Жаңалықтар

30 қазанда Түркия астанасы Анкарада Түркі мемлекеттері ұйымының XIII саммиті өтеді. Кездесуге ұйымға мүше мемлекеттердің басшылары қатысады. Саммитте сауда, инвестиция, көлік, энергетика және экономикалық ынтымақтастық мәселелері талқыланбақ.

Осыған байланысты Kursiv Media түркі мемлекеттерінің экономикасы көлемі жағынан бір-бірінен қаншалықты ерекшеленетінін салыстырып көрдік.

Түркияның экономикасы қалған елдерден әлдеқайда үлкен

Халықаралық валюта қорының 2026 жылғы қазандағы World Economic Outlook болжамына сәйкес, алты түркі мемлекетінің жиынтық номиналды ЖІӨ-сі шамамен 2,6 трлн доллардан асады. Оның негізгі бөлігін Түркия экономикасы қалыптастырады.

Freedom Holding Corp. еншілес компаниясы Freedom Lab арқылы Қазақстанда автожолдарды бақылайтын интеллектуалды жүйені дамытуға 112 млрд теңгеден астам инвестиция құяды. Жоба аясында қолданыстағы 85 автоматты өлшеу станциясы жаңғыртылып, тағы 135 жаңа станция іске қосылады. Тиісті келісімге Көлік министрлігімен Шымкентте өткен Қазақстанның IX жаһандық инвестициялар жөніндегі дөңгелек үстелінде қол қойылды.

Жүйе жүк көліктерін бақылауға мүмкіндік береді

Автожолдарды бақылайтын интеллектуалды жүйе (АЖБИЖ) көлік құралдарының салмағы мен габариттерін автоматты түрде өлшеп, осьтерге түсетін жүктемені бағалайды. Жиналған деректер бірыңғай платформада сақталып, талданады және мемлекеттік ақпараттық жүйелермен алмасылады.

Жоба аясында станциялардың жұмысын үйлестіретін бірыңғай оператор белгіленеді. Компанияның мәліметінше, жүйе құқық бұзушылықтарды тіркеуге қажетті деректерд...

29 қазанда өткен үкімет отырысында премьер-министр Олжас Бектенов «Самұрық-Энерго» басқарма төрағасын неге жұмыстан босатқанын айтты, деп жазады Kursiv.Media.

«Жаңа өндіріс ошақтарын іске қосуға, құрылыс мерзіміне өз дәрежесінде бақылау жасамағаны үшін кеше «Самұрық-Энерго» АҚ басқарма төрағасы Қайрат Мақсұтовты қызметінен босату туралы шешім қабылданды. Оған бірнеше рет ескерту жасаған, бірақ ол еш қорытынды шығармады. Сондықтан кеше президент тарапынан қатаң сын айтылды, артыншы тиісті шешім қабылданды», – деді Бектенов.

Осыдан кейін премьер Энергетика министрлігіне «Самұрық-Қазына» қорымен бірге инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруды жеделдетуді тапсырды.

28 қазандағы жолдауында Тоқаев елде өндірілетін электр энергиясының көлемі жеткіліксіз екенін...

Жанболат Найзабеков Мадияр Серікбаев сахнада ойнап жатқанда анасы қайтыс болғанын айтты, деп хабарлайды Kursiv.Media.

«Өнер қырандары» театрының актерлері қаралы хабарды оған естіртпеуге бел буған. Жанболат Найзабеков бұл ауыр қаза туралы Аман Тасығанға берген сұхбатында баяндап берді.

«Мадияр анасының қабірінің басына келіп тұрған баланы ойнап жатыр. «Анашым, кешірші» деп. Мына жақта менің телефоным шырылдауда. Мәкеңе әпкесі қоңырау шалып жатыр. Телефонын көтерсем, «мамадан айырылып қалдық», – дейді. Екі сеанс бойы айтпадық. Сағат онда концерт бітті. Мәкең келіп, гримеркада бетін сүртіп жатыр. Мұндай жаңалықты ол да күткен жоқ», – деді Жанболат Найзабеков.

Актердің айтуынша, Мадияр Серікбаевтың анасы қатты ауырған...

Астанада есірткі таратты деген күдікпен екі шетелдік азамат ұсталды. Арнайы операция барысында олардың автокөлігінен ірі көлемдегі есірткі заттары табылды, деп хабарлайды  Kursiv.Media Polisia.kz-ке сілтеме жасап.

Астанада жедел-іздестіру іс-шаралары барысында тыйым салынған заттарды заңсыз сақтап және таратты деген күдікпен 21 және 37 жастағы екі шетел азаматы ұсталды.

«Тексеру барысында күдіктілер мінген Changan автокөлігінің салонынан чемодан табылды. Оның ішінен есірткі затына ұқсас зат салынған үш пакет, сондай-ақ сұйық консистенциядағы заты бар, капсулаларға бөлініп салынған заттар анықталды. Аталған заттардың да есірткіге жататыны көрсетілген», – делінген хабарламада.

Бұдан бөлек, ұсталғандардың бірінің сөмкесінен де осыған ұқсас...

Solidcore Resources plc компаниясының Директорлар кеңесі Солтүстік Қазақстан облысындағы «Сырымбет» қалайы-мыс кен орнын игеруге қатысты түпкілікті инвестициялық шешімді бекітті, деп хабарлайды Kursiv.Media.

Жобаның басты инвесторы – AIX биржасында тіркелген Solidcore (үлесі 55%), ал оның серіктесі – Lancaster Group (үлесі 45%).

Жоба операторы ретінде Solidcore құрылыс жұмысын 2026 жылдың үшінші тоқсанында бастап, өндірістік кешенді 2029 жылдың екінші жартысында іске қосуды жоспарлап отыр. Ал 2030 жылы кен орны жобалық қуатқа толық шықпақ.

Жобаның бастапқы капитал шығыны 468 млн АҚШ долларын құрайды және бұл қаражаттың шамамен 60%-ы тікелей Қазақстан экономикасында игеріледі. Жоба банк қарызы мен құрылтайшылардың өз капиталы есебінен қаржыландырады...

Синоптиктер қазан айының соңында елде ауа райы қандай болатынын жариялады. Оған сәйкес, 29, 30 және 31 қазанда ел тұрғындарын жылы ауа райы күтіп тұр, деп хабарлайды Kursiv.Media.

«Қазан айының соңғы күндері Қазақстанның батыс бөлігінің тұрғындарын жылы әрі қолайлы ауа райы күтіп тұр. Бұл өңірде ауа райын ауқымды антициклон қалыптастырады», – делінген хабарламада.

Ал еліміздің солтүстігі мен шығысында, сондай-ақ оңтүстік облыстардың таулы аудандарында атмосфералық фронттардың әсерінен жауын-шашын күтіледі.

Түнгі уақытта еліміздің басым бөлігінде ауа температурасы 0°С-тан төмен болады. Күндіз елдің солтүстігінде, шығысында және орталығында ауа температурасы 0…+5°С-тан +5…+10°С-қа дейін құбылады. Ал республиканың батысы мен...

Алматының Алмалы ауданында Қарасай батыр көшесінің бойындағы аллеяны абаттандыру жұмыстары жалғасып жатыр. Жоба нәтижесінде қала орталығындағы бірнеше сквер, соның ішінде «Қарағайлы» саябағы жаяу жүргіншілер жолы арқылы жалғанады деп жазады Kursiv Media.

Аллеяны жаңарту жұмыстарының алғашқы кезеңі 2025 жылы аяқталған. Ол кезде Абылай хан даңғылынан Наурызбай батыр көшесіне дейінгі аумақ ретке келтірілді. Биыл жұмыстар Наурызбай батыр көшесінен Масаншы көшесіне дейінгі 500 метрден астам учаскеде жүргізіліп жатыр.

Жобаның негізгі міндеттерінің бірі – бұрын мейрамхананың жазғы террасасы орналасқан жердегі жаяу жүргіншілер жолын қайта ашу. Әкімдікпен келіссөздерден кейін мекеме иелері жүргіншілердің еркін қозғалысына кедергі келтірген құрылымды алып тастаған. Енді тұрғындар бұл аумақтан...

Қазақстанда педагогтер толтыруға міндетті құжаттар саны 25-тен 5-ке дейін қысқаруы мүмкін. Сонымен қатар, мектептерде қолданылатын 70-тен астам цифрлық жүйені біріктіру жоспарланып отыр. Бұл туралы Үкімет отырысында оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова мәлімдеді.

Мұғалімдер қандай құжаттарды толтырады

Министрдің айтуынша, 2020 жылы бекітілген №130 бұйрыққа сәйкес, педагогтер 25 құжат жүргізуге міндетті. Енді министрлік бұл тізімді беске дейін қысқартуды көздеп отыр.

«Педагогтердің кәсіби қызметіне тән емес жүктемесін азайту және олардың қоғамдағы мәртебесін нығайту мәселесі өте өзекті», – делінген баяндамада.

Қысқартылған тізімге мына құжаттар енгізілмек:

Қазақстанда 2000–2010 жылдары туған жастардың саны 2,7 млн адамнан асады. Олар еңбек нарығының толыққанды бөлігіне айналып, түрлі салада жұмыс істеп жүр, деп хабарлайды Kursiv.media.

Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2026 жылдың екінші тоқсанында 16–24 жас аралығындағы жастардың 1,1 миллионы жұмыспен қамтылған, ал 1,5 миллионы еңбек күшіне кірмеген. Олардың басым бөлігі білім алып жатыр.

Finprom.kz мәліметінше, зумерлердің көбі сауда, білім беру және ауыл шаруашылығы салаларында еңбек етеді. Жастар арасында IT мамандары мен курьерлер ғана емес, қызмет көрсету саласының және өндірістің қызметкерлері де аз емес.

Еңбек етіп жүрген 16–24 жастағы жастардың 19,9%-ы көтерме және бөлшек сауда саласында жұмыс істейді. Бұл...

«Жігіттер» тобының әншісі Ердос Қанаев 10 жасар баласынан, артынша әкесінен айырылғанын айтты, деп хабарлайды Kursiv.Media.

Әншінің сөзіне қарағанда, екі бірдей қаза қабырғасын қайыстырып, ерте қартайтқан.

«Алдыңғы риллста: «Қартайып кетіпсіз», «Бұл да қартайыпты» деген сынды коменттер жазылған екен. Үміт еткен балаң 10 жасында бақилық болса, артынан асқар тау әкең о дүниелік болса, қартаясың. Көз ілеспес шапшаңдықпен қартаяды екенсің. Күліп жүрген адамның бәрі бақытты емес, түсінгенім!» – деп жазды Ердос Қанаев.

Оқырмандар әншінің қайғысына ортақтасып, көңіл білдірді. «Басына түскен адамдар ғана түсінеді, Аллам сізге сабыр берсін» – деп тілектестік білдіріп жатыр.

Айта кететін жайт...

Ақтөбе облысында пайдалы қазба өндіретін компаниялар 1,2 млрд теңге салық төлемеген, деп хабарлайды Kursiv.Media.

Табиғатты қорғау прокуратурасы жер қойнауын пайдалану саласында бірқатар заң бұзушылықты анықтаған.

Тексеру барысында келісімшарт аясында жұмыс істейтін 127 компания 2022–2025 жылдары салықты толық төлемегені анықталды. Соның салдарынан бюджетке 1,2 млрд теңгеден астам шығын келтіргені белгілі болды.

Прокурорлардың араласуынан кейін 600 млн теңге қаражат мемлекетке қайтарылды.

Сонымен бірге 29 компания өз еркімен 250 млн теңгенің қосымша салық декларациясын тапсырды. Қалған салық қарызын толық өндіріп алу жұмысы жүргізіліп жатыр.

Осы заң бұзушылықтарға көз жұмып, өз міндетін дұрыс атқармаған 3 салық маманы...

2027 жыл «Құрылыс жылы» болып жарияланды. Осыған орай Оқу-ағарту министрлігі өңірлік еңбек нарығына сай білікті кадрлар даярлау жұмысын қарқынды түрде жүргізетінін мәлімдеді, деп жазады Kursiv.Media.

Үкімет отырысында Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова бүгінде Қазақстанда 763 техникалық және кәсіптік білім беру ұйымы жұмыс істеп тұрғанын мәлімдеді. Онда 577 мыңға жуық студент білім алып жүр. Министрліктің болжамы бойынша, 2030 жылға қарай білім алушылар контингенті 17 пайызға өсіп, 681 мың адамға жетеді.

«Қазіргі уақытта жұмысшы мамандықтары бойынша кадр даярлау 480 колледжде жүзеге асырылуда. Бұл бағытта 131 мыңнан астам студент оқып жатса, жыл сайын 51 мыңнан астам маман бітіріп шығады...

Президент жолдауынан кейін 29 қазанда Олжас Бектенов министрлер кабинетін жинады. Үкімет отырысында еңбек министрі Асқарбек Ертаев баяндама жасап, мұқтаждықты анықтаудың пилоттық режимін әзірлеп жатқанын айтты, деп жазады Kursiv.Media.

Жұмыс тобы құрылады

Президенттің жолдауда назар салған мәселенің бірі – әлеуметтік саясат еді. Бұл салада үкімет қате жіберді деген ол Бектеновтің командасына әлеуметтік саясатты түбегейлі қайта қарау деген міндет қойды. Тек шын мұқтаж адамдарға берілу үшін реформа жүргізіп, оны алдымен пилоттық режимде сынап көруді ұсынған.

Арада бір тәулік өтпей жатып еңбек министрі отбасының әл-ауқатын бағалап, көмекті нақты мұқтаж азаматтарға жеткізу үшін арнайы жұмыс тобы құрылғанын мәлімдеді. Оны...

Танымал блогер Ерсін Есенаман мешітте некесін қиып, шаңырақ көтергенін айтып, сүйінші сұрады, деп хабарлайды Kursiv.Media.

Жас жұбайлар Астанадағы мешіт алдында тұрып, жасыл түсті мұсылман неке куәлігін көрсетті.  

«Бұлар неге күле береді деп ойламаңыздар. Қуаныштың күлкісі. Мінекей, жап-жасыл кітапша», – деді Ерсін Есенаман.

Блогердің айтуынша, неке қияр алдында имам қалыңдығы Ләззаттан махрға не қалайтынын сұраған.

«Ләззат не сұрады деп ойлайсыздар? Бұзаулы сиыр! Имамның өзі: «Сіздер Астанада тұрасыздар, сиырды қайтесіздер» деп таңырқады. Демек, жер алып, мал бағамыз. Көбейтеміз!», – деді Ерсін Есенаман.   

Айта кететін жайт, блогер әрі тиктокер Ерсін Есенаман Abylaikhan Omirbay YouTube...

Қазақстанда 2029 жылға дейін астықты терең өңдейтін алты ірі инвестициялық жобаны іске асыру жоспарланып отыр. Олардың жалпы құны 4 млрд долларды құрайды. Жаңа кәсіпорындар жылына 5,8 млн тонна шикізат өңдеуге қауқарлы болады. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров баяндады, деп жазады Kursiv.Media.

Жобалар аясында крахмал, глютен, биоэтанол, аминқышқылдары және басқа да өнімдер өндіру көзделген. Өндірістерді іске қосу Қазақстанда ауыл шаруашылығы шикізатын терең өңдеу көлемін арттыруға мүмкіндік береді.

Қазақстанда қазір қанша астық өңделеді

Қазіргі уақытта елімізде жылына 510 мың тонна шикізат өңдейтін астықты терең өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Жаңа жобалар іске асырылғаннан кейін бұл бағыттағы өндірістік қуат едәуір...

2027 жылдан ең төменгі жалақы 110 мың теңгеге жететіндіктен, оған қажет қаржы алдағы үш жылдық бюджеттен қайта қарастырылады. Жалақы өсімі елдегі инфляция қарқынын үдетпес үшін үкімет бірқатар шараларды қолға алмақ. Бұл туралы үкімет отырысында Ұлттық экономика вице-министрі Азамат Әмрин айтты, деп хабарлайды Kursiv.Media.

Үкімет халықтың табысын экономика өсімі мен инфляцияны төмендету есебінен арттыруды жоспарлап отыр. Вице-министрдің айтуынша баға өсімін тежеу үшін коммуналдық тарифтер мен тауар бағаларын бақылау шаралары күшейтіледі.

Кәсіпкерлікті қолдау саласында ұзақ мерзімді қаржыландыру, технологиялық жаңғырту және әкімшілік қысымды төмендету тетіктерін қамтитын Орта бизнесті дамыту жоспары әзірленбек.

Қазақстанда 2027 жылы ауыл шаруашылығы техникасын жеңілдетілген лизингке беруге 200 млрд теңге тарту жоспарланып отыр. Бұл үшін «ҚазАгроҚаржыға» қосымша 37,5 млрд теңге бөлу ұсынылды. Сонымен қатар, мал шаруашылығын қолдауға 84 млрд теңге бюджет кредитін бөлу қажеттігі айтылды. Бұл туралы ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров үкімет жиынында мәлімдеді.

Фермерлерге ұзақ мерзімді несие беріледі

Ауыл шаруашылығы министрлігі шаруаларды ұзақ мерзімді жеңілдетілген қаржыландырумен қамтамасыз ету үшін бюджет қаражаты мен коммерциялық қаржыны қатар пайдалануды көздеп отыр.

Бұл тәсіл бюджет қаражаты уақытша жеткіліксіз болған жағдайда да фермерлерді уақтылы қаржыландыруға мүмкіндік беруге тиіс. Осы мақсатта «Бәйтерек» холдингі бюджеттен тыс қаражат тартуды жалғастырып, оны агроөнеркәсіптік кешенд...

Энергетика министрлігі Ұлытау облысында орналасқан «Құрылтай» көмірсутек учаскесін геологиялық барлау үшін электрондық аукционға шығарды, деп хабарлайды Kursiv.media.

Учаске аумағы 1 177,34 шаршы шақырым, бастапқы қол қою бонусы – 21,625 млн теңге. Аукцион 2026 жылғы 23 желтоқсанға белгіленген, өтінімдер 12 қарашаға дейін қабылданады.

Аукцион шарттарына сәйкес, бастапқы кезеңде жер қойнауын пайдаланушы аумақтың кемінде 30%-ында 2D-сейсмобарлау жұмыстарын жүргізуге тиіс. Бұл жұмыстардың бағалау құны – 1,2 млн доллар. Келесі кезеңде кем дегенде бір барлау ұңғымасын бұрғылау көзделген. Барлау кезеңі – үш жылдан аспайды.

Егер учаскеде 100 млн тоннадан астам мұнай немесе 50 млрд текше метрден астам газ қоры табылса, жер қойнауын пайдаланушы...

Қазақстанның ұлттық жүк тасымалдаушысы «Эйр Карго» алғашқы Airbus A340 ұшағын биыл қарашада қабылдауды жоспарлап отыр. Екінші әуе кемесі 2027 жылдың наурызында жеткізіледі, деп хабарлайды Kursiv.media.

Үкімет отырысында көлік вице-министрі Талғат Ластаев жаңа ұшақтар жеткізілгеннен кейін әуе кемелерінің жалпы саны 10-ға жететінін айтты.

«Қазақстанда Еуропа мен Азия арасындағы әуе жүк транзитін дамыту үшін әуежай инфрақұрылымы жаңартылып жатыр. Алдағы үш жылда барлық ұшу-қону жолақтары мен жолаушылар терминалдарын жаңарту жоспарланған»,- деді Ластаев.

Оның айтуынша, негізгі авиациялық хабтар айқындалып, оларда еркін экономикалық аймақ режимі енгізілді.

Сондай-ақ жанармай құю кешендері мен жүк терминалдарын жаңғырту, оларға теміржол және автомобиль жолдарын...

Жеті баласы бар шымкенттік әйел 20 жылдан соң ақ көйлек киіп, үйлену тойы өтті, деп хабарлайды Kursiv.Media.

Жұбайы екеуі фотосессия жасап, бақытты сәттерін бейнежазбаға түсірген. Әлеуметтік желіде thai_sayakz никнеймімен танымал шымкенттік әйел ақ көйлек киюды армандаған, алайда тойы болмаған қыздарға қызық кеңес берді.

«Жеті баламен де тұрмысқа шығып, ақ көйлек киюге болады екен. Осыдан 20 жыл бұрын біз үйленген кезде біздің тойымыз болмаған еді. Ақ көйлек кию арман болатын. Ақшаң болса, 20 жылдан кейін де арманыңды орындауға болады екен», – деді ол.

Шымкенттік әйелдің пікірінше, ақ көйлек киіп, той жасамасаңыз да...

Алматы, Түркістан және Жезқазған қалаларында жаңа әскери қалашықтар салынып жатыр. Сонымен қатар Орал, Қызылорда және Атырау қалаларында казармалар бой көтереді, деп хабарлайды Kursiv.media.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына жолдауында 2027 жылды жалпыұлттық ауқымды құрылыс жылы деп жариялаған болатын. Осыған байланысты ұлттық ұланның әскери инфрақұрылымын дамыту және қолданыстағы нысандарды жаңғырту жұмыстары жүргізіліп жатыр.

Жаңа әскери қалашықтарда әкімшілік ғимараттар, әскери қызметшілерге арналған тұрғын үйлер, әскери техника тұрақтары мен қоймалар салынады. Бұл нысандар әскери қызметшілердің тұруына, қызмет атқаруына және жауынгерлік міндеттерді орындауына қажетті жағдай жасауға бағытталған.

Жоспар бойынша Алматы мен Түркістандағы әскери қалашықтардың құрылысын 2027 жылдың соңына дейін аяқтау көзделген. Бұдан бөлек...

Apple компаниясы MacBook Pro ноутбугының сенсорлы экранмен жабдықталған жаңа үлгісін таныстырды. Бұл – Mac желісіндегі сенсорлы экранмен шыққан алғашқы ноутбук, деп жазады Kursiv.Media.

Компанияның мәлімдеуінше, сенсорлы экран мамандарға ноутбуктағы контентпен жұмыс істеудің жаңа тәсілін ұсынады.

Жаңа MacBook Pro экран өлшемі 14 және 16 дюйм болатын екі нұсқада шығарылады. 14 дюймдік модельдің бастапқы бағасы – 2 899 доллар (шамамен 1,33 млн теңге), ал 16 дюймдік нұсқасы 3 399 доллардан (шамамен 1,55 млн теңге) басталады.

Жаңа процессор және ұзақ жұмыс уақыты

Жаңа MacBook Pro M5 Pro және M5 Max процессорларымен жабдықталған. Apple бұл чиптерді кәсіби ноутбуктарына арналған ең қуатты процессорлар...

Испания астанасы Мадридте көлік министрлігі ғимаратының алдында жаппай наразылық акциясы өтті, деп жазады Kursiv.Media.

Екі пойыздың соқтығысуынан 68 адам қаза тапқаннан кейін, қала халқы көлік министрінің отставкаға кетуін талап етті. Жергілікті БАҚ-тың мәліметінше, наразылық соңы тәртіпсіздікке ұласқан. Қатысушылар полицияға жарық беретін отшашулар мен түрлі заттар лақтырған. Бұған жауап ретінде құқық қорғау органдары көзден жас ағызатын газ қолданған.

Кастилия-Ла-Манча автономиялық бірлестігінің үкімет басшысы Эмилиано Гарсиа-Пахе бұған дейін апаттан зардап шеккен 15 адамның жағдайы өте ауыр екенін, тағы 53 адамның жағдайы орташа ауыр екенін хабарлаған.

Көлік министрі Оскар Пуэнтенің айтуынша, апатқа компьютерлік жүйедегі ақау себеп болуы мүмкін. Таңғы сағат...