Жаңалықтар

2025 жылдың маусым айында екінші деңгейлі банктер экономикаға 36,3 трлн теңге несие берген. Бұл мамыр айымен салыстырғанда 2,3%-ға немесе шамамен 800 млрд теңгеге көп. Бизнес пен халықтың алған несиесі жалпы ішкі өнімнің 28 пайызына жетті.

Несиенің басым бөлігі теңгемен берілген, Маусым айының соңына қарай теңгемен берілген несие көлемі 33,4 трлн теңгеге жетті. Бұл өткен аймен салыстырғанда 1,9%-ға артық.

Ал шетел валютасындағы несие көлемі 2,9 трлн теңгені құрап, бір ай ішінде 6,4%-ға өсті. Яғни, теңгемен берілген несие өсу қарқыны бойынша сәл баяу болса да, жалпы көлем жағынан басым болып отыр.

Мерзімі жағынан қарасақ, ұзақ мерзімді несиелер әлі де негізг...

«Аэрофлот» әуе компаниясының мәліметінше, бүгін компанияның ақпараттық жүйесінде техникалық ақау шықты.

Көлік министрлігінің ақпаратына қарағанда, компания өкілдері бұл ақау тек Ресей ішінде орындалатын ішкі әуе рейстерін реттейтін ішкі IT-жүйелерге ғана қатысты екенін хабарлаған.

«Аталған техникалық ақау халықаралық рейстерге, соның ішінде Қазақстан бағытындағы рейстерге әсер етпейді», – делінген министрліктің ақпаратында.  

Қазақстанға және Қазақстаннан ұшатын рейстер кестеге сәйкес жұмыс істейді. Рейстерді тоқтату жоспарланып отырған жоқ.

Десе де, SU1962/1963 «Мәскеу – Астана – Мәскеу» рейсі техникалық себептерге байланысты тоқтатылған.

«Барлық жолаушыларға хабарлама жіберілді. Тасымалдау SU1914/1915 рейсімен жүзеге асырылады. Рейстің мәртебесі өзгерген жағдайда барлық қызметтер қолданыстағы заңнамаға сәйкес...

Қазақстан нарығында автокөлік тарихын тез тексеруге арналған Autocheck жаңа цифрлы қызмет пайда болды. Платформа ресми дереккөздерге сүйене отырып, 20 параметр бойынша мәліметтерді сараптайды. Бұл туралы Қазақстан автомобиль одағының (ҚАО) президенті Анар Мақашева мәлімдеді.

Бұл қандай қызмет?

ҚАО кез елген автокөлік тарихын білуге арналған онлайн-қызметті таныстырды. Жаңа платформа 20 параметр негізінде мәлімет береді. Олардың арасында жол апаты, автокөлік жүрісі, қожайындар саны, қанша рет жөнделгені және сақтандыруға қатысты дерек ұсынады.

Қолданушыға есеп алу үшін VIN-номерін, болмаса мемлекеттік нөмірі мен техпаспортын енгізу керек. Мәліметтердің бәрі ресми және коммерциялық базалардан түседі. Олардың ішінде сақтандыру компаниялары мен жөндеу қызметтері де бар. Сол...

Жыл басынан бері «Қазсушар» кәсіпорнының 279 маусымдық жұмыскері тұрақты жұмыспен қамтамасыз етілген. Бұл туралы ОКҚ өткен брифингте Су ресурстары және ирригация министрлігі Ғылым және инновациялар департаментінің директоры Ләззат Жүсіпова мәлім еткен.

Ләззат Жүсіпова жақын арада кәсіпорын штатына тағы 146 адам қабылданатынын атап өтті. Осылайша, кәсіпорынның барлық 425 маусымдық жұмыскері тұрақты жұмыспен қамтылмақ.

Сонымен қатар су шаруашылығы қызметкерлерінің жалақысы электр энергетикасы салаларындағы мамандардың еңбекақысымен теңестіріледі. Биыл маусымда президент тиісті заңға оған қол қойған. Нәтижесінде су саласы қызметкерлерінің жалақысы өскен.

«1 шілдеден бастап «Қазсушар» қызметкерлерінің еңбекақысы артты. Жалпы алғанда, бұл өзгерістер сумен жабдықтау және су бұру қызмет...

Британдық «Wanderlust» журналы Қазақстанды туристік марапатқа ұсынды. Бұл туралы Kazakh Tourism хабарлады.

«Қазақстан жыл сайынғы беделді «Wanderlust Reader Travel Awards» сыйлығына үміткерлер тізіміне енді. Біздің еліміз «Ең сұранысқа ие жаңа бағыт» санатында ұсынылды», – делінген ақпаратта.

Ақпаратқа сәйкес, Ұлыбританияның «Wanderlust» туристік басылымы жыл сайын әлемдегі ең тартымды туристік бағыттарды, саяхат саласындағы үздік сервистер мен қызметтерді анықтайды. Былтыр Қазақстан «Ең сұранысқа ие жаңа бағыт» санатында үздік бестікке енген.

«Биылғы дауыс беру ашылды және ниет білдірушілер Қазақстанды перспективалық туристік бағыт ретінде қолдай алады», – делінген ақпаратта.

Ол үшін азаматтар мына сілтеме...

«Нафтогаз» украин компаниясы мен SOCAR-ға еншілес компания келісімге отырды. Әзербайжан елінде өндірілетін газ Трансбалқан дәлізі арқылы Украинаға жеткізіледі. Бұл туралы РБК хабарлайды.

Басылымның мәліметінше, Әзербайжан газы Болгария мен Румыния аумағы арқылы украин жеріне тасымалданады. Украина газды Венгрия, Словакия және Польшадан алып отыр.

Әзірге сауда келісімінің басқа да жай-жапсары жарияланбады.

«Навтогаз» басқарма төрағасы Сергей Корецкий оны «стратегиялық маңызды қадам» деп атаған.

РБК мәліметінше, өткен аптада «Нафтогаз» табиғи газ сатып алу үшін Укргазбанк пен ПриватБанктен 4,7 млрд грн кредит алған.

Шілденің басында украин жерасты қоймаларында табиғи газ қоры 8 млрд теңше метрден асты. Қоймалар 25,9%-ға толды, деп жазған New Voiсе...

2025 жылғы 28 шілдеде Alatau City Bank (бұрынғы Jusan Bank) Astana International Exchange (AIX) алаңында жалпы сомасы 200 млн АҚШ долларын құрайтын коммерциялық облигацияларын орналастырды.

AIX нарықтар мен өнімдер жөніндегі басқарушы директоры Біржан Астаевтың айтуынша, «бұл — AIX алаңындағы алғашқы коммерциялық облигациялар шығарылымы`».

Банк 500 млн АҚШ долларына дейінгі көлемде коммерциялық қағаздар бағдарламасын тіркеген алғашқы эмитент атанды. Бүгін орналастырылған транштар төмендегідей:

Қағаздар...

Шаолинь ғибадатханасының өкілдері басшысының тергеуге алынғанын жария етті. Оған бірнеше айып тағылып отыр.

CNN ақпаратына қарағанда, ол «ақша ұрлады» және «әйелдермен қатынас құрды» деген күдікке ілінген. Шаолинь ғибадатханасы – Қытайдағы ең танымал орындардың бірі. Оның басшысы Ши Юнсинь «монах-бас директор» деген атпен танылып отыр.

Ол будда ғибадатханасын коммерциялық империяға айналдырып үлгерді. Ши Юнсиньнің үстінен бірнеше қылмыстық іс қозғалған. Оның ішінде «ақша ұрлады» – «ғибадатхана жобалары мен активтерінің қаржысына заңсыз иелік жасады» деген айыптар да бар.

Мәлімдемеге сенсек, 59 жастағы монах – Шаолинь ғибадатханасының басшысы будда қағидаларын бұзып, ұзақ уақыт бойы бір емес, бірнеше әйелмен қарым-қатынас құрған. Сөйтіп жүріп, бір...

Таиланд пен Камбоджа шекарадағы қарулы қақтығыстан кейін, 24 сағат ішінде атысты тоқтату туралы келісімге келді. Малайзия астанасында өткен келіссөздер нәтижесінде тараптар бейбіт жолмен шешім табуға ниетті екенін білдірді. Бұл туралы Малайзия премьер-министрі Анвар Ибрагим мәлімдеді.

Еске салайық, 24 шілде күні Тaиланд пен Камбоджа арасындағы шекаралық аймақта жағдай күрт шиеленісіп, Камбоджа Таиландтың азаматтық нысандарына соққы жасаған болатын. Бұған жауап ретінде Таиланд әуе шабуылын жүзеге асырып, Камбоджа аумағындағы әскери объектілерді нысанаға алды.

Қақтығыс салдарынан екі елде де қаза тапқандар мен жараланғандар тіркелді. Мыңдаған тұрғын қауіпсіз жерлерге эвакуацияланды.

Қазақстан қор биржасында (KASE) 1 АҚШ доллары 541,45 теңге болды. Осылайша ұлттық валюта бір тәулікте бірден 3,50 теңгеге нығайды. Алайда доллар валюта айырбастау мекемелерінде 545-548 теңгеден сатылып жатыр.

Ұлттық валюта бағамы

Өткен аптада күрт құнын жоғалтқан ұлттық валютаға қайтадан жан бітті. Дүйсенбі, 28 шілдеде оның құны бірден 3,50 теңгеге артты. Алайда теңгеге долларға жіберген есесін қайтару үшін көп күш салуға тура келеді. Өйткені Құрама Штаттар валютасының теңгеге шаққандағы бағамы шілденің аяғында қайта-қайта рекорд орнатқан.

Қазір Қазақстандағы валюта айырбастау мекемелерінде доллар 547-548 теңгеден сатылып жатыр, яғни ресми бағам оның саудадағы бағасына айтарлықтай әсер ете қойған жоқ.

Kurs.kz мәліметінше, Алматы қаласындағы...

Asar-Ume қайырымдылық қоры Палестинадағы соғыстан зардап шеккен халыққа көмек ретінде жиналған қаржыны жолдаудың жолын білмегендіктен, Перизат Қайраттың қорына аударған. Бұл туралы қор президенті Асхат Нұрмашев TalkLike YouTube жобасына берген сұхбатта мәлім етті.

Серіктес

Асхат Нұрмашевтың сөзінше, қор құрылтайшылары мен қызметкерлері Палестинаға көмек қолын созғысы келетіндердің көптігін көріп жиналып, мәселені талқылаған. Оның барысында бұрын шетелге, соғыс болып жатқан жерге көмек жіберу тәжірибесі болмағандықтан, қаражатты діттеген жерге жеткізуге көмектесетін серіктес табу туралы шешім қабылданған. Ол серіктес – Перизат Қайрат болған. Өйткені ол Араб Әмірліктеріндегі билеуші отбасымен байланыста екенін айтып, көмекті жеткізуге жердемдесетін арналары барына сендірген.

Нұрмашевтың сөзінше, Перизат Қайрат қорын...

Азия даму банкі (ADB) Қазақстан экономикасының 2025 жылға арналған өсім болжамын 4,9%-дан 5,1%-ға дейін көтерді. 2026 жылға арналған болжам да 4,1%-дан 4,3%-ға қайта қаралды.

Экономикалық өсімнің жақсаруына мұнай өндірісінің артуы әсер еткен. Бұл өзгеріс, әсіресе, Теңізді болашақ кеңейту жобасының іске қосылуымен байланысты болып отыр.

2025 жылдың бірінші тоқсанында елдің ішкі жалпы өнімі 5,6%-ға өсті. Өсімге көлік саласы (21,0%), құрылыс (16,9%), өңдеу өнеркәсібі (8,7%) және кен өндіру саласы (6,1%) ықпал етті.

Салық түсімдерінің ұлғаюы үкіметке негізгі капиталға инвестиция мен әлеуметтік шығындарды арттыруға мүмкіндік берді. Сондай-ақ ОПЕК+ шешімімен мұнай өндіру көлемінің көбеюі де экономикалық белсенділікке қолдау болды.

Сонымен қатар банк...

Jetour маркасының гибридті кроссоверлері қатарына жаңа Shanhai L7 Plus моделі қосылды. Бұл – осыған дейін сатылымда болған Shanhai L7 моделінің өзгеріске ұшыраған нұсқасы. Жаңа көлік сыртқы дизайнымен, салонының кеңірек болуымен және 1500 шақырымға дейінгі жүріс қорымен ерекшеленеді. Кроссовер алдымен Қытай нарығына тамыз айының екінші жартысында шығады.

Бұрынғы Shanhai L7-мен салыстырғанда, L7 Plus айтарлықтай өзгерген. Автокөлік әлдеқайда жинақы көрінеді, бүйіріндегі ерекше ойықтар жойылған, ал төбесі енді горизонталь бағытқа жақындаған. Сондай-ақ, бұл модель жаңа жарық жүйесімен жабдықталған – оның шамдары қазіргі Kia модельдерінің оптикасын еске салады.

Өлшемі 4810×1930×1705 мм болатын L7 Plus кроссоверінің дөңгелек базасы 2820 мм-ге жетеді, ал жүксалғыш көлем...

Енді Қытай билігі үш жасқа дейінгі әрбір балаға жыл сайын 3600 юань (502 доллар) бөліп отырады. Өйткені Бейжің кейінгі жылдары халық саны күрт төмендеп кеткеніне алаңдап отыр. Бұл туралы Bloomberg агенттігі хабарлайды.

Қытай үкіметінің жаңа саясаты елдегі туу көрсеткішін көтеруді көздейді. Қаражат бала тәрбиелеу шығынынан аяқ тартатын жас ата-аналарға көмек ретінде бөлінеді.

Агенттіктің мәліметінше, Қытайда кейінгі үш жылда халық саны қысқарып келеді. 2024 жылы 9,54 млн бала дүниеге келген. Бұл 2016 жылғы көрсеткіштің жартысы ғана. Сол жылы бұл елде 18,8 млн бала тіркелген. Бейжің тоғыз жыл бұрын бір отбасыға бір бала саясатынан бас тартқан еді.

Соған қарамастан, әлемнің ір...

Солтүстік Қазақстан облысында үш аудан әкімі жауапкершілікке тартылды. Баспасөз қызметінің хабарлауынша, 2025 жылдың бірінші тоқсанында соттардың жеке ұйғарымдарын қарау нәтижесінде оларға тәртіптік жаза қолданылды.

Облыстың мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соты жер даулары және мемлекеттік сатып алу нәтижелерін даулау бойынша әкімшілік істерді қарау кезінде анықталған ӘРПК нормаларын бұзу фактілерін анықтаған.

Жеке ұйғарымдар заңды күшіне енді.

Бірінші жағдайда жол бойындағы дәмхана құрылысының жобасын бекітуден бас тартуды заңсыз деп тану туралы талап арыз бойынша жеке ұйғарым шығаруға аудан әкімінің жазбаша арызын қарамауы себеп болған.

Аудан әкімі құрылыс бөлімінің әрекетіне келіп түскен шағымды қараудың орнына сол әрекетіне шағым жасалып жатқан органның қарауына жіберген.

Аудан...

Алматы қалалық Төтенше жағдайлар департаментінің хабарлауынша, құтқарушылар тауда жоғалып кеткен 20 жастағы жігітті екінші күн іздестіріп жатыр. Іздеу жұмыстары ауа райының қолайсыздығына байланысты қиындай түскен.

27 шілде күні таңертең Алан есімді жас жігіт тауға жалғыз өзі кеткен. Сол күні сағат 23:02-де Медеу ауданында іздестіру-құтқару жұмыстары басталды.

Бұл уақытта тауда жаңбыр мен бұршақ жауып, 4000 метр биіктікте қар түскені хабарланды.

Іздеу жұмыстары 4147 метрлік Биік Жастар шыңының маңында басталған. Оған «Медеу» құтқару бекетінен республикалық жедел-құтқару жасағы және «Тұйық-Су» бақылау-реттеу бекетінен құтқарушылар жұмылдырылған.

Жастар, Титова және Т1 шыңдарының төңірегі түгел тексерілгенімен, әзірге ешбір ізі табылған жоқ. Мыңжылқы шатқалында ТЖД қызметі мен...

Оңтүстіккореялық Samsung Electronics АҚШ-тың Tesla компаниясымен микрочип жеткізу жөнінде келісім жасады. Келісім құны – 16,5 млрд доллар.

Samsung компаниясының хабарлауынша, келісімшарт 2033 жылдың соңына дейін жарамды.

Tesla басшысы Илон Масктің айтуынша, жаңа буындағы AI6 чиптері АҚШ-тың Техас штатындағы жаңа зауыттан жеткізіледі. Ол бұл келісімді «стратегиялық маңызы зор» деп атап өтті. Болашақта келісім сомасы 16,5 млрд доллардан асып кетуі мүмкін.

Осы жаңалықтан кейін, Samsung акциялары 6,8%-ға өсті. Bloomberg Intelligence сарапшыларының бағалауынша, бұл келісім компанияның чип өндіретін бөлімінің жылдық табысын 10%-ға арттыруы мүмкін.

Бұған дейін Илон Маск Samsung Tesla компаниясын жаңа буын AI6 чиптерін шығаруға көмектесетінін мәлімдеген.

Шымкент қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында прокурор Берденовке қатысты оқиғаның қалай болғанын баяндап берді.

Оқиға қалай болған?

Прокурор Ерлан Сәдібековтің айтуынша, айыпталушы 2025 жылғы 21 сәуір күні түсте өзі басқарып отырған «Тұрғын үй Шымкент» ЖШС-да мердігерлермен жиналыс өткізген. Оған Шымкент қаласы әкімдігінен құрылыс нысандарына мониторинг жүргізетін бөлім басшысы да қатысқан. Бөлім басшысының ұялы телефонына қоңырау шалған қала әкімінің орынбасары Руслан Берденовтің Жиембайдың «Тұрғын үй Шымкент» компаниясы директоры лауазымынан өз еркімен арыз жазып кетсін деген сөзін естіген. Содан оның «адам өлтіру яғни адам құқығына қарсы қасақана қазаға ұшырату қылмыстық ойы пайда болған».

Прокурордың айтуынша, Ернар Жиембай...

Қазақстан құрамасының жартылай қорғаушысы Бахтиёр Зайнутдинов Мәскеудің «Динамо» клубына ауысты. Бұл туралы клубтың өзі хабарлады.

«Бахтиёр Зайнутдинов — «Динамо»  ойыншысы. 27 жастағы футболшымен келісім-шарт 2029 жылдың жазына дейін жасалды. Қазақстан құрамасы тарихындағы ең үздік бомбардир біздің клубта 19-нөмірмен ойнайды. Баха, қош келдің», – деп жазды клуб.

Зайнутдиновтің түріктің «Бешікташынан» кетіп, «Динамоға» ауысқалы жатқаны өткен аптада мәлім болған. Сол кезде футболшы 24 шілдеде Мәскеуге барып, медициналық тексеруден өтетіні айтылған. Мәліметтерге қарағанда, 27 жастағы футболшы 2,5 млн еуро + бонус жүйесі бойынша ауысады.

Бахтиёр 2023 жылдан бері «Бешікташта» ойнап келді. Түрік командасында 49 матч өткізіп...

Asar-Ume қайырымдылық қорының президенті Асхат Нұрмашев қор жұмысына жетекшілігі үшін 1 млн теңге жалақы алады. Ол TalkLike YouTube арнасына берген сұхбаты барысында мұндай жалақы мөлшерін қалай бекіткенін түсіндіріп берді.

Асхат Нұрмашевтың айтуынша, бүгінде «Асар Уме» қорында 15 адам жұмыс істейді. Соның ішінде ең жоғары жалақы – 1 млн теңгені өзі алады. Мұндай жалақы оған 2024 жылдан бері төленеді. Ал 2023 жылы 500 мың теңге алып келген. Асхат Нұрмашев мұндай жалақы экономикалық ахуал мен Алматыдағы өздері сияқты жүктемемен жұмыс істейтін ұқсас ұйымдардағы орташа жалақыға негізделіп алынғанын айтады.

«Бізге директор табу оңай емес. Өйткені хабарландару бойынша келген...

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) зейнеткердің шамамен 160 млрд теңгесін «Бәйтерек» пен «Самұрық-Қазына» облигацияларына құйды. Қордың инвестициялық есебінде осындай мәлімет бар.

2025 жылғы маусым айында «Бәйтеректің» құнды қағаздарына 69,9 млрд теңге салынған. Оның жылдың түсімі – 17,5%.

БЖЗҚ «Самұрық-Қазына» облигацияларына одан да көп қаражат құйған – 90 млрд теңге. Қаражат түсімі 3,5% болатын құнды қағаздарға жұмсалған.

Бұған қоса, зейнетақы қоры биыл маусым айында  ҚР Қаржы министрлігінің мемлекеттік құнды қағаздарын алған. Оларға 142,5 млрд зейнеткер ақшасы жұмсалған. Оның жылдық түсімі – 16,37%.

Сонымен бірге, маусым айында зейнетақы қоры Құрама Штаттар қазынасының облигацияларына 61,4 млрд теңге жұмсаған. Оның жылдың түсім...

Баспана иелері кей жағдайда пәтерінің немесе үйінің нақты қанша тұратынын және оны қандай бағада сатуға болатынын білмей жатады. Бағаны тым төмен қою немесе  өз құнынан әлдеқайда жоғары бағалау сату тәуекелін азайтады. Өз пәтеріңізді немесе үйіңізді өз бетіңізше қалай дұрыс бағалауға болады? Сатып алушы үшін қандай артықшылықтар мен кемшіліктер шешуші рөл атқарады? Сарапшылар ұсынған пайдалы кеңестерді назарларңызға ұсынамыз.

Риэлтор жалдау

Кейбір үй иелері бұл мәселені риэлтор жалдау арқылы шеше салғанды жөн көреді. Иә, риэлтор нарықты жақсы біледі, үйдің орналасуын, құрылыстың түрі мен сапасын, инфрақұрылымды және мақсатты клиенттерді ескере отырып, бағалауды жылдам жүргізе алады. Нарықты түсінбейтін адам үшін бұл процесс ұза...

2025 жылдың 6 айында республикалық бюджетке 10,4 трлн теңге кіріс түсті. Бұл есепті кезеңге жоспарланған 11,3 трлн теңгенің 92,5%-ын ғана құрады. Дегенмен өткен жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда 1,6 трлн теңгеге көп. Бұл туралы Қаржы министрлігінің есебінде жазылған.

Түскен кіріс ішінде салық пен басқа да кірістер 10,3 трлн теңге болды. Ал егер Ұлттық қордан және жергілікті бюджеттен түсетін трансферттерді есептемесек, нақты кіріс 6,9 трлн теңгені құраған.

Салық бойынша жоспар 99,1%-ға орындалғанымен, кейбір салық түрлерінен (мысалы, корпоративтік табыс салығы мен акциздер) түскен түсім жоспардан төмен болды. Салықтық емес түсімдер (айыппұл, мүлік жалға беру, т.б.) жақсы орындалып, жоспардан 91 млрд теңгеге...

2025 жылдың бірінші жартысында 128,1 млрд теңге өңірлердің жергілікті бюджеттеріне айыппұл, өсімпұл, санкция және өндірілген ақы ретінде түсті. Оның басым бөлігі – полиция мен сот орындаушылары салған әкімшілік айыппұлдар. Бұл туралы EconomyKZ.org жазды. 

Басылым айыппұл көп жиналатын өңірлер рейтингін дайындады. Бұл ретте әр өңір халқының жан басына шаққанда айыппұлдағы үлесі ескерілген. Осылайша, Маңғыстау облысы айыппұл ең көп салатын аймақ екені анықталды. Мұнда айыппұл көлемі әр өңір тұрғынына шаққанда 43,66 мың теңгеден келеді. Бұл одан кейінгі орынға жайғасқан Алматы қаласынан (10,8 мың) төрт есе, ал Қостанай облысынан (2,29 мың) шамамен 20 есе көп.

Айыппұл көп салынатын бес өңір мен қала: