Жаңалықтар

Ұлттық банктің (ҰБ) мәліметінше, 2025 жылдың тамыз айында іскерлік белсенділік баяулаған. Ақша-кредит саясаты департаментінің директоры Рүстем Оразалиннің айтуынша, бұл шілдедегі көрсеткішпен (51,5) салыстырғанда аздап төмен болғанымен, индикатор 2024 жылғы наурыздан бері оң аймақта тұр.

Салалар бойынша жағдай әртүрлі болды:

Өндірісте белсенділік едәуір жақсарды – индекс 53,8-ге жетіп, шілдедегі 51,9-дан жоғарылады.

Қызмет көрсету және сауда салаларында көрсеткіштер аздап төмендеді, бірақ оң аймақта қалды – тиісінше 51,4 және 51,3 (шілдеде – 52,3 және 52,9).

Құрылыс пен тау-кен өндіру өнеркәсібінде айтарлықтай өзгеріс байқалмады: индекстер 47,9 және 48,2 деңгейінде (шілдеде – 47,5 және 48,4).

Бизнес-ахуал индексі (БАИ) тамыз айында...

Жалақы мен зейнетақы көлемі келер жылы қандай болатыны белгілі болды. Барлық көрсеткіш өседі деп күтіліп отыр.

Тек қана ең төменгі жалақы ғана өзгеріссіз қалмақ.

Құжатта не көрсетілген?

Келесі жылға арналған бюджет жобасында ең төменгі жалақы зейнетақы және АЕК мөлшері бекітілді.

«2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заң жобасы «Ашық НҚА» сайтында жарияланды. Құжатта 2026 жылға арналған негізгі әлеуметтік есептік көрсеткіштер де көрсетілген.

Жалақы мен зейнетақы мөлшері қандай?

Егер заң жобасы қабылданса, 2026 жылы 1 қаңтардан бастап жалақы мен зейнетақы мөлшері мынадай болмақ:

Қаржы мониторингі агенттігінің (ҚМА ) мәліметі бойынша, бұрынғы Мәжіліс спикері Нұрлан Нығматулиннің ұлы – Нұржан Нұрлановқа қатысты қылмыстық істің қаралуы уақытша тоқтатылған. Себебі халықаралық тергеу тапсырмасы жіберіліп, соған жауап күтіліп отыр.

ҚМА төрағасының орынбасары Жеңіс Елемесовтің айтуынша, тергеуде еш өзгеріс жоқ.

«Іс Алматы қаласының Экономикалық тергеу департаментінде қаралып жатыр. Қазір халықаралық тергеу тапсырмасына байланысты уақытша үзіліс жасалды», — деді ол.

Елемесовтің сөзінше, қазіргі уақытта Нұржан Нұрланов істі куәгер ретінде өтіп жатыр.

«Біз шетелден ресми жауап күтеміз. Сол құжаттар келген соң оның іс бойынша нақты статусы анықталады», — деп түсіндірді ол.

«Қайрат» – «Реал» матчы Астанада өтпейді. Қазір бұл мәселе талқыланып жатқан жоқ. Қазақстанда өтетін төрт ойын да Алматыда ұйымдастырылады. Бұл туралы орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте туризм және спорт вице-министрі Серік Жарасбаев айтты.

«Ойындар Алматыда өтеді. Бұл нақты ақпарат. Мұны қала әкімдігі, «Қайрат» футбол клубымен бірлесіп бекіттік.

Стадионның дайындығына келсек, УЕФА өкілдері келіп, бірнеше ескерту айтты. Қазір «Қайрат» футбол клубы өз қаражатына ол кемшіліктерді жойып, стадионды дайындап жатыр», – деді Жарасбаев.

Айта кетейік, «Қайрат» – «Реал Мадрид» матчының билеттері 20 қыркүйектен бастап сатылымға шығады.

4 қыркүйекте Сенаттың жалпы отырысында кірістерді заңсыз жолмен заңдастыруға (ақшаны жылыстатуға) қарсы іс-қимылға қатысты заң қабылданды. Енді жаңа құжат Президенттің қол қоюына жолданды.

Жаңа құжатқа «күдікті қаржылық әрекет» деген ұғым енгізілді. Ол аударымдардың жиілігіне, сомасына және бағытына қарай бағаланады. Мәселен, бір шотқа күн сайын бірдей сома түсіп отырса, мұндай операциялар тексеріледі. Бұдан кейінгі бақылауды Қаржылық мониторинг агенттігі жүргізбек. Ал күдікті аударымдардың нақты критерийлерін агенттік кейінірек жариялайды.

Заңға сәйкес, қаржылық мониторинг субъектілерінің қатарына жаңа ұйымдар : байланыс операторлары, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы және Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры қосылды. Енді байланыс операторлары мобильді баланс толтыру, ал «Азаматтарға арналған үкімет» жылжымайтын мүлікке...

Қытай Қазақстанның ғарыш саласын дамытуға қайтарымсыз негізде 100 млн юань (шамамен 7,5 миллиард теңге) көлемінде қаржы бөлуді көздейтін келісімге қол қойды. Оның орнына Қытай тарапы жаңа бақылау жүйелерінен жиналатын деректерге қол жеткізетін болады.

Аэроғарыш өнеркәсібі вице-министрі Мәлік Олжабеков Қытай инвестициясы бірден үш жобаға бағытталатынын айтты.

Бірінші жоба — навигациялық қадағалау жүйелерін әзірлеу, нақтырақ айтқанда, трекерлер мен навигациялық пломбаларды жасауға қатысты.

Екінші бағыт – жерді қашықтықтан зондтау (ЖҚЗ) бойынша ғарыштық жүйе. Бұл жобада деректерді сақтау мен өңдеуге арналған бұлтты сервис құру, сондай-ақ оларды қолдану мен қолжетімділікті арттыру көзделген.

Үшінші жоба – телескоп.

«Біз бақылау обсерваторияларының халықаралық жүйесін...

4 қыркүйекке қараған түні Түркістан облысындағы Сайрам шыңына шығуға кеткен екі адамның бірі өлі табылды. Екіншісі 3 күн бойы ас-сусыз қалған.

Облыстық төтенше жағдайлар департаментінің дерегінше, биіктігі 4 мың метрден асатын Сайрам шыңынан екі тұрғынды іздеуге альпинистер тартылған.

28 жастағы Андрей Орлов пен 29 жастағы Акмал Махкамов 31 тамыз күні өз бетінше Сайрам шыңына шығуға кетіп, қайта оралмаған. Олардың жоғалғаны туралы ақпарат 1 қыркүйекте түскен. Іздеу кезінде тікұшақ қолданылған. Құтқарушылар Орловтың айқайлаған дауысын естіп, оның тұрған жерін анықтаған. Десе де, күрделі және жартасты рельефтің салдарынан тікұшақ оқиға орнына жақындай алмаған. Құтқарушылар жоғалғандарға жаяу жеткен.

«Іздеу...

«Қайрат» – «Реал Мадрид» ойыны билеттері шамамен 20 қыркүйекте сатылымға шығады. Бұл туралы орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте туризм және спорт вице-министрі Серік Жарасбаев мәлімдеді.

Вице-министр билеттерді сатуға «Қайрат» футбол клубы жауапты екенін айтып өтті.

Қолымызда бар ақпаратқа сәйкес, билет сату ойыннан 10 күн бұрын басталады. Яғни, егер ойын 30 қыркүйекте өтетін болса, онда сатылым шамамен 20 қыркүйекте басталады», – деді Жарасбаев.

Вице-министр азаматтарды тексерілмеген ақпаратқа сенбеуге шақырды. Билеттерді «Қайрат» клубының сайты немесе оның әлеуметтік желідегі ресми аккаунттарынан алуға болады.

Жарасбаев ойын билеті қанша тұратынынан хабары жоқ екенін айтты. Сөзінше, «Қайрат» клубы бағаны сұранысқа сүйеніп белгілейді.

Онлайн-казиноларды жарнамалаған 11 блогер әкімшілік жазаға тартылған. Егер олар осы казиноларды ұйымдастырып, одан қаржылай табыс алса ғана қылмыстық жауапкершілікке тартылады. Бұл туралы Сенат кулуарында Қаржы мониторингі агенттігі төрағасының орынбасары Жеңіс Елемесов айтты.

Елемесовтің айтуынша, Бурабай мен мен Қонаев қаласынан басқа жерлердегі казинолардың бәрі жабылған. Алайда енді онлайн-казинолар шығып, тұрғындарды құмар ойындарға тартып жатыр.

«Олар шетелде отырып алып, азаматтарды құмар ойынға тартады. Оның арты жақсылыққа әкеп соқпайтыны белгілі. Лудоман болып кетеді. Сондықтан онлайн казиноны жарнамалаған блогерлерге қатысты Мәдениет министрлігіне ақпарат жібердік. 11 блогер әкімшілік жазаға тартылды. Басқаларына қатысты іс қарастырылып жатыр», – деді ол.

Қаржы...

Сенат Қазақстан Үкіметі мен Ресей Федерациясы арасындағы «Байқоңыр» ғарыш айлағында «Бәйтерек» ғарыш зымыран кешенін құру туралы келісімге өзгерістер енгізу жөніндегі хаттаманы ратификациялады.

Сенатор Бибігүл Жексенбайдың айтуынша, бұл құжат мемлекеттік жобаны іске асыру мерзімдерін нақтылауға, сондай-ақ салықтық және ұйымдастырушылық бірқатар мәселелерді реттеуге бағытталған.

Хаттамада келесі негізгі өзгерістер көзделген:

«Бәйтерек» АҚ үшін корпоративтік табыс салығы бойынша салықтық жеңілдіктер мерзімі жаңа кешен пайдалануға берілгеннен кейін 2028 жылдан бастап 15 жылға ұзартылатын болады.

Аталған...

Үй кезегі неге «артқа жылжып»  кетеді? Бұл сауал көп қазақстандықты алаңдатады. «Отбасы банк» сандардың ешқандай маңызы жоқ дейді.

Банк өкілдерінің сөзіне қарағанда, сандар өзгергенде көп адамдар кезегім артқа жылжыды деп ойлайды. Бірақ оның маңызы жоқ. Бұдан кезек өзгермейді. Маңыздысы – кезекке тұрған жыл. Өйткені, кезек жылға қарай жылжиды.

«Сондықтан сандарға емес, кезекке тұрған жылға мән беріңіз», – дейді «Отбасы банк».

Банктің ақпаратына қарағанда, үй кезегі артқа қарай жылжымайды. Биылдан бастап Қазақстанда тұрғын үй кезегі бір тізімге қойылып отыр.

«Кейбір адамдар үй кезегі сандарға байланысты өзгереді деп ойлайды. Сондықтан 325 нөмірі 324 болып өзгеред...

Сенатор, бұрынғы ІІМ орынбасары Марат Қожаев Алматыдағы Dostyk Plaza сауда орталығында ниқабқа тыйым салатын белгі пайда болғанына қатысты пікір білдірді.

Сенатор өткен сессияда елде қоғамдық орындарда адамның түр-сипатын тануға кедергі келтіретін киімдерді киюге тыйым салуды көздейтін заң қабылданғанын атап өтіп, сауда орталығының әрекетінен заңсыздық көрмейтінін жеткізді.

«Сауда ойын-сауық орталықтары көпшілік жүретін орын. Сондықтан бұл жерден заңсыздық көріп тұрған жоқпын. Кейін жанжалдасып жүргенше, алдымен ескерткені дұрыс деп санаймын», – дейді сенатор.

Бұған дейін, Dostyk Plaza сауда орталығында бет-әлпетті толық жабатын киімдерге тыйым салынғанын ескертетін ерекше жапсырмалар пайда болған.

Белгілерге сәйкес, келушілерге қоғамдық орындарда бетті толы...

Перизат Қайрат сот үкіміне апелляциялық шағым түсірмеген. Бұл туралы Қаржы мониторингі агенттігі төрағасының орынбасары Жеңіс Елемесов мәлімдеді.

БАҚ өкілдері агенттік төрағасы орынбасарынан «Қайрат бірінші сатыдағы сот үкімі шыққаннан кейін, адвокатымен бірге апелляциялық шағым түсіретіні айтылды. Бұл істі бақылап отырсыздар ма?» деп сұрады.

Елемесовтің айтуынша, агенттік бұл істі бақылап отыр.

«Қазірге дейін ешқандай өзгеріс жоқ. Апелляциялық шағым түссе, сіздер хабардар боласыздар», – деп жауап берді ол.

Сондай-ақ сотта Перизат Қайрат Алматы қаласының бұрынғы әкімі Бауыржан Байбектің атын атаған. Елемесов қорға түскен қаражатты иемдену бойынша басқа азаматтар анықталмағанын айтты.

«Қорға түске қаражатты...

Сенаттағы баспасөз алаңында Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі вице-министрі Мәлік Олжабековке «Байқоңыр айлағының жалға берілу құнын көтеру ойда бар ма» деген сауал қойылды.

Қазақстан айлақты Ресейге жылына 115 млн долларға жалға береді. Бұл сома 90-жылдары келісілген шартта белгіленген. Журналистер одан бері 30 жылдан астам уақыт өткеніне назар аударып, жалға беру бағасын қайта қарау қажеттілігі жайлы сұрады.

Мәлік Олжабеков Байқоңырды жалға беру шарты 2053 жылға дейін ұзартылғанын, жалға беру бағасын көтеру қарастырылып отырмағанын жеткізді. Оның сөзінше, оған еш «себеп жоқ».

Бұған дейін, Байқоңырдағы жалға берілген жер аумағы қысқаруы мүмкін екені хабарланған.

2025 жылдың тамыз айында Қазақстанның Ұлттық қоры едәуір өсті. Қаржы министрлігінің есебіне сәйкес, қордағы қаражат 36 трлн теңгеден асқан.

Инвестициялық табыс себеп

Жыл басынан бері қорға жалпы 5,2 трлн теңге қаржы түссе, соның 2,5 трлн теңгесі – қорды басқарудан түскен инвестициялық кіріс. Ұлттық қордың активтері шетел валютасында сақталатынын ескерсек, халықаралық қаржы нарығындағы қолайлы жағдай инвестициялық кірістің өсуіне ықпал еткен.

Ад мұнай секторы ұйымдары төлейтін тікелей салықтар шамамен 2,74 трлн теңгені құраған.

Одан бөлек қорға корпоративтік табыс салығы есебінен 794,9 млрд теңге түскен. Өнімді бөлу келісімдері бойынша Қазақстанның үлесі – 799,5 млрд теңге.

8 айда...

Беларусь әншісі Макс Корж Алматыда 6 қыркүйекке жоспарланған концерті өтпейтінін мәлімдеді.

Өнерпаз Instagram желісінде жариялаған үндеуінде шоу қала билігінің шешіміне байланысты тоқтатылғанын түсіндірді.

«Біз қолдан келгеннің бәрін жасадық, бірақ жергілікті билік Алматыдағы концертті өткізе алмайтынын қатаң айтты», – деді Корж.

Әнші бұл жағдайдың Қазақстанға немесе жергілікті халыққа еш қатысы жоқ екенін ерекше атап өтті:

«Қазақстан – тамаша ел, адамдар да өте мейірімді. Маған көмектескісі келгендердің бәрі қолдау көрсетті».

Сонымен бірге әнші жанкүйерлерін демалысты тыныш әрі мәдениетті өткізуге, түрлі арандатушылықтарға берілмеуге шақырды.

Еске сала кетейік, бұған дейін Макс Корждың заңгер...

Сыртқы істер министрінің орынбасары Әлібек Қуантыров Руслан Берденовтің Қытайға не себепті барғанын нақты айта алмады.

Бұған дейін Шымкент әкімінің бұрынғы орынбасары Руслан Берденовтің Қытайда жүрген фотосы жарияланды. Желіде тараған фотода елдің Сыртқы істер министрі Мұрат Нұртілеу де бар.

Сенат кулуарында БАҚ өкілдері «Қытайға барған Қазақстан делегациясының арасында Руслан Берденовті де көрдік. Шымкент қаласы әкімінің бұрынғы орынбасары ол жерге кім ретінде қатысты?» деп сұрады.

«Сіз айтып отырған фотоны көрген жоқпын. Жеке тұлға ретінде, бизнес өкілі ретінде барған болар», – деп жауап берді министрдің орынбасары.

Айта кетейік, тамызда Руслан Берденов Шымкент қаласы әкімінің орынбасары қызметінен өз еркімен кетті.

Ал...

Абай облысында 584 шақырым жолды қайта жаңарту жүргізіліп жатыр. Сонымен қатар 250 шақырым жолға орташа жөндеу жұмыстары жүргізілмек.

«ҚазАвтоЖол» ақпаратына қарағанда, жылдар бойы қараусыз қалып, тас-талқаны шыққан тас жолдар ретке келтіріліп жатыр.

Мамандар жақында «Өскемен-Семей» бағытының бір бөлігін орташа жөндеуден өткізіп, жаңалап, қолданысқа берді.

«Бұл жол Абай облысы Шығыс Қазақстаннан бөлінгелі қараусыз қалған. Тәулігіне 6 мыңнан астам көлік қатынайтын республикалық трассада жұмыс келесі жылы да жалғасады», – дейді компания.

Сондай-ақ жылдар бойы құрылысы сағызша созылып кеткен «Қалбатау-Майқапшағай» күре жолында асфальт төсеу аяқталды.

Қоғам белсенділері мен мамандар салынған тас жолдардың сапасын жіті бақылап отыр. Жыл басынан бері 200-ден астам тексеру...

4 қыркүйек, бейсенбі күні Қазақстан құрамасы Астанада Уэльс командасын қабылдайды. Бұл кездесу футболдан 2026 жылғы әлем чемпионатының іріктеу турнирі аясында өтеді.

Ойынның тікелей трансляциясы Қазақстан уақытымен 19:00-де басталып, Qazsport арнасынан көрсетіледі.

Қазіргі таңда Қазақстан құрамасының қоржынында 3 ұпай, ал Уэльс командасында 8 ұпай бар.

Әли Әлиев шәкірттері бұл іріктеу кезеңінде Лихтенштейнді 2:0 есебімен ұтып, Уэльске (1:3) және Солтүстік Македонияға (0:1) жол берген болатын.

Қос құрама арасындағы алғашқы матч наурыз айында Кардиффте (Уэльс) өткен еді. Алаң иелері 3:1 есебімен басым түскен еді. Валлийлер сапынан Дэниел Джеймс (9-минут), Бен Дэвис (47) және Рабби Матондо (90) гол соқса, Қазақстан құрамасының жалғыз голын...

Нарықтағы 4 ірі банк прокуратураның мәлімдемесіне жауап берді. Бұл мәлімдемеде ірі банктердің бірнеше қызметкері ұйымдасқан қылмыстық топ құрғаны жазылған болатын.

2 қыркүйекте Ақмола облысының прокуратурасы қылмыстық топтың әрекеті туралы ақпарат жариялап, оған банктердің кейбір қызметкерлерінің қатысы барын айтқан. Алайда банктердің Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығымен бірлесіп жасаған мәлімдемесінде прокуратурадан ресми құжат пен хабарлама алмағаны жазылған.

Қаржы ұйымдары бұл істің мән-жайы өздеріне белгісіз екенін, бірақ ресми құжаттар ұсынылса, тергеуге барынша қолдау көрсетуге дайын екенін мәлімдеді. Сондай-ақ банктер прокуратураға ресми сұрау жолдап, қосымша ақпарат беруді сұрап отыр.

Банктер өз қызметін заңға сай, ашық жүргізетінін және клиенттердің құқықтары мен мүдделерін қорғауды басты міндет...

Алматы облысының құтқарушылары Қапшағай су қоймасында қайықтан құлап кеткен ер адамды іздестіріп жатыр.

Оқыс оқиға 31 тамыз күні сағат 15:00 шамасында болған. «112» қызметіне Қапшағай су қоймасының 9-шы насос станциясы маңында қайық аударылғаны туралы хабар түскен. Қайықтағы екі ер адамның бірі жағаға жүзіп шыққан, екіншісі шамамен 400 м қашықтықта жоғалып кеткен.

«Оқиға орнына Алматы облысы ТЖД құтқарушылары жедел жетіп, іздестіру жұмыстарына жүзу құралдары мен сүңгуірлер жұмылдырылды. Ауа райының қолайсыздығына және аумақтың үлкендігіне қарамастан, іздестіру жалғасуда», делінген Алматы облысы ТЖД хабарламасында.

Іздеу жұмыстарына 17 құтқарушы, 3 техника, 4 жүзу құралы, дрон және «Эхолот» тартылған.

Бұған дейін, Қонаевта...

Қазақстан – Уэльс матчы кезінде Астанада көлік қозғалысы уақытша шектеледі. Бұл туралы елорда әкімдігі хабарлады.

4 қыркүйекте кешкі сағат 19:00-де «Астана Арена» стадионында футболдан Қазақстан мен Уэльс құрамалары ойнайды. Кездесу 2026 жылы АҚШ, Канада және Мексикада өтетін әлем чемпионатына іріктеу матчы болып саналады.

«Матч кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін «Астана Арена» стадионы маңында «Алау» мұз сарайы мен «Сарыарқа» велотрегі жағынан көлік қозғалысына уақытша шектеу енгізіледі», – деп жазылған хабарламада.

Көлік қозғалысына шектеу матч басталардан бірнеше сағат бұрын енгізіліп, ойын аяқталғанға дейін сақталады. Жүргізушілерге сапарын алдын ала жоспарлауға кеңес берілді.

Қордайда алты жастағы қызын зорлаған ер адам өмір бойына сотталды. Сот үкімі жайында Жамбыл облысы соттарының баспасөз қызметі хабарлады.

2025 жылдың 25 сәуірінде ер адам мас болып, 6 жастағы қызының дәрменсіздігін пайдаланып, сексуалдық сипаттағы зорлық-зомбылық әрекеттерін жасаған.

Оған қатысты іс қылмыстық кодекстің 121-бабының 4-бөлігі бойынша қаралды. Ер адамның кінәсі жәбірленуші қыздың берген жауабымен, сарапшы қорытындысымен дәлелденді.

Прокурор сотталушыға өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын тағайындауды сұрады. Жәбірленуші тарап сотталушыны кешірмеді, заң бойынша жаза тағайындауды сұрады. Сотталушы Ж. кінәсін толық мойындады.

Қылмыстық кодекстің 121-бабы 4-бөлігі адамды өмір бойына бас бостандығынан айыруды көздейді. Сот оны өмір бойына соттауға үкім шығарды.

Моральды...

4–14 қыркүйек аралығында Ұлыбританияның Ливерпуль қаласында бокстан әлем чемпионаты өтеді. Бұл дүбірлі дода тарихта алғаш рет халықаралық World Boxing федерациясының аясында ұйымдастырылып отыр.

Жарыс бағдарламасында – 10 ерлер және 10 әйелдер салмақ дәрежесі бар. 4–10 қыркүйек күндері алдын ала және ширек финалдық жекпе-жектер өтсе, 12–14 қыркүйек аралығында жартылай финалдар мен финалдар ұйымдастырылады.

Қазақстан құрамасы толық құрамда

Қазақстан боксшылары әлем чемпионатына барлық 20 салмақ дәрежесінде қатысады.

Ерлер құрамасы (бас бапкер – Қайрат Сәтжанов):