Жаңалықтар

Қазақстан Үкіметі 2025–2040 жылдарға арналған мұнай өңдеу саласын дамытудың ұзақмерзімді тұжырымдамасын бекітті. Бұл жайлы энергетика министрлігінен хабарлады.

Жаңа құжат инфрақұрылымды жаңғыртуға, экспортты кеңейтуге және тұрақты тәжірибелерді енгізуге инвестиция салуды көздейді. Бұл елдің Орталық және Оңтүстік Азия нарығында позициясын нығайтуға мүмкіндік береді.

Атап айтқанда, қайта өңделетін мұнай көлемін жылына 18 миллион тоннадан 39 миллион тоннаға дейін ұлғайту көзделіп отыр. Оған қол жеткізу үшін мұнай өңдеу зауыттарын кеңейту және жаңа мұнай-химия кешенін салу жоспарланған. Мұндай ауқымды өзгерістер саланың құрылымын түбегейлі өзгертіп, өндірілген және қайта өңделген мұнай арасындағы теңгерімді жақсартуға, сондай-ақ өңдеу тереңдігін 94%-ға дейін арттыруға мүмкіндік береді.

Стратегияның негізгі басымдықтары:

«ҚазАвтоЖол» Қазақстан мен Ресей шекарасындағы «Сырым» автомобиль өткізу пунктінде қайта жаңғырту жұмыстары басталғанын хабарлады.

Жаңғырту жұмыстары бір жарым жылға созылып, 2025 жылғы 4 тамыздан 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін өткізу пункті арқылы жеңіл және қоғамдық көліктердің қозғалысына шектеу қойылмақ.

Ал жүк көліктері үшін шекарадан өту электрондық кезек жүйесі арқылы жүзеге асырылмақ. Күнделікті өткізу қабілеттілігі 200-250 автокөлікті құрайды.

Мемлекеттік шекараны өтуге арналған баламалы өткізу пункттері:

1) «Шаған» (ҚР) / «Тёплое» (РФ) – екіжақты, Қазақстан және Ресей азаматтарына арналған. KZ07-01 Орал – РФ шекарасы (Шаған өткізу пункті) автомобиль жолының 33 шақырымында орналасқан;

2) «Ақсай» (ҚР) / «Илек» (РФ) – халықаралық өткізу пункт...

Банк ЦентрКредит (БЦК) 2017 жылдары мемлекеттен алған қаржы көмегін мерзімінен бұрын қайтаруға ниетті. Бұл туралы банк акционеріне сілтеме жасай отырып «Ручная экономика» арнасы хабарлайды.

Банк акционері Бақытбек Байсейітов:

«Біз мемлекеттік қаражатты 2026 жылға дейін толықтай қайтаруды жоспарлап отырмыз», – деп мәлімдеген.

Бұл шешім президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың биылғы қаңтар айындағы үндеуінен кейін қабылданған көрінеді. Президент сол кезде мемлекет қиын кезде банктерге көмек қолын созғанын, енді соын қайтараны кез жеткенін айтқан.

2017 жылы қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету бағдарламасы аясында мемлекет бұл банкке 60 млрд теңге бөлген. Қаражат жылына 4%-бен беріліп, қайтару мерзім...

Шымкент қаласы әкімдігі ғимаратының алдында оқ тиген қала әкімінің орынбасары Руслан Берденовтің ісі сотқа өтті. Жоғарғы соттың сот кабинеті жүйесіндегі мәліметке қарағанда, іс «Адам өлтіру» бабы және «Қылмысқа дайындалу және қылмысқа оқталу» бабымен түскен. Бүгін, яғни 22 шілде күні Шымкент қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты істі өндіріске қабылдау және алдын ала тыңдау тағайындау туралы қаулы шығарған.

Істі судья Абинұр Қарабаев қарайды. Судья шығарған қаулыға қарағанда, сотқа дейінгі тергеп-тексеру амалдары аяқталғаннан кейін, іс құжаттарымен таныстыру барысында айыпталушы Ернар Жиембайға алқабилердің қатысуымен істі қараудың ерекшеліктері түсіндірілген. Десе де ол істі алқабилердің қатысуымен немесе олардың қатысуынсыз қарау туралы пікірін білдірмеген.

Қазақстандағы алтын өндіруші Solidcore компаниясы Нидерландының ING банкінен 100 млн доллар қарыз алмақ. Компания бұл ақшаны биыл төленуі тиіс кредит жабуға жұмсайді. Қос тарап несие желісін ашу туралы келісімге келген,

Компания қаржы директоры Евгения Онущенконың айтуынша, бұл келісім – Solidcore-дың халықаралық қаржыландыру тартудағы тәжірибесінің жалғасы және шетелдік әріптестердің компания стратегиясына деген сенімін көрсетеді.

Бұл Solidcore үшін еуропалық нарықтан қаржы тарту тұрғысынан маңызды келісім. Бұған дейін компания Еуропадан қаржы тарту кезінел Ресейге салынған санкцияларға байланысты қиындықтарға тап болған.

2024 жылдың жазында Solidcore басшысы Виталий Несис Société Générale мен Raiffeisen банктері компаниямен жұмысын қарыз өтелген соң тоқтататынын айтқан ед...

Мамандар пәтер сатып аларда неге мән беру керегін ескертіп, қазақстандықтарға кеңес берді. Krisha.kz сарапшылары пәтер сатып алу кезіндегі тәуекелдерді де түсіндіріп берді.

Құжаттардағы сәйкессіздік

Тұрғын үй нарығында құжаттарда қателер бар пәтерлер кездеседі. Мұндай қателерді кейде заңгерсіз де байқауға болады.  Мұндай жағдайда жылжымайтын мүлікке қатысты барлық құжаттарды, иесінің жеке куәлігін (тек түпнұсқаларын), сондай-ақ мүлікке қатысты құқықтар мен ауыртпалықтар жөніндегі анықтаманы мұқият тексеріңіз, мәліметтерді салыстырыңыз.

Егер бір әріп не сан сәйкес келмесе  құжат жарамсыз. Мұндай жағдайда нотариус мәміле жасай алмайды. Сонымен қатар құжаттарда ешқандай түзету болмауы керек.

Сенімхат арқылы сату

Егер пәтерді меншік иесі емес, сенімхат...

Электромобиль мен гибридтің көліктер нарығында BYD бренді ойып тұрып орын алды. «Сұр» қытай көліктерін жеткізуде басты хабтың бірі саналатын Қытайдың Қорғас авто нарығынан аталған брендтің көптеген моделін кездестіруге болады. Автоблогер Алмас Ботабеков 2025 жылғы шілдеде аталған көлік базарындағы бағаларды көрсетті.

Алмастың айтуынша, бүгінде мұнда негізінен 2025 жылғы BYD модельдері ұсынылған. Өткен жылғы көліктердің көбі сатылып кеткен, не сирек кездеседі. Оның сөзінше, мұндағы баға күн сайын өзгеріп отырады, сондықтан нақты бір бағаға сеніп қалуға болмайды. Бағаға валюта курсы, сұраныс деңгейі мен ұсыныс көлемі әсер етеді.

BYD Destroyer 05

BYD Destroyer 05 – гибридтік күш қондырғысы бар седан. Негізгі нұсқасы 9 мың доллардан (шамамен 4,8 млн теңге) басталады. Модельдің электр жүрісімен...

Конституциялық сот іспен танысу сатысында күдіктіні қамауда ұстау мерзімдері туралы Қылмыстық-процестік кодекстің нормасын пысықтау қажет екенін мәлімдеді.

Бұған азаматтың Қылмыстық-процестік кодекстің 152-бабы 6-бөлігінің Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтініші негіз болған. Бұл нормаға сәйкес күдікті мен қорғаушының қылмыстық іс материалдарымен танысу кезеңінде күдіктінің күзетпен ұстауда болуы сотқа дейінгі тергеп-тексеру кезінде адамды күзетпен ұстау мерзіміне кірмейді, бірақ оны сот жаза тағайындау кезінде ескереді.

Азамат қылмыстық іс материалдарымен танысудан бас тартқанына қарамастан, сотқа дейінгі тергеп-тексеру аяқталғаннан кейін өзін күзетпен ұстау бір жылдан астам уақытқа жалғасқанын айтқан. Алайда осы кезеңде оның қорғаушысы мен қылмыстық процестің басқа қатысушыларының қылмыстық іс материалдарымен танысуы жалғасқан.

Конституциялы...

АҚШ Президенті Дональд Трамп елдің ЮНЕСКО құрамынан шығатынын мәлімдеді. Ол шешімін ұйым қызметіндегі антиамерикалық бағыттың болуымен түсіндірді. Бұл туралы Ақ үй өкілдері хабарлады.

The New York Post басылымының мәліметінше, Ақ үй баспасөз хатшысының орынбасары Анна Келли ЮНЕСКО-ның ұстанып отырған кейбір мәдени және әлеуметтік бастамалары даулы әрі арандатушылық сипатта екенін айтқан. Әрі қазіргі АҚШ әкімшілігінің саясатына қайшы келеді деп мәлімдеген.

Оның сөзінше, Трамп 2024 жылдың ақпанында АҚШ-тың ЮНЕСКО-дағы мүшелігіне үш айлық талдау жүргізуді тапсырған. Тексеріс барысында ұйым қызметкерлері мен құрылымындағы антисемитизм мен Израильге қарсы көзқарастардың бар-жоғына ерекше назар аударылған.

Нәтижесінде АҚШ әкімшілігі ЮНЕСКО-ның әртүрлілік, теңдік және инклюзия бағытындағы ұстанымдарымен келіспейтінін...

Microsoft компаниясы Франция үкіметімен бірлесіп, Нотр-Дам-де-Пари соборының цифрлық үлгісін әзірлеп жатыр. Бұл жоба әлемнің кез келген нүктесінен әйгілі готикалық ескерткішті тамашалауға мүмкіндік береді, деп хабарлайды Reuters.

862 жылдық тарихы бар Париж Құдай Анасының соборы 2019 жылғы жойқын өрттен кейін қалпына келтіріліп жатыр. Жаңа цифрлық нұсқа виртуалды тур ретінде ғана емес, сонымен қатар сәулеттік мұрағат қызметін де атқарады.

Microsoft президенті Брэд Смит бұл бастаманың мәдени мұраларды ғасырлар бойы сақтау үшін маңыздылығын атап өтті. Оның айтуынша, цифрлық көшірмелер келешек ұрпаққа тарихи ескерткіштерді зерттеуге және түсінуге көмектеседі.

Компания бұған дейін де Әулие Петр базиликасының цифрлық үлгісін жасауға қатысып, 2019 жылдан бері мәдени...

Шетелдіктер Қазақстанға келмей-ақ, Астана халықаралық қаржы орталығы (АХҚО) юрисдикциясында бизнесін тіркей алады. Бұл туралы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Жаслан Мәдиев мәлімдеді.

Министрдің айтуынша, қазан айынан бастап бұл функция QazETA атты мобильді қосымшада орналастырылады. Ол Қазақстандағы шетелдіктерге арналған және олардың түрлі қызметті онлайн алуына мүмкіндік береді.

QazETA қосымшасы арқылы шетелдіктер мына қызметтерді пайдалана алады:

Сейсенбі, 22 шілдеде, ұлттық валютаның долларға шаққандағы бағамы бірден 2,52 теңгеге арзандады. Қазақстан қор биржасының (KASE) мәліметінше, қазір 1 доллар 531,96 теңге тұрады. Крипто нарығы айтарлықтай тыныш.

Әлем нарығында АҚШ долларының индексі қайта көтерілді. Оның үстіне Brent маркалы мұнай арзандап жатыр – 66,95 доллар. Осының бәрі ұлттық валютаның бағамына әсер етпей қоймайды.

Кеше ғана 4 теңгеге нығайған ұлттық валюта бүгін қайтадан құнын жоғалтты. Валюта айырбастау мекемелерінде де доллар бағасы әжептәуір көтерілді. Алматы қаласындағы пункттерде 1 доллар 533 теңгеден қабылданып, 534,5 теңгеден сатылып жатыр. Астанада, әдеттегідей, доллар сәл қымбатырақ – 529 және 537 теңге.

Крипто нарығы

Шілденің ортасындағы раллиден кейін Bitcoin (BTC) бағамы...

Ақмола облысының бірқатар медициналық ұйымдарында «ЖИ – терапевт» сервисі сынақтап өтіп жатыр. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова мен «Қазақтелеком» АҚ Басқарма төрағасы Бағдат Мусиннің қатысуымен өткен жасанды интеллект қолданылатын цифрлық шешімдер туралы жиындай айтылған.

Министрлік мәліметінше, «ЖИ – терапевт» нақты уақыт режимінде дәрігер мен пациенттің арасындағы диалогты талдап, алдын-ала диагнозды 80% дәлдікпен қоя алады. Әрі дәрігердің әдеттегі құжаттама уақытын 40%-ға дейін қысқартуға мүмкіндік береді.

Жиында айтылған тағы бір инновациялық өнім – денсаулықты қашықтан бақылауды қамтамасыз ететін мобилдік телемедициналық қосымша. Оның көмегімен қазақстандықтар қысымды, импульсті, дене температурасын, қандағы оттегінің деңгейін және глюкозаны өлшей алады.

Сондай-ақ медицина қызметкерлерінің қауіпсіздігін арттыру...

Қазақстанда жеке инвесторлар салықты сальдолау принципін ескере отырып төлейтін болады. 2025 жылдың басынан бері жасалған бүкіл мәміле жиынтық нәтиже бойынша есепке алынады, яғни, кірістен шығынды шегеру мүмкіндігі қарастырылған. Бұл өзгерістер жаңа Салық кодексіне енгізіліп, оған президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2025 жылғы 18 шілдеде қол қойды.

Сондай-ақ құнды қағаздарды сатып алу кезінде брокер комиссиясын да шығын ретінде есептеу мүмкіндігі енгізіледі. Осылайша, салық тек нақты табысқа салынбақ. Бұл өзгеріс бұған дейінгі теңсіздікті жояды, ол кезде инвестордың жалпы шығынға қарамастан салық төлеуіне тура келетін жағдайлар болған.

«Фридом Финанс» АҚ басқарма төрағасы Сергей Лукьянов «Курсивке» берген пікірінде жаңа ережелер салық жүйесін анағұрлым қисынды, ашық әр...

АҚШ-тың Лос-Анджелес қаласында Tesla компаниясының негізін қалаушы Илон Маск ерекше жобасын жүзеге асырды. Tesla Diner атты алғашқы футуристік дәмхана есігін ашты.

Tesla Diner — тек кәдімгі дәмхана емес. Ол 1950-жылдар стиліндегі футуристік интерьерде безендірілген. Optimus атты гуманоид робот попкорн таратады. Тағамдар мини-кибертрактарда ұсынылады, ал мейрамхана тұрағында Tesla Supercharger V4 қуаттау станциялары бар.

Ең басты ерекшелігі – ғимараттың айналасына орнатылған екі үлкен LED экран, олар автокинотеатр қызметін атқарады.

Илон Масктің айтуынша, Tesla автокөліктерінің аудиожүйесімен киноның дыбысы синхрондалып, жүргізушілер мен жолаушылар көліктен шықпай-ақ кино тамашалай алады. Сонымен қатар Tesla көлігінің дисплейі арқылы тамаққа тапсырыс беріп, оны тікелей көлікке дейін жеткізуге болады.

Перизат Қайрат ісіндегі прокурор сотталушы Ғайни Алашбаеваның телефонындағы жазбаларды оқыды. Ол жерде әйел ақшаны қайда жұмсайтынын жазған.

37 млн теңге – көлік
5 млн теңге – тіс емдеу
10 млн теңге – Түркияға барып емделіп келу
3 млн теңге – БАД алып ішу
10 млн теңге – қыдыру
3 млн теңге – фэншуй
1 млн теңге – бадзы оқу
2 млн теңге – офлайн қыдыру
3 млн теңге – киім алу
3 млн теңге – ақ алтыннан бриллиант білезік.

Айта кетейік, бұған дейін прокурор Ғайни Алашбаеваны 8 жылға, Перизат Қайратты 10 жылға соттауды сұрады.

18 шілдеде Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2026 жылдың басынан күшіне енетін жаңартылған Салық кодексіне қол қойды. Жаңа құжатта автокөлік иелеріне де қатысты бірқатар өзгерістер қарастырылған. Енді  ескі көліктер үшін салық мөлшері төмендейді.

Енді 10 жылдан 20 жылға дейінгі автокөліктерге салық мөлшері 0,7 коэффициентімен есептеледі,  бұл дегеніміз  30%-ға азаяды. Ал 20 жылдан асқан көліктерге салық екі есе төмендетіледі (коэффициент — 0,5).

Бұл жаңашылдық Қазақстандағы төрт миллионнан астам көлікке әсер етеді. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2025 жылғы 1 шілдеде елде 10-20 жыл аралығындағы 1,5 млн-нан астам және 20 жылдан асқан 2,8 млн-ға жуық көлік тіркелген.

Айта кетейік, қазақстандықтар жаңа мөлшерлеме бойынша алғашқы төлемдерін...

Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қариннің хабарлауынша, президент әкімшілігінің өкілдері Бағанашыл ықшам ауданында орналасқан №1 балалар үйіне бара жатыр.

Саясаткердің мәлімдеуінше, президент Қасым-Жомарт Тоқаев осындай тапсырма берген.

«Мемлекет басшысының тапсырмасымен, Президент әкімшілігі кешегі оқиғаға қатысты қызметтік тергеу жүргізуді бастады. Президент әкімшілігінің мемлекеттік инспекторлары және ішкі саясат бөлімінің қызметкері аймаққа жол жүріп кетті», – деп жазды Қарин.

Естеріңізге сала кетейік, 21 шілдеде Алматыдағы Бағанашыл ықшам ауданында орналасқан балалар үйінің тәрбиеленушілерін полиция күшпен көшіруге тырысты.

Балалар Заречный ауылына көшуге қарсы шығып, ғимарат алдында қақтығыс болды. БАҚ өкілдері мен куәгерлер түсірген видеолардан полиция қызметкерлері оларды автобусқа күштеп отырғызу барысында...

Қазақстан әйелдер теннис құрамасының Билли Джин Кинг кубогының финалдық кезеңіне қатысатын құрамы белгілі болды. Турнир 16–21 қыркүйек аралығында Қытайдың Шэньчжэнь қаласында өтеді.

Қазақстан теннис федерациясының мәліметінше, ширек финалда қазақстандықтар АҚШ құрамасымен ойнайды. Маңызды кездесу 18 қыркүйек күні өтеді.

Қазақстан сапында Елена Рыбакина, Юлия Путинцева, Зарина Дияс, Анна Данилина және Жібек Құламбаева сынды үздік теннисшілер бар. Команданың капитаны — Юрий Щукин.

АҚШ құрамасы да өте тәжірибелі ойыншылардан құралған. Олардың қатарында...

«Отбасы банктің» ипотека нарығындағы үлесі 55%-ды құрайды. Бұл жайлы банктің баспасөз хабарламасында жазылған. Ол үш жыл бұрынғы көрсеткішпен салыстырғанда 10% аз, яғни «Отбасы банктің» нарықтағы үлесі азайып жатқанының көрінісі.

2021 жылы «Отбасы банк» үлесі 66%, 2022 жылы 64%, 2023 жылы 60%, ал 2024 жылы 55%-ды құраған.

Осыған дейінгі Қаржыгерлер қауымдастығы сарапшылары нарықта екінші деңгейлі банктердің үлесі артқанын жариялаған еді. Банктердің нарықтағы ипотека өнімдерінің үлесі 2024 жылғы 31%-дан 2025 жылы 36%-ға дейін өсті. Бұл – соңғы 8 жылдағы ең жоғары көрсеткіш.

Ал осы жылдың басынан бері жаңа ипотекалық несиелердің көлемі 5,7%-ға төмендеп, 390 млрд теңгені құрады (2024 жылғы...

«Бірінші кредиттік бюро» (БКБ) мекемесі Еңбек ресурстары дамыту орталығымен (ЕРДО) серіктестікте болған. Сондай-ақ бұл әрекетті «заңды, заңнамаға сай» деп сипаттайды. Бұл жайлы ұйымның Kursiv Media басылымына берген жауабында жазылған.

БКБ өкілдері бюро мен ЕРДО арасында расында да ынтымақтастық бар екенін растады. Орталық БКБ-ға несиелік тарихтарды толықтыру үшін ақпарат берген. Бұл әрекеттер жеке деректерді қорғау талаптарына және заңнамаға сай жүргізілетіні айтылды.

Ұйымның айтуынша, ЕРДО-ның Мемлекеттік несие бюросымен де осындай келісімдері бар.

«Несиелік тарихты мемлекеттік дереккөздерден алынған қосымша ақпаратпен байыту тәжірибесі нарықта бұрыннан бар және жаңалық емес. Бұл қарыз алушының төлем қабілеттілігін дәлірек бағалауға мүмкіндік береді, ал...

Жарыссөз барысында прокурор Арман Казекен Перизат Кайрат пен анасы Ғайни Алашбаева кінәлі деп танылса, қандай мүлкінен айырылуы мүмкін екенін жариялады.

Тізімде коттедж қалашығындағы жеке тұрғын үй, 4 пәтер, тұрақтағы орындар бар.

Қанша ақша тәркіленеді?

Қор және гүл дүкені шотындағы қаражат

2025 жылдың алғашқы бес айында Қазақстанның сыртқы сауда айналымы өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4,5%-ға азайып, 53,5 млрд долларды құрады. Сауда айналымының азаюы теңгеге қысым көрсетуі ықтимал. Бұл туралы Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының сарапшылары жазады.

Экспорт қысқарды, негізгі себеп – шикізат бағасының төмендеуі
Экспорт құрылымында минералды шикізат (минус 2,7 млрд доллар) пен химия өнеркәсібі өнімдерінің (минус 399 млн доллар) үлесі қатты төмендеген. Оған шикізат бағасының арзандауы тікелей әсер етті. Алайда бұл құлдырау ауыл шаруашылығы өнімдері экспорты есебінен ішінара өтелді. Мал және өсімдік тектес өнімдерді сату көлемі 764 млн долларға артқан.

Сондай-ақ мұнайдың экспорттағы үлесі өткен жылдағы 56,4%-дан 52,9%-ға дейін төмендегенімен...

24 шілдеден 31 тамызға дейін Алмалы ауданында Жамбыл көшесінің Мұқанов көшесінен Мұратбаев көшесіне дейінгі аралығында автокөлік қозғалысы жабылады.

Бұл шектеу жылыту маусымына дайындық аясында 1977 жылы пайдалануға берілген жалпы ұзындығы 760 метр болатын жылу желілері ауыстыруға байланысты болмақ.

Қайта жаңғырту кезеңінде тұрғындарға ыстық су беру тоқтатылмайтыны хабарланды.

«Аталған жылу желісі 5 көпқабатты тұрғын үйді, 7 жеке тұрғын үйді және тағы 4 өзге нысанды жылу энергиясымен және ыстық сумен қамтамасыз етеді. Жалпы, биыл қала бойынша 39 шақырым жылу желісін жаңғырту жоспарланған. Бұл желілердің тозу деңгейін 54%-ға дейін төмендетуге мүмкіндік береді», – дейді әкімдіктегілер.

Бұған дейін...