Жаңалықтар

Солтүстік Қазақстан облысының әкімі Ғауез Нұрмұхамбетов Петровка ауылының маңында Алаштың аса көрнекті қайраткері Міржақып Дулатұлының құрметіне қойылған мемориалдық кешеннің бүлінуіне қатысты пікір білдірді.

Айта кетейік, мемориалдық кешеннің бүлінген суреттерін әлеуметтік желідегі парақшасында әдебиет тарихшысы, сыншы, алаштанушы Заңғар Кәрімхан бөліскен еді.

Осы жағдайдан соң Kursiv.Media тілшісі бұл мәселеге байланысты СҚО әкімдігінің баспасөз қызметіне хабарласып, әкімдік жағдайға қатысты түсініктеме берді. Ресми жауапқа сәйкес, мемориал құрылысы адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін конструктивтік бұзушылықтарға байланысты тоқтатылған.

Орталық коммуникациялар қызметі алаңындағы брифингке келген облыс басшысынан мәселенің мән-жайын нақтылап сұрап көрдік. Әкім сөзіне сенсек, мемориалдық кешенді салуға әу баста ресми рұқсат...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2 млрд ағаш отырғызу жөніндегі тапсырмасы 2027 жылға дейін орындалады. Бұл туралы Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев мәлімдеді.

Ол мемлекет басшысының елді ауқымды көгалдандыру жөніндегі тапсырмасының жүзеге асырылу барысы туралы айтып берді. Оның сөзінше, бүгінде елдің орман қорына 1,4 млрд көшет отырғызылған.

Биыл 370 млн ағаш отырғызу жоспарланған. Оның 270 млн-ы отырғызылды. Алдағы уақытта отырғызылатын ағаштарды сапалы материалмен қамтамасыз ету үшін келесі жылдан бастап алты орман тұқымы кешенінің құрылысы басталады. Атап айтқанда, Аралдың құрғаған түбінде көшеттерді өсіру үшін ауданы 30 гектарға дейінгі мамандандырылған тәлімбақ құрылады.

«Мемлекет басшысының 2 млрд ағаш...

2025 жылғы 1 қарашадағы мәлімет бойынша, халықтың 90 күн төленбеген берешегі 1,1 трлн теңгені құрады. Бұл көрсеткіш жыл басындағы деңгейден жоғары және банктер берген несиенің 4,5 пайызын құрайды. Соған қарамастан банк секторындағы жалпы несие портфелінің сапасы тұрақты деп бағаланған.

Елдегі банк жүйесі 23 екінші деңгейлі банктен тұрады соның ішінде 15 банктің шетелдік акционері бар.

Сектор активтері 2025 жылғы қазанда 1,1%-ға өсіп, 67,8 трлн теңгеге жетті. Өсімнің негізгі көзі – несие портфелінің 42,1 трлн теңгеге дейін ұлғаюы. Жүйедегі өтімділігі жоғары активтер 19,6 трлн теңгеге жетіп, барлық активтердің 28,9%-ын құрады. Бұл банктерге өз міндеттемелерін толық жабуға...

Атырауда Formula-1 стандартымен автожарыс трассасы салынады. Жаңа автожарыс трассасының жобасында жастарға арналған жеке аймақ қарастырылған. Бұл жайлы ОКҚ-да өткен брифингте Атырау облысының әкімі Серік Шәпкенов мәлімдеді.

«Бұл жоба ұсынылған кезде мен де инвесторға «Мұнда әуесқойлар жарыс өткізе ала ма?» деген сұрақты қойдым. Өйткені жасөспірімдер арасында заңсыз көше жарыстары болып тұрады. Біз олардың қай жерде өтетінін, жол-қауіпсіздік талаптарының сақталуын бақылап жүреміз. Сондықтан жаңа трассада жастар үшін арнайы мүмкіндік қарастырылады», – деді Шәпкенов.

Әкімнің айтуынша, жобаның бастамашысы – Атыраудағы ірі вагон өндіретін зауыттың иесі, кәсіпкер Шота Абхазава. Жоба оның жеке қаражаты есебінен жүзеге асады, ал әкімдік жер...

China Eastern Airlines 4 желтоқсанда Шанхайдан Буэнос-Айреске жаңа ұзақ қашықтықтағы рейсті бастады.

Atameken Business ақпаратына қарағанда, MU745 рейсі түнгі 2-де Пудун әуежайынан ұшып, Оклендте екі сағат аялдап, Аргентина астанасына 25 сағат 55 минутта жетеді.

Жалпы қашықтық – шамамен 20 мың шақырым. Кері бағыттағы MU746 рейсі 29 сағатқа созылады.

Әуе компаниясы бұл бағытты Жердің қарама-қарсы нүктелеріндегі екі қаланы тікелей байланыстыратын әлемдегі алғашқы коммерциялық маршрут деп атап өтті.

Рейс аптасына екі рет Boeing 777-300ER ұшағымен орындалады.

Мұның алдында Air Astana рейстер өзгеруі, кідіруі мүмкін екенін ескерткен еді.

Алматы әкімдігі жеке қолға заңсыз өтіп кетті делінетін қымбат жерлердің қожайындарымен соттасып жатыр. Олардың арасында Болат Назарбаев (мұрагерлері), Forbes тізіміндегі кәсіпкерлер, экс-президент Нұрсұлтан Назарбаевқа жақын шенеуніктер бар. Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек Facebook-тегі парағына осылай деп жазды.

Қымбат жерлер қайтарылады

Төменгі палата депутатының айтуынша, Алматы қаласы Жер ресурстарын басқару жөніндегі департаменті 30 даулы жер телімі бойынша сотқа арыз түсірді.

«Тексеру жүргізуді мен ұсындым. Істі аяғына дейін жеткізіп, жерлерді мемлекет меншігіне қайтарамын», – деп мәлімдеді Базарбек.

Оның дерегінше, қалған 44 даулы жер қазір облысқа қарайтындықтан, олар бойынша Алматы өңірінің басқармасы тексеру жүргізіп жатыр.

Galanz bottlers компаниясының иесі Тұрсынғали Алагөзов Baiuly Capital Holding атты жеке холдинг құрмақшы. Бұл туралы ол Forbes Talks подкастында айтты.

Алагөзовтің сөзінше, бизнесі кеңейіп, бұрынғы форматта басқару мүмкін емес болған.

«Тек алкогольсіз сусындар өндіретін кезде мен барлығын басқара алатын едім. Енді қызметкерлер саны өсті, үш бағытта 5 мыңнан аса адам бар. Мен бұрынғыдай басқара алмаймын», – деді ол.

Кәсіпкер жаңа холдингті Baiuly Capital Holding деп атаған. Байұлы – кәсіпкердің руы. Холдингтің құрылымы классикалық болады: бақылау кеңесі және басқару вертикалі. Бизнесмен компания ішінен жаңа кадрлар дайындап шығаруға ниетті.

Сондай-ақ Өзбекстан, БАӘ, Оман және Сауд...

Алматы метрополитені қалада тіркелген жер сілкінісінен кейін жолаушылар қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында пойыздардың қозғалысын уақытша тоқтатты. Бұл туралы метрополитеннің баспасөз қызметі хабарлады.

Қазіргі уақытта Төтенше жағдайлар министрлігінің мамандары жерасты нысандары мен тоннельдерді қауіпсіздік талаптарына сай тексеріп жатыр. Мұндай тексеріс сейсмикалық оқиғалардан кейін міндетті түрде жүргізіледі.

«Тексеру аяқталып, ТЖМ-нан ресми рұқсат алынғаннан кейін метро жұмысы қайта іске қосылады. Қауіпсіздік – бәрінен жоғары», – делінген ресми хабарламада.

Метрополитен әкімшілігі тұрғындардан түсіністік танытуды сұрап, тексеру аяқталғанға дейін уақытша шектеулердің сақталатынын атап өтті.

Айта кетейік, бүгін 4 желтоқсан, сағат 12:45- те Алматыда магнитудасы 4,6 жер сілкініс...

Ұлттық банк валюта нарығына алыпсатарлар «араласып» жатқан жоқ деп тұжырымдайды. Бас банк таратқан хабарламада теңге Ұлттық банк пен Үкімет ұстанған үйлесімді саясаттың арқасында нығайып жатқаны жазылған. Реттеуші валюта нарығындағы жағдайды қатаң бақылап отырғанын және оған араласуға еш себеп жоқ екенін айтады.

«Ұлттық Банк еркін өзгермелі айырбас бағамы режимін сақтайды және теңге бағамының екіжақты қисынды құбылмалылығына жол береді. Валюта нарығындағы жағдай тұрақты бақылауда. Қазіргі уақытта Ұлттық Банк алыпсатарлыққа қатысты белсенділікті және оған араласуға итермелейтін қандай да бір факторларды байқап отырған жоқ», – делінген хабарлама.

Қазан айынан бері теңгенің долларға шаққандағы айырбас бағамы...

Алматы қаласында жедел медициналық жәрдем қызметкері, 23 жастағы фельдшер Насиба Мұхтарқызы Жаңабаева қызметтік міндетін орындау барысында көз жұмды. Қайғылы хабарды Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова хабарлады.

«Насиба небәрі төрт ай бұрын ғана Алматы қаласының Жедел жәрдем станциясына жұмысқа тұрған. Қысқа уақыт ішінде ол өз ісіне жауапты, науқастарға әрдайым көмек көрсетуге дайын, жанашыр маман ретінде танылған. Туыстарына қайғыра көңіл айтамын», деп жазды министр.

Министр фельдшер өлімінің мән-жайын ашып айтпады.

Еске сала кетейік, бұған дейін Астана қаласында тұрғын үйдің қасбеті құлап, жедел жәрдем қызметкерінің басына кондиционер құлап қайтыс болды.

Доллар көктемнен бері алғаш рет 500 теңгеден төмен түсті. Қазақстан қор биржасында (KASE) сағат 14:30-дағы мәлімет бойынша 1 АҚШ доллары 599,90 теңге тұрады.

Соңғы рет KASE-де 500-ден төмен бағам 2025 жылғы 18 наурызда тіркелген. Сол кезде доллар 497 теңге болған. Ал биыл қыркүйекте Құрама Штаттар валютасының бағамы 550 теңгеге жеткені мәлім.

Содан бері екі айдың ішінде ұлттық валюта бірден шамамен 50 теңгеге нығайып шыға келді. Бұған дейін Kursiv.Media Ұлттық банк төл теңгені нығайту үшін миллиардтаған қаражатпен валюта саудасына араласып жатқанын жазған. Сағат 14:30-дағы мәлімет бойынша, KASE-де 318 млн долларға валюта саудасы жасалды.

Ұлттық валюта, әсіресе, осы...

Алматыдағы жер сілкінісінен кейін патрульдік полиция экипаждары мен өрт сөндіру қызметі қаладағы микроучаскелерді аралады.

Ал гидропост мамандары мен инженерлік қызметкерлер алгоритмге сәйкес құрылыс нысандары мен өзен арналарын тексеріп жатыр.

Бұл туралы Алматы әкімінің коммуникациялар және БАҚ-пен жұмыс жөніндегі кеңесші Ілзат Ақчурин хабарлады.

Бұл – Қытайдағы жер сілкінісінен туындаған жерасты дүмпулері. Алматыға да сезіліп отыр.

 «Сағат 13:10-дағы жағдай бойынша: Полиция департаментінің патрульдік көліктері мен өрт сөндіру техникасы микроучаскелерді аралап жүр. Ал гидропост бақылаушылары мен инженерлік-техникалық қызметкерлер, әрекет алгоритміне сәйкес, құрылыстар мен өзен арналарына тексеріс жүргізіп жатыр», – делінген хабарламада.

Ақчуриннің айтуынша, ТЖМ-нің «Қазселденқорғау» мекемесін...

«Елде жастар жаппай қарызға батып жатыр» деп дабыл қаққан сенатор Геннадий Шиповских микронесие беру тәртібін қатайтуды ұсынып отыр.

Сенаттың бүгінгі отырысындағы Геннадий Шиповскихтің депутаттық сауалында жастарға шағын несиелердің оңай қолжетімділігі мәселесі туралы айтылды.

Депутаттың айтуынша, көптеген жас микроқаржы ұйымдарының агрессивті жарнамаларына оңай алданып қалып жатыр. Яғни қарыз алады, содан кейін жоғары пайызбен айыппұлға байланысты қарызға батады. Бұл енді жекелеген отбасылар тап болған қаржы қиындықтары емес, әлеуметтік тұрақтылыққа қауіп төндіретін тенденцияға айналған.

Сенатор салалық агенттік мұндай қарыз алушылар бойынша статистика жүргізбейтінін, бұл мәселенің ауқымын шынайы бағалауға кедергі келтіретінін атап көрсетеді. Дегенмен азаматтардың өтініштері мен әлеуметтік желілерден алынған деректер жастар арасында борышты...

Алматы қаласында қоғамдық тамақтану орындары жоспардан тыс тексерілді. 12 рейд барысында жергілікті кәуапханалар экология талаптарын орындамағаны анықталды. Олар көмір жаққан. Бұл туралы Kursiv.Media қала әкімдігінің мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Алматы билігінің мәліметінше, заң бұзғандарға жеті нұсқама беріліп, екі материал сотқа жолданды. Сегіз әкімшілік шара бойынша барлығы 1 млн 887 мың теңге көлемінде айыппұл салынды.

Тексеруді санитарлық қызмет мамандары жүргізген. «Eco Almaty» өкілдерінің айтуынша, мегаполистегі кәуапханалар «шамадан тыс түтін шығарып, тұрғындарға қолайсыздық тудырады».

«Қатты отынды пайдалануға тыйым салынған, ал газбен жұмыс істейтін жабдықтар сүзгілермен жабдықталуға тиіс», – деп таратты қала әкімдігі.

Қазақстан үкіметі «Атырау» арнайы экономикалық аймағын құру туралы шешім қабылдады. Жаңа аймақ 2036 жылға дейін жұмыс істейді.

Экономикалық аймақ облыс орталығы Атырау қаласының әкімшілік шегінде, Атырау – Доссор тасжолының бойында және Жылыой ауданының аумағында орналасады. Жалпы ауданы 450 га құрайды, оның ішінде Атырау-Доссор тасжолының бойындағы өндірістік аймақ – 400 га, Жылыой ауданындағы қосалқы аймақ – 50 га.

Жаңа аймаққа шетел азаматтары мен олардың көлік құралдарының кіріп-шығуы, транзит және сол жерде болуы заңнамада белгіленген тәртіпке сәйкес жүзеге асырылады.

2036 жылға дейін «Атырау» экономикалық аймағы төмендегідей көрсеткіштерге жетуі керек:
— жалпы инвестиция көлемі – 320 млрд теңге;
— оның ішінде шетелдік инвестициялар...

Сенат отырысында депутат Нұртөре Жүсіп «Дипломмен ауылға» бағдарламасымен барған мамандардың үш жылдық міндеттемесін толық өтемеу мәселесін көтерді.

Сенатордың сөзінше, «Дипломмен ауылға» мемлекеттік бағдарламасына қатысушылардың кейбірі өз міндеттемелерін орындамайды. Соның салдарынан бағдарламаның нақты тиімділігі төмендеп, бюджет қаражаты мақсатсыз жұмсалып жатыр.

Бағдарлама іске асырылған кезеңде 114 мыңнан астам маман қолдау алған, ал 52 мыңға жуық адам тұрғын үй мәселесін шешкен. Алайда бағдарлама ауқымды болғанымен, маңызды проблема сақталып отыр. Қатысушылардың бір бөлігі ауылдық жерде үш жыл жұмыс істеу жөніндегі міндеттемелерін орындамайды. Соңғы үш жылдың өзінде 166 адам келісімшарт талаптарын бұзған. Ал бюджет несиелерінің қайтарылмауы 784 млн теңгеден асып түскен.

Атырау облысының әкімі Серік Шәпкенов өңірдегі экстремизм ахуалы және никабқа салынған тыйымның әсері туралы айтты.

Брифинг барысында әкімнен экстремизм мен никабқа тыйым салу туралы заң өңірдегі жағдайға қалай әсер етуі мүмкін екені жайлы сұрады. Серік Шәпкеновтің айтуынша, алаңдауға негіз жоқ.

«Экстремизмге қатысты айтар болсам, бізде жағдай тұрақты. Бұл бағытта профилактикалық жұмыстар тұрақты түрде жүргізіледі. Ал никабқа келсек, бұл шешім қауіпсіздік мақсатында қабылданды. Қазіргі таңда түсінбеушілік жоқ, халықпен түсіндіру жұмыстары жүргізіліп жатыр», –  деді Серік Шәпкенов.

Еске салайық, бұған дейін Мәжіліс «Құқық бұзушылықтардың алдын алу туралы» жаңа бірыңғай заңды қабылдады. Ондағы түзетулердің бірі, қоғамды...

Сауда және интеграция министрлігі әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының (ӘМАТ) тізімін кеңейтуді ұсынды. Бұйрық жобасы «Ашық НҚА» порталында қоғамдық талқыға шығарылды.

Қазіргі тізімде 19 атау бар болса, жаңа жоба бұл санды 33 өнімге дейін ұлғайтуды көздейді. Жаңа тізімге қызанақ, қияр, алма, сиыр және қой етінің бірнеше түрі, балық, ультрапастерленген сүт, қаймақ, қатты ірімшік және қара шай сияқты тауарлар енгізілмек.

Министрлік не дейді

Ведомствоның мәліметінше, тізімді уақытша кеңейту ұсынысының басты мақсаты –
күнделікті тұтынатын негізгі азық-түлікке қолжетімділікті арттыру және олардың бағасын тұрақтандыру.

Министрлік мұндай өзгеріс делдалдық тізбекті қысқартуға, үстеме бағаны негізсіз өсіретін кәсіпкерлерді айналымнан шығаруға, сондай-ақ өндірушілерге қосымша қолдау...

2025 жылдың тоғыз айында кредитке көлік алғысы келгендердің өтінімі 48%-ға, жаңа берілген кредиттер 47%-ға артқан. Алайда жылдың ортасынан кейін нарық екпіні бәсеңдеп, өсім шарықтау шегіне жеткені сезіле бастады. Бұл туралы Қаржыгерлер қауымдастығының шолуында жазылған.

Халық жаңа көлікті кредитке алады

Автокөлікке деген қызығушылықтың артуына бірнеше себеп бар. Көпшілік үшін автомобиль тек жеке көлік емес, табыс табудың құралына айналған. Такси, жеткізу қызметі мен шағын бизнестегі сұраныс халықты автокредитке жиі жүгінуге итермеледі.

Банктер де нарық қажеттілігін дөп басып, түрлі акция ұсынып, өнім желісін кеңейтті. Қолайлы шарттар, жалақы мен жұмыспен қамтудың өсуі, қарыз жүктемесін есептеудегі жеңілдіктер...

Атырау облысының әкімі Серік Шәпкенов өңірде орыс мектептерінде сабақ беретін мұғалім тапшы екенін айтты.

Әкімнің сөзінше, қазір өңірде 11 үшауысымды мектеп бар. Олардың дені орыс мектептері. Оның басты себебі маман тапшылығында болып отыр.

«Үш ауысымды болып отырған себебі, мектептің жоқтығында емес, орысша сабақ беретін мұғалімдердің тапшылығында болып отыр. Біз жыл сайын осы мамандықтар бойынша әкімдіктің грантын бөлеміз. Сол грант бойынша немесе қолдау көмектері арқылы мамандарды тартып отырмыз. Көп мектеп қазақша болғандықтан, орыс мектептері үшауысымды болып отыр», – деді өңір басшысы Астанада өткен брифинг барысында.

Сондай-ақ Серік Шәпкенов орысша сабақ бергісі келетін мұғалімдерд...

4 желтоқсанда, түскі сағат 12:44-те Алматы қаласында жер сілкінді. Жерасты дүмпуінің ошағы мегаполистен 277 шақырым жерде, Қытай аумағында орналасқан. Жер сілкінісі Қазақстан мен Қырғызстан аумағында да сезілді.

Үш өңірде жер сілкінді

Earthquakelist.org мәліметінше, дүмпу қуаты 6,4 балл болды. Алматы қаласында – 3 балл.

Дүмпуді Қазақстанның «Сейсмологиялык зерттеу институтының» станциялары да тіркеді. Төтенше жағдайлар министрлігі зардап шеккендер мен ғимарат қирағаны туралы мәлімет түспегенін хабарлады. Құтқарушылар ақпаратты анықтап жатыр.

Алматы, Жетісу және Жамбыл облыстарындағы елдімекен тұрғындары да жер сілкінісін сезді:

4 желтоқсанда Сенат ЛГБТ насихатына тыйым салу туралы заң жобасын талқылау керек еді. Бірақ таңертең жобаны күн тәртібінен алып тастады. Заң жобасын талқылауға қатысатын Мәдениет және ақпарат министрлігінің өкілдері де алып тасталды.

Сенат баспасөз қызметі заң жобасын талқылау белгісіз мерзімге кейінге қалдырылғанын хабарлады.

«Кейбір нормаларды қосымша пысықтау қажеттілігіне байланысты мұндай шешім қабылданған. Маңыздысы – бұл заң арқылы Еңбек кодексіне және 12 заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізіледі. Сондықтан жұмыс ауқымды және қосымша уақытты талап етеді. Сонымен қатар заң балалардың құқықтарын қорғауға қатысты мәселелерді де реттейтіндіктен, бұл өте мұқият әрі салмақты қарауды қажет ететін тақырып. Осыны ескере...

Түркістан облысында ішімдіктен бас тартқан ауыл саны 66-ға жетті. Бұл туралы Kursiv.Media осы өңір әкімдігінің мәліметіне сүйене отырып хабарлады.

Облыста, «Ішімдіксіз ауыл» бастамасы аясында, алкоголь өнімдері мүлдем сатылмайтын ауылдар көбейіп келеді.

Былтыр салауатты өмір салтын жақтайтын ауыл саны 30-ға жеткен. Оның ішінде, Ордабасы мен Мақтарал аудандарынан 5 ауыл, Келес ауданында – 4, Сайрам ауданында – 3, Қазығұрт, Төлеби және Сауран аудандарында – 2, Отырар, Жетісай және Арыс аудандарында түгелдей бір ауыл тұрғындары спирттік ішімдіктерді сатудан бас тартқан.

Биыл өңірде ішімдіксіз ауыл саны жетпіске жақындап қалды. Солардың бірі – Түлкібас ауданындағы Еңбек ауылы. 131 үй...

Қазақстанда өткен Дженнифер Лопес пен Backstreet Boys концерттері ел экономикасына қалай әсер етті? Ұлттық банк ақша-кредит саясаты жөніндегі баяндамасында осы сұраққа нақты жауап берді.

Ұлттық банк мәліметінше, Астана мен Алматы қалаларында өткен шетелдік жұлдыздар концерті қоғамдық тамақтану секторын бір «сілкіндіріп кеткен». Яғни, тамақтану қызметі секторындағы тұтынушылық белсенділік статистикалық тұрғыдан айтарлықтай өскені байқалған, ал бөлшек саудаға әсері шектеулі екенін көрсеткен.

Әлемдік жұлдыздардың концерті өткен қалаларда қоғамдық тамақтану қызметтері көлеміндегі «арақашықтық» 5-11 пайызға дейін өскен. Ең айқын серпіліс Астана қаласында байқалған. Джей Ло мен Backstreet Boys концерті елордадағы сұранысты шамамен 8,4 пайыз көтерген.

Backstreet Boys концертінің әсері тіпті жоғары болған...