге мүмкіндік береді.

«Осы Binance Kazakhstan қазір Alatau City Bank-пен бірге жұмыс істейді. Егер сіз криптовалютамен төлем жүргізсеңіз, барлық транзакцияны анық көресіз», – дейді ол.

Вице-министр Қазақстанда криптотөлемдер айналымының ашық болғаны мемлекет үшін маңызды екенін, себебі бүкіл әлем осы бағытқа бет бұрып жатқанын атап өтті.

27 сәуірде Швецарияда Өзбекстанның бұрынғы президентінің қызы Гүлнара Каримоваға қарсы сот басталды. Бұл туралы Reuters хабарлайды.

Экс-президент Ислам Каримовтың қызына пара алды, «The Office» («Кеңсе») деп аталатын қылмыстық ұйымды басқарды деген айыптар тағылды. Іс 20 жыл бұрын басталған.

Осы іс бойынша швейцариялық жеке Lombard Odier банкіне де айып тағылды. Қаржы мекемесі қылмыстан түскен ақшаны заңдастырды деген күдікке ілігіп отыр.

Тергеу нұсқасы бойынша, Каримова басқарған «The Office» 2005-2013 жылдар аралығында Швейцариядағы шоттарға жүздеген миллион доллар жолдаған.

Lombard Odier банкі Женева қаласында орналасқан. Оның бұрынғы бір қызметкері Каримованың қылмысынан түскен қаражатты жасыруға көмектесті деп айыпталып жатыр.

Гүлнара қазір Өзбекстанда түрмеде...

Осы жылы Қазақстанға келетін венчурлық инвестиция көлемі 400 млн долларға жетуі мүмкін. Бұл өткен жылмен салыстырғанда екі есе артық. Алматыда өткен Gitex AI Kazakhstan форумында MA7 қорының басшысы Мұрат Әбдірахманов осындай болжам жасады.

Оның сөзінше, Alem.ai қоры іске қосылып, нарыққа инвестиция жасай бастауы салаға үлкен драйвер болмақ.

«Біз Қазақстандағы венчурлық инвестиция көлемі 400 млн долларға дейін өседі деп болжап отырмыз. Бұл көрсеткіштің екі есе өсуіне соның ішінде GITEX-тің де септігі тиеді. Бізде Alem.ai қоры жұмыс істей бастады, сол арқылы нарыққа шамамен 130 млн доллар инвестиция құйылады», – деп атап өтті Әбдірахманов.

Одан бөлек шетелдік инвестиция...

2026 жылғы Бейжің автосалонында Mazda компаниясының аға атқарушы директоры Тору Накадзима сөз сөйледі.  

Ол электрлендіру дәуірінде Mazda табысты жұмыс істеуге толық дайын екенін және брендтің болмысы бұзылмайтынын айтты. Бұл туралы Carnewschina хабарлады.

Алғашқы қадам сәтсіз шықты

Оның сөзіне қарағанда, Mazda Қытайда іштен жану қозғалтқышы бар дәстүрлі көліктерден гөрі жаңа энергия көздеріндегі (NEV) көліктерді көбірек сататын алғашқы бірлескен кәсіпорын болуды көздеп отыр. Бірінші тоқсанда Қытайдағы сатылымның 47%-ы осы санатқа тиесілі болған.

Mazda дәстүрлі түрде поршеньді және роторлы іштен жану қозғалтқыштарымен танымал. Электромобильдер бағытына тек енді ғана қосылды. Компания өзінің алғашқы электр көлігі MX-30 моделін 2019 жылы...

Елде зорлық-зомбылық, қатігездік пен буллингке ұшыраған балаларға көмек көрсетуге қатысты жаңа ереже бекітілді. Енді балаларға қатысты зорлық немесе буллинг туралы ақпарат уәкілетті органдарға 1 сағат ішінде жіберілуге тиіс. Бұл туралы Оқу-ағарту министрлігі хабарлады.

Жаңа тәртіп «Құқық бұзушылықтың алдын алу туралы» заң аясындағы бірлескен бұйрықта бекітілді. Бұйрық бойынша әр мекеменің нақты міндеті болады және олар бірлесіп жұмыс істеуге міндеттеледі. Әрбір жағдайға кейс-менеджер – арнайы маман бекітіледі. Ол баланың құқығы толық қалпына келгенше, барлық жұмысты үйлестіріп, баланы қолдайды.

Көмек көрсету жолдары қандай?

Биылдан бастап Алматы IT орталыққа айналады. Алматы әкімінің орынбасары Олжас Смағұлов GITEX AI Kazakhstan саммитіне орай ұйымдастырылған брифингте жоспарын таныстырды.

«Қазақстанда құрылған әрбір үшінші IT-стартап Алматыда жасалған. Яғни бұл жағынан потенциалымыз өте үлкен. Бірақ қазір олар шашыраңқы жұмыс істейді. Біз, Алматы әкімдігі, үйлестіруші ретінде сол компаниялардың барлығын бір экожүйеге жинауды мақсат етіп отырмыз», – деді Алматы қаласы әкімінің орынбасары.

Жаңа Almaty AI-Hub ашылады

Смағұловьың сөзінше, әкімдік қаладағы АІ жүйені дамыту үшін толыққанды IT-хаб және IT-парк құруды көздеп отыр. Алматы AI-Hub осы жылы қарашада ашылады деп жоспарланған. Оның аумағы 10 мың шаршы метрге дейін...

2026 жылдың алғашқы тоқсаны отандық шағын және орта бизнес үшін ауыр сынақпен басталды. Салық заңнамасындағы соңғы өзгерістерден кейін, әсіресе, арнайы салық режимімен (АСР) жұмыс істейтін кәсіпкерлердің табысы күрт төмендеп, айналымы 30–40 пайызға азайып кеткен.

Бұл туралы «Ақ жол» партиясының төрағасы, Мәжіліс депутаты Азат Перуашев Қарағандыда өткен бизнес өкілдерімен кездесуден кейін мәлімдеді.

Халық қалаулысының айтуынша, қазіргі таңда В2В сегментіндегі жағдай өте күрделі. Бұған басты себеп – жаңа Салық кодексіндегі шектеулер.

Жаңа ереже бойынша, ірі және орта компанияларға ҚҚС (қосылған құн салығы) төлемейтін, жеңілдетілген декларациямен жұмыс істейтін кәсіпкерлерден сатып алған тауарлары мен қызметтерін шығыс ретінде есепке...

Алматы қалалық полициясы Желтоқсан оқиғасына қатысушыларды әлеуметтік желілерде тілдеген қала тұрғынының үстінен қылмыстық іс қозғады. Виолетта Паршина есімді тұрғын Threads-те желтоқсаншыларды «ауылдан шыққан мәмбеттер» деп сипаттаған.

Полицияға түсті

Әлеуметтік желі қолданушылардың шамына тиген жазба 2025 жылғы 15 желтоқсанда жарияланған. Паршина іс қозғауға негіз болған пікірін 1986 жылғы оқиға туралы видео астына қалдырған.

Алайда қылмыстық іс содан бері шамамен бес ай өткеннен кейін ғана қозғалып отыр.

«Осы оқиға бойынша қылмыстық іс қозғалды. П. есімді азамат анықталып, полицияға жеткізілді. Қазір оның әрекетіне Қазақстан заңнамасына сай құқықтық баға беріліп жатыр», – деп хабарлады Алматы қалалық полиция департаменті.

Ресей билігі Қырғызстан азаматы – бұрынғы КТРК басшысы Илим Қарыпбековке елге өмір бойына кіруге тыйым салды.

Бұл туралы ол әлеуметтік желідегі парақшасында хабарлады.

Оның айтуынша, соңғы рет Ресейге 2021–2022 жылдары барған. Биыл маусым айында альпинизм федерациясының вице-президенті ретінде «Жеті шың» жобасы аясында Ресей аумағында орналасқан Эльбрус тауына тур ұйымдастыруды жоспарлаған.

Мәскеуде ұсталды

Қарыпбеков бірнеше күн бұрын турист ретінде Мәскеуге барғанын айтты. Оның сөзінше, әуежайда оны шамамен екі сағат ұстап, қосымша тексеріс жүргізілген. Кейін қалада екі-үш күн болып, театрлар мен музейлерді аралаған.

Алайда елден шығар кезде оны қайта тексеріп, бірнеше сағат бойы сұраққа тартқан. Соңында ФСБ тарапынан ресми...

Қазақстанда ойын мекемелерінің, букмекерлік кеңселер мен тотализаторлардың жұмыс ережелеріне өзгерістер енгізілді. Тиісті бұйрыққа Туризм және спорт министрі 2026 жылғы 20 сәуірде қол қойды.

Ойын бизнесінің жұмысына қандай ережелер енгізіледі?

Жаңа ережеге сәйкес, казинолар мен букмекерлер құмар ойын ойнауына ресми түрде тыйым салынған азаматтарға рулетка айналдыртып, бәс тіктірмеуі тиіс.

Егер солардың ақшасын алып, бәс тігуіне мүмкіндік берсе, казино мен букмекер де жауапқа тартылмақ. 2024 жылы шенеуніктер, бюджеттік ұйым басшылары мен әскерилердің құмар ойын онауына тыйым салынған.

Бұл ереже казино мен ойын автоматтары залдарына, сондай-ақ букмекерлік кеңсе мен тотализаторларға да қолданылады. Қосымша ережелер...

Қазақстандық қаржыгер Ғалым Құсайынов доллардың әлсіреп, теңгенің нығаюына мұнай бағасының көтерілуі ғана әсер етіп жатқан жоқ деп есептейді. Сарапшы валюта нарығындағы елеулі өзгеріс себебін Қазақстанның сыртқы қарызының еселеп артуымен түсіндірді.

Теңге неге нығайды

Экономика, банк саласы, инвестиция және валюта нарығына қатысты ой-пікірін телеграм-арнасына жаралап жүрген Ғалым Құсайынов төл теңгенің нығаюы туралы ерекше гипотеза ұсынды.

«Теңгенің нығаюы сыртқы қарыздың рекордтық өсіміне және заңды тұлғаларға валюта сатып алуға енгізілген шектеуіне байланысты», – деп жазды сарапшы.

Ол гипотезасын дәлелдеу үшін нақты мәліметтер келтірді. Мәселен, Ұлттық банк дерегінше, 2026 жылғы 1 қаңтарда Қазақстанның сыртқы қарызы 181,8 млрд долларға жетті. Берешек бір...

Соңғы уақытта әлеуметтік желі мен БАҚ беттерінде қазақтың біртуар ақыны, Халық жазушысы Мұхтар Шахановтың есімін ұлықтау мақсатында Алматыдағы ірі көшелердің біріне есімін беру туралы ұсыныстар жиі айтылып жүр. Алайда бұл бастаманың жүзеге асуына қатысты заңдық кедергілер мен арнайы процедуралар бар.

5 жылдық мерзім

«Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Заңының 25-бабы, 5-тармағында нысандарға есім берудің қатаң тәртібі жазылған. Бұл бап жылдар бойы (2013, 2017, 2019 және 2021 жылдары) бірнеше рет толықтырылып, жетілдірілді.

Заңның қазіргі нұсқасы бойынша аса көрнекті мемлекет және қоғам қайраткерлерінің… есімдерін қайтыс болған күнінен бастап кемінде бес жыл өткен соң беру» міндетті.

2026 жылдың наурыз айында Қазақстанның валюта айырбастау пункттерінде Ресей рубліне деген сұраныстың айтарлықтай жанданғаны байқалды. Бірінші несие бюросының жазуынша, Ресей валютасын таза сату көрсеткіші (сатып алу мен сату арасындағы айырмашылық) 7,4 млрд теңгені құрады. Бұл көрсеткіш ақпан айымен салыстырғанда 7 есе көп.

Айта кетерлігі, осыған дейін рубльге деген таза сұраныс 14 ай бойы тұрақты түрде теріс мәнде болған. Яғни, халық рубльді сатып алғаннан көрі, айырбастау пункттеріне өткізуді жөн көрген. Алайда наурыз айында бұл тренд өзгеріп, сатып алу көлемі сату көлемінен қайта басым түседі.

Валюта бағамдарының динамикасы қандай?

Нарықтағы мұндай белсенділікке рубль...

Алматы облысында зорланған 15 жастағы қыздың ісінде екі адам қамалып, 6 адам тергеуге алынды.

Бұл туралы Kursiv.Media-ға адвокат Инга Иманбай хабарлады. Қазіргі таңда екі күдікті екі айға қамауға алынған.

Сең қозғалды

Алты күдіктінің үстінен тергеу амалдары жүргізіліп жатыр.

«Баспасөз мәслихатынан кейін іске ерекше назар аударылды. Тергеуші ауысты. Арнайы тергеу тобы құрылды. Тергеу жұмыстары жүріп жатыр. Тиісті сараптамалар тағайындалу үстінде», – деді Инга Иманбай.

Адвокат қалған ақпараттар тергеу құпиясына жататынын алға тартты.

Полиция уәжі

Айта кететін жайт, баспасөз мәслихатынан кейін іле-шала Алматы облыстық полициясы да іс бойынша 19 наурызда қылмыстық іс қозғалғанын хабарлаған еді.

Солтүстік Қазақстан облысында 13 су айдынын балық шаруашылығына бергелі жатыр, аталған мақсатты жүзеге асыру үшін конкурс жарияланды.

Петропавл.news хабарлауынша, көлдерді кәсіпкерлерге 10 жыл мерзімге пайдалануға беру жоспарланып отыр. Мұны Есіл өңіраралық бассейндік балық шаруашылығы инспекциясы жария еткен.

Конкурс 5 мамыр күні сағат 10:00-де e-qazyna электрондық платформасында өтеді. Қатысушылар өтінімдерді электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) арқылы онлайн түрде тапсыруы қажет.

Қандай көлдер ұсынылды

Тізімге облыстың бірнеше ауданындағы су айдындары енгізілген:

Қызылжар ауданы:
– Исаково көлі – 33,6 га;
– Каменное көлі – 164,6 га.

Айыртау ауданы:
– Арықбалық тоғаны – 25 га;
– Логовое көлі – 80 га.

Жамбыл ауданы:
– Щитово көл...

Астана мен Алматыда азаматтардың жеке деректерін заңсыз сатып келген қылмыстық топ ұсталды. ҰҚК жүргізген операция барысында күдіктілер деректер қорын коллекторлар мен микроқаржы ұйымдарына сатып отырғаны анықталды.

Азаматтардың жеке дерегі қалай сатылған?

Қылмыстық іс фигуранттары заңсыз жолмен алынған ақпаратты интернет желісінде сатып жүрген.

Сатып алушылар қатарында микроқаржы және коллекторлық ұйымдардың кейбір өкілдері, сондай-ақ жеке тұлғалар болған.

Тінту барысында компьютерлік техника, электрондық ақпарат тасымалдағыш, ірі көлемде ақша және өзге де заттай дәлелдемелер тәркіленді.

«Қылмыстық кодекстің 147, 208 және 210-баптары бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру жүргізіліп жатыр. Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабының 1-бөлігіне сәйкес өзге ақпарат жария етуге жатпайды», –  деп...

АҚШ президенті Дональд Трамп кезекті эмоциялық шешіммен командасына Испанияны Солтүстік Атлантикалық одақтан шығару мәселесін қарастыруды тапсырған. Алайда саясаттанушы Иван Мезюхоның пікірінше, заңдық тұрғыдан бұл әрекетті іске асыру мүмкін емес.

НАТО жарғысында мүшеліктен мәжбүрлі түрде айыру туралы ешқандай тармақ қарастырылмаған. Солтүстік Атлантика шартының 13-бабына сәйкес, мемлекет блок құрамынан тек өз еркімен шыға алады. Демек, АҚШ-тың қолында Испанияны одақтан қуып шығатын ешқандай заңды тетік жоқ.

НАТО-ның ұжымдық құрылымы және АҚШ-тың мүмкіндіктері

Вашингтон ұйымда жетекші рөл атқарып, негізгі келісімшарттарды сақтаушы тарап болғанымен, НАТО – ресми түрде ұжымдық әскери-саяси блок. Сарапшының түсіндіруінше, мұндағы барлық маңызды шешімдер бір елдің еркімен емес, орта...

«Ашық НҚА» порталында зейнетақы жинағын мерзімінен бұрын алу шегін көтеруге қатысты жобаны жария талқылау аяқталды. Алайда ұсынылған құжат халықтың қолдауын таппай, қатты сынға ұшырады.

Талқылауға қатысушылар жүйенің ашық еместігін және Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының инвестициялық табысы тым төмен екенін алға тартты. Мәселен, инфляция деңгейі 12% болған тұста, қордың табыстылығы небәрі 7% деңгейінде қалып отыр.

Салымшылардың талабы мен министрлік уәжі

Қазақстандықтар қазіргі шекті көрсеткіштерді 2026 жылдың соңына дейін өзгеріссіз қалдыру және өтпелі кезең енгізуді талап етіп отыр. Ал Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі шектеулерді жастардың қаржыны жаппай алуымен түсіндіреді.

Айта кетерлігі, үкімет қаулысының жобасында зейнетақы...

Шымкентте мобильді қосымша арқылы жасырын жұмыс істеген интернет-казино анықталды. Заңсыз ойын бизнесінің жалпы ақша айналымы 557 млн теңгеден (1 млн доллар) асқан.

Қаржы мониторингі агенттігінің мәліметінше, қылмыстық схеманы іске асыру үшін Шымкент тұрғыны покер ойнауға арналған (Техас холдем) мобильді қосымшаны пайдаланған. Онда «Vendetta» және «AMG600L» атты ойын клубтары құрылып, «Nomad» желісіне біріктірілген.

Клубтар тәулік бойы жұмыс істеп, Қазақстаннан бөлек Өзбекстан мен Қырғызстан елдерінен ойыншыларды тартқан. Клиенттердің санын көбейту үшін түрлі бонустар мен ынталандыру жүйесі қолданылған.

Қылмыстық схема қалай жүзеге асты?

Агенттік мәліметінше, ойыншылар өз есепшоттарын банк шоттарына ақша аудару арқылы толтырып, соның негізінде ойынға қатысуға мүмкіндік беретін «фишкалар» алған.

Ұтқан жағдайда...

Сәуір айының басынан бері мамандар Каспий теңізі аумағында 20 жер сілкінісін тіркеп отыр.

Әзербайжан Ұлттық ғылым академиясының Республикалық сейсмологиялық қызмет орталығының мониторинг деректеріне сәйкес, сәуір айының басынан бастап бүгінгі күнге дейін Каспий теңізінде 20 жер сілкінісі тіркелген.

Соңғы жерасты дүмпуі 26 сәуір күні жергілікті уақыт бойынша 22:09-да болды. Магнитудасы – 4,3. Ошақ 74 шақырым тереңдікте орналасқан.

Гипоорталықтың координаттары: 40°2′24″ солтүстік ендік және 51°36′0″ шығыс бойлық.

Эпицентрі Ақтаудан шамамен 405 шақырым жерде болған.

Мұның алдында Каспий теңізінде бір күнде үш рет жер сілкінгені белгілі болған еді.

Танымал заңгер Мейірман Шекеев әлеуметтік желіде қазақтың біртуар ақыны, қоғам қайраткері, марқұм Мұхтар Шахановқа қатысты ауыр сөздер айтқан блогерді жауапқа тартпақ. Заңгердің айтуынша, бұл әрекет жеке тұлғаны ғана емес, тұтас ұлтты қорлап тұр.

Блогер не деді?

Әлеуметтік желіде «Мамбетадор» атты пайдаланушы Алматыдағы Розыбакиев көшесінің атауын Мұхтар Шахановтың құрметіне өзгерту туралы ұсынысқа шүйліккен. Блогер өз жазбасында:

«Розыбакиев көшесін не үшін Шахановқа беруіміз керек? Желтоқсандағы бандиттерді ақтап шыққан баз біреу үшін бе?», – деген мазмұнда пікір білдірген.

Бұл мәлімдеме желі қолданушыларының наразылығын тудырды. Әсіресе, 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасына қатысушыларды «бандит» деп атауы қоғамда үлкен резонанс тудырды.

Экс-президент Нұрсұлтан Назарбаевтың екінші әйелі Әсел Исабаева Астанадағы сән көрсетілімдерінің біріне барып, көпшілік алдына шықты.

Исабаевамен бірге түскен суретін шараға барған әйгілі гимнастшы, Қазақстан гимнастика федерациясының президенті Әлия Юспуова салды. Желідегі оқырмандар Исабаеваның сыртқы бейнесін, киім киюдегі «биік талғамын» талқылап жатыр.

Исабаева бұған дейін мұндай қоғамдық шараларға жиі шықпайтын, медиада танымал емес. Оның инстаграмда жеке парақшасы бар, бірақ оқырман саны мыңға да жетпейді. Парақшаның өзі жабық.

Әсел Исабаева қатысқан шара – тележүргізуші, кәсіпкер Динара Сәтжанның сән үйі ұйымдастырған көрсетілім. Шара Kazakhstan Fashion Week сән апталығы аясында Астанадағы Ұлттық музейде өтті.

Жиынға барған қонақтар арасында опера әншіс...

Әкім Асайын Байханов басқаратын Павлодар облысында маса мен шыбын-шіркейге қарсы ауқымды өңдеу жұмыстары басталды. Өңір басшысы оны «шіркейге қарсы күрес стратегиясы» деп сипаттады. Осы мақсатқа 13,6 млрд теңге бөлгені мәлім.

Шіркеймен күрескен Байханов

Естеріңізге сала кетейік, 2026 жылғы ақпанның басында Kursiv.Media осы облыста масаға қарсы күмәнді тендерді кәсіби палуанның клининг фирмасы жеңіп алғаны туралы жазған.

Миллиардтар игеріле бастапты, өңір әкімдігі шыбын-шіркейге қарсы ауқымды науқан басталғаны туралы көлемді материал жариялады. Кішкентай жәндіктермен күрестің бел ортасында әкім Асайын Байхановтың өзі жүр.

Әкімнің шіркейге қарсы күрес стратегиясы

Әкімдік таратқан мәліметке қарағанда, шағын он ұшақ Павлодар маңындағы Атамекен кентіне...

Жанжалдан кейін қызметтен кеткен Серік Сәпиевтің орнына Нұркен Нұратов Қарағанды облысы дене шынықтыру және спорт басқармасы басшысы болып тағайындалды. Бұл туралы Туризм және спорт министрлігі хабарлады.

Ресми ақпаратқа сәйкес, өңірлік спорт басқармалары басшыларын тағайындау жөніндегі комиссия отырысы өткен. Жиында спорт басқармасы басшысы қызметіне ұсынылған кандидатуралар қаралды.

Нәтижесінде Алматы облысының олимпиадалық резерв даярлау орталығының басшысы Нұркен Нұратовтың кандидатурасы мақұлданды.

Айта кетейік, кандидаттарды жергілікті атқарушы органдар ұсынады.

Сәпиев төңірегінде дау

2026 жылдың 3 ақпанында Серік Сәпиев Қарағанды облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы басшысы қызметінен босатылды.

Оған дейін бокстан Олимпиада чемпионы орынбасары болған Дәурен Есімханов ұрып-соқты деген ақпарат...