Жаңалықтар

Қазақстандық журналист Мұхтар Түменбай 55 жасында өмірден өтті. Қаралы хабарды марқмұның әріптестері жеткізді.

Qazaqstan ұлттық телеарнасы әріптесінің отбасы мен жақындарына ортақтасып, көңіл айтты.

Ол 1970 жылы 11 тамызда дүниеге келген. Еңбек жолында бірқатар басылым мен республикалық телеарналарда жұмыс істеді.

«Qazaqstan» телеарнасының көрермендеріне «Апта» ақпараттық-сараптамалық бағдарламасының жүргізушісі ретінде танылған. Арна эфирінен шыққан соғыс қаһармандарына арналған «Мәншүк. Әкеге араша түскен қыз», «Төрт қайсар», «Әлия. Ерлік алгоритмі» деректі фильмдерінің авторы.

Мәдениет және ақпарат министрлігі де Мұхтар Түменбайдың дүниеден озуына байланысты отбасы мен туған-туыстарына, барша әріптестеріне көңіл айтты.

«Мұхтар Жақсылықұлы өзінің шығармашылығы мен азаматтық ұстанымымен ел есінде қалған...

«Ақ жол» партиясы Астанадағы «Big Шанхай» базарында болған өртке байланысты премьер-министр мен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі төрағасына хат жолдады. Оның ішінде несие мен салықтар бойынша пайызсыз кейінге шегеру, жеңілдетілген қаржыландыру және төлем қабілеті қалпына келгенге дейін басқа сауда орындарынан орын беру мәселесін қарастыруды ұсынған. Бұл туралы депутат Азат Перуашев хабарлады.

Айтуынша, Сауда кәсіпорындары қауымдастығы мен өрттен зардап шеккен кәсіпкерлер «Ақ жол» партиясына жүгінген.

«Көптеген кәсіпкер үшін бұл базар негізгі, тіпті жалғыз табыс көзі болған. Зардап шеккендердің басым бөлігі – шағын және микробизнес. Олардың көпшілігінде несиеcі бар, ал кейбірінің жалғыз баспанасы кепілге қойылған. Осыны...

Дүйсенбі, 21 шілдеде ұлттық валютаның долларға шаққандағы бағамы бірден 4 теңгеге нығайды. Қазақстан қор биржасының (KASE) мәліметінше, қазір 1 доллар 529,59 теңге тұрады.

Ұлттық валюта Қазақстан үкіметінің инфляциямен күрес мәселесін үлкен жиналыста талқылаған күні күшейіп отыр.

«Инфляцияны төмендету міндеті өте маңызды және кешенді көзқарасты қажет етеді. Үкімет Ұлттық банкпен бірлесіп қабылданған шараларды жүзеге асыруды жалғастыра бермек», — деп мәлімдеген премьер-министр Олжас Бектенов.

Оның үстіне, әлем нарығында АҚШ долларының индексі қайта төмендеп жатыр.

Валюта айырбастау мекемелерінде де доллар бағасы әжептәуір түсті. Алматы қаласындағы пункттерде 1 доллар 530 теңгеден қабылданып, 531,5 теңгеден сатылып жатыр...

Атырау облысындағы «Ақжайық» мемлекеттік табиғи резерватында құстардың жаппай қырылуы тіркелді. Бұл жайында кешен әкімшілігі хабарлады.

16 шілде күні мониторингтік бақылау барысында Каспий теңізіндегі Шалыға аралында өлген құстардың денелері табылған.

«18 шілдеде Атырау облысының орман шаруашылығы мен жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясының маманымен бірге тексеру жүргіздік. Қарау барысында құстардың өлі денелері табылды, – делінген хабарламада. 

Құстардың жаппай қырылуының нақты себебін анықтау үшін мамандар сараптама жүргізуде. Қорық аумағында күнделікті мониторинг жалғасып жатыр.

Еске салып өтейік, Каспийде итбалықтардың қырылуына не себеп болғанын да министрлік әлі анықтаған жоқ. Дегенмен мамандар  теңіз ортасының ластануы себеп болуы мүмкін деген болжам айтып...

Қазақстанда эндаумент қорлары мен нысаналы капитал қорлары туралы заң аясында бірқатар жаңа бастамалар қолға алынбақ. Бұл туралы ҚР Ғылым және жоғары білім вице-министрі Гүлзат Көбенова Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мәслихатында мәлімдеді.

Вице-министрдің айтуынша, елімізде жалпы капитализациясы 50 млрд теңгені құрайтын 5 жоғары оқу орнында пилоттық эндаумент қорларын құру жоспарланып отыр. Бұл қадам білім беру мекемелерінің қаржылық тұрақтылығын арттыруға және ұзақмерзімді даму стратегияларын жүзеге асыруға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, эндаумент қорлардың тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін мамандар даярлау көзделіп отыр. Осы мақсатта АҚШ тәжірибесіне сүйене отырып, Қазақстанда филантропия мектебін ашу жоспарланып жатыр.

«Қазіргі таңда...

Франция билігі Илон Маскке тиесілі X (бұрынғы Twitter) әлеуметтік желісіне қатысты қылмыстық тергеу бастады. Париж үкіметі желі басшылығын алгоритмді манипуляциялады және деректерді заңсыз жинады деп айыптап отыр.

Өз кезегінде X компаниясы бұл айыптауларды үзілді-кесілді жоққа шығарып, «саяси астары бар» деп бағалады.

«Компания өзіне тағылған нақты айыптар туралы әлі күнге дейін хабарсыз. Қолда бар ақпаратқа сүйене отырып, X бұл тергеу француз заңнамасын бұрмалап, саяси күн тәртібіне қызмет етеді әрі сөз бостандығын шектеуге бағытталған деп есептейді», – деп мәлімдеді әлеуметтік желі.

Компания бұл сарапшылардың қатарында X желісінен жаппай бас тартуға үндейтін Escape X науқанының бастамашысы...

2025 жылдың алты айында Қазақстаннан Германияға экспортталған мұнай көлемі 45%-ға артып, 926 мың тоннаны құрады. Бұл туралы «ҚазТрансОйл» АҚ таратқан өндірістік есепте көрсетілген. Мұнай «Транснефть» компаниясының құбыр жүйесі арқылы жеткізілген.

Жалпы есепті кезеңде компанияның магистралды мұнай құбырлары жүйесі арқылы 22,3 млн тонна мұнай тасымалданған. Бұл өткен жылдың көрсеткішіне тең.

Қазақстандағы мұнай өңдеу зауыттарына 9 млн тоннаға жуық мұнай жеткізіліп, бұл көрсеткіш 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 6%-ға артқан. Атап айтқанда:

«Атырау — Самара...

Павлодар облысында Қазақстанға қоныс аударған қандастардың баспанасына бөлінген қаржылай көмектен ақша ұрлаған екі адам сотталды. Олар 144 млн теңге жымқырған. Бұл туралы Бас прокуратураның баспасөз қызметі хабарлайды.

Осы өңірдегі Успен аудандық соты «Қуатты өңірлер – ел дамуының драйвері» мемлекеттік бағдарламасы аясында бөлінген бюджет қаражатын ұрлау бойынша қылмыстық істі қарады.

Прокурорлар «Еңбек мобильдігі орталығы» мекекемесінің қызметін тексерген. Сот барысында осы мекеменің «Успен ауданы мансап орталығы» филиалының қызметкерлері бағдарламаға қатысушыларды алдағаны анықталды.

«Айыпталушылар әдейі жалған нұсқау беріп, төмен бағамен үй табуды талап еткен. Ал сатып алу-сату келісімшартында жоғары баға көрсетілген — 8 млн теңге. Қоныс аударушылар, айыпталушыларды...

Дархан Сатыбалды Алматының бас дәрігерін ауыстырды. Бұл туралы Алматы әкімдігі хабарлады.

2025 жылы 21 шілдеден бастап қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы басшысы қызметіне Марат Пашимов тағайындалды.

Марат Пашимов кім?

Марат Пашимов 1981 жылы 4 қазанда дүниеге келген. Медицина ғылымдарының кандидаты.

Денсаулық сақтау саласында 2003 жылдан бері еңбек етеді. Әр жылдары мейіргер, анестезиолог-дәрігер болып жұмыс істеген.

Сондай-ақ реанимация және телемедицина бөлімшесінің меңгерушісі, ұйымдастыру-әдістемелік жұмыстар мен төтенше жағдайлар жөніндегі бас дәрігердің орынбасары қызметтерін атқарған. Қалалық емхананы, облыстық клиникалық аурухананы, қоғамдық денсаулық сақтау басқармасын басқарған.

2023 жылдан бастап Алматы қаласындағы «Кардиология және ішкі аурулар ғылыми-зерттеу институты» АҚ басқарма төрағасы қызметін атқарған.

Шымкенттегі «Отау Строй» құрылыс компаниясы салып жатқан «Мұқағали» тұрғын үй кешенінің бір бөлігінің іргетасын қалаған жұмыскерлер жалақыларын ала алмай жүр. Айтуларынша, 2024 жылдың қараша айынан 2025 жылдың қаңтар айына дейін істеген жұмыстың еңбекақысын әлі күнге алмаған. Құрылыс компаниясы жұмысшылардың шағымымен таныс. Бірақ компания мәселе бізде емес, мердігер компанияларда деп түсіндіреді.

Бүгін «Отау Строй» құрылыс компаниясынан еңбекақымызды ала алмай жүрміз деген оннан аса құрылысшы компания әкімшілігіне барды. «Олар қаңтар айынан бері 2 айлық еңбекақымызды ала алмай сандалып жүрміз», – дейді.

Жұмысшылардың бірі Нұржан Ағайдаровтың сөзінше, 6-7 айдан бері еңбекақысын алмаған. Жұмысшылар көпқабатты тұрғын үйдің іргетасын құйған. Жалпы жұмыстың ақысы...

Кәсіпкер Айдын Рахымбавпен байланысы бар Alhena компаниясы Арал қаласында күн электр станциясын салып жатыр. 2024 жылы компания 25 млн теңге шығынға ұшыраған. Бұл туралы AIX биржасында жарияланған қаржы есебінде жазылған. 2023 жылы да компания 11,5 млн теңге шығын көрген.

Компания 2021 жылдың қыркүйегінде тіркелген. Оның жалғыз иесі – BI Group компаниясына тиесілі General Contractors Group. Ал BI Group акциясының 66%-дан астамы Айдын Рақымбаевқа тиесілі. Forbes-тың 2025 жылғы дерегі бойынша, Рахымбаев Қазақстандағы ең бай бизнесмендер тізімінде 10-орында тұр. Оның байлығы – 967 миллион доллар.

Компания жарғысына сәйкес, Alhena күн, жылу және басқа да электр станциялары арқылы электр қуатын өндіру...

Қытайдың автомобиль дилерлері қауымдастығы (CADA) 2025 жылдың алғашқы жартыжылдығында жаңа көліктер экспорты 10,4%-ға өскенін хабарлады. CarNewsChina дерегіне сүйенсек, жалпы үшінші елдерге 3,1 млн автокөлік жөнелтілген, оның ішінде 1,06 миллионы — NEV деп аталатын экологиялық таза (жасыл) модельдер.

Экспортталған NEV көліктерінің басым бөлігі  электромобильдер. Олардың саны 670 мыңға жеткен. Тағы 390 мыңы — қуатталатын гибридтердің әртүрлі нұсқалары. Жылдық салыстыру бойынша Қытайдан шығарылған аккумулятормен жүретін көліктер саны 40,2%-ға артса, гибридтер саны бірден 210%-ға өскен.

BYD сұранысы жоғары көлікке айналды

Мәліметке сәйкес, 2025 жылдың алғашқы жартыжылдығында шетелде ең танымал қытайлық автокөлік — BYD Song Plus кроссовері болды. Бұл модельд...

Алматы қаласындағы №1 балалар үйі мекемесі төңірегінде соңғы уақытта қоғамда қызу талқыланып жатқан мәселеге байланысты Оқу-ағарту министрі Ғани Бейсембаев арнайы барады. Бұл туралы министрліктің ресми өкілі Мереке Амангелдіқызы хабарлады.

Министр қала әкімі Дархан Сатыбалдымен бірге балалардың қауіпсіздігі мен тұрмыстық жағдайын қамтамасыз ету, оқу процесінің үздіксіз әрі сапалы ұйымдастырылуын қадағалау мақсатында тиісті жұмыстарды үйлестірмек.

«Қазіргі таңда тәрбиеленушілерге психологиялық қолдау көрсетіліп, әр баланың моральдық-психологиялық күйіне ерекше назар аударылуда. Жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың құқықтары Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес толықтай сақталады», – делінген министрлік хабарламасында.

Қоғамда туындаған алаңдаушылықты ескерген министрлік бұл жағдайды ерекше бақылауға алып отыр. Әрбір...

Алматыда 29 шілде күні өтетін УЕФА Чемпиондар лигасының екінші іріктеу кезеңі аясындағы Қайрат – КуПС футбол ойынына билеттер сатылымға шықты. Кездесу Орталық стадионда сағат 20:00-де басталады.

Билеттерді Freedom Ticketon немесе Qairat SuperApp мобильді қосымшасы арқылы сатып алуға болады. Ұйымдастырушылар жанкүйерлерден қауіпсіздік мақсатында билет сатып алу кезінде жеке сәйкестендіру нөмірін (ЖСН) немесе төлқұжат деректерін көрсетуді сұрайды. Сонымен қатар, сатып алынған билеттер қайтарылмайды.

Маусымдық абонемент иелері өз орнына билет сатып алу мүмкіндігін бірінші болып алады. Бұл мәселе бойынша Ticketon қызметі әр адаммен жеке хабарласады.

Клуб билетті алыпсатарлардан сатып алмауға шақырады. Мұндай билеттер жарамсыз деп танылып, стадионға кіруге мүмкіндік бермеуі мүмкін. Бұл...

ForteBank-тің негізгі акционері Болат Өтемұратов жыл басынан бері өз үлесін 90,91%-дан 91,1%-ға дейін арттырды. Бұл туралы Қазақстан қор биржасының (KASE) сайтындағы ақпаратта жазылған.

Buyback науқанының нәтижесі

Сәуір айында ForteBank 1,934 млрд қарапайым акцияны 6,16 теңгеден сатып алатынын жариялады. Бұл – банк орналастырған қарапайым акциялардың 2%-ына тең. Нәтижесінде Өтемұратов 1,772 млрд қарапайым акциясын иеленді. Buyback кезінде шамамен 11 млрд теңге жұмсалған.

Ал 27 маусымда ForteBank Home Credit Bank (Қазақстан) банкін сатып алу жөнінде келісімге келгенін хабарлағаннан кейін, акциялары күрт қымбаттады. Шілденің басында компания акңцилары 4 есе қымбаттап, 7-8 теңгеден 36 теңгеге дейін жетті. Сол кезде Өтемұратовтың дәулет...

Ақмола облысы сотында азаматтық некеде тұрған ер адам мен әйелдің арасындағы азаматтық дау қаралды. Екеуі 2019 жылы заңды некені бұзып, 2020 жылдан бастап неке қимай, 2023 жылға дейін бірге тұрған.

Бірге тұрған уақытта ер адам пәтер мен автокөлік сатып алып, оны өз атына ресімдеген.

Әйел сотқа жүгініп, мүлікті ортақ бірлескен меншік деп тану және мүлікті бөлу туралы талап қойды.

Алайда «Неке және отбасы туралы» кодекске сәйкес, неке барысында алынған мүлік ортақ саналады.

Неке тек мемлекеттік органда қиылса ғана жасасқан деп танылады. Бірге тұру неке деп саналмайды. Ерлі-зайыптының құқықтары мен міндеттері неке мемлекеттік тіркелген күннен бастап туындайды.

Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек Алматы облысының әкімі Марат Сұлтанғазиевтің отставкаға кетуін талап етті. Бұл талапты Бағанашылдағы №1 балалар үйі төңірегіндегі дауға байланысты жария етті.

Бағанашылдағы балалар үйі маңындағы бассыздық пен қоғамға берілген уәдесін орындамағаны үшін президент Қасым-Жомарт Тоқаевтан Алматы облысының әкімі Марат Сұлтанғазиевті отставкаға жіберуді сұраймын, — деді депутат Facebook парақшасында.

Бақытжан Базарбектің айтуынша, балалар үйі орналасқан жер телімі біреулердің көзіне түсіп, қызығушылық тудырған. Бұл учаске Бостандық ауданында, әл-Фараби даңғылының жоғарғы жағында орналасқан және құрылыс салушылар үшін өте құнды аймақ саналады.

Айта кетейік, бұған дейін президент Қасым-Жомарт Тоқаев Алматыдағы №1 балалар үйінің тәрбиеленушілерін Қонаев...

Тараз ауруханасы екі дәрігерден 9,6 млн теңге өндіріп алмақ болды. Қалалық көпсалалы аурухана Тараз қалалық сотына жүгініп, жеті жыл бойы төленген жалақыны өндіріп алу туралы талап арыз қойған.

Мекеме сотқа 2017-2023 жылдары төлемдердің негізсіз жүргізілгенін анықтаған аудит қорытындысы негізінде жүгінген.

«Дәрігерлер әр жылдың басында аурухана бас дәрігерінің бұйрығымен жалақы мөлшері белгіленетінін және аталған сомаларды есептеу мен төлеуде олардың кінәсінің жоқ екені туралы айтты. Оны еңбегі үшін сыйақы деп санай отырып, дәрігерлер ол соманың бұрын жұмсалғанын айтты», – делінген ақпаратта.

Сот дәрігерлердің ауруханада жұмыс істейтінін және оларға заңды түрде жалақы төленгенін анықтады.

Талап қоюшы жауапкерлерд...

2025 жылдың алғашқы жарты жылында Қазақстанда инфляция деңгейі Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) елдерінің ішінде ең жоғары болды. Бұл туралы Еуразиялық экономикалық комиссияның (ЕЭК) Статистика департаменті жариялаған мәліметтерде айтылған.

Статистикаға сәйкес, маусым айында Қазақстанда тұтыну бағаларының жылдық өсімі 11,8%-ды құрады. Ал 2024 жылдың желтоқсанынан бергі кезеңде баға 7%-ға қымбаттаған. Бұл көрсеткіштер Қазақстанды одаққа мүше бес елдің ішінде инфляция қарқыны бойынша алдыңғы орынға шығарды.

Салыстырар болсақ, Ресейде жылдық инфляция 9,4% болды, ал жыл басынан бергі өсім 3,8%-ды ғана құраған. Беларусьте бұл көрсеткіштер тиісінше 7,3% және 5,4%, Қырғызстанда 8% және 4%, ал Арменияда – ең төменгі деңгейде – 3,9% және 1,5% шамасында...

Пәтер сату –  негізінде сіз ойлағандай ұзақ әрі қиын процесс емес. Егер бұл іске дұрыс көзқараспен қарап,  ескерілуі тиіс мәселлерге көңіл бөлсе, сатып алушыны қысқа мерзімде табуға болады. Сатып алушылар пәтерді жай ғана байқап қоймай, бірден сатып алғуға шешім қабылдауы үшін не істеу керек? Осы жөнінде Krisha.kz сарапшыларының пайдалы кеңестерін назарларңызға ұсынамыз.

Дұрыс баға белгілеңіз

Сатып алушылар ең алдымен бағаға қарайды. Егер пәтер нарықтық бағамен немесе сәл төмен бағамен қойылса, қоңыраулар бірден басталады.

«Баға тым жоғары болмауы керек, бірақ тым төмен де болмауы тиіс. Әйтпесе, адамдар «Бұл пәтерде бір гәп бар шығар» деп күмәндануы...

Конституциялық сот қамауға алынған адамның құқығын қорғауға қатысты өтінішті қарады. Осылайша Қылмыстық-процестік кодексіне өзгеріс енгізу қажет екенін анықтады.

Өтініш беруші тергеу соты белгілеген өзін күзетпен ұстау мерзімі 2024 жылдың 18 желтоқсанында аяқталғанын көрсеткен. Қылмыстық істі сот іс жүргізуге 2024 жылдың 20 желтоқсанында қабылдаған. Яғни, қамауда ұстау уақыты ұзартылмаған.

Азамат өзін қамауда ұстау сот белгілеген мерзім өткеннен кейін де жалғасты деп есептейді.

Айта кетейік, бұл норма Қылмыстық-процестік кодексінің 319-бабы 5-бөлігінде көрсетілген. Бұл нормаға сәйкес судья істі іс жүргізуге қабылдау туралы қаулы шығарып, бір мезгілде сотқа берілген адамға қатысты бұлтартпау шарасы мәселесін қарауға міндетті. Мұндай адамды күзетпен ұстау мерзімі өткен жағдайда...

Дүйсенбі, 21 шілдеде Ақтау қаласының тұрғындары қоғамдық көліксіз қалды. Себебі автобус жүргізушілер айлықты көтеруді, жұмыс жағдайын жақсартуды талап етіп, ереуілге шықты. Бұл туралы жергілікті Lada.kz басылымы хабарлайды.

Басылым мәліметінше, бұл күні Ақтау ғана емес, облыс орталығынан аудандарға қатынайтын автобустар да рейске шыққан жоқ. Көлік жүргізушілердің 80%-дан астамы ереуілге қосылды.

Жұмысшылардың айтуынша, олар «Caspian Trans Corporation» мен «Каспий Авто Парк» компанияларының басшылығына бірнеше мәрте өтініш жасаған. Бұған қоса, облыс әкімдігіне, еңбек инспекциясы мен қалалық прокуратураға шағымданған. Арызға ешкім көңіл бөлмеген соң, жүргізушілер наразылық акциясына шығуға мәжбүр болған.

Олар айлықты көтеруді, еңбек жағдайын жақсартуды, сонымен бірге толыққанды әлеуметтік пакет ұсынуды талап...

Энергетика министрлігі осы жылы тамыздан бастап сұйытылған газдың бағасын көтеруді жоспарлап отыр. Арнайы құжат «Ашық нормативтік құқықтық актілер» сайтында жарияланып, талқылауға ұсынды.

«Бұйрық жобасына сәйкес, сұйытылған газдың шекті көтерме бағасы (автогаз құю станциялары үшін – ИФ-К) тоннасына 51 932 теңгеден 59 722 теңгеге дейін көтеріледі. Ал шекті бөлшек баға аймақтық ерекшеліктерді ескере отырып, 7-ден 10 теңгеге дейін өседі», – деп түсіндірді энергетика министрлігі.

Ведомствоның есебінше, республика бойынша ең төменгі газ бағасы Маңғыстауда болады (қазіргі баға 72 теңге, көтерілгеннен кейін 77 теңге). Ең жоғары баға (қазіргі 112 теңге, көтерілгеннен кейін 117 тг) Ақмола, Алматы, Шығыс Қазақстан...

Соңғы апталарда Қазақстан футболында орын алған жанжалдар бұл қағиданың жиі бұзылатынын көрсетіп отыр. Әсіресе, келісілген матчтар мен төрешілердің күмәнді шешімдері ел футболының беделіне зор нұқсан келтіріп, қоғамда үлкен алаңдаушылық туғызды.

Халықаралық спорт ұйымдарының мәліметіне сәйкес, Қазақстан келісілген матчтар саны бойынша әлем елдері арасында алғашқы бестікке кіреді.

Клубтарды жекешелендіріп, кінәлілерді жауапқа тарту керек

Мәжіліс депутаты, заңгер Абзал Құспанның айтуынша, кәсіби футбол клубтарын жекеменшікке беру мәселесін қарастыру қажет. Сонымен қатар, келісілген матчтарға қатысқан адамдарды тек әкімшілік емес, қылмыстық жауапкершілікке тартатын уақыт келді.

«Шілде айында алғаш рет нақты шаралар қабылданды. Премьер-лига ойынынан кейін...