Жаңалықтар

Қазақстанның мемлекеттік қарызы 31,9 трлн теңгеге жетті. Бұл – елдің жалпы ішкі өнімінің 21%-ы. Қаржы министрі Мәди Такиев «қарыз деңгейі бақылауда» дегенімен, депутаттар бұған күмәнмен қарайды.

18 маусымда Мәжіліс отырысында Қаржы министрі Мәди Такиев 2024 жылғы республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есеп берді. Ол мемлекеттік қарыз көлемі 31,9 трлн теңге екенін айтты. Халықаралық ұйымдардың бағалауынша, бұл – орташа деңгей. Министр осыны алға тарта отырып, ешқандай қауіп жоқ деп мәлімдеді.

Алайда Мәжіліс депутаты Татьяна Савельева бұл тұжырыммен келіспейді. Оның сөзінше, соңғы 10 жылда Қазақстанның мемлекеттік қарызы екі жарым есе артқан.

Савельеваның айтуынша, Жоғары аудиторлық палата бірнеше жылдан бері ескерту жасап отыр. Біра...

19 маусымнан бастап Отбасы банк алдын ала және аралық қарыздарды рәсімдеу үшін алынатын комиссияны екі есе көбейтеді. Соңғы он жылда комиссия алғаш рет көтеріліп отыр.

Не өзгереді?

Бұрын комиссия ретінде қарыздың 0,5%-ы ғана және 100 мың теңгеден көп емес сома алынатын еді.

Енді қарыздың 1%-ы және 300 мың теңгеден көп емес сома алынады.

Бұрын қарыз алушы 20 млн теңге несие алғанда оның 100 мың теңгесін комиссияға төлейтін болса, енді 200 мың теңге төлейді. Ал несие көлемі 30 млн теңге болса, онда комиссия ретінде 300 мың теңге алынады.

«Кеше ғана 20 млн...

Қазақстан мен Ресей арасындағы кеден бекеттерінде көрші елдің жүк көліктерін мұқият тексеріп жатыр. Көліктер үш тәулік бойы кезек күтеді. Бұл туралы RBC жазды.

Басылым мәліметінше, бұған дейін бар болғаны 10 минутқа созылатын тексеру енді 72 сағатқа созылып кетті. Ресейден келетін жүктің 99%-ы мұқият тексеріліп жатыр.

RBC дерегінше, қазір Петухово — Жаңа Жол, Бугристое — Қайрақ және Веселоярск — Ауыл шекара бекеттерінде жүк көліктері кезек күтіп тұр. Басылым «Скиф-Карго» коммерциялық директоры Михаил Коптевтің мәліметіне сүйенген. Мәселен, Бугристое — Қайрақ кеден өткелінде Қазақстанның электронды кезегі дұрыс жұмыс істемейді. Апта бұрын кезекке тұрған компаниялар соның салдарынан тізімнің ең соңына түсіп қалып жатыр. Олар қайдан тіркелуге...

Жыл соңына дейін Freedom SuperApp қосымшасында криптоактив сату және сатып алу мүмкіндігі енгізіледі. Бұл туралы Freedom Holding Corp. компаниясының негізін қалаушысы және мажоритарлық акционері Тимур Турлов Freedom Broker Kazakhstan ютуб-арнасында өткен трансляция барысында айтты. Ол корпорацияның жылдық қызметі туралы есебін ұсынды.

Трансляция барысында «Freedom Finance» криптобиржалармен әріптестік орната ма деген сұраққа жауап берген Турлов компанияның Binance Kazakhstan криптобиржасымен келісімге келгенін жеткізді. Бұл биржа Астана халықаралық қаржы орталығында (АХҚО) тіркелген. Серіктестік аясында дәстүрлі валюталарды криптоактивтерге және кері айырбастауға мүмкіндік беретін фиаттық шлюз – арнайы сервис құрылған.

«Freedom Finance Global криптовалютамен мәмілелер жасау қызметін көрсетуге АХҚО лицензиясын алды...

Квазимемлекеттік сектор активтерді ұтымсыз басқарады. Бұл туралы Мәжілісте Жоғары аудиторлық палата төрағасы Әлихан Смайылов айтты.

Активтердің ұтымсыз басқарылуы

«Квазимемлекеттік сектор субъектілері активтерді ұтымсыз басқару фактілеріне жол беріп отыр. «Бәйтерек» холдингінің компаниялар тобы жеңілдікпен берілетін ресурстарды түпкілікті алушыларға жеткізу мерзімін ұзаққа созады. Жобаларды іріктеу процессі жеткілікті түрде ашық емес. Мәлімделген KPI-ға жете бермейтін қарсы міндеттелемер мүлдем қарастырылмаған жобаларға қолдау көрсетіледі», – дейді палата төрағасы.

Сонымен бірге Смайылов квазимемлекеттік сектордағы жекешелендірудің де дұрыс жүргізілмей жатқанын, 2021-2025 жылдарға арналған кешенді жоспарын іске асыру қарқыны төмендеп кеткенін айтты.

...

Үкімет елге қайтарылған активтер қаражаты есебінен 318 млрд теңгені 400-ден аса әлеуметтік нысан салуға жұмсайды.

Премьер-министрдің баспасөз қызметі таратқан мәліметке қарағанда, қазіргі таңда 406 жобаны қаржыландыру мақұлданды. Оның ішінде тоғыз білім беру нысаны, спорт саласындағы үш нысан, денсаулық сақтау саласындағы 162 жоба, сумен жабдықтау саласындағы 159 жоба бар. 333 жоба іске асырылып жатыр.

Шалғайдағы елдімекендерде «Ауылда денсаулық сақтауды жаңғырту» бағдарламасы аясында медициналық мекемелер құрылады. Су құбыры желілері жөнделеді.

Астанада ескі стадионның орнына Қажымұқан Мұңайтпасов атындағы жаңа стадион салынып жатыр. Жабық спорт ғимараты 3598 орынға есептелген. Құрылыс UEFA халықаралық стандарттарына сәйкес жүргізіледі.

Алматыда қайтарылған қаражат есебінен сумен жабдықтау жүйесін...

Қаржы министрлігі 2024 жылғы республикалық бюджеттің атқарылуы жөніндегі есебі Мәжілістің жалпы отырысында қаралды. Министр Мәди Такиевтің айтуынша, қаржылық қиындықтарға қарамастан, Үкімет бүкіл әлеуметтік міндеттемесін толық орындаған. Алайда бюджет кірісі бойынша жоспар орындалмай, тапшылық көрсеткіші өскені байқалды.

Кіріс жоспары орындалмады

2024 жылы республикалық бюджетке 19,6 трлн теңге кіріс түсті. Бұл – жоспардың 97,2%-ы ғана, яғни шамамен 608 млрд теңгеге кем. Кірістің төмендеуіне бірқатар себептер әсер еткен.

Ең алдымен, геосаяси жағдай мен логистикалық шығындардың артуына байланысты 188 ірі кәсіпорыннан түсуі тиіс салық көлемі 1,4 трлн теңгеге азайған. Бұдан бөлек, мемлекет 1,2 трлн теңге көлемінде қосылған құн салығын (ҚҚС...

Экс-министр Қуанышбек Бишімбаевтың туысы әзірге шартты түрде мерзімінен бұрын босату туралы өтініш берген жоқ. Бұл туралы Ішкі істер министрі Ержан Саденов мәлімдеді.

Журналистердің сұрақтарына жауап берген Саденов мерзімінен бұрын шартты түрде босап шығу мәселесін сот шешетінін айтты. Егер Бақытжан Байжанов өтініш берсе, ол заңға сәйкес қаралады. Әзірге ондай өтініштер түспеген.

«Бишімбаевтың туысына қатысты нақты жағдайға келсек, әзірге ешқандай материал түскен жоқ. Егер ол босату туралы өтініш бергісі келсе, әрине, сот қарайтын болады», – деді ол.

Министр сондай-ақ атышулы істер бойынша сотталғандардың барлығы қалыпты жағдайы бар колонияларда ұсталып отырғанын атап өтті.

Бұған дейін, Конституцияның 30 жылдығына...

Оқуға түскелі тұрған, бірақ әлі студент мәртебесі берілмеген түлектерді әскерге алып кетуі заңды. Оған Қорғаныс министрлігінің құқығы бар деді Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек.

«Назарбаев университетінің бір студентін военкомат тарапынан әскерге алып кетті. Бұл жерде заң сақталып келе жатыр. ЖОО-ға студентті қабылдау жайлы шешім шілде-тамыз айында жарияланады. Ал әскерге шақыру ерте басталады. Студент статусына ілінбей әскерге алып кетуге құқылы», – деп түсіндірді ол.

Осы себеппен Назарбаев университетіне грантқа түскелі тұрған түлекті әскерге алып кетуі заңды деп есептейді. Бірақ оны әскерге алып кеткен күннің ертеңіне студент деген мәртебе берілген. Қазір осы мәселен...

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова автобус апатынан екі аяғынан айрылған кішкентай Алуа мемлекеттен қандай көмек алатыны туралы айтып берді.

18 маусым күні Астанада парламенттегі журналистер сауалына жауап берген министр Жақыпова 8 жастағы Алуа Бекенге қандай көмек көрсетілетіні туралы мәлімет берді.

«Апат болған күннің ертесіне соған кінәлі тарап 19 млн теңге сақтандыру төлейтінін жариялады. Мемлекет оны (Алуаны) өмір бойы қамқорлығына алады. Қызды да, анасын да.

Екі аяғынан айрылған азамат бірінші топтағы мүгедек санатына кіреді. Оған 100 мың теңгеден астам жәрдемақы тағайындалады. Анасы баланы күткені үшін 78 мың теңге алып отырады. Бұған қоса, ол көпбалалы ана...

Сейсенбі, 17 маусым күні АҚШ-тың негізгі қор индекстері құлдырады. Оған Таяу Шығыстағы геосаяси тұрақсыздық пен АҚШ-тағы экономикалық көрсеткіштердің әлсіреуі себеп болды.

Инвесторлардың сеніміне нұқсан келтірген негізгі фактор — Иран мен Израиль арасындағы шиеленістің ушығуы және АҚШ-тың қақтығысқа тікелей араласу қаупінің артуы. Trading Economics дерегінше, АҚШ президенті Дональд Трамп Truth Social платформасында Иранға қатысты бірнеше мәлімдеме жасап, «Иран толықтай берілсін» деп талап қойған. Сондай-ақ ол «біздің шыдамымыз шегіне жетті» деп мәлімдеді.

Бұл ретте АҚШ Конгресінде Вашингтонның Иранда әскери операция жүргізуіне тыйым салатын бастамалар дайындалып жатқаны хабарланды.

Экономикалық деректер көңіл көншітпеді

АҚШ Сауда министрлігінің мәліметінше, 2024 жылғы...

16,3 млн қазақстандықтың жеке деректерінің таралып кетуіне байланысты Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Жаслан Мәдиев пікір білдірді. Министр қазақстандықтардың деректері ұрланбағанын айтады.

Айтуынша, осыдан бірнеше күн бұрын таралған деректер, осыған дейін қолды болған ақпараттар. Біреу сол ақпараттарды жинап, қайта таратқан.

«Біз мұндай деректерді тарататын телеграм арналарды бұғаттап отырамыз. Ұрланған мәліметтер 2024 жылдың 1 мамырына дейінгі деректер. Яғни жаңа деректердің таралуына қатысты жағдай тіркелген жоқ», – деді Мәдиев.

Сондай-ақ министр бұрынғы деректердің өзі басшылық еткен тұста ұрланбағанын айтты.

Мәселенің мән-жайы

Еске сала кетсек, SecuriXy.kz тelegram арнасы 16,3 млнқазақстандықтың жеке деректер...

Вячеслав Ким – экономист, қаржыгер және Қазақстандағы ең танымал кәсіпкердің бірі. Ол 1969 жылы 12 маусымда Алматыда дүниеге келген. Кәсіпкерлік жолында тұрмыстық электроника сататын дүкендер желісінен бастап, еліміздегі ең ірі финтех-компаниялардың бірі – Kaspi.kz-тің негізін қалаушылардың бірі әрі директорлар кеңесінің төрағасына дейінгі жолдан өтті. Сонымен қатар қайырымдылық пен қоғамдық жобаларға белсенді қатысады.

Білімі мен әскери қызметі

Вячеслав Ким 1986 жылы республикалық физика-математика мектебін (РФММ) тәмамдады. 1998 жылы Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінде оқып, экономист-қаржыгер мамандығы бойынша диплом алды. Ал 2002 жылы Ресей-Қазақстан қазіргі заманғы гуманитарлық университетін бітірді. 1987-1989 жылдары КСРО Қарулы Күштерінде әскери борышын өтеген.

Кәсіпкерлік жолының бастауы

Вячеслав Ким Қазақстан...

Малайзиялық Proton Holdings Berhad компаниясы Қазақстанда e.MAS брендінің электромобильдерін шығарады. Бұл туралы өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаевтың шетелдік компания басшылығымен кездесуінде белгілі болды.

Малайзиялық Proton Holdings Berhad осы жылы Алматы мен Қостанайда екі жаңа зауыт салуды жоспарлап отыр. Олар жылына 190 мыңға дейін автокөлік шығарады деген уәде береді.

Proton Holdings Berhad – малайзиялық ірі автоалпауыт. Ел үкіметінің араласуымен ұлттық автомобиль бренді ретінде құрылған. Ең алғашқы Proton 1985 жылы шығара бастады. Ал 2024 жылдың соңында нарыққа тұңғыш электромобилін таныстырды. e.MAS 7 кроссовері 24 мың долларға бағаланды.

Қазақстанда жеңіл автокөлік нарығы ұлғайып келеді. Министрлік дерегінше, былтыр 134 мыңнан...

Бейнеуде қаптап кеткен қара қоңыздармен тұрғындар өздері күресуі керек. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркәсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитетінің Бейнеу аудандық инспекциясы хабарлады.

Инспекция мәліметінше, қара қоңыздың ғылыми атауы – Tenebrionidae. Бұл жөндіктің 15 000-ға жуық түрі бар екен. Жәндіктердің адам үшін зияны жоқ және ешқандай қауіп төндірмейді. Қоңыздар – табиғи-климаттық жағдайлардың әсерінен қаптап кеткен.

Зиянсыз болғанымен, олардың жаппай таралуы эстетикалық және санитарлық тұрғыдан қолайсыздық туғызып, тұрғындар арасында алаңдаушылық тудырып отыр.

Ал ҚР өсімдіктерді қорғау заңында (14-5) сәйкес жеке және заңды тұлғалар зиянды организмдердің көп дамуы мен таралуына жол бермеуі керек делінген. Яғни бұл әркім өз аумағын таза...

Қытай Орталық Азиядағы бес мемлекетпен құрлық қана емес, әуе қатынасын да арттыруды көздеп отыр. Енді Қытай қалалары мен аймақтағы елдер арасында тікелей әуе рейстері көбейеді. Бұл туралы Reuters жазды.

Агенттік ҚХР сыртқы істер министрлігінің сәрсенбі, 18 маусым күні таратқан ресми мәліметіне сүйенді.

Қытай мен Орталық Азия елдері авто және темір жол қатынасын жақсартып, тікелей әуе рейстерін көбірек ашуға тырысады делінген СІМ мәліметінде.

Бұған қоса, Бейжің аймақтағы бес ел үшін виза жүйесін жеңілдетуді көздеп отыр. Тараптар консулдық мекемелер ашу мүмкіндігін қарастырып жатыр.

Сонымен бірге Бейжің Қазақстан, Қырғызстан және Тәжікстанмен бірге әуежайларды жетілдіру, қажет болған жағдайда жаңасын салуды жоспарлады.

ҚХР төрағасы...

«Jibek Joly» арнасындағы «Бүгін.Live» бағдарламасына Астанаға келген Қытай төрағасы Си Цзиньпинді әуежайда қарсы алған оқушылар сұхбат берді. Олар қытай тілін қалай еркін меңгергені жайлы айтты.

-Оқушылар сарайындағы жетекшілерден және қытай тілі үйірмесінен үйрендік. Керемет әсер алдым. Осындай үлкен іс-шараға бірінші рет қатыстым. Екі елдің президентін қарсы алу деген – үлкен мәртебе. Сондықтан өзім ойдағыдай айта алдым деген ойдамын. Шаттыққа «сен Қытай тілін қайдан үйрендің?» деген сұрақ қойды Қытай төрағасы. Ата-анам мен туылмай тұрып көшіп келген Қазақстанға, мен осында дүниеге келгем. Осы кездесуден кейін дипломат, президент болғым келіп кетті. Балалар, достарымыз бізді құттықтап жатты. Мен 7-сыныпқа...

Соңғы күндері Қытайдан Иранға қарай үш транспортты ұшақ бағыт алды. Олар Қазақстан шекарасы арқылы өткен, бірақ Иранға жақындағанда радардан жоғалып кеткен. Бұл Израиль мен Иран арасындағы шиеленіске байланысты болуы мүмкін деп жазады The Telegraph

Бірінші борт 14 маусымда, қалған екеуі 15-17 маусым аралығында ұшқан. Әуе көліктері солтүстік Қытай бойымен Қазақстанды кесіп өтіп, Өзбекстанның оңтүстігіне, одан әрі Түркіменстанға қарай кеткен. Бірақ Иранға жақындағанда радардан жоғалып кетеді. Маршрут аяқталуы керек орын ретінде Люксембург ретінде көрсетілген, бірақ лайнерлер Еуропаға жақындамаған да секілді.

Қытайдан ұшып шыққан ұшақтың үшеуі де Boeing 747 жүк көлігі типіне жатады. Авиация сарапшыларына сілтеме жасаған Telegraph жазуынша, әдетте...

Құрама Штаттар Иран мен Израиль арасындағы әскери қақтығысқа араласу-араласпау мәселесін 24-48 сағаттың ішінде шешеді. Бұл туралы ABC хабарлады.

Телеарнаның мәліметінше, 17 маусым күні Ақ үйде президент Дональд Трамп басты кеңесшілерімен кездескен. Құрама Штаттардың ресми өкілдері Иран мәселесін дипломатиялық жолмен шешу немесе әскерге жүгіну туралы шешім бір-екі тәулікте қабылданатынын меңзеді деп жазды ABC.

Вашингтондағы жиын қарсаңында Трамп Иран билігіне қатысты бірнеше мәлімдеме жасады. Ол Иранның жоғарғы көсемі аятолла Әли Хаменеидің қайда жасырынып жүргенін АҚШ біледі деп жазды.

«Ол оңай нысан, бірақ өз елінде қауіпсіз сезінеді. Біз оны алып шыққалы (өлтіргелі!) жатқан жоқпыз. Қазір емес. Бірақ біз...

«Қазақстанның Автокөлік Одағының» (ҚАО) мәліметінше, 2025 жылдың мамыр айында ел аумағында барлығы 19 377 көлік сатылған. Оның ішінде 18 576 жеңіл және жеңіл коммерциялық көліктер, ал 801 техника – жүк көліктері мен автобустар бар. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 51,4%-ға артық (мамыр 2024 – 12 796 көлік).

Жалпы 2025 жылдың қаңтар-мамыр айлары аралығында елімізде 85 467 авто сатылды. Бұл өткен жылдың бес айымен салыстырғанда 28,7%-ға жоғары (2024 жылғы қаңтар-мамыр – 66 401 бірлік).

Пандемияның еңбек нарығын қатты өзгерткенін жиі айтамыз. Тіпті түбегейлі өзгертті десек, артық болмас. Ол аздай, 2025 жыл сол трендті тіпті шегелеп бекіткен секілді. Олай дейтініміз әлемнің әр жерінде тұратын миллиондаған адам кеңседегі жұмысын тастап, онлайнға ауысып жатыр. Фрилансты байқап көремін деп жүрген болсаңыз, мына материал сізге арналады. Дедлайн, тұрақсыз табыс пен толассыз тапсырыс арасында жұтылып кетпеу үшін не істеу керек? Онлайнға көшкісі келетіндерге неден бастау керегін, қалай істеу керегін айтайық.

Фриланс екен деп арқаны кеңге созып жүрмейтініңізді түсініңіз. Бұл — үлкен жауапкершілік

Осы тұста көпшілікті арасында таралған аңызды айта кету керек. Көбі фриланс десе теңіздің жағасында коктейль ішіп...

Атырау қаласынан бар болғаны 37 шақырым жерде қамыс өртеніп жатыр. Тілсіз жау осы маңда 7 гектар жерге жайылды. Бұл туралы Төтенше жағдайлар жөніндегі министрлігі (ТЖМ) хабарлады.

Атырау облысында қамыс өртеніп жатқанына бір аптаға жуық уақыт болды. Құтқарушылар 13 маусымнан бері тілсіз жаумен күресіп жүр. Содан бері жалпы ауданы 805 гектарды қамтыған қамыс өртінің бірнеше ошағы сөндірілді.

«Қазір Атырау қаласынан 37 км жерде шамамен 7 га алаңдағы өртпен күрес жүріп жатыр», – деп хабарлады ТЖМ.

Министрліктің мәліметінше, жетуі қиын жерлер, қамыстың қалың өсуі, екпінді жел өрт сөндіру жұмыстарын қиындатты.

Өртті сөндіруге ТЖМ мен табиғи резерватты...

Жаз — Қазақстанда демалыс уақыты. Балалар мектептен, ересектер оқуы мен жұмысынан үзіліс алып, халықтың ел ішінде де, шетелге де жиі саяхаттайтын маусымы. Бірақ жаз — әлемнің барлық жерінде бірдей демалысқа жайлы мезгіл емес. Саяхатқа жинала қалсаңыз, жаз кезінде қай елдерге бармаған жөн екенін, бара қалсаңыз, неге дайын болу керектігін біле жүріңіз. 

Ауа райы, табиғи циклондар, жаппай демалыс немесе овертуризм. Себебі әртүрлі болғанымен, төменде аталатын мемлекеттердің бәрін бір дүние біріктіреді. Бұл елдерге жаздан басқа уақытта барған жақсы.

БАӘ, Иордания, Мысыр, Оман, Қатар, Сауд Арабиясы 

Аталған елдерде маусым-тамыз айларында қатты ыстық болады. Ауа температурасы +55 градусқа дейін көтеріледі. Таяу Шығыс...

«Свет Салтанат» атты қазақстандық әлеуметтік жоба халықаралық беделді «Канн арыстандары» фестивалінің Real-Time Contextual Content (Нақты уақыттағы контекстік контент) санатында күміс жүлде жеңіп алды. Бұл – ел тарихындағы осындай деңгейдегі алғашқы марапат. Жобаны Citix технологиялық компаниясы мен GForce Grey креативті агенттігі бірігіп жасаған.

Оның мақсаты – жасанды интеллект көмегімен Қазақстанда отбасылық зорлық-зомбылық оқиғаларының нақты уақытта қаншалықты жиі тіркелетінін көрсетеді.

Жобада Алматыда 60-жылдары орнатылған «Салтанат» деген неонды жазу бар. Қазір бұл жазу әрбір жаңа зорлық-зомбылық оқиғасы тіркелген сайын жыпылықтап жанады. Сол ақпараттар ел бойынша 100-ден астам Citix цифрлық экранында да жарияланды. Жоба бір айға созылды.