Жаңалықтар

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін Салық кодексі бойынша жалақысы 129 мың теңгеден төмен қазақстандықтар жеке табыс салығын мүлде төлемейді. Бұл жайлы Мәжіліс депутаты Еркін Әбіл тілшілердің сұрағына жауап бергенде айтты.

Депутаттың айтуынша, жаңа құжатта көпшілік біле бермейтін, бірақ халыққа тиімді шешімдер бар.

«Жаңа Салық кодексінің басты қағидасы – байлар көбірек, кедейлер азырақ төлеуі керек. Ең маңыздысы – салықтық шегерімдер 2,5 есе көбейді. Бұрын бұл шама 55 мың теңге болса, енді шамамен 129 мың теңгеге дейін өседі. Демек, жалақысы 129 мың теңгеге дейінгі адамдар табыс салығын мүлде төлемейді», – деді Еркін Әбіл.

Оның айтуынша...

Мәжіліс депутаты Ирина Смиронова 14 жастағы оқушының босанғанына қатысты пікір білдірді. Айтуынша, ең алдымен, жасөспіріммен жыныстық қатынасқа түскен ер адам жауапқа тартылуы керек.

Бұған дейін Ақтөбе облысы Ойыл ауылында 14 жастағы оқушының алпыстан асқан өгей нағашы атасынан жүкті болып қалғаны айтылды. Оқушының жүкті екенін туыстары да, мектеп қызметкерлері де білмеген.

«Мектеп те жауапқа тартылуы керек»

«Айналасындағы адамдардың қыздың жүкті екенін ажырата алмағанының өзі үлкен мәселе. Оқушы осындай жағдайда дене шынықтыру сабағына қатысып, жүгіріп жүрген. Ол өз құқығынан толық айырылған. Оның қоса зорлық-зомбылыққа ұшыраған. Мектептен ешқандай қолдау көрмеген, ал мектеп оқушылардың жағдайын бақылауға міндетт...

Мәжіліс депутаты Абзал Құспан Қаңтар оқиғасынан кейін 20 жылға сотталған «Дикий Арманның» апелляциялық шағымы не себепті жабық режимде қаралып жатқанын айтты. Оның сөзінше, мемлекеттік қауіпсіздікке қатысты істер жабық қаралады.

«Дикий Арман» ретінде белгілі Арман Жұмагелдиев ісінде мемлекеттік қауіпсіздік мәселесі бар. Бізге солай айтылды. Қылмыстық-процестік кодексте мемлекеттің қауіпсіздігіне нұқсан келтіретін жағдайларда істі жабық өткізу қарастырылған. Ал апелляциялық шағымын жабық режимде қарауға негіз бар не жоқ екенін айту үшін іспен танысу керек. Іспен танысқан жоқпын. Ал бұған Ұлттық қауіпсіздік комитетінің қатысы барын ескерсек, істі жабық өткізген дұрыс», – дейді Абзал Құспан.

«Дикий Арман» ісі

2022 жылдағы...

Базалық мөлшерлеменің 16,5%-дан бірден 18%-ға көтерілуі қаржы нарығында қызу талқыланып жатыр. Halyk Finance басқарма төрағасының кеңесшісі Мұрат Темірхановтың пікірінше, мұндай шешімдер ақша-кредит саясатына деген сенімді төмендетіп, экономикалық теңгерімсіздікті күшейтеді.

Сарапшының айтуынша, биылғы инфляцияны үдеткен негізгі себептер базалық мөлшерлемені көтеру арқылы шешілмейді.

«Инфляцияны жеделдеткен факторлардың көпшілігі базалық мөлшерлемені көтерумен жойылмайды. Үкімет, Ұлттық банк және Қаржы нарығын реттеу агенттігі қабылдап жатқан шаралар инфляцияны онсыз да баяулатуы тиіс еді. Қазақстандағы жоғары және тұрақсыз инфляцияның басты себебі – экономиканы қолмен басқару саясаты», – дейді Темірханов.

Оның пайымдауынша, бағаның қымбатттауына бірқатар ішкі және сыртқы факторлар әсер еткен. Олар: коммуналдық тарифт...

Мәжіліс депутаты Мұрат Әбенов қыз алып қашуды сериал арқылы насихатады деп Ұлттық арнаны айыптады. Ал Құдайберген Бексұлтанов отандық фильмдер бейәдеп сөзге толы екенін айтады. Депутаттар отандық контентті шығарушылар заңға құлақ аспай, ойына келгенін жасап жүр деп сынады.

Ұлттық арна мемлекеттік саясатқа қарсы жүргізіп жатыр ма

Мәжілісте «Құқық бұзушылық профилактикасы туралы» заң жобасы қаралды. Заңды талқылау барысында Әбенов Ұлттық арна эфирінде көрсетілген сериалды сынады. Депутат онда қыз алып қашуды насихаттайтын кадрларды байқап қалған.

«Ұлттық арнадан сериал болып жатыр, сонда кейіпкер «Қызды алып қаштым» дейді, екіншісі «Ештеңе қылмайды, мені де алып қашқан аман-есен жүрміз» дейді. Бұл не сонда...

Әзербайжанның мемлекеттік SOCAR мұнай компаниясы Маңғыстау облысындағы Дұңға мұнай-газ кен орнын игеру жобасына қатысуға ниетті. Бұл жайлы Қазақстанның энергетика вице-министрі Санжар Жаркешов Report.az порталына берген сұхбатында мәлімдеді.

Оның айтуынша, қазір «ҚазМұнайГаз» бен SOCAR арасындағы мұнай барлау және өндіру саласындағы әріптестік кеңейіп келеді. Екі елдің энергетика министрліктері бірлескен жобаларды жүзеге асыру бағытында белсенді жұмыс жүргізіп жатыр.

«Қазақстан мен Әзербайжан арасында өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылды. Құжатта ықтимал бірлескен жобалардың кең ауқымы қарастырылған. Солардың бірі – Маңғыстау облысындағы Дұңға кен орны. SOCAR бұл жобаға қатысуға қызығушылық білдірді. Қазір келіссөздер белсенді жүріп жатыр. Біз Әзербайжан Энергетика министрлігін...

Қазақстандықтар 78 елге визасыз кіре алады. Сол арқылы Henley&Partners жариялаған паспорт индексінде 67-орынға тұрақтаған. Былтырғы жылмен салыстырғанда бір сатыға төмендеген, алайда визасыз кіруге болатын елдер саны өзгеріссіз қалды.

Ал көрші Қырғызстан 81-орында тұр, Өзбекстан 82-орынды місе тұтты.

Көшті Сингапур бастап тұр. Бұл елдің азаматтары 193 елге визасыз бара алады. Үштікке Оңтүстік Корея (190 ел), Жапония (189 ел) кірген.

Одан кейінгі орында 188 елге визасыз бара алатын Германия, Италия, Люксембург, Испания, Швейцария тұр.

АҚШ алғаш рет 12-орынға түсті, ал Ресей Федерациясы 51-орыннан 50-орынға көтерілген.

Бұған дейін Қазақстан төлқұжаты жаңа дизайнда шығатыны айтылды.

Қазақстандықтар қай елдерге визасыз бара алатынын...

Екінші деңгейлі банктер ипотека беруін уақытша тоқтатты. Оған себеп – базалық мөлшерлеменің 16,5%-дан бірден 18%-ға көтерілуі. Сонымен қатар 1 қарашадан ипотеканың жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі (ЖСТМ) 20%-дан аспауы тиіс деген талап күшіне енбек. Мұндай жағдайда банктерге ипотека беру тиімсіз ғана емес, тіпті шығыны мол шаруаға айналуы мүмкін.

Қазіргі талаптар ипотека нарығына қысым тудырып отыр

Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының жетекші сарапшысы Алмат Орақбай Kursiv.Media-ға берген пікірінде осы екі фактор ипотека нарығына қысым тудырып отырғанын айтады. Аталған екі көрсеткіш арасындағы небәрі 2 пайыздық айырма ипотекалық өнімдердің өзін-өзі ақтауына да, тәуекел мен шығынын жабуға да жетпейді.

Бүгін мәжілісте «Құқық бұзушылық профилактикасы туралы» заң жобасын талқыланды. ішкі істер министрі Ержан Сәденов құжатты таныстырды. Жоба талқылауына қатысқан депутат Бақытжан Базарбек қоғамдық көмекшілер жайлы мәселені көтерді деп жазады Kursiv.Media тілшісі. Оның сөзінше, қоғамдық көмекшілер материалдарды ұсынғанмен, көп жағдайда полиция іс қозғамайды, жабулы күйде қалдырады. Керісінше белсенділердің өзін қысымға алады.

«Қоғамдық көмекшілер көтерген істер қозғалмай жатыр. Қазіргі заман қылмыскерден емес, полициядан қорқатын заман болып тұр. Тау бөктеріндегі ағаштарды заңсыз кескен, Алматыдағы заңсыз жер пайдалану сияқты фактілерді ашып жатыр. Бірақ қылмыстық іс қозғалмайды. Қайта бай, ығай-сығайлар қоғамдық көмекшілерге қысым жасайды. Соған шыдай алмаған көмекшілер мемлекетке көмектеспей...

Көлік дөңгелегінің сапасы мен жағдайы тек автоның басқарылуына ғана емес, тежеу жолының ұзақтығына, жанармай шығынына және жалпы қауіпсіздігіне тікелей әсер етеді. Алтай мен Каспийдің арасын алып жатқан Қазақстанның климаты өте құбылмалы. Мәселен, жазда аптап ыстық, ал қыста аяз бен көктайғақ. Осыған байланысты дөңгелекті дұрыс таңдау әрбір жүргізуші үшін аса маңызды шешім екені анық.

Жазғы, қысқы және барлық маусымға арналған дөңгелектер

Бүгінгі күні көлік құрастыру саласына қанша озық технологиялар енгізілсе де, шиналарға қатысты технологиялар айтарлықтай өзгерген жоқ. Олардың қарапайым үш негізгі түрі бар: жазғы, қысқы және барлық маусымға жарайтын.

Жазғы шиналар +7 °C жоғары температурада пайдалануға арналған. Қаттылығы жоғары...

Мәжілісте «Құқық бұзушылық профилактикасы туралы» заң жобасы қаралды.

Заң жобасына сәйкес, өңірлердегі құқықтық тәртіптің жай-күйіне әкімдердің ұжымдық жауапкершілігі енгізіледі. Бұл заң бес қолданыстағы нормативтік актіні біріктіріп, бірыңғай жүйеге айналдырмақ. Парламентте заң жобасын қорғаған Ішкі істер министрі Ержан Сәденов осылай деп мәлімдеді.

Министрдің айтуынша, алдын алу шаралары барлық деңгейде қамтамасыз етілуі тиіс.

«Ұжымдық жауапкершілік енгізіледі: әкімдер – өңірдегі құқықтық тәртіп үшін, мемлекеттік органдар – өз құзыреті шегінде профилактика үшін, мәслихаттар – олардың есептерін тыңдау үшін жауап береді. Сондай-ақ жергілікті қауымдастықтардың рөлі күшейтіледі», – деді Сәденов Мәжіліс отырысында.

Бұдан бөлек, құқықбұзушылықтардың алдын алу жөніндегі ведомствоаралық комиссияның мәртебес...

Әлем жаңа энергетикалық дәуірдің табалдырығында тұр. Көмір мен мұнай дәуірі біртіндеп тарих сахнасынан кетіп, таза энергияның құны артқан сайын, уран XXI ғасырдың жаңа «алтын мұнайына» айналды. Ал сол стратегиялық ресурсқа ие Қазақстан бүгінде жаһандық ядролық нарықтың басты ойыншысы ретінде танылады.

Осы саладағы басты күш – «Қазатомөнеркәсіп» ұлттық атом компаниясы, яғни Kazatomprom. Бұл компания жай ғана шикізат өндіруші емес, әлемдік энергетикалық қауіпсіздік жүйесінің маңызды буыны. Уран өндіру көлемі бойынша дүниежүзінде №1 орынға ие. Ал оның өнімдері Қытайдан бастап Канадаға, Жапониядан Францияға дейінгі ондаған елдің атом электр станцияларында пайдаланылады.

2024 жыл «Қазатомөнеркәсіп» үшін ерекше кезең болды: рекордтық қаржылық нәтижелер, жаңа ESG-бағыттар, инновациялы...

Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) Даму бағдарламасы өкілінің мәлімдеуінше, Газа секторын қалпына келтіруге 70 млрд доллар керек. Бұл туралы Reuters хабарлайды.

Израиль мен Палестина арасында екі жылға созылған соғыс барысында Газа секторындағы үйлер мен ғимараттар кем дегенде 55 млн тонна үйіндіге айналды.

Бағдарлама өкілі Яко Силлиерстің айтуынша, орасан зор шығынды БҰҰ, Еуропа одағы және Дүниежүзілік банк есептеп шыққан. Қазірдің өзінде Араб елдері, Еуропа және АҚШ қаражат аударуға әзір.

«Бүкіл аумақты қалпына келтіре алмаймыз-ау», – деп ескертті БҰҰ өкілі.

Оның айтуынша, алдағы үш жылда Газаны қалпына келтіруге шамамен 20 млрд доллар жұмсалу көзделіп отыр. Алай Силлериес...

Мәжіліс депутаты Никита Шаталов қоғамдық көлік ақысын 500 теңгеге дейін көтеру ұсынысын құптамады. Ол мұндай тарифтер қазақстандықтардың шынайы табысына сай келмейді деп санайды.

«Қоғамдық көлік – бүкіл әлемде субсидияланатын сала. Ол қоғамдық деп аталады, өйткені оны халықтың көпшілігі пайдаланады. Ұсынылған тарифтерге келер болсақ, бұл азаматтардың нақты табысына сай келмейді», – деді ол.

Шаталовтың айтуынша, әлемнің көптеген елінде қоғамдық көлік табыс табуға емес, халықтың қолайлы қозғалысын қамтамасыз етуге бағытталған. Оның пікірінше, көлік, денсаулық сақтау және білім беру сияқты қызметтер коммерциялық емес, қоғам игіліктері. Ол тарифтерге тәуелді болмай, қызмет сапасын арттыру үшін бюджет есебінен қаржыландырылатын коммуналдық автопарктерге...

Қорғаныс министрлігі әскердегі сарбаздар стреспен күресуге көмектесетін telegram-ботты қалай қолданатынын түсіндірді, деп хабарлайды Kursiv.Media. Тәртіп бойынша әскердегі сарбаздарға ұялы телефон қолдануға тыйым салынған.

Бұған дейін министрдің орынбасары Шайх-Хасан Жазықбаев депутаттың «әскерде сарбаздар қаза таппауы үшін қандай шара қабылданып жатыр» деген сұрағына жауап берді. Жазықбаевтың сөзінше, тәулік бойы және анонимді жұмыс істейтін telegram-бот әзірленіп, іске қосылған. Жасанды интеллект негізінде жұмыс істейтін бот әскери қызметшілер мен олардың отбасына күйзеліспен күресуге көмектеседі.

Министрлік баспасөз қызметінің хабарлауынша, бот сарбаз өлімін тоқтату үшін емес, психологиялық кеңес беру үшін іске қосылған.

«Сарбаздарға телефон қолдануға тыйым салынған. Алайда сарбаздарға арналған арнайы...

Жуырда Оқу-ағарту министрі қызметіне ауысқан Жұлдыз Сүлейменованың орнына Мәжіліске жаңа депутат келді.

Депутаттар қатарын толықтырған Әбутәліп Мүтәлі «AMANAT» партиясы фракциясының өкілі. Ол бүгін Мәжілістің жалпы отырысында ант берді.

36 жастағы Әбутәліп Мүтәлі  «Болашақ» бағдарламасынының түлегі, Президенттік жастар кадрлық резервінің мүшесі. Сондай-ақ осыған дейін цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект бағытында еңбек етіп келген.

Еске салайық, 29 қыркүйекте Мемлекет басшысының Жарлығымен Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрі қызметіне тағайындалған. Осыдан соң Сүлейменованың өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды.

Қазақстанда 130 криптоайырбастау плаформасы заңсыз жұмыс істеп келген. Бұл алаңдар арқылы интернет-алаяқтар мен есірткі саудасымен айналысатындар заңсыз табысын жасырып отырған. Қаржы мониторингі агенттігінің хабарлауынша, қазір олардың жұмысы тоқтаған.

Агенттіктің мәліметінше, тергеу барысында жалпы көлемі 16,7 млн USDT (шамамен 8 миллиард теңге) болатын қаражатқа тыйым салынды.

Қылмыскерлер ақшаны банк шоттарына немесе криптовалюта түрінде айырбастайтын электронды әмияндарға аударады. Кейін бұл қаражат бірнеше операция арқылы басқа шоттарға жіберіліп, бастапқы шыққан көзі жасырылады.

Мұндай қызмет үшін комиссия алынады, ал операциялар көбіне басқа адамдардың атына рәсімделген карталар мен әмияндар арқылы жүргізіледі. Осылайша, заңсыз криптоайырбастау орындары ақшаны қолма-қол ақшаға айналдыру немесе шетелге шығару арқылы «көлеңкел...

Үкімет басшысы Олжас Бектенов сенаторлардың ресми сауалына берген жауабында Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетіне 36 млрд теңге бөлінетінін, оның 27 млрд теңгесі бюджеттен аударылатынын хабарлады.

Агросаладағы проблема

Еске сала кетейік, бұған дейін Әли Бектаев бастаған сегіз депутат аграрлық ғылымның жағдайы ауыр деп дабыл қаққан еді. «Мысалы, егемен ел болғалы аграрлық ғылым бірнеше рет реформаланды. Алайда ауыз толтырып айтатындай жетістікке жеттік дей алмаймыз» деген еді. Керісінше, 1990-жылдардан бері ғылыми зерттеу институттары 2 есе, тәжірибелік шаруашылықтар 2 есе, ал ғылыми қызметкерлер саны 6-7 есеге жуық қысқарған. Сонымен қатар құрамында 33 ғылыми-зерттеу институттары бар Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы (НАНОЦ...

Қазақстан қайырымдылыққа табысының көп бөлігін жұмсайтын елдер арасында 30-орында тұр. Бұл туралы Charities Aid Foundation ұйымына сілтеме жасап Ranking.kz сарапшылары хабарлады.

Азаматтардың қаншалықты жомарт екенін білу мақсатында 101 елдің әлеуметтанушылары тұрғындар арасында зерттеу жүргізген. Соның нәтижесінде азаматтардың табысының қанша пайызын қайырымдылыққа жұмсайтыны анықталған.

Зерттеуге қатысқан қазақстандықтардың жауабына сәйкес, ел азаматтары табысының 1,2%-ын қайырымдылыққа жұмсауға дайын. Осылайша Қазақстан 30-орынға жайғасқан. Қазақстандықтар мәрттік бойынша АҚШ, Ұлыбритания, Германия және Нидерланд сияқты дамыған елдерден әлдеқайда жоғары тұр.

Табысы төмен елдер мәрт келеді

CAF зерттеуіне сәйкес, табысы төмен елдерде қайырымдылыққа көп қаражат бөледі. Рейтингтің алғашқы бестігіне бірден төрт Африка елі енді. Олар...

Халықаралық валюта қоры (ХФҚ) Қазақстан экономикасының 2025 жылғы өсіміне қатысты болжамын 5,9%-ға дейін көтерді. Бұл көрсеткіш қордың жыл сайынғы World Economic Outlook есебінде жарияланды.

Шілде айында ХФҚ Қазақстанның ЖІӨ өсімін 5% деңгейінде болжаған болатын. Ал жаңа есепте бұл көрсеткіш 0,9 пайыздық тармаққа жоғарылады. 2026 жылға арналған болжам да қайта қаралып, 4,3%-дан 4,8%-ға дейін өсті.

Қордың бағалауы бойынша, Қазақстан экономикасының серпінді өсуі ішкі тұтыну мен инвестициялық белсенділіктің артуымен байланысты.

Ресми деректерге сәйкес, 2025 жылдың қаңтар–қыркүйек айларында елдің экономикасы 6,3%-ға өсті. 2024 жылдың қорытындысында өсім 4,8% болған.

Бұған дейін бірқатар халықаралық институттар да Қазақстан бойынша өз болжамдарын қайта қараған.

Осы жылдың бірінші қазанындағы жағдай бойынша, елдегі жұмысынан айырылған 285,2 мың адамға 95 млрд теңге төленді. Қаржы Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан (МӘСҚ) берілді, оның ішінде 240,5 мың адамға төлем алғаш рет тағайындалды.

Заң бойынша, 1 айдан 6 айға дейін жұмысынан айырылған азаматтарға әлеуметтік төлем беріледі. Ол бұған дейінгі ай сайынғы табысының 45%-на тең.

Төлем тағайындау үшін жұмыстан босатылған азамат төмендегідей қадамдар жасау керек:

– eGov.kz порталында авторизациялану;

– «Жұмысқа орналастыру және жұмыспен қамту» бөлімінде «Жұмыс іздеуші адамдарды тіркеу» қызметін таңдау;

– онлайн-қызметке тапсырыс беріп, барлық жолдарды толтыру және оған ЭЦҚ-мен қол қойып, өтінімді жіберу.

Оған бір күн ішінде...

15 қазанда Индонезияда Левотоби Лаки-лаки жанартауы атқылады. Одан шыққан қою қара түтін шамамен 10 шақырым биікке көтерілді. Жергілікті билік дабыл қағып жатыр. Бұл туралы Reuters хабарлады.

Белсенді жанартау Шығыс Нуса-Тенгара өңірінде орналасқан. Ол 15 қазан, сәрсенбі күні түнгі сағат 1:35-те оянған. Жанартау шамамен тоғыз минут бойы атқылады.

Индонезия билігі жанартау белсенділігін алдын ала біліп, бір күн бұрын ескерту жариялаған. Ол апта басынан бері дамылсыз түтеп тұр.

«Жанартауға жақын маңда тұратын азаматтар нөсер кезінде сел жүруі мүмкін екенін естен шығармауға тиіс», – дейді геологиялық агенттік басшысы Мұхаммад Вафид.

Лебовати 2024 жылғы қарашада да атқылаған. Сол...

Түркия президенті Реджеп Тайып Эрдоған Италия премьер-министрі Джорджа Мелониге темекіні тастауға кеңес берді. Бұл жағдай Газа секторындағы мәселелерді талқылау үшін Мысырда өткен жиында болған.

Саммит басталмай тұрып Түркия президенті Мелонимен жеке кездесті.

«Ол өте тамаша, бірақ темекіні тастау керек», – деді Эрдоған Италия премьер-министріне.

Мелони жымиып қана әріптесімен келісті.

«Иә, білемін, білемін», – деді ол.

Түркия президентінің ескерту жасауы бекер емес. Ол темекіге өте қарсы. 2009 жылы елде қоғамдық орындарында темекі шегуге тыйым салды. Ал 2020 жылдан бастап көшеде, қоғамдық көліктердің аялдамасында, үлкен даңғылдарда, жұмыс орнында топтанып темек...

Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Қарғалы ауылында бір топ жасөспірім мектеп оқушысын зорлаған. Оны видеоға түсіріп, интернетте таратқан деген күдік бар. Қазір бұған қатысты тергеу жүріп жатыр, деп хабарлады Алматы облысының полиция департаменті.

Құзырлы органдар мәліметіне сүйенсек, оқиға жеке үйдің бірінде болған. Оқушыларының әрекетін білген директор бірден полицияға хабарласқан.

Қазір бұл іске қатысты Қылмыстық Кодекстің 124-бабы бойынша қылмыстық іс қозғалды. Зорлыққа қатысы бар деген мектеп оқушыларымен жеке профилактикалық жұмыс жүргізіліп жатыр. Облыстан келген мамандар зардап шеккен жасөспірімге психологиялық көмек көрсетті.

Ал Ақтөбеде 14 жастағы оқушы қыз алпыстан асқан өгей атасынан жүкті болып, бала туды деген ақпарат тарады. Орта мектепте...