Жаңалықтар

Қырғызстанның бұрынғы президенті Алмазбек Атамбаевқа және оның жақтастарына бұлтартпау шарасы өзгермейтін болды.

24.kg ақпаратына қарағанда, Бішкек соты істі қарап, айыпталушылардың өтінішін қанағаттандырудан бас тартқан.

Жақтастары кімдер?

Бүгін, 11 тамызда, Бішкек қалалық сотында Алмазбек Атамбаев пен оның жақтастарына қатысты бірнеше қылмыстық іс бойынша апелляциялық шағым қаралды. Адвокат айыпталушыларға қатысты бұлтартпау шарасын «елден шықпау туралы қолхатқа» өзгертуін сұраған. Олардың ішінде бұрынғы президенттің өзі, Фарид Ниязов, Равшан Жээнбеков және Ирина Карамушкина да бар.

Қандай айыптар тағылып отыр?

Судья Лейла Байдаева төрағалық еткен сот алқасы бұл өтінішті қанағаттандырмады. Енді олар қамауда қала бермек. Келесі сот отырысы 18 тамызда...

Банктердегі ең төмен резервтік талаптарға (ЕТРТ) қатысты жаңа өзгеріс күшіне енді. Енді теңгедегі міндеттемелер бойынша ЕТРТ – 3,5% және 5%, валюталық міндеттемелер бойынша – 10% және 15% деп белгіленді деп хабарлайды Ұлттық банктен.

Реттеушінің мәліметінше, ұсынылып отырған түзетулерді қабылдау үшін ЕАЭО, Орталық Азия және Кавказ елдері орталық банктерінің халықаралық ЕТРТ қолдану тәжірибесі зерттелді. Ол елдерде ЕТРТ нормативтерінің орташа деңгейі 4–4,5%-ды, ал шетел валютасындағы міндеттемелер бойынша шамамен 15%-ды құрайды.

Қазақстанда ЕТРТ нормативтерінің деңгейі аймақ бойынша ең төменгі деңгейде. Теңгедегі міндеттемелер бойынша тиімді мөлшерлеме – 1,3%, ал шетел валютасындағы міндеттемелер бойынша – 2,5% құрайды. Аталған көрсеткіштер 10% және 15%-ға дейін...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев халықаралық пән олимпиадаларының жеңімпаздары мен жүлдегерлерімен өткен кездесуде бірер күн бұрын құрылысы басталған елдегі алғашқы АЭС-ке атау беру мәселесін көтерді.

Президент Қазақстан инновация мен жоғары технологиялар негізінде елдің алдағы даму кезеңдерінің берік іргетасын қалап жатқанын атап өтті.

«Росатом» компаниясымен бірге салынатын алғашқы атом электр стансасы стратегиялық маңызға ие. Бірер күн бұрын оның құрылысы ресми түрде басталды. АЭС энергетика нысаны ғана емес, ғылыми-техникалық прогрестің жарқын символы болуға тиіс. Әзірге оның атауы жоқ. Бұл еліміздегі тұңғыш станса болғандықтан, халық арасында үздік атау жөнінде байқау жариялауға болады деп санаймын. Осы сайысқа қатысып, шығармашылық қарымдарыңызды көрсетуге шақырамын. Бәлкім...

Каспийдегі итбалықтардың нақты саны бойынша әлі күнге дейін ақпарат жоқ. Бұл туралы Маңғыстау облысы бойынша өңірлік экологиялық кеңестің төрағасы, ECOJER қауымдастығының өкілі Әділбек Қозыбақов айтты.

«Каспийдегі итбалықтардың саны бойынша әлі күнге дейін нақты ақпарат жоқ. Ғалымдар мен институттар әртүрлі айтады – 75 мыңнан 300 мыңға дейін итбалық бар дейді. 20 ғасырдың басында 1 миллионға жуық итбалық болғаны айтылады. 2000-жылдардан бастап жаппай қырылғаны тіркеліп келеді. Маңғыстау облысы бойынша 2 мың итбалық қырылды. Бұл бір айдағы көрсеткіш», – дейді ол.

Айтуынша, итбалықтардың қырылуына теңіздегі мұнай өндіру, судың ластануы сияқты факторлар әсер етеді. Қоршаған орта ластанып, итбалықтың иммунитет...

Дөңгелеп келе жатқан жүк көлігі дөңгелегінің жолын көлегейлеп, жаяу жүргіншілерге төнген қауіптің алдын алған жүргізуші сақтандыру компаниясынан 10,9 млн теңге сақтандыру төлемін алған.

Белгілі болғандай, бұл сома көліктің зақымданған бөлшектерінің құнына пара-пар. Мысалы, соңғы буындағы BMW X5 көлігінің бір ғана түпнұсқа шамының құны шамамен 3 млн теңге тұрады. Бағалау нәтижесінде жол апаты салдарынан 42 ұсақ және ірі қосалқы бөлшекті ауыстыру керегі анықталған.

Еске сала кетейік, өткен аптада әлеуметтік желіде жаңа BMW X5 көлігінің иесі КамАЗ-дың шығып кеткен дөңгелегін тоқтату үшін көлігін әдейі дөңгелектің алдына қойып, жаяу жүргіншілерді қауіптен қорғап қалғаны туралы ақпарат тараған.

Жол-көлік оқиғасы Алматыда 2 тамыз күн...

2025–2026 оқу жылына арналған жергілікті атқарушы органдардың конкурстық негіздегі мемлекеттік білім беру гранттарына өтініш қабылдау басталды. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрлігі хабарлады.

Министрліктің мәліментінше, биыл өңірлер бойынша жалпы 1729 грант ұсынылды. Оның ішінде ең көп грантты — 526 орынды Астана қаласының әкімдігі бөліп отыр. Бұл көрсеткіш әкімдіктер арасында ең жоғары. Екінші орында — 299 грант бөлген Шығыс Қазақстан облысы, үшінші орында — 285 грантпен Шымкент қаласы. Одан кейін Атырау облысы – 265, Жамбыл облысы – 215, Абай облысы – 200, Түркістан облысы – 180, Батыс Қазақстан облысы – 128, Маңғыстау облысы – 108 грант бөлген. Қалған...

Түркістан облыстық қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты жантүршігерлік оқиға бойынша үкім шығарды. Көрші келіншекті заптап өлтіріп, денесін ауласына көміп тастаған Ералхан Төреханов 20 жылға сотталды. Сотталушы үкіммен келіспейді.

Сот үкімі

Сот 27 жастағы Ералхан Төрехановты Қылмыстық кодекстің «Адам өлтіру» бабы және «Қаруды, оқ-дәрiлердi, жарылғыш заттарды және жарылыс құрылғыларын заңсыз иемдену, беру, өткiзу, сақтау, тасымалдау немесе алып жүру» бабымен кінәлі деп танылды. «Адам өлтіру» бабымен 15 жыл мерзімге бас бостандығынан айыру жазасы, «Қаруды, оқ-дәрiлердi, жарылғыш заттарды және жарылыс құрылғыларын заңсыз иемдену, беру, өткiзу, сақтау, тасымалдау немесе алып жүру» бабымен 5 жыл мерзімге бас бостандығынан айырып, жазаларды қосу...

Ақтау қаласының әкімшілік полиция басқармасындағы жанжал полиция подполковнигі Лейла Саидованы желі жұлдызына айналдырды.

Бейнежазбада полиция подполковнигі мен ақтаулық жергілікті тұрғын  арасындағы дау-дамай туады.

Әйел полиция қызметкерінің үстінен арызбанбақ болып, құжаттарын сұрайды. Лейла Саида аты-жөнін айтқанмен, құжаттарын беруден бас тартады. Мұндай ұрыс-керіс өмірде жиі кездескенмен, одан желі жұлдызына айналып жатқандар некен-саяқ.

Әдетте, мұндай жағдайда «кімдікі дұрыс, кімдікі бұрыс» деп қызу талқы болатын еді. Бұл жолы бәрі керісінше болып шықты.  

Әлеуметтік желі қолданушылары полиция подполковнигі Лейла Саидованың сұлулығына тамсанып жатыр.  

«Сұлу полиция қызметкерлерін бұрын тек Голливуд фильмдерінен көруші едік. Лейла хас сұлу екен», – деп мада...

Bank CenterCredit мемлекеттен алған 30 млрд теңге көлеміндегі көмекті толық қайтарып берді. Бұл туралы банктің баспасөз қызметі Kursiv.media-ға хабарлады.

Аталған қаражатты банк 2017 жылы Қазақстанның тұрақтылық қорынан (Ұлттық Банктің еншілес құрылымы) 29,99 милн атаулы облигациясын кері сатып алуға жұмсаған. Әрбір облигацияның атаулы құны – 1 мың теңге, ал мәміленің жалпы сомасы шамамен 30 млрд теңге болды.

«Бұған дейін банк алған қаржыны мерзімінен бұрын қайтару ниетін мәлімдеген еді. Мемлекетке көрсеткен қолдауы мен сенімі үшін алғыс айтамыз», – деді қаржы ұйымының президенті Руслан Владимиров.

Оның айтуынша, борышты мерзімінен бұрын өтеу туралы шешім қаржы көрсеткіштеріне, рейтингтерге ықпалын және...

11 тамызда ұлттық валютаның долларға шаққандағы бағамы тағы да өсті. Қазақстан қор биржасында (KASE) 1 АҚШ доллары 542,66 теңге болды. Дегенмен елдегі ақша айырбастау мекемелерінде көк қағаз 548 теңгеден сатылып жатыр.

Өткен аптаның аяғында KASE-дегі валюта саудасы 540,76 теңгемен жабылған. Ал дүйсенбі, 11 тамызда, қор биржасындағы күндізгі сауда барысында доллар бірден шамамен 3 теңгеге көтерілді.

Қор биржасындағы валюта саудасы барысында 82 млрд теңгеге, яғни 151 млн долларға валюта саудасы жасалды. Соған қарағанда, Ұлттық банк қордағы саудаға араласып жатқан жоқ.

Қазақстандағы екінші деңгейлі банктер Құрама Штаттар валютасын шамамен 544 теңгеге сатып жатыр. Ал ақша айырбастау мекемелерінде долларды 548 теңгеден...

600 мың теңгелік торттың ақшасын төлемей, кондитермен болған жанжалдан кейін, блогер Аселина Батыр тағы бір төленбеген жұмыс жайлы даудың ортасында қалды. Бұл жолы жағдайды фотографтың құрбысы әлеуметтік желіде жариялаған. Ол блогермен жазысқан хат алмасу скриншоттарын бөлісті.

Автордың айтуынша, Аселина Батыр өзінің құрбысына сыйлық ретінде фотосессияға тапсырыс берген. Қызмет құны 40 мың теңге болған. Фотосессияның шарттары алдын ала келісілген, блогер ақшаны жіберуге уәде берген. Сол кезде Аселина АҚШ-та тұрған, ал түсірілім Қазақстанда өткен.

Алайда төлем жасау барысында қиындықтар туындаған. Жарияланған хат алмасуда бір ай бойы Аселина Батыр түрлі себептер айтып, ақшаны аудара алмай жүргенін жазғаны көрінеді. Кейін ол мүлде байланысқа...

Save the Caspian Sea қозғалысының тең құрылтайшысы Вадим Ни Энергетика министрлігін сотқа берді. Ол Қашаған, Теңіз және Қарашығанақ кен орындарын игеру жөніндегі келісімдердің шарттарын жариялауды талап етіп отыр. Бұл туралы Ни «Курсивтің» орыс редакциясына хабарлады. Нидің айтуынша, іс кассациялық сатыда қаралады.

«Үш ірі кен орнына – Қашаған, Теңіз, Қарашығанаққа қатысты келісімдер ашық болуы керек. Бұл келісімдер кезінде жабық түрде жасалған… Біз соттасып жатырмыз. Жеке өзім арыз бердім, менің өкілім ретінде әрекет ететін заңгер кассациялық алқаның отырысына қатысады. Энергетика министрлігіне экологиялық талаптарды ашу туралы сұрау жібердік, олар бас тартты», – деді Ни.

Оның айтуынша, экологтар...

Ақордада президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен жасанды интеллектіні дамыту мәселесіне арналған кеңес өтті.

Жиынға Премьер-министр Олжас Бектенов, Президент Әкімшілігінің басшысы Айбек Дәдебай, Үкімет мүшелері, орталық мемлекеттік органдардың жетекшілері және ұлттық компания басшылары қатысты.

Президент өз сөзінде қазір дүние жүзінде жасанды интеллектінің қарқынды дамуына байланысты сипаты мүлде жаңа технологиялық өзгерістер жүріп жатқанын атап өтті. Оның айтуынша, бұл технология барлық елдің дамуына тікелей әсер етеді және онсыз жаһандық бәсекеге төтеп беру мүмкін емес. Мемлекет басшысы озық технологиялар ұлт дербестігінің кепіліне, экономикалық өсімнің қозғаушы күшіне айналып отырғанын айтты.

Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанда жасанды интеллект саласында белгілі бір жетістіктер барын, алайда босаңсуға болмайтынын жеткізд...

Үкімет айтқанындай біртіндеп жанар-жағармай бағасын қымбаттатып жатыр. Оның ішінде бензиннің өсуі әжептәуір сезіледі. Ең арзан Аи-92 маркалы бензиннің өзі орташа 220 теңгеден сатылып жатыр. Осы ретте шығыны төмен көлік түрлерінің өзектілігі арта түседі. Бүгін нұсқа ретінде газ бен гибрид көліктерді қарастырып көрмекпіз.

Көлікке газ қою

Газ қашан да бензиннен арзан болған. Қазірдің өзінде газ бағасы бензиннен екі есе арзан. Сондықтан үнемдеуді ойлаған, қозғалтқыш көлемі үлкен көліктердің жүргізушілері көлігіне газ қоятын. Көгілдір отын басқа өңірлерге қарағанда айтарлықтай арзан Маңғыстау, Атырау облыстарында жүргізушілердің барлығы дерлік газбен жүреді. Алайда көлікке газ қойғанды құптамайтындар немесе қорқақтайтындар бар. Ол негізсіз емес...

Жаңа Hyundai Palisade ресми түрде Қазақстанға келді. Алматыдағы зауытта құрастырылатын жол талғамайтын көліктің бағалары да жарияланды.

Біздің елде бұл автокөлік жалғыз ғана қозғалтқыш нұсқасында ұсынылады, яғни, 2.5 литрлік турбоқозғалтқыш, қуаты 249 ат күшіне тең, айналу моменті — 422 Нм. Ол 8 сатылы автоматты беріліс қорабы және толық жетек жүйесімен жұмыс істейді. Айта кетейік, көлік моделі техникалық сипаттама құжатында 281 ат күшіндегі нұсқамен де көрсетілген, бірақ ол баға тізімінде жоқ.

 Қазақстандықтарға Palisade үлгісінің үш түрлі жинақтамасы ұсынылады. Әрқайсысын 2-қатарда бөлек орындықтары бар 7 орынды немесе дәстүрлі 8 орынды нұсқада таңдауға болады.

Ең қарапайым жинақтама — Prestige. Оның бағасы 8 орынды...

Инстаграмында 1,8 млн аудиториясы бар Фариза Төреәлі «Жүректен жүрекке» атты кітабын жарыққа шығарды. Оны сатып алған аудитория арасында жаңа Mersedes Benz көлігін ұтысқа қойып, ойнатып жатыр. Заң бойынша елімізде ұтыс ойнатуға бір ғана операторға құқық берілген. Демек блогердің бұл ұйымдастырып жатқаны қаншалықты орынды? Жалпы кәсібін заңды жүргізе ме? Анықтап көрдік.

Әйел болмысының тереңдігін ашып, шабыт сыйлайтын рухани мотиватор

«Нәзіктік пен тереңдікке толы әйел болмысы жайлы жазбалар, кітаптан үзінділер, кеңестер мен шабыт таба алатын кітап». Фариза Төреәлі кітабының сипаттамасында осылай жазылған. Жаңа еңбегі «жүрекпен өмір сүргісі келетіндерге», «отбасы мен қоғамда өз орнын іздеп жүрген арулар мен ішкі сенім мен...

Жаңа салық кодексі бойынша, 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап бірқатар азаматтар көлік салығынан босатылатын болады.

Олардың қатарында ардагерлер, түрлі марапат иелері бар. Бұдан бөлек, бірқатар ұйымдар мен мекемелерге де жеңілдік қарастырылып отыр.

Көлік салығын төлемейтін жеке тұлғалар

Атап айтқанда, Ұлы Отан соғысының ардагерлері және оларға теңестірілгендер, соның ішінде шетелде ұрыс қимылдарына қатысқандар көлік салығын төлемейді. Сонымен қатар, Еңбек және майдан қызметі үшін КСРО ордендері мен медальдарымен марапатталғандар да бұл салық түрінен босатылады.

Кеңес Одағының Батырлары және Социалистік Еңбек Ерлері, «Халық қаһарманы» және «Қазақстанның Еңбек Ері» атағына ие болған азаматтар, Еңбек Даңқы орденінің үш дәрежесінің кавалерлері, «Отан» орденін...

18 тамыздан бастап ауылға баратын мамандарға тұрғын үй несиесін беру бойынша жаңа ережелер күшіне енеді.

ҚР Ұлттық экономика министрлігі «Дипломмен – ауылға» бағдарламасы бойынша мамандарға берілетін бюджеттік несиенің пайыздық мөлшерлемесін көтеру туралы құжатқа өзгерістер енгізді. Бұйрыққа ведомство басшысы Серік Жұманғарин қол қойды.

Жеңілдіктер бұрынғыдай денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қорғау, мәдениет, спорт, агроөнеркәсіп салаларының мамандарына, сондай-ақ ауылдық округ әкімдіктерінің мемлекеттік қызметкерлеріне арналған.  Ол үшін елді мекенге  немесе ауылдық округке  жұмысқа орналасуы тиіс.

Негізгі өзгерістер:

Шығыс Қазақстанда майнингпен айналысқан кәсіпорындарға 9 млрд теңгенің электр қуатын заңсыз берілген. Бұл туралы Қаржы мониторинг агенттігі хабарлайды.

Заңнамаға сәйкес, майнинг кәсіпорынға электр қуатын сату мемлекет рұқсатымен, 1 мегаватт-сағаттан аспайтын көлемде ғана жүзеге асырылуы тиіс.

Алайда, агенттік мәліметінше, бірқатар компания екі жыл қатарынан халыққа, әлеуметтік нысандар мен стратегиялық маңызы бар кәсіпорындарға арналған электр энергиясымен майнинг кәсіпорындарға заңсыз түрде сатып келген.

Қолды болған электр қуатының көлемі 50 мегаватт-сағаттан асады. Бұл 50–70 мың халқы бар қаланы жарықпен қамтамасыз етуге жететін қуат.

«Қылмыстық жолмен алынған табысқа күдікті Астанадан екі пәтер мен төрт автокөлік сатып алған. Олар сот санкциясымен...

Елімізде Каспий теңізін сақтап қалу үшін ашылған ғылыми-зерттеу институты жұмысын бастайды. Мекеменің негізгі міндеті – экожүйе жағдайын бақылау, теңіздің құрғау себептерін зерттеу және Каспийді қалпына келтіру жолдарын іздеу.

Бір жылда 26 см төмендеді

Экология министрлігінің экологиялық мәдениет және саясат департаменті директоры Дәулет Есмағамбетовтің айтуынша, 2024 жылы 2023 жылмен салыстырғанда Каспийдің Қазақстан бөлігіндегі теңіз деңгейі 26 сантиметрге төмендеді. Бұл Каспийдің солтүстік-шығыс бөлігінде қатты байқалады.

«Синоптиктердің мәліметі бойынша, Каспий аймағы Қазақстан мен әлем бойынша орташа көрсеткіштен әлдеқайда жылдам жылынып жатыр. Бұл судың булануына әкеліп соғады. Соңғы онжылдықта судың булануы мен жауған жауын-шашын және су келуінің арасындағы...

Жуырда есімдері анықталған мемлекеттік грант иегерлері оқуды тәмәмдағаннан кейін грантты жұмыспен өтейтін болады. Бұл талап грант негізінде магистратура мен докторантурада оқығандарға да қатысты. Өтеу қалай жүзеге асады, мерзімі қанша, грантты өтемесе не болатыны туралы төмендегі материалда түсіндіреміз.

Грантты өтеу шарттары

«Қаржы орталығы» АҚ-ның мәліметінше, грантты жұмыспен өтеуге міндетті азаматтар 6 санатқа бөлінген.

1) Ауылдық квота. Ауылдық квота аясында педагогикалық, медициналық, ветеринариялық және ауыл шаруашылығы мамандықтары бойынша білім алған ауыл жастары жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымын бітіргеннен кейін меншік нысанына қарамастан, ауылдық жерде орналасқан тиісті ұйымдарда кемінде 3 жыл жұмыс істеуге міндетті.

2) «Серпін» жобасы. Квота шегінде...

Перизат Қайрат пен анасы Ғайни Алашбаеваға қатысты үкімге адвокат Асланбек Даулетияров апелляциялық шағым берді. Бұл ақпаратты Informburo.kz сайтына қорғаушының өзі растады.

«Апелляциялық шағымда мен үкімді жоюды және (Қайрат пен Алашбаеваны – авт.) олардың іс-әрекетінде қылмыс құрамы болмағандықтан ақтауды сұраймын», – деді адвокат.

Бұған дейін сот үкімімен Перизат Қaйрат 10 жылға бас бостандығынан айырылған еді. Сондай-ақ мемлекеттік марапат – «Шапағат» медалінен (қайырымдылық пен мейірімділік үшін берілетін) айырылды.

Сонымен қатар сот Перизат Қайрaт пен Ғайни Алашбаеваны 50 жәбірленушінің пайдасына жалпы сомасы 1 млрд 582 млн теңге материалдық шығынды өтеуге міндеттеді. Бұдан бөлек, әрқайсысы...

Түркияда тұратын ресей азаматтарының саны 2023 жылдан бері шамамен екі есеге азайды. Екі жыл бұрын осы елде Ресейдің 154 мың азаматы болса, қазір бар болғаны 85 мың адам қалған. Бұл туралы Известия жазды.

Басылым Ресейдің Түркиядағы елшілігі берген мәліметке сүйенді. Анкарадағы елшілік осы елде тұрақтаған азаматтар азайып келе жатқанын атап өткен.

Релоканттардың Түркиядан жаппай көше бастауының бірнеше себебі айтылды. Басты себеп – бағаның, әсіресе баспана құнының көтерілуі. Қазір Түркияда инфляция шамамен 33% болған. Жылжымайтын мүлік 30%-ға қымбаттаған.

Бұған қоса, Ресей азаматтары үшін уақытша тұруға рұқсат мерзімін созу қиындаған.

«Таныстарымның көбі туристік аймақтарда (Анталья, Алания), сонымен...

Қазақстанда кәсіпорындар 3,5 мыңнан астам жұмыскерге айлық бермей келген. Жалпы, 239 кәсіпорынның берешегі 1,3 млрд теңгеден асып жығылған.

Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі хабарлады.

«2025 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша мемлекеттік еңбек инспекторлары республиканың 239 кәсіпорны 3,5 мыңнан астам жұмыскерге 1,3 млрд теңгеге жалақы бойынша берешек екенін анықтады», – делінген хабарламада.  

Сонымен қатар тексеру барысында 4 мыңнан астам адамның еңбек құқығы бұзылған.

Айлық төлемей, қол астындағы қызметкерлердің құқығын бұзған кәсіпорындардың басшыларына орындауды міндеттейтін 2 287 ұйғарым берілген. 277 млн теңгеден аса айыппұл салынып отыр.

Мемлекеттік еңбек инспекторлары 3,4 мыңнан астам...