Жаңалықтар

Қазақстанда берілген кредиттер бойынша қалдықтардың жалпы көлемі 49,1 трлн теңгені құрады. Бұл Ұлттық банктің 2025 жылғы 1 қарашадағы дерегінде жазылған. Жыл сайын көрсеткіш 23,4%-ға немесе 9,3 трлн теңгеге, ал бір айда – 479,2 млрд теңгеге өсті.

23 трлн теңге немесе кредиттердің жиынтық көлемінің 46,8%-ы бизнестің қарыздарына тиесілі. Тағы 26,1 трлн теңге – халықтың қарызы.

Бұл ретте бизнестің қарыздары жылына 4,7 трлн теңгеге немесе 25,7%-ға өсті. Сол кезеңде халықтың несиелері 4,6 трлн-ға немесе 21,5%-ға өсті.

42 трлн қарыздың 85,5%-ы банктер берген, оның ішінде Қазақстанның даму банкі берді. 14,5% немесе 7,1 трлн – басқа қаржылық ұйымдар берген. Олардың ішінде ипотекалық компаниялар...

Тәуелсіздік күні бірден жүздеген отбасы үшін ерекше мерекеге айналды. Денсаулық сақтау министрлігі мереке күні елімізде 725 сәби дүниеге келгенін хабарлады.

Бір қызығы, дүние есігін жаңа ашқан қазақстандықтар арасында 7 егіздер бар.

«Перзентханалардың медицина қызметкерлері мереке күні аналар мен жаңа туған нәрестелерге сапалы және уақтылы көмек көрсетті. Ата-аналарды отбасындағы қуанышпен құттықтаймыз және жаңа туған нәрестелерге зор денсаулық, бақытты балалық шақ және тәуелсіз Қазақстанда жарқын болашақ тілейміз», – деп құттықтады қазақстандықтарды Денсаулық сақтау министрлігі.

Сонымен қатар бұл күні 362 ұл мен 363 қыз дүниеге келген.

Алматы әкімі жақын арада қалада қоғамдық көлікте жолақысы қымбаттамайтынын айтты. Алайда бұл мәселе келесі жылы қайта қарастырылмақ.

ОКҚ брифингі барысында Дархан Сатыбалды Алматыдағы жолақының құнына қатысты сауалға жауап берді.

«Тарифті көтеру туралы айтсақ, әзірге мұндай жоспар жоқ. Келесі жылы 2026 жылы барлық автопаркті толық құрып, электр автобустары мен газ автобустарын сатып алғаннан кейін көреміз», – деді әкім.

Өз баяндамасында әкім Алматыда үш жаңа автобус паркінің құрылысы басталғанын айтты. Болашақта тағы екеуін іске қосу жоспарлануда. Алатау, Жетісу және Наурызбай батыр аудандарындағы жұмыс істеп тұрған автопарктерде газ және электр зарядтау станциялары пайда болады.

Әкім автобустар қала мен...

Ішкі істер министрінің орынбасары Санжар Әділов жаңа жыл қарсаңында және тойлау кезінде қандай фейерверктер үшін айыппұл салынатынын мәлімдеді. Бұл жайлы ол Мәжіліс кулуарында тілшілердің сұрағына берген жауабында айтты.

Санжар Әділовтің сөзінше шағын әрі қауіпсіз отшашуларға тыйым салынбайды, ал қауіпті пиротехника үшін әкімшілік жаза қарастырылған.

«Ауланың тазалығына нұқсан келтірмейтін, азаматтарға қауіп төндірмейтін шағын отшашуларға кедергі жоқ. Дегенмен, азаматтардың өміріне, денсаулыққа және мүлікке қауіп төндіретін, аумақты ластайтын тыйым салынған пиротехника үшін әкімшілік жаза қарастырылған», – деді Әділов.

ІІМ жыл сайын Жаңа жыл кезінде жарақат алу және өрт шығу қаупі артатынын ескертіп, тұрғындарды рұқсат етілген пиротехниканы ғана қолдануға...

Шымкенттегі «Алма» тұрғын үй кешенінің тұрғындары үй сапасына шағымданды. Айтуларынша, пәтерді сатып алғанына ай өтпей жатып ши шыққан. Наразы тұрғындар құрылыс компаниясынан мәселені шешіп беруді талап етті.

Биыл Алау Сейдуллақызы «Наурыз» бағдарламасымен «Алма» тұрғын үй кешенінен 2 бөлмелі пәтер сатып алған. Ол үшін жылдар бойы кезекте тұрған. Десе де отбасының баспаналы болдық деген қуанышы көпке созылмапты. Алған пәтердің есік, терезесінен жел уілдеп, жауын-шашында су өткен. Еденге төселген линелиум көтеріліп кеткен.

Тұрғындар мәселе тек бір пәтерде емес деп отыр. Олардың сөзінше, тұрғын үй кешеніндегі ондаған пәтерден ақау шыққан. Шатыр мен бірге жертөлеге де су жиналады. Жеделсаты дұрыс жұмыс істемейді. Кейде тоқтап...

Алматыда 1,5 млрд теңгеге салынған крематорийдің қашан пайдалануға берілетіні белгісіз. Себебі нысанның жұмысын реттейтін заңнама жоқ. Бұл туралы қала әкімі Дархан Сатыбалды Орталық коммуникациялар қызметінің алаңында өткен брифингте айтты.

«Крематорийдің не үшін салынғанын білмеймін. Үлкен жоба іске асырылған, алайда оны қолдану талаптары заңнамада көрсетілмеген. Қолдану ережесі де жоқ. Құрылыс аяқталған, оны денсаулық сақтау басқармасының балансына бердік. Осы мәселені шешіп беруі үшін ұлттық экономика министрлігіне жүгіндік. Заңнамаға өзгеріс енгізіп, қолдануға мүмкіндік беруін сұрадық», – дейді қала әкімі.

Айтуынша, нысан құрылысына 1,5 млрд теңге жұмсалған. Ал нысанды күтіп-ұстауға қаражат жұмсалып жатқан жоқ.

«Ол...

Air Astana компаниясының акционерлері құрамында өзгеріс енбек. Негізгі акционерінің бірі – ағылшынның BAE Sistems компаниясы өзіне тиесілі 16,95 пайыз акцияның 10,1 пайызын сатты.

BAE Systems компаниясының Лондон қор биржасына жолдаған ақпаратында Air Astana әуе компаниясының жаһандық депозитарлық қолхаттарын (ЖДҚ) орналастыруды (4 жай акцияға тең) аяқтағанын хабарлады. Мәміле аясында компания 5,8 доллардан 9 млн қолхат сатқан.

Бағалы қағаздарды орналастыру нәтижесінде BAE Systems Air Astana-дағы үлесінен толық айырылған жоқ. Мәміледен кейін компанияның иелігінде 6 109 982 ЖДҚ қалды, бұл әуе компаниясы акцияларының шамамен 6,9%-ына сәйкес келеді. Бұл пакетке стандартты ерекшеліктерді ескере отырып, 90 күндік лок-ап шектеу...

Еуропалық комиссия іштен жану қозғалтқышымен ғана жұмыс істейтін автокөліктерге 2035 жылдан бастап енгізілуі тиіс болған тыйымды алып тастады. Енді Еуроодақта автокөлік өндірушілерге қойылатын жаңа талаптар енгізілді.

Комиссия жоспары бойынша автокөлік компаниялары 2021 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда көмірқышқыл газ шығарындыларын 90%-ға азайтуы қажет. Компаниялар 2035 жылдан кейін де іштен жану қозғалтқышы бар көліктерді сата алады. Алайда бұл үшін олар көмірқышқыл газын аз бөлетін болат түрлерін немесе синтетикалық отын, биототын сияқты экологияға зияны аз энергия көздерін пайдалануы керек.

Сонымен бірге, «икемді механизмдерді» пайдаланатын өндірушілер өз шығарындыларын тек электромобилдер шығарумен шектелген брендтермен (мысалы, Tesla немесе Polestar секілді) біріктіре алмайды. Яғни, әр компания...

Алматыда 150-ге жуық адам сатып алу құқығынсыз жалға берілген пәтерді босатпай отыр. Бұл туралы қала әкімі Дархан Сатыбалды айтты.

Сөзінше, әкімдік пәтерді босатпағандарды сотқа берген.

«Бағдарлама 2019 жылы басталған. 2024 жылға дейін бес жылға жастарға жалға берілген. Мыңнан астам пәтер қайтарылуға тиіс. Ішінде 900-ге жуық пәтерді өз еркімен қайтарып берді. 150-ге жуық адам үйден шықпай отыр. Оларды сотқа беріп, ұттық. Келешекте бәрі босатуы керек», – деді қала әкімі.

Айтуынша, пәтерді алып, әрі қарай басқа адамдарға жалға беріп отырған жағдай да тіркелген.

«Пәтерді үшінші адамға жалға бергендер анықталып, үйден шығарылды. Ал босатылған...

Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап, МӘМС жүйесінде маңызды өзгерістер күшіне енетінін айтты.

Оның мәліметінше, қазіргі кезде елде 17 миллион адам, яғни азаматтардың 82 пайыздан астамы сақтандырылған. Оның ішінде 12 миллионнан астамы жеңілдік берілген санаттар қатарында.

«Ал 4 жарым миллионан астам адам жарналарын өздері төйлейді. Біздің міндетіміз – осы тізімді одан әрі арттыру. Сондықтан жүйеге әлі кірмеген азаматтарды міндетті медициналық сақтандыру мүмкіндіктерімен мұқият танысуға шақырамын», – деді министр.

Балаеваның сөзіне қарағанда, жаңа жылдан бастап міндетті медициналық сақтандыру пакеті едәуір кеңейеді. Оған қант диабеті, балалар церебральды сал ауруы, ревматизм секілді тағы...

Алматыда жер сілкінсе зақымдану қаупі бар 2800 нысан тіркелген. Арасында мектеп, балабақшалар да бар. Бұл туралы жылдық есеп беру брифингінде қала әкімі Дархан Сатыбалды айтты.

«Проблемалық ғимараттар көп деп айтуға болады. Әкімшілік түгендеу жүргіздік. Соның қорытындысына сәйкес, сейсмикалық күшейту керек деген 2800 нысандар тіркелді. Оның екі мыңға жуығы жекеменшік, ал сексенге жуығы әлеуметтік нысан. Отыздан көп мектептер бар, балабақшалар бар. Олар сейсмикалық күшейтуді қажет етеді», – деді әкім сөзінде.

Сейсмикалық күшейтуді қажет ететін ғимарат деген жер сілкінісі кезінде қауіпсіздігі жеткіліксіз нысан дегенді білдіреді. Сондықтан арнайы инженерлік шаралар арқылы беріктігін арттыру керек.

Алматы тау бөктерінде орналасқандықтан сейсмикалы...

Алматыда келешекте кей ауданға ескі көліктерге кіруге тыйым салынуы мүмкін. Бұл туралы Алматы әкімі Дархан Сатыбалды Орталық коммуникациялар қызметінің алаңында өткен брифингте айтты.

«Экологияны жақсарту бойынша ереже дайындадық. Құжатты әділет министрлігі қарап жатыр. Мақұлданған жағдайда Еуро-0 санатындағы көліктерді белгіленген аудандарға кіргізбеу, не ақы төлеп кіру туралы норма енгізіледі. Ескі көліктерді ауыстыруға мотивация болмаса, ауа жақсармайды, кептеліс бітпейді», – дейді әкім.

Алайда қала әкімі мұндай ереже күшіне енуі үшін соған сай жағдай жасалуы керек екенін, ол мақсатта қоғамдық көлікті дамытуға күш салынып жатқанын жеткізді.

Қоғамдық көлікті дамыту екінші жағынан қаладағы кептеліс мәселесін де шеше түспек.

Әлемдік бестселлер HAVAL H6 – ең көп күтілген орта өлшемді кроссоверлердің бірі – Қазақстанда ресми түрде таныстырылды.

12 желтоқсанда Алматыда өткен таныстырылымда Astana Motors құрамындағы Haval бренді Қазақстан нарығында жаңартылған HAVAL H6 моделінің сатылымы басталғанын жариялады. H6 – C-SUV сегментінде ұзақ жылдар бойы көшбасшы позициясын сақтап келе жатқан жаһандық бестселлер. Әрі отандық нарықтан тыс елдерде де кеңінен танымал үлгі.

Модельдің жаңа нұсқасы, дизайны «шығыстық футуризм» философиясын бейнелейді. Ол премиум сипаттары жоғары функционалдылықпен үйлесіп отыр.

Бұл Қазақстан нарығы үшін маңызды оқиға болды. Үлгі алғаш рет Алматыдағы Astana Motors Manufacturing Kazakhstan зауытының конвейеріне қойылды. Локализацияның арқасында өндіруші автокөлікті жергілікті жағдайға...

АҚШ президенті Дональд Трамп ВВС медиакомпаниясын сотқа берді. Ол компания 2021 жылы 6 қаңтарда сөйлеген сөзін монтаждап берген дейді. Трамптың мәлімдемесі ВВС-дің «Панорама» фильмінде көрсетілген еді. Осы үшін Трамп Британия хабар тарату корпорациясынан 5 млрд доллар талап етіп отыр.

Трамп адвокаттары 15 желтоқсанда АҚШ-тың Флорида штаты сотына шағым түсірген. Олар BBC коммерциялық құқықты бұзды деп және 2021 жылғы 6 қаңтарда президент сөздеріне «қасақана, жаман ниетпен және адастыратын» түзетулер енгізді деп айыптайды.

Ал BBC басшылығы әлі ресми түрде шағымға қатысты пікір білдірген жоқ.

Бұл жанжал қарашада басталды. Дональд Трамптың сөзін өзгертуге байланысты дау туындағаннан кейін BBC бас...

Елімізде әлеуметтік қызметкерлердің жалақысы 110 мың теңге ғана. Бұл әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарына жұмысқа тартуда үлкен кедергі. Осының салдарынан елдегі барлық әлеуметтік қызмет көрсету мекемелерінде мамандар жетіспейді. Мұндай деректерді Мәжіліс депутаты Нартай Сәрсенғалиев келтірді.

Депутаттың айтуынша, үкіметтің әлеуметтік қызметкерлердің жалақысы жөнінде берген жауабында олардың айлығы соңғы жылдары екі есеге артты деген мәлімдеме жиі кездеседі. Жауап хатта 2021 жылы жалақы 40%-ға өсті, ал соңғы 4 жылда екі есе өскені жазылған. Сәрсенғалиев бұл сандар қағазда ғана екенін мәлімдеді.

«Бірақ сол жалақыны балалары тастап кеткен қарияларға қарайтын әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарындағы мамандар мен ерекше балаларды емдеумен, оларды...

Қытай инвесторлары Алматы қаласында автокөлік бөлшегін шығаратын зауыт салғысы келеді. Жоба құны – 100 млн доллар. Бұл туралы мегаполис басшысы Дархан Сатыбалды жыл қорытындысына арналған баспасөз конференциясында хабарлады.

Әкімнің айтуынша, қытайлар салатын зауытта тешегіш қалыбы (колодка) шығаралады. Тауар елде ғана сатылып қоймай, әрі қарай экспортталады.

Бұған қоса, Сатыбалды тағы бір қытай компаниясы Алматыда қоқыс өңдеуге арналған кәсіпорын салғысы келетінін айтты. Жоба құны – 280 млн доллар.

2025 жылы Қазақстанда қытай инвестициясы күрт артты. Қазір көрші елдің капиталының қатысы бар ірі өндіріс елдің барлық өңірінде бар.

Жақында ғана Kursiv.Media биыл Алматы қаласында қытай туристерінің саны күрт өскенін жазған. Осы...

Мәжіліс депутаты, Ақжол фракциясының өкілі Олжас Нұралдинов шағын дүкендерді әлеуметтік маңызы бар азық-түлікке қойылатын әкімшілік баға реттеуінен босатуды ұсынды.

Депутаттың мәлімдеуінше, әлеуметтік өнімдер тізімінің кеңеюі шағын сауда нүктелерінің жабылуына әкелуі мүмкін.

«Бұл форматтағы дүкендердің экономикалық моделі әкімшілік бақылауға өте сезімтал. Салалық деректер бойынша, олардың орташа маржасы 2-8 пайыз аралығында, ол тек жалдау ақысы, еңбекақы, логистика және коммуналдық шығындарды өтеуге ғана жеткілікті. Тізімге енгізілгелі отырған қосымша 14 тауар тез бүлінетін өнімдерге жататынын да атап өткен жөн. Олар арнайы сақтау талаптарын қажет етеді және жарамдылық мерзімі қысқа болғандықтан, бұл тауарлардың шығынға кету көлемін арттырып, қосымша залалға әкелед...

Қаңтар оқиғасы кезінде күйеуі қайтыс болған әйелдерге пәтер берілуі мүмкін. Бұл туралы Алматы әкімі Дархан Сатыбалды айтты.

БАҚ өкілдері брифинг барысында «Қаңтар кезінде әскерилердің оғынан күйеуі қайтыс болған әйелдерге баспана берілуі керек пе? Әйелдердің талабы орындала ма?» деп сұрады.

«Күйеуі Қаңтарда қайтыс болған үш әйел жеке қабылдауыма келді. Осындай жағдайға ұшыраған отбасыларға қордан да, әкімдік жағынан да көмек берілген. Көмек мен қызметке тағайындалған уақытқа дейін көрсетілген.

Әйелдердің пәтер сұрап жатқанын естідім. Анық-қанығын қараймыз. Заң талабына сәйкес, олар кезекке тұрып, соған сәйкес пәтер алуы керек. Отбасы жағдайына қатысты мәлімет жинауды тапсырдым. Қиын жағдайда болса, демеуші іздейміз...

«ҚазТрансОйл» ұлттық компаниясы ЕуроОдақ аумағында өз өкілдігін ашады. Директорлар кеңесінің шешіміне сәйкес, компанияның филиалы Польшада құрылатын болды. Бұл – «ҚазТрансОйлдың» ЕО-дағы алғашқы ресми құрылымы.

Компанияның мәліметінше, Польшадағы филиал «ҚазТрансОйлдың» осы елдегі мүддесін қорғаумен айналысады. Сонымен қатар қазақ мұнайын өзге мемлекеттердің құбыр жүйелері арқылы тасымалдауды ұйымдастыруға қатысады. Бұл бағытта Беларусь аумағы арқылы өтетін транзит те қамтылады.

Филиалдың тағы бір маңызды функциясы – «Адамова Застава» пунктінде мұнайды қабылдау және тапсыру кезінде есепке алу операцияларын жүргізу. Аталған пункт арқылы қазақстандық мұнай Еуропа елдеріне жеткізіледі.

«ҚазТрансОйл» бұл жобаның стратегиялық маңызын атап өтеді. Компанияның түсіндіруінше, Польшадағы өкілдіктің ашылуы Германияға қазақстандық мұнайдың тұрақты...

Үкімет пен Ұлттық банк алдағы жылдары халық табысын инфляциядан кемінде 2–3 пайыздық тармаққа асыруды мақсат етіп отыр. Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовтің айтуынша, бұл меже 2026–2028 жылдарға арналған макроэкономикалық тұрақтандыру және халықтың әл-ауқатын арттыру жөніндегі бірлескен бағдарламада бекітілген.

«Ұлттық Банк дезинфляциялық саясатын жалғастырады. Валюта нарығының теңгерімділігін қолдау үшін икемді бағам белгілеу саясаты жүргізіледі. Алтын сатып алуда валюталық операцияларды теңестіру жалғасады. Активтерді басқару шеңберінде Ұлттық қорда табыстылығы жоғары активтердің үлесі ұлғайтылады. Зейнетақы қорының кірістілігін арттыру бойынша жұмыс
жалғасады»,– деп тізбектеді бас банкир.

Сондай-ақ ол ағымдағы шот тапшылығы 2024 жылдың тоғыз айындағы...

Өзбекстан шетелдік туристерді тарту қарқыны бойынша әлемдегі ТОП-7 елдің қатарына енді.

БҰҰ-ның Туризм жөніндегі ұйымы жариялаған соңғы есепке сәйкес, 2025 жылдың қаңтар-қыркүйек айлары аралығындағы көрсеткіш осыны айғақтап отыр.

Kun.uz ақпаратына қарағанда, 2019 жылмен салыстырғанда халықаралық туристер саны 73%-ға артқан. Бұл елдің жаһандық туризм нарығындағы позициясы айтарлықтай күшейгенін көрсетеді.

Сонымен қатар Өзбекстан Еуропа аймағынан келетін туристер санының өсімі бойынша 2-орынға ие болды. 2025 жылдың алғашқы 9 айында шетелдік туристер саны 2024 жылмен салыстырғанда 13 пайызға өскен. Соның нәтижесінде ел Еуропа өңіріндегі ең қарқынды дамып жатқан ТОП-4 туристік бағыттың қатарына кірді.

БҰҰ дерегінше, 2025 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында әлемде халықаралық сапарлар орта...

«Он жыл бұрын ғана ауа өлімге себеп болады дегенге сену қиын еді, ал қазір – ғылым дәлелдеген факт». Америкалық дәрігер ғалым Алмаз Шарман Алматы, Қарағанды және Теміртау секілді лас қалалардағы ауаның денсаулыққа зияны туралы жазды.

Лас ауа қаупі

Америкада тұратын қазақ ғалымының айтуынша, ауаның қатты бөлшектермен ластануы – әлемде адамның мерзімінен бұрын өлу себептерінің бірі.

«PM2.5 бөлшектер ұсақ болғаны сонша, өкпеден бірден қанға өтіп, созылмалы аурулар тудырады. Инфаркт пен инсульт алу қаупі жоғарылайды. Иммунитет төмендейді. Осының бәрі адамның есте сақтау қабілеті мен зейініне кері әсер етеді», – деп сипаттады маман ауа құрамындағы қауіпт...

Шымкенттегі «Қиял әлемі» және «Кең баба» саябағындағы заңсыз салынған ғимараттар мен атракциондар сүріліп бітті. Енді оның орнына жаңа саябақ бой көтермек.

Шымкент қалалық орта сапасы және бақылау басқармасы басшысының орынбасары Алдияр Мұсаев өңірлік коммуникациялар орталығында өткен баспасөз мәслихатында айтқанындай, «Қиял әлемі» саябағын бұзу жұмысы толық аяқталған.

«Жер атракцион қоюға емес, саябақ салуға берілген. Яғни, нысаналы мақсаты саябаққа арналған. Десе де онда атракционнан бөлек, дүңгіршектер қойып кәдімгідей базарға айналдырып жіберген. Кәсіпкерлерді тартып, сауда жасаған» дейді басқарма басшысының орынбасары.

Ресми мәліметке қарағанда, саябақ аймағы 4 гектарға жуықтайды. Мемлекет кәсіпкерге 49 жылға жалға берген. Алайда жалға беру уақыты...

Қарашада елдегі жылдық инфляция 12,4% болды. Елдің бес өңірінде инфляция жеделдеді, төртеуінде бұрынғы деңгейде қалды. Ал 11 өңірде баяулады деп хабарлайды Ұлттық банктен.

Қараша айындағы баға өсімі қалай болды?

 Азық-түлік бағасы

Азық-түлікке жатпайтын тауарлар

Ақылы қызметтер

Қарашада ел бойынша баға 0,8% өсті

Қазанда елдегі жылдық инфляция 12,6%