Жаңалықтар

2025 жылдың қаңтар–шілде айларында Қазақстаннан шетелге аударылған ақша көлемі соңғы бес жылдағы ең төменгі көрсеткішке түскен. Finprom.kz жазуынша, бұл кезеңде шетелге жалпы есебі 391,6 млрд теңге жіберілген. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 15,8%-ға аз. Шетелге аударылатын ақша көлемі үшінші жыл қатарынан қысқарып келеді.

Қазақстаннан қай елге ақша көп аударылады

Қазақстаннан ақша аударылатын елдер қатарында Өзбекстан көш бастап тұр: бұл елге 7 айда 125,3 млрд теңге жөнелтілген. Дегенмен аударылған ақша көлемі бір жылда 8,7%-ға азайған. Екінші орында Ресей келеді, ол жаққа жіберілген қаражат 14,1%-ға қысқарып, 119,7 млрд теңгені құрады. Үштікті Түркия түйіндеді: бұл елге аударымдар 26,7%-ға азайып, 67,3 млрд...

Almaty Air Initiative қоры Қазақстанда алғаш рет жаңа технологияны сынақтан өткізуді бастады. Ауадағы аллергендерді, зең спораларын, шаң-тозаң мен микропластик бөлшектерін жасанды интеллекттің көмегімен нақты уақыт режимінде анықтайтын автоматтандырылған PollenSense датчигі.

Құрылғы қазір қордың кеңсесі орналасқан Сәтбаев–Байтұрсынов–Тимирязев–Сейфуллин көшелерінің шаршысында орнатылып, сынақ режимінде жұмыс істеп тұр. Жасанды интеллект бөлшектердің суреттерін талдап, Алматыға тән аллерген түрлерін ажыратуды «үйреніп» жатыр. Бұл процесс 1–3 ай уақыт алады. Одан кейін мәліметтер барлық қала тұрғындарына қолжетімді болады. Деректерді ауаның ластануы бойынша PM2.5 пен NO2 көрсеткіштерімен бірге сайттан көруге болады.

Жұлдыз Сәулебекова, Almaty Air Initiative қорының атқарушы директоры:

«Алматыға аэробиологиялық және экологиялық мониторингт...

Алтын өндіруші Solidcore Resources компаниясының жарты жылдық таза пайдасы үш есеге қысқарды. Бұл жайлы AIX-тегі қаржылық есебінде жазылған.

2024 жылдың қаңтар-шілде айларында компанияның таза табысы 85 млн долларды құрады. Бұл 2023 жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда (238 млн доллар) 2,8 есе аз.

Таза табыстың төмендеуіне компания кірісінің азаюы әсер етті. Жылдық көрсеткіш 704 млн доллардан 325 млн долларға дейін, яғни 53,8% кеміген.

Жыл басынан бері компания активтері 1,4% немесе 29 млн долларға азайып, 2 млрд долларға жетті. Міндеттемелер де төмендеп, 432 млн долларды құрады.

2023 жылдың тамызында Қазақстанда алтын мен қалайы өндіретін Solidcore Джерси аралынан МФЦА-ға редомициляциялау рәсімін аяқтады. Кейін...

Алматы облысында металл қабылдау пункттерінің бірінде үш адам қайтыс болды. Жергілікті полиция қылмыстық іс қозғады.

Оқиға Іле ауданында орналасқан металл қабылдау пункттерінің бірінде болған. Белгісіз зат жарылып, салдарынан үш адам қаза тапты.

«Олардың мәйіті оқиға орнынан табылды. Қазір сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізіліп жатыр», – деп хабарлады полиция.

Оқиғаның себебі мен мән-жайы анықталып жатыр.

Қырғызстанның Ұлттық қауіпсіздік мемлекеттік комитеті (ҰҚМК) Қазақстан азаматы, кәсіпкер Камалутин Халиковке іздеу жариялады. Кәсіпкер қылмыс әлемнің серкесі Қамшы Көлбаевтың ұйымдасқан қылмыстық тобының қызметін қаржыландырды деген күдікке ілінген. Бұл туралы елдің Ұлттық қауіпсіздік мемлекеттік комитетіне сілтеме жасап, елдің басылымдары хабарлады.

Күдікке ілінген кәсіпкер кім?

Камалутин Халиков Қазақстанда кәсіппен айналысады. Оның құрылыс саласында активтері бар. Қарағанды облыстық бокс федерациясының президенті. Бизнесмен бұған дейін Қазақстанда қылмыстық топ ұйымдастырғаны және Қырғызстаннан Қазақстанға контрабандалық тауар жеткізумен айналысқаны үшін жауапкершілікке тартылған.

Қамшы Көлбаевпен байланысы

Қырғызстанның Ұлттық қауіпсіздік мемлекеттік комитеті Халиковтың Камчыбек Асанбекпен (Қамшы Көлбаев) бірнеше рет кездескенін анықтаған...

Журналист Сандуғаш Дүйсенова Талдықорғандағы жекеменшік балабақшалардың біріндегі антисанитария туралы хабарлады.

Журналиске ата-аналар жолдаған фото, видео материалдардан ұнның ішінде жәндіктер, ал балаларға берілген ботқада құрт жүргені көрінеді. Ал тамаққа еті сылынған құр сүйек пайдаланылады.

«Нанды күйген күйде, ал компотты бәріне бір-ақ қасықпен құйып береді. Асүй көгерген, ауласы сұмдық жағдайда. Балаларға берілетін мардымсыз порциялар жанды түршіктіреді. Балақайлар қазіргі Қазақстанда емес, концлагерьде отырғандай әсер қалдырады, – деп жазады журналист.

Непалда шерушілер өз көшбасшысын таңдады. Жоғарғы сотының бұрынғы төрайымы Сушила Карки елдегі уақытша министрлер кабинетінің басшысы болуға келісім берді.

Бұған дейін наразылық білдірушілер оны ықтимал кандидаттардың қатарында атап өткен.

Елдегі наразылықтардың басты қозғаушы күші – Gen-Z жастар қозғалысы. Көтеріліс басылып, ішкі пікірталас жүргізгеннен кейін бұрынғы Жоғарғы сот төрайымы Сушила Каркидің басшылығымен уақытша үкімет құру ұсынылды. Бұл ұсыныс Непал армиясы штабының бастығы Ашок Раджа Сигделге жолданған. Қазір шерушілер мен әскерилер арасында келіссөздер жүріп жатыр.

Дереккөздердің айтуынша, әскер бұл кандидатураға қарсы болмаған және Каркимен өз келіссөздерін бастаған.

Еске салайық, елде әлеуметтік желілерге тыйым салғаны үшін жаппай көтеріліс басталды. Шеруге шыққан...

Қырғызстанда ұстаздар мен дәрігерлерге қол көтергендер қылмыстық жауапкершілікке тартылады. Көрші ел БАҚ-тары ел парламентінің тиісті заң жобасын қабылдағанын хабарлады.

Басылымдардың хабарлауынша, Қырғызстан парламенті дәрігерлер мен мұғалімдерге шабуыл жасағаны үшін қылмыстық жауапкершілікті енгізуді көздейтін «Қылмыстық кодекске өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын бірауыздан мақұлдаған.

«Соңғы уақытта медицина қызметкерлеріне шабуыл жасау, зорлық-зомбылық жасау фактілері жиілеп кетті. Бұл мәселенің қаншалықты ауыр екенін көрсетеді. Қылмыстық кодексте мұндай қылмыстар үшін жауапкершілік қарастырылмаған. Сондықтан бұл өзгерістердің қажеттілігі туындады», – деп мәлімдеген заң жобасын таныстырған Денсаулық министрі Еркін Чечейбаев.

Заңға сәйкес, дәрігерлер мен ұстаздарға қызметтік міндеттерін орындау кезінде...

Отбасы банк жаңа iPhone 17-ні сатып алуға асықпауды ұсынады. Қаржы институты Instagram желісінде «ересек адамға дұрыс таңдау жасау техникасын» ұсынды.

Бұл әдісте көрсетілгендей, адам жаңа iPhone 17 смартфонын көрген сәтте, оны алғысы келеді.

Бірақ ой елегінен өткізіп, соңында ақшасын Отбасы банктегі депозитке аударады. Осылайша ол өзін жауапкершілігі мол, ересек адам сезінуі тиіс.

Жақында Apple компаниясы жаңа iPhone 17 мен одан жұқа нұсқасы iPhone 17 Air және қуатты iPhone 17 Pro смартфондарын ресми түрде таныстырған.

Жаңа смартфон алты ядролы А19 процессорымен және бес ядролы графикалық чиппен жабдықталған. Apple мәліметінше, құрылғы алдыңғы нұсқадан сегіз сағатқа ұзақ жұмыс...

Genesis Almaty ашылуында Қазақстанда алғаш рет флагманды G90 Black седаны мен G90 Long Wheel Base ұзын базалы нұсқасы ұсынылды.

9 қыркүйекте Алматыда Genesis премиум корей брендінің Қазақстандағы алғашқы ресми дилерлік орталығы ашылды. Genesis дистрибуциясы Astana Motors құрамына кіреді және автоорталықтың құрылысына компания 2 млрд теңгеден астам (шамамен 4 млн доллар) инвестиция салды.

Ауданы 2 200 шаршы метрді құрайтын Genesis Almaty флагманды дилерлік орталығы қаланың орталық көлік тораптарының бірі Әл-Фараби даңғылы мен Серкебаев көшесінің қиылысында орналасқан.

«Қазақстанда алғашқы ресми Genesis дилерлік орталығының ашылуы брендтің жаһандық өсу стратегиясындағы маңызды кезең. Сонымен қатар, Қазақстанның премиум-класс автокөлік нарығын дамытудағы тағы...

Әйел мұғалім 16 жасар оқушысын зорлады деген айыппен ұсталды. Оқиға АҚШ-тың Техас штатындағы Valley Mills мектебінде болған.

Kwtx ақпаратына қарағанда, қазір оқушыларға қатысты жыныстық зорлық-зомбылық фактілер тексеріліп жатыр.

3 қыркүйекте аймақ суперинтенданты Крис Дауди ата-аналарға ресми хат жолдап, 25 жастағы Шелби Лашомбе есімді мұғалім мен қыздар командасының жаттықтырушысы кәмелетке толмағандарға қатысты қылмыстық іс бойынша қамауға алынғанын хабарлады.

Сот құжаттарына сәйкес, Лашомбе «кәмелетке толмағанға жыныстық зорлық-зомбылық жасау» және «мұғалім мен оқушы арасындағы орынсыз қатынас» баптары бойынша айыпталды.

Даудидің сөзінше, әзірге Valley Mills ISD оқушыларының бұл іске тікелей қатысы жоқ. Дегенмен аймақ полициясымен бірлесіп, толық тергеу жүргізбек.

24 тамызда Макленнан аймағыны...

Alatau City Bank осы жылы 9 қыркүйекте облигациялары бойынша негізгі қарыз бен купондық сыйақыны толық өтеді. Осы арқылы мемлекеттен көмек ретінде алған 20 млрд теңгені қайтарды. Бұл туралы Қазақстан қор биржасында жарияланған хабарламада жазылған.

«Alatau City Bank» акционерлік қоғамы 09.09.2025ж. Банк 20 012 277 777.78 теңге көлемінде ISIN KZ2C00002939 облигацияларына купондық сыйақы, негізгі борыш
сомасын өтеді», – деп жазылған құжатта.

Банктің баспасөз қызметі, сондай-ақ, екінші бір шығарылым бойынша да қарызын өтегенін хабарлады. Банк 2017 жылы шығарылған номиналы 1 мың теңгелік 30 млн дана TSBNЬ31 облигациясын да қайтарып алды. Екі шығарылым да банктің бастамасымен...

Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі мен жаңадан құрылатын жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігін бір адам басқарады. Бұл туралы Kazinform жариялаған видеода цифрлық даму вице-министрі Қаныш Тлеушин айтқан.

«Бізде бір цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі бар. Осы министрліктің базасында жаңасы құрылады, сол себепті екі министр болмайды, бір министр басқарады. Ал оның кім болатынын мен білмеймін», – деп жауап берген Тлеушин.

Айта кетейік, бұған дейін президент Қазақстан халқына жолдауында жаңа министрлік құрылатынын мәлімдеді.

«Қазақстан үш жыл ішінде міндетті түрде жаппай цифрлық ел болуы керек. Алдымен цирфлы...

«Bereke Bank» директорлар кеңесінің құрамы өзгерді. Қазақстан қор биржасында жариялаған ақпаратқа сәйкес, кеңес мүшесі Дэвид Марк Браун өз еркімен өкілеттігін тоқтатқан.

Нәтижесінде банктің директорлар кеңесінде үш адам қалды. Кеңесте бейрезидент Качмарек Пётр Януш пен Нассер Абдулла С М Аль-Шариф, Тимченко Андрей Игоревич бар.

2024 жылы «Бәйтерек» холдингі өз иелігіндегі банктің барлық акциясын қатарлық Lesha Bank LLC (Public) компаниясына сатқан болатын.

Осы мәміледен кейін қаржы ұйымы толықтай жеке меншікке өтті. Қатарлық инвестор қазақстандық банкті 65 млрд теңгеге сатып алған.

Қатар инвесторына сатылған соң Bereke bank табысын еселеп арттырды.

Bereke Bank 2025 жылдың алғашқы алты айында 25,8 млрд теңге...

Төтенше жағдайлар министрлігіне аумақтық қорғаныс функциялары берілді. Бұл туралы министрліктің ресми сайтында жазылған.

«Төтенше жағдайлар министрлігі енді аумақтық қорғанысты жоспарлауға қатысады, жұмылдыру тапсырмасы негізінде арнайы құралымдар құрады және оларды материалдық-техникалық құралдармен қамтамасыз етеді, аумақтық қорғаныс жоспарларына сәйкес ведомстволық бағынысты объектілерді қорғауды және олардың қорғанысын жүзеге асырады», – делінген министрлік хабарламасында.

Аумақтық қорғаныс

Сонымен бірге министрлік азаматтық қорғау органдарын аумақтық қорғаныс міндеттерін орындауға жан-жақты дайындауды жүзеге асырады және олардың ұдайы әзірлікте болуын қамтамасыз етеді.

ТЖМ елдің ұлттық қауіпсіздігіне қатер төндіретін жағдайларды жою үшін өз құзыреті шегінде қатынас жолдарын техникалық қамту...

Мәскеуде қазақтың ұлы композиторы, дирижер Нұрғиса Тілендиевтің 100 жылдығына арналған халықаралық деңгейдегі мерейтойлық шара өтті. Нұрғиса Тілендиев кезінде Мәскеу консерваториясында оқыған алғашқы қазақ баласы, мұны бірі білсе, бірі біле бермес.

Мерейтойға Еуразиялық экономикалық комиссияның төрағасы Бақытжан Сағынтаев, Алматы облысының әкімі Марат Сұлтанғазиев, ҚР-ның Ресей Федерациясындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Дәурен Абаев, сондай-ақ Мәскеу қаласы мен Мәскеу облысының басшылығы, бірнеше мемлекет елшілері, мемлекет және қоғам қайраткерлері қатысты.

Сахна төрінде композитордың қызы Дінзухра Тілендиева мен немересі Даяна Тілендиева әкеден дарыған өнерді жалғастырып, көрерменнің ыстық ықыласына бөленді. Кеш барысында Нұрғиса Тілендиевтің жүрекке жақын әуендері орындалып, залды толтырған 500-ден аса көрерменді терең толқынысқа бөледі.

Апта ортасында Францияда «Бәрін бұғаттаймыз» атты жаппай шерулер өтті. Мыңдаған адам қала көшелеріне шығып, баррикадалар орнатты, Париж ортасында өрт қойды. Полиция 200-ге жуық адамды тұтқындады деп жазады Euronews.

Шеруге шығуға ел үкіметінің қатаң экономика саясаты, Францияның мемлекеттік бюджет тапшылығын жою үшін екі мерекелік күнді алып тастау деген ұсынысы себеп болған.

Кәсіподақтың есебінше, елдегі компаниялар мен мемлекеттік мекемелерде 715 шеру тіркелген. Оның ішінде денсаулық сақтау және фармацевтика саласындағы мамандар бар. Ал Union Etudiante кәсіподағының дерегінше, 10 қыркүйекте Париж көшелеріне 80 мың студент шыққан. Олардың арасында ел президенті Макронның отставкаға кетуін талап еткендер де болды.

Наразылық тоқтаған жоқ. Шерушілердің сөзінше...

«Қазақстан халқына» қоғамдық қоры әлеуметтік осал топқа жататын талапкерлерге бөлінген грант иегерлерінің тізімін жариялады.

Гранттар 70 жоғары және орта білімнен кейінгі оқу ұйымдары (ЖОО мен ОВПО) арасында бөлінген. Ұсынылған хаттамаларға сәйкес 449 талапкерге грант берілген.

Санаттар бойынша бөлініс:

Үш жыл ішінде «Қазақстан халқына» қорының бағдарламасы аясында...

Қазақстанға үшінші елдерден тас өнімдерін әкелуге уақытша тыйым салынды. Бұл жөнінде Өнеркәсіп министрлігінің 2025 жылғы 2 қыркүйектегі №342 бұйрығында көрсетілген.

Құжатқа сәйкес, 2025 жылдың 21 қыркүйегінен бастап үш ай бойы елге брусчатка, бордюрлық тастар, табиғи тастан жасалған плиталар мен жабын материалдары әкелінбейді.

Сондай-ақ ескерткіштер мен құрылысқа арналған гранит және одан жасалған бұйымдарды сырттан тасымалдауға шектеу қойылады.

Тыйымға тегіс немесе өңделген беті бар гранит, сәндік мақсатта жылтыратылған немесе өзге тәсілмен өңделген, салмағы 10 кг және одан жоғары өнімдер де кіреді.

Бұл шара ішкі нарықты қорғау және отандық өндірушілерді қолдау үшін қабылданды. Бұйрық 21 қыркүйектен бастап күшіне енеді.

Ұлтты...

Astana Hub Инновациялық технологиялар паркімен біріктіріледі. Сенат депатуттары арнайы заңды мақұлдады.

Депутат Әлібек Нәутиевтің айтуынша, қолданыстағы механизм жер қойнауын пайдаланушылардың Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарын жыл сайынғы қаржыландыру жөніндегі міндеттемені орындау аясында қаражат пайдаланудың ашықтығы мен тиімділігін, түпкілікті нәтижесін бақылауға мүмкіндік бермеген.

«Осыған байланысты жер қойнауын пайдаланушы Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстары бойынша міндеттемені орындау шеңберінде жіберген қаражатты Қордың мүлкінен алып тастау бойынша тиісті түзетулер енгізіледі», – деді депутат.  

Сонымен бірге Astana Hub-тың аталмыш паркпен біріктірілуі нәтижесінде инновациялық қызметті ынталандыру бойынша бірлескен жұмыс күшейе түспек. Атап айтқанда хабқа жүктелетін міндеттемелер артады.

Олар мынадай:

Орталық сайлау комиссиясы 2025 жылдың 26 қазанында облыстық, қалалық және аудандық мәслихат депутаттарының сайлауын тағайындады.

Сайлау еліміздің 20 өңірінің 16-сында өтеді. Астана, Алматы, Шымкент қалаларында және Жетісу облысында сайлау қарастырылмаған.

Дауыс беру өтетін өңірлер:

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі әлеуметтік көмекті тағайындау бойынша Шымкент қаласы мен Қарағанды облысында сынақтан өтіп жатқан жаңа жүйенің жай-жапсарын түсіндірді.

Министрліктің мәліметінше, отбасылардың әл-ауқат деңгейін анықтауда балдық модель қолданылып, ол жергілікті бюджет есебінен іске асырылатын қосымша әлеуметтік қолдау шараларын тағайындау кезінде пайдаланылады.

Қосымша қолдауға кіреді:

Отбасының әл-ауқат деңгейі 23 әлеуметтік-демографиялық және экономикалық критерий бойынша анықталады. Қосымша қолдау шараларына өтініш білдірген барлық отбасы аса қажеттіліктен (азық-түлікке қаражаттың болмауы) жоғары әл-ауқатқа дейінгі (қаржылық қиындықтар жоқ) 6 санатқа жіктеледі. Шешім отбасының цифрлы...

Еуропалық комиссия Ресейге қарсы санкциялар тізіміне қытайлық мұнай өңдеу зауыттарын да кіргізбекші. Бұл жайлы дереккөздеріне сілтеме жасаған Reuters жазады.

ЕО қытайлық мұнай зауыттары «көлеңкелі флот» арқылы Ресей мұнайын сатып алып жатыр деп күдіктеніп отыр. Сол үшін жаздан бері арнайы зерттеу жүргізген. Енді санкцияны қабылдау үшін ЕО-ға мүше барлық елдің келісімі керек.

Агенттіктің дерегінше, шектеулердің жаңа пакеті 12 қыркүйекте жариялануы мүмкін. Тізімге Ресейге Батыс шектеулерін айналып өтуге көмектесіп жүрген үшінші елдердің компанияларын да қоспақшы. Орталық Азияның екі елінің банктері де енгізіледі деген болжам бар.

Бұған дейін ЕО 18-ші санкциялар пакеті аясында екі қытай банкін және Үндістандағы Вадинар қаласында орналасқан ір...

Freedom AI Talks іс-шарасында Freedom Finance Insurance басқарма төрағасы Азамат Керімбаев жасанды интеллект технологияларын пайдалану колл-орталықтың қызметін жеңілдетіп, қоңыраулар ағынын реттеуге көмектескенін айтты.

Керімбаевтың айтуынша, алдымен компанияның колл-орталығында 35 адам жұмыс істеген және бұл тұста компанияның нарықтағы үлесі шамамен 10% болған. Алайда бизнес ауқымы кеңейген сайын қоңыраулар саны айына 65 мыңға дейін өскен.

«Осының әсерінен колл-орталықта 100 адам жұмыс істей бастады. Алайда бұл процессті қиындатты: яғни олардың оқыту және бақылау қажет болды, ал қоңыраулардың себептерін талдап отыруға іс жүзінде мүмкіндік болмады», – деп атап өтті Керімбаев.

Компания жасанды интеллект көмегіне жүгініп, тұтынушылардың сұраныстарын реттеуге көшт...