Жаңалықтар

Ғылым және жоғары білім министрлігі 25 шілдеде тамыз айында өтетін ҰБТ-ға қатысу үшін өтініш қабылдау басталатынын хабарлады.

Өтінім қабылдау 5 тамызға дейін жалғасады. ҰБТ-ға тіркелу Ұлттық тестілеу орталығының сайтында app.testcenter.kz жүргізіледі. Тестілеудің өзі 10-14 тамыз аралығында өтеді.

Тамыздағы ҰБТ шекті балл жинай алмаған талапкерлердің тестілеуден қайта өтіп, ЖОО-ға ақылы негізде түсу мүмкіндігі болуы үшін өткізіледі. Өтініш беру кезінде тест тапсырушылар ҰБТ өткізілетін орынды, күнді және уақытты өздері таңдайды.

Негізгі ҰБТ-ға қатысқан талапкерлер бейіндік пәндер комбинациясын тамыз тестілеуінде өзгерте алады.

Тамыз айындағы ҰБТ-ға кім қатыса алады:

Голливуд жұлдызы, аты-аңызға айналған актер Брюс Уиллис деменция (маңдай-шекелік деменция) диагнозымен күресіп жатқанына бір жылдан асты. Алайда ауру асқындай түскен: жақындарының айтуынша актер жүруден, оқудан және сөйлеуден мүлде қалған.

70 жастағы Уиллис қазір зейнетте, отбасымен бірге тұрады. 2023 жылдың ақпанында оған аталған диагноз қойылған. Алғашқы мәлімдемелерде бұл дерт оның сөйлеу қабілетіне әсер еткені айтылған еді. Алайда кейінірек туыстары аурудың одан әлдеқайда ауыр екенін ашық жеткізді.

Актердің жары Эмма Хемминг-Уиллис диагноз қойылғаннан кейін дәрігерлер тарапынан ешқандай нақты нұсқаулық берілмегенін айтып, бар ақпаратты өз бетімен іздеуге мәжбүр болғанын жеткізді.

«Бізге диагноз қойды да, үйге қайтарды. Үміт те...

Биыл жыл басынан бері Қазақстанда 11 мыңнан астам сайт жұмысын тоқтатты. Оның басым көпшілігі сот шешімінсіз, тіпті ешқандай ескертусіз жүзеге асқан. Яғни, сайт бір күнде ашылмай қалады. Мұндай деректерді талдау мен жинауды Maqsut Narikbayev University журналистика мектебінің студенттері әзірледі.

Олар елдегі интернет-цензура қалай жұмыс істейтінін зерттеп, оның ауқымды әрі барынша жабық сипат алғанын анықтап көрген.

Сайт жоғалады — себебі айтылмайды 

Мысалы, youth.kz сайты адам құқықтары туралы жастарға ақпарат беріп отырған ресурс, алайда, сайт аяқ астынан ашылмай қалған. Жоба командасы ешқандай хат, ескерту немесе сотқа шақырту алмағанын айтады.

Кейін белгілі болғандай, сайт бұғатталған. Бірақ не үшін екенін ешкім...

Қазақстан Ұлттық қоры 2024 жылы 4,6 млрд АҚШ доллары көлемінде инвестициялық табыс тапты. Бұл – қор активтерінің 7,59%-дық табыстылығы нәтижесінде қол жеткізілген көрсеткіш. Ұлттық қордың Президент Жарлығымен бекітілген ресми 2024 жылғы аудиттелген есебі жарияланды.

2024 жыл нәтижесінде қор активтері шамамен 66,2 млрд долларға жетті. Оның ішінде валюталық портфель – 58,8 млрд доллар болса, ал теңгедегі активтер 7,4 млрд долларға тең.

Шығыстар мен трансферттер

былтыр Ұлттық қордан жалпы 6,3 трлн теңге алынған. 5,6 трлн теңгесі тікелей трансферт түрінде аударылса, 705 млрд теңге қазақстандық эмитенттердің қаржы құралдарын сатып алуға жұмсалды. Оның ішінде:

Қаржы министрлігінің жоспарланған көлемнен артық бағалы қағаздарды нарыққа шығару салдарынан бюджетке миллиардтаған шығын әкелуі мүмкін. Бұл жайлы Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің қызметіне тексеріс жүргізген Жоғары аудиторлық палатадан хабарлайды.

«2021-2023 жылдардың кейбір айларында эмиссиялық бағалы қағаздар бастапқыда жоспарланған көлемнен артық шығарылғаны анықталды. Алайда республикалық бюджеттің бақылау шотында қаражат болады деп болжанған. Бұл бюджеттің 124 млрд теңгеден астам ықтимал шығындарына әкелді», – деп жазылған аудиторлық палата хабарламасында.

Осыған байланысты Жоғары аудиторлық палата Қаржы министрлігіне мемлекеттік қазынашылық міндеттемелерді шығару, орналастыру, айналысқа қосу, қызмет көрсету және өтеу ережесіне өзгерістер енгізуді тапсырды.

Басты мақсат...

«Қарағанды су» мекемесінің қос қызметкері жұмыс барысында оқыстан қаза тапты. ҚазАқпарат агенттігінің мәліметінше, коммуналдық қызмет мамандары кәріз құдығында жөндеу жүргізу кезінде улы газға уланып қалған. Қайғылы жағдайға байланысты қылмыстық іс қозғалған.

Оқиға жоспарлы жұмыс кезінде болған. Алдын ала мәліметтерге сәйкес, 29 және 46 жастағы «Қарағанды Су» ЖШС қызметкерлері кәріз құдығында орналасқан датчиктерді жөндеу кезінде күкіртті сутек тәрізді улы газға уланған.

«Екі ер адамның қаза болу фактісі бойынша қылмыстық іс тіркелді. Алдын ала мәліметтер бойынша, олар жөндеу жұмыстарын жүргізу кезінде канализациялық газға уланған. Қазіргі таңда қажетті сараптамалар тағайындалды, барлық тергеу әрекеттері жүргізіліп жатыр», – делінген Қарағанды...

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы маса арқылы жұғатын Чикунгунья вирусының эпидемиясы қайталанбауы үшін шұғыл әрекет етуге шақырды, деп хабарлады Reuters агенттігі.

Вирус 20 жыл бұрын бүкіл әлемге тараған. Ал қазір Үнді мұхиты аймағында жаңа ошақтар табылып, олар Еуропа мен басқа да құрлықтарға жайылып жатқаны хабарланды.

ДДСҰ дәрігері Диана Рохас Альварестің айтуынша, вирус денені қыздырып, буын ауруы мен ұзақ уақыттық еңбекке жарамсыздық тудыруы мүмкін. Оның айтуынша, әлем бойынша 119 елдегі 5,6 миллиард адам Чикунгунья вирусын жұқтыру қаупі бар аймақтарда тұрады.

Аурудың өршуі Реюньон, Майотта және Маврикий секілді Үнді мұхиты аралдарында байқалған. Рохас Альварестің сөзінше, Реюньон аралы халқының үштен бірі вирус жұқтырған...

АҚШ-пен арадағы мәміле аясында Жапония америкалық экономикаға 550 млрд доллар инвестиция салады. Бұл жайлы ел президенті Дональд Трамп жазды.

«Біз жаңа ғана Жапониямен ірі мәмілеге келдік. Менің нұсқауым бойынша, Жапония АҚШ-қа 550 млрд доллар инвестиция салады, табыстың 90 пайызы Америкаға тиесілі болады», – деп жазды Трамп The Truth Social атты әлеуметтік желісінде.

Ол АҚШ-қа жапон автокөліктері, күріш және басқа да ауыл шаруашылығы тауарлары келетінін атап өтті. Трамп сөзінше, жаңа мәміле аясында Токио АҚШ-қа тауар импорты үшін тек 15% ғана салық төлейді.

Бұған дейін АҚШ президенті осы жылдың бірінші тамызынан бастап Жапониядан келетін...

Apple 2027 жылы кемінде алты жаңа iPhone моделін ұсынуы мүмкін. Бұл жайында Қытайдың Weibo әлеуметтік желісіндегі сенімді инсайдер (Instant Digital) хабарлады.

Оның мәліметінше, компания жаңа iPhone құрылғыларын екі кезеңмен шығаруды жоспарлап отыр. Көктемде базалық iPhone 18 және iPhone 18e жарық көреді, ал күзде – флагмандық iPhone 18 Pro, iPhone 18 Pro Max және алғашқы бүктелетін iPhone таныстырылады.

Сол уақытқа дейін Apple бұрынғы модельдердің бірқатарын сатуды жалғастыратыны анық. Саудада iPhone 17, iPhone 17 Air, сондай-ақ 2026 жылғы желінің құрылғылары қала бермек. Осылайша, 2027 жылдың ортасына қарай сатылымда бұрын-соңды болмаған жаңа модельдер болуы мүмкін.

2027 жылы күтілетін iPhone модельдері:

АҚШ президенті Дональд Трамп ауған босқындарын АҚШ-қа көшірумен айналысатын Мемлекеттік департамент бөлімін қысқартпақшы. Бұл жайлы The Washington Post жазады.

Басылым мәліметінше, жұмысын тоқтатқан бағдарламала 250 мыңнан астам ауған азаматына көмек көрсету мақсатында құрылған. Босқындарды АҚШ-қа көшуін ұйымдастыруға бағытталған еді.

Енді АҚШ әскеріне көмектескен көптеген ауғандықтар елге қайтсақ, «Талибан» қозғалысы кек ала ма деп алаңдап отыр. Алайда Ақ үй бұл ақпаратты жоққа шығарып, Трамп әкімшілігі ауған азаматтарының тағдырына бейжай қарамайтынын мәлімдеді.

Дональд Трамп The Truth Social әлеуметтік желісінде Ауғанстаннан БАӘ-ге уақытша орналастырылған босқындарға көмектесуге тырысатынын жазған.

Еске салсақ, 2021 жылғы тамызда «Талибан» қозғалысы қарсылыққа тап болмай, Ауғанстанның бүкіл...

Перизат Қайрат ісіндегі жәбірленушілердің бірі – «Стройконструкция» АҚ» өкілі сотталушыларға ең ауыр жаза тағайындауды сұрады. Бұл туралы сот жарыссөзінде айтты.

«Прокурорлардың уәжін толық тыңдап, іс материалдарымен танысқан соң, айтарым, Перизат Қайрат пен оның анасы Ғайни Алашбаеваға қатысты барлық факті дәлелденді. Барлық мән-жай анықталды. Сондықтан сізден қатаң шара қолдануыңызды сұраймыз. Бұл істе 47 жәбірленуші зардап шекті, оның ішінде біз, «Стройконструкция» АҚ да бармыз. Біз өз азаматтық талабымызды толық қолдаймыз және айыпталушылардан 200 миллион теңге өндіріп алуды, сонымен қатар ең ауыр жаза тағайындауды сұраймыз», – деді жәбірленуші өкілі.

Тағы бір жәбірленуші – Назарбаев зияткерлік мектебінің ата-аналары. Олар...

Президент медицина қызметкерлеріне шабуыл жасап, күш қолданып және қатыгездік танытқан әрекеттерге қатысты жазаны қатаңдату мақсатында ұлттық заңнамаға өзгерістер енгізу туралы ұсынысты қолдайды. Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметінің жетекшісі Руслан Желдібай мәлім етті.

Руслан Желдібай мұндай ұсыныс парламент депутаттары, денсаулық сақтау саласы өкілдері және белсенді азаматтар тарапынан түскенін атап өтіп, президент заңды қатаңдату туралы үкіметке тапсырма бергенін жеткізді.

«Дәрігерлердің денсаулығына нұқсан келтіріп, өміріне қауіп төндіретін мұндай келеңсіздіктерге «Заң және тәртіп» қағидатына сәйкес құқықтық тұрғыда батыл түрде тосқауыл қойылуы керек. Президент Үкіметке тиісті заңнамалық түзетулер әзірлеуді тапсырды. Бұл бастама Парламентте азаматтық қоғам өкілдерімен бірге талқыланады...

Қазақстан мен Қытай шекарасында жүргізушісіз жүк көліктері қатынамақ. «Бақты» – «Покиту» шекаралық өткізу бекетінде «Ақылды кеден» пилоттық жобасы іске қосылды.

Екі ел арасындағы шекарада алғаш рет жүргізушісіз жүк көліктері көліктері сынақтан өткізіледі – олар шекараны автоматты түрде кесіп өтеді. Жоба барлық рәсімдерді цифрландыруға және тауар айналымын жеделдетуге бағытталған.

Жобаның негізгі ерекшеліктері:

Күтілетін нәтиже:

Алматы әкімдігі елдегі ірі құрылыс компанияларының бірі – BI Group компаниясын Есентай өзенінің бойын абаттандыру бойынша ауқымды жобаға тартқанын мәлімдеді.

Келісімге сәйкес, бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі аясында BI Group жобаны жүзеге асыруға 11 миллиард теңгеден астам қаржы құйып, өзен арнасы бойындағы әл-Фараби даңғылынан бастап Рысқұлов даңғылына дейінгі 7,2 шақырымдық аумақты ретке келтірмек.

«Жобаның мақсаты – қаланың жоғарғы және төменгі бөлігін біріктіретін заманауи қоғамдық кеңістік қалыптастыру. Құрылыс жұмыстары кезең-кезеңімен жүзеге асады. Алғашқы кезең – әл-Фараби даңғылынан Абай даңғылына дейінгі учаскеде абаттандыру жұмыстарын биыл аяқтау жоспарланған», – делінген әкімдік хабарламасында.

Жоба аясында өзен жағалауында жаяу жүргіншілер мен...

Өзбекстанның тұңғыш президенті Ислам Каримовтың 26 жастағы немересі Марьям Тилляева екінші рет тұрмысқа шығуға дайындалып жатыр. Instagram парақшасында демалыс кезінде сүйіктісі ұсыныс жасағанын және өзінің келісім бергенін жазды.

Марьямның айтуынша, оның сүйіктісі – ресейлік кәсіпкер Арнольд Казарян. Тилляеваның сөзінше, олар алғаш рет Франция Альпісіндегі Куршевель тау шаңғысы шипажайында кездескен.

Марьям Тилляеваның алғашқы күйеуі — «Хачтың күнделігі» атты блогтың авторы ретінде танымал болған Амиран Сардаров.

Марьям Тилляева – Ислам Каримовтың екінші қызы Лола Каримова мен кәсіпкер Тимур Тиллияевтың қызы. Бұған дейін Kursiv Uzbekistan басылымы Марьям Тилляеваның Өзбекстанның тұңғыш президентінің үлкен қызы Гүлнара Каримованы туған күнімен құттықтағанын хабарлаған.

Осы жылы...

Қазір TikTok, YouTube пен Instagram дәурені жүріп тұр. Бір сәтте ғана танылу оп-оңай. Бірер видеосымен-ақ миллиондаған қаралым жинап, фанат жинап жатқандарды көп көреміз. Әсіресе, халық кішкентайынан танитын жас таланттарды ерекше атап өту керек. Олардың қалай есейіп, бой жеткені – бәрі көз алдымызда. Қазір бірі жасөспірім шаққа аяқ басса, енді бірі тіпті ата-ана атанып үлгерген. Олардың қалай ересек болып кеткеніне әлі күнге дейін сенбей, «кеше ғана бала сияқты еді» деп пікір жазатындар жиі кездеседі. Олай болса, кішкентайынан танылған жас таланттар туралы айтайық. 

Назым Әбілдина – «Айгөлек» арқылы танылған ару

Қазақстандық әнші Димаш Құдайберген Қырғызстанның халық әртісі атағын алды. Бұл туралы желіге әншінің әкесі Қанат Айтбаев сүйіншілеп жазды.

Айтбаевтың жазуынша, Қырғызстанның Шолпан Ата қаласында өткен халықаралақ эстрадалық әншілер фестивалінде Қырғызстан президенті Садыр Жапаровтың жарлығымен Димашқа Қырғызстанның халық әртісі атағы берілген.

Айта кетейік, Димаш Қазақстанның Халық әртісі атағына ие. Өз жазбасында Қанат Айтбаев Қырғыз еліне алғыс айтып, екі елдің достығы мәңгі болуын тілеген.

Осыған дейін Димаштың Қырғызстандағы фестивальде тегін өнер көрсетуге...

Көлік сатып алу – маңызды шешім. Бірақ оны таңдаған кезде сыртқы көрінісі мен салонына ғана емес, жанармай шығынына, жөндеу мен қызмет көрсету құнына да назар аударған абзал. Қазақстанда бұл тіпті өзекті мәселе. Себебі елімізде климаттық жағдай қатал, жер аумағы үлкен, жолдар әртүрлі. Осындай жағдайда бензинмен жүретін көлік пе, дизель ме, әлде гибрид пе – қайсысы тиімді?

Жанармай және баға

Автокөлік таңдаудағы маңызды факторлардың бірі – жанармайдың бағасы. 2025 жылдың шілде айындағы жағдай бойынша Қазақстанда бензин мен дизель салыстырмалы түрде қолжетімді, бірақ олардың арасында айырмашылық бар.

Бензин (АИ-92 және АИ-95) литрі аймаққа және маркасына қарай орташа есеппен 215-тен...

Таиланд 1 млн доллар көлеміндегі инвестиция үшін «алтын виза» енгізуі мүмкін. Таиландтың бұрынғы премьер-министрі Таксин Чинават экономикалық өсімді ынталандыру мақсатында «Алтын виза» бағдарламасын енгізуді ұсынды.

Бұл бастама – әрқайсысы 1 млн доллар құйып, тұрақты резидент мәртебесін алғысы келетін 600 мың ауқатты шетелдік инвесторды тартуға бағытталған. Мұндай шетелдік капитал ағымы елдегі жылжымайтын мүлік секторының дамуына, білім беру бастамаларын қаржыландыруға сеп болмақ, сондай-ақ мемлекеттік қарызды азайтып, ішкі тұтынуды арттыруға мүмкіндік береді.

Bangkok Post дерегінше, «Алтын виза» бағдарламасы Таиланд экономикасына жалпы көлемі 500 млрд долларға дейін табыс әкелуі мүмкін.

Соңғы жылдары Таиланд экономикасы баяулағаны байқалды. Соңғы онжылдықта орташа өсім 2%-дан төмен деңгейде...

Qazaq Air (VietJet Qazaqstan) әуе компаниясы Түркістан – Самарқан бағытындағы рейстерді 25 қазанға дейін ұзартты.

«1 қыркүйектен бастап рейстер жаңартылған кесте бойынша орындалып, жолаушыларға сапарларын жоспарлау кезінде бұрынғыдан да жайлы әрі ыңғайлы жағдай жасалады», – деп хабарлады әуе компаниясы.

Осылайша, жұма және жексенбі күндері Түркістаннан ұшу уақыты – 12:45, Самарқанға келу – 14:15, ал кері бағытта ұшу – 15:05, Түркістанға келу – 16:30 болып белгіленген.

Бір бағыттағы билет құны – 14 мың теңгеден басталады.

Сондай-ақ Астана – Самарқан бағыты бойынша Түркістан арқылы транзиттік маршрут қарастырылған: ұшу – 09:30, келу – 14:15, кері бағытта Самарқан...

Алматыда ресми атауы жоқ 156 көшеге жаңа атау берілмек. Бұл туралы ұсынысты қала әкімдігі дайындап, мәслихаттың қарауына жолдаған деп жазады Krisha.kz

Ұсынылған атаулар қатарында мәдениетке, өнерге және тарихқа елеулі үлес қосқан танымал тұлғалардың есімдері бар. Мәселен, Бостандық ауданындағы көшелердің біріне 2018 жылы қаза тапқан қазақстандық мәнерлеп сырғанаушы Денис Теннің есімін беруді ұсынған.

Сондай-ақ көшелерге мынадай тұлғалардың есімдері берілуі мүмкін:

Бұдан бөлек, Алматыда Мұнара,Сарқырама, Құлын, Абыз, Сұңқар, Құдірет деген көшелер...

2025 жылдың бірінші тоқсанында Қазақстандағы номиналды жалақы 423,1 мың теңгені құрады. Бұл 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 9,2%-ға жоғары деп хабарлайды ұлттық статистика бюросынан.

Орташа айлық жалақысы 600 мың теңгеден асатын өңірлер – Атырау облысы (634,2 мың теңге) мен Маңғыстау облысы (621,3 мың теңге). Улытау облысында бұл көрсеткіш сәл төмен – 599 мың теңге.

Ал ең төменгі жалақы Солтүстік Қазақстан (300,1 мың теңге), Жетісу (308,4 мың теңге) және Жамбыл (308,9 мың теңге) облыстарында тіркелген.

Нақты жалақы индексі 101,2%-ды құрады. Бұл көрсеткіш – инфляцияны ескере отырып, жалақының сатып алу қабілетін қаншалықты өзгергенін көрсететін экономикалық индикатор.

Еліміз бойынша нақты жалақы индекс...

Астанадағы LRT депосы кешенді орталығының құрылысы 50%-ға дайын. Бұл туралы Астана қаласының қоғамдық көлік жүйесін басқаратын City Transportation Systems компаниясы хабарлады.

Депо – жылжымалы құрамды сенімді пайдалануды, техникалық қызмет көрсетуді және сақтауды қамтамасыз ететін көлік инфрақұрылымының негізгі буыны.

Кешенді орталыққа басқару орталығы, пайдалану депосы, жөндеу депосы, локомотив депосы сияқты бірнеше негізгі нысандар кіреді.

CТS депоның кешенді орталығын құру LRT техникасын пайдалануға, жөндеуге және қызмет көрсетуге байланысты барлық процестерді орталықтан басқаруға мүмкіндік беретінін айтады.

«Қазіргі кезеңде пайдалану және локомотив депосындағы негізгі темірбетон және металл конструкциялық жұмыстар аяқталды. Ішкі бөлімдерді монтаждау жүргізілуде. Кешенді орталықты іске қосу барлы...

Қытайда пранк жасаған блогер Қазақстанға келген соң елдегі полицейлер шақырып, профилактикалық әңгіме өткізді. Аружан Айбекова есімді бойжеткен өз әрекеті үшін кешірім сұрады.

Блогер Қытайға сапары кезінде көшедегі тұрғындарға түрлі пранк ұйымдастырды. Бірінде кетіп бара жатқан бейтаныстың телефонын алып екіншісінің қалтасына салып, оны ұрлықшы етіп көрсетпекші болады. Ал екінші видеода бейтаныс ер адамдарға жақындап, күтпеген жерден қолынан ұстайды. Осылайша олардың реакияларын тексермекші болған.

«Менің біреуді жәбірлейін деген ойым болған жоқ. Бұл ойланбай жасаған әрекет болды. Барлығынан кешірім сұраймын. Енді контент жариялағанда барынша ұқыптылықпен қарайтын боламын», – деді ол.

Айбекованың видеоларына қытайлықтар шағым түсірген...