Жаңалықтар

Алматыда 2019 жылдың желтоқсанында болған Bek Air ұшағы апатына қатысты сот үкімі шықты.

Марқұм екі ұшқыш Марат Мұратбаев пен Миржан Молдақұлов 12 адам қайтыс болған апатқа кінәлі деп танылды.

Оларға қылмыстық кодекстің 344-бабы 3-бөлігінде көрсетілген қылмыстық құқық бұзушылықты жасады деген айып тағылған. Бұл бапта әуе көлігі жүрісі немесе оларды пайдалану қауіпсіздігі қағидаларын бұзу екі немесе одан да көп адамның өліміне әкеп соққан жағдай көрсетілген.

«Марат Мұратбаев пен Миржан Молдақұлов Қылмыстық кодекстің 344-бабының 3-бөлігінде көзделген қылмыстық құқық бұзушылықты жасағаны үшін кінәлі деп танылсын», – делінген сот үкімінде.

Екі ұшқыш қайтыс болған, соған байланысты жаза тағайындалмайтын болды.

Қылмыстық-процестік кодекстің 178-бабының 10-бөлігіне сәйкес...

Қазақстанда енді қаржы алаяқтарының құрбаны болған азаматтардың несиесін банктердің өзі өтейтін болады. Бұл туралы Мәжіліс кулуарында Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрағасы Мәдина Әбілқасымова хабарлады.

Жаңа заң не дейді

Әбілқасымованың айтуынша, биыл жазда қабылданған жаңа заң 30 қыркүйекте күшіне енген. Енді азаматтарды несиеге қатысты алаяқтықтан қорғаудың екі тетігі бар: соттан тыс және сот арқылы шешу.

«Соттан тыс және сотпен шешу тәртібі бекітілді. Соттан тыс тәртіп бойынша, биометрия жоқ болса, азаматтар өздігімен кредиттен бас тартса, ішкі істер органдары кредитпен алданған адам жәбірленуші деп таныса, банктер сот тәртібінен тыс сол қарыздан босатады. Ал сот тәртібі бойынша...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Ішкі саясаттың негізгі қағидаттары, құндылықтары мен бағыттарын бекіту туралы» жарлыққа қол қойды. Онда «Алға, Қазақстан!» ұлттық ұран ретінде көрсетілген. Құжат мәтіні Ақорда сайтында жарияланды.

Мемлекет басшысы қабылдаған жарлық төрт тараудан, сонымен бірге кіріспе мен қорытындыдан тұрады.

Күшті президент

Бірінші тарауда ішкі саясаттың мақсаты мен қағидаттары айқындалған. Құжатқа сәйкес, билік жүргізетін ішкі саясат мақсаты – «мемлекеттілік пен ел бірлігін нығайту, елді тұрақты дамыту үшін қоғамдық-саяси ахуалдың тұрақтылығын қамтамасыз ету».

Басты идея – әділетті Қазақстанды құру.

«Оны жүйелі жүзеге асыру үшін ішкі саясаттың «Заң мен тәртіп», «Халық үніне құлақ асатын мемлекет», «Әртүрлі көзқарас – біртұтас ұлт...

Қаржы министрлігі салық төлеуден жалтарып, тұрғын үйді жалға беретіндерді анықтауға білек сыбана кірісті. Вице-министр Ержан Біржанов жалдау ақысынан түскен табысын жасырып жүргендерді қалай анықтайтынын айтып берді.

Тексеру қалай жүргізіледі?

Біржановтың айтуынша, «жасырын» жалға берушілерді анықтау жұмысы бұрыннан жүргізіліп келеді. Дегенмен қазір деректерді біріктірудің арқасында бұл жұмыс тиімді бола түскен. Министрлік 74 мемлекеттік органның базасына қосылып, Мемлекеттік кірістер комитетінде BigData жүйесін іске қосты.

«Бұл кімнің жылжымайтын мүлікке иелік ететінін, бірақ өзі онда тұрмайтынын дәлірек көрсетуге мүмкіндік берді. Шартты түрде айтқанда, банктік аударымдар арқылы да анықтаймыз. Мұның бәрі сапалы талдау жүргізу үшін қажет. Құқық қорғау органдарымен, учаскелік...

Қазақстандықтар енді телефонмен сөйлесу кезінде банк қосымшасы арқылы ақша аудара алмайды. Бұл ереже алаяқтықтың алдын алу мақсатында енгізілді.

Неліктен мұндай шектеу қойылды

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мен Ұлттық банк азаматтарды телефон арқылы сөйлесіп, «қолмен басқаруға» тырысатын алаяқтардан қорғау үшін жаңа ақпараттық қауіпсіздік талаптарын бекітті.

«Егер мобильді қосымшаны пайдалану кезінде микрофон қосулы болса (мысалы, сөйлесу жүріп жатса), қаржылық операция уақытша бұғатталады. Бұл клиенттің іс-әрекетіне телефон арқылы әсер етуге тырысатын алаяқтарға тосқауыл қояды», – делінген хабарламада.

Екі факторлы аутентификация

Жаңа ережелер тек аударымдарға ғана емес, қосымшаға кіруге де қатысты. Енді қолданушы...

Қазақстанда көз ауруларын емдеуге зейнетақы жинақтарын пайдалануға түскен өтініш саны күрт артты. БЖЗҚ дерегі бойынша, қазанда 15,4 мың өтініш орындалған. Бұл қыркүйекпен салыстырғанда шамамен 10 есе көп. Ал жыл басынан бері сегіз ай ішіндегі орташа көрсеткіштен 73 есе жоғары.

Бұған назар аударған Бірінші несие бюросының хабарлауынша, қазанда жалпы зейнетақы қорынан 13,3 млрд теңге төленген. Бұл қыркүйекпен салыстырғанда 9 есе, ал қаңтар-тамыз аралығындағы орташа көрсеткіштен 83 есе жоғары. Қыркүйекте көз ауруларын емдеуге зейнетақы жинақтарын пайдалануға қатысты 1611 өтініш орындалған. Жалпы сомасы – 1,4 млрд теңге.

Мұндай өсім зейнетақы жинағын стоматологиялық қызметтерге жұмсау мүмкіндігі тоқтатылғаннан кейін байқалды. Қаржы мониторинг...

2025 жылдың қазан айында Қазақстанның қызмет көрсету саласындағы белсенділік соңғы он айда алғаш рет төмендеді. Freedom Holding Corp пен S&P Global дайындаған соңғы PMI индексі 50,8-ден 49,3-ке түсті. Бұл көрсеткіш 50-ден төмен болғанда, іскерлік белсенділіктің қысқарғанын білдіреді. Индекстің төмендеуі саладағы жалпы сұраныстың баяулауымен және жаңа тапсырыстар көлемінің азаюымен байланысты.

Жылдың басынан бері байқалған өсім тенденциясы жаздан кейін әлсірей бастаған еді. Қазан айында бұл үрдіс нақты байқалып, өндіріс көлемі азайып, жұмыспен қамту деңгейі төмендеді. Сауалнамаға қатысқан компаниялардың 94%-ы жұмыс күшін сақтағанымен, қалғандары қысқартуға барған.

Сұраныстың қарқыны бәсең

Соңғы 12 ай бойы жаңа тапсырыстар өсімі жалғасып келеді, алайда оның қарқыны біртіндеп...

Дариға Бадықова мен Мөлдір Мұқанованың отбасындағы жағдай қазір елдің аузынан түспей тұрғаны анық.

Бұл мәселелер әйел құқығы, адалдық пен отбасы құндылығына қатысты болғандықтан, қоғам назарын қатты аударғаны байқалады. Десе де, кейбіреулер мұны басқа дүниеге жорып жүр.

Айталық, Дариға Бадықованың бірнеше фильм түсіріп, миллиардтаған теңге табыс тапқаны жасырын емес. Мөлдір Мұқанованың да жаңа фильмі экрандардан көрсетілуге жақын тұр. Бұрын туындаған отбасы мәселесі көрсетілім қарсаңында шаң беруі «пиар емес пе» деген сауал тудырып отыр.

PR маманы, спикер дайындайтын бизнес-тренер Салтанат Әскербекқызы жұлдыздардың жеке өміріне қызықпайтынын айтады. Десе де, маман ретінде жарнаманың ерекше түрлері туралы пікір білдірді.  

«Жарнаманы...

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрайымы Мадина Әбілқасымовадан депутат Үнзила Шапақ банк туралы жаңа заң жобасы азаматтардың несиелік жүктемесін қалай азайтатынын сұрады.

Парламенттегі жиында бұл сұраққа жауап берген Мадина Әбілқасымова қазақстандықтардың автонесиеге деген қызығушылығы айтарлықтай артқанын айтты.

«Былтыр тұтынушылық кредиттердің өсімі 33,5% болған, ал қазір өсімі 17,8%-ды құрап отыр. Қарыз алушылардың портфелін қарасақ, автонесие алушылардың сегменті өте жоғары. Жалпы несиелерге көп үлес қосып отырған да осы сегмент. Тұтынушылық несиелердің ішінде үлесі 25%-ды құрайды. Былтыр 54 %-ға өссе, биыл 35%-ға өскен (9 айда)», – дейді Мадина Әбілқасымова.

Ал кепілсіз тұтынушылық кредит 29%-ға өссе, биыл...

Мәжілістің жалпы отырысында депутат Тілектес Адамбеков Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрайымы Мәдина Әбілқасымоваға ипотекалық несиелердің шекті мөлшерлемесін қайта қарау туралы сауал қойды.

Депутаттың айтуынша, қазіргі тұтынушылық несиелердің жылдық тиімді мөлшерлемесі 46%-ға, ал ипотекалық несиелер бойынша 25%-ға дейін төмендеген.

«Қаржы секторындағы бәсекелестікті арттыру шаралары несиелік мөлшерлемелерді төмендетуге әкеледі ме? Тұтынушылық несиелер бойынша жылдық мөлшерлемені 35%-ға, ал ипотекалық несиелер бойынша 25%-дан да төмендету мәселесін қарастыру қажет деп ойламайсыз ба? Бұл мәселе жұмыс топтарында да көтерілді»  – деді депутат.

Агенттік не дейді

Мәдина Әбілқасымованың айтуынша, былтыр заң қабылданғаннан кейін жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемелерін төмендеткен.

Мәжіліс депутаты Мұрат Ергешбаев Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрайымы Мәдина Әбілқасымовадан банктер мемлекеттен алған көмегін қалай қайтарып жатқаныны сұрады. Жыл басында Президент банктер 2017 жылы алған көмегін мерзімінен бұрын қайтаратын уақыт жекенін айтқан. Осы ретте депутат қаржы ұйымдары берешегін ертерек қайтаруға қамданып жатыр ма, оларға қандай талап қойылып жатқанын сұрады.

Депутаттың айтуынша қазіргі кезде Halyk bank пен Банк ЦентрКредит 2017-жылдары үкіметтен алған қарызынан толық құтылған.

Дегенмен әлі бірнеше банк алған көмекті қайтаруға асығар емес. Мәселен, RBK Bank алған 244 млрд теңге көмегінің 48 млрд теңгесін төлеген. Ал «Еуразиялық банкке» 150 млрд теңге...

Италияның атақты «Интер» (Милан) футбол клубы әлеуметтік желіде қазақ тілінде жазды. Бүгін түнде жергілікті клуб «Сан-Сиро» стадионында «Қайрат» (Алматы) командасымен кездеседі.

Қазақ жанкүйерлерінің әлеуметтік желідегі белсенділігін бірден байқаған «Интер» Instagram парағына латын қаріптерімен қазақ тілінде жазды.

«Симеоне дербиде нақтылық пен қабілетке толы гол соқты. Осындай контент үшін «follow» бас».

Даңқты футболшы Диего Симеоне соққан голға осындай сипаттама берілген.

Бұған қоса, видеоға қазақ әншісі Баян Сұлудың «Ауа райы» әні қоса берілген. Екі ай бұрын жарыққа шыққан осы әнді Youtube-те 16 млн адам тамашалаған.

Әлбетте, миландық клубтың қазақ тілінде жазғанына біздің жанкүйерлер дән...

Қазақстан экономикасы үшін шетелдік тікелей инвестициялар (ШТИ) – экономикалық өсімнің, технологиялық жаңғырудың және жаңа өндірістер ашудың негізгі факторы болып қала береді. 2025 жылдың алғашқы жартыжылдығында елге 10,55 млрд АҚШ доллары көлемінде ШТИ тартылды. Бұл – геосаяси тәуекелдер күшейген, әлемдік капиталдың дамушы нарықтарға құйылуы баяулаған кезеңде Қазақстанның инвестициялық тартымдылығы әлі де жоғары деңгейде екенін көрсетеді.

1. Инвестиция қай елдерден келді?

2025 жылдың қаңтар–маусым айларында Қазақстанға инвестиция құйған мемлекеттер арасында Еуропалық Ода...

Мәжіліс депутаты Темір Қырықбаев Түркістан облыстық мәслихатының депутаты Нұрайым Шақимергенмен қарым-қатынасы және одан ұлы бар деген қауесетке қатысты пікір білдірді.

Қырықбаев бұл тақырыпқа қатысты түрлі қауесетті бұрыннан естіп жүргенін айтады. Сондай-ақ, бұл әрекетті депутат ретіндегі беделін түсіруге бағытталған деп санайды.

«Депутаттық кресломды сыйға тартты деген де әңгіме тарап жатыр. Бұл миға қонымсыз әңгіме. Ол халықтың дауысымен сайланған. Өңірде сайлау коммиссиясы бар, солардан барып сұраса болады. Халыққа депутат болсын деп үгіт-насихат айтқан емеспін. Бірақ депутат болғаннан кейін танысқанмын»,- деді депутат Мәжіліс кулуарында.

Депутаттық роман

Мәжілісмен Нұрайым Шақимерген оның тоқалы деген әңгімеге нақты жауап бермед...

Мәжілісте банк туралы заң жобасы қызу талқыланып жатыр. Депутаттардың бір сағаттық сұрақ қою регламенті мәселенің маңыздылығына байланысты жарты сағатқа ұзартылды.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрайымы Мадина Әбілқасымова заң жобасының негізгі жаңалығы – активтердің жаңа класы ретінде цифрлық қаржы активтерін реттеуді енгізу және олардың Қазақстан аумағындағы айналымына рұқсат беру екенін айтады. Атап айтқанда, цифрлық қаржы активтерінің үш түрін енгізу көзделген:

Біріншіден, базалық активі ақша болып табылатын цифрлық қаржы активтері, яғни стейблкоиндер. Стейблкоиндерді шығару, айналысқа жіберу және өтеу тәртібіне, шарттарына қойылатын талаптарды Ұлттық Банк айқындайды.

Екіншіден, базалық активі қаржы құралдары, қаржы активі, мүліктік құқықтар, тауарлар немесе өзге де мүлік болып...

Шымкенттегі Күншығыс ықшам ауданындағы №7 және №14 көпқабатты тұрғын үйдің маңында жауыннан асфальт опырылып, бірнеше көлік түсіп кеткен. Жағдайды айтып тұрғындар әлеуметтік желіге видео таратты.

«Міне, бізде асфальтты осылай салады. Шұңқыр қазып, үстіне сәл топырақ тастай салады. Ал көлік соған түсіп кетеді. Енді бұған кім жауап береді?», – дейді видео авторы.

Әл Фараби ауданы әкімдігі жол жөнделгенін хабарлады. «Су ресурстары – Маркетинг» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі 1 шақырым жерге ауызсу құбырын тартуға мердігер компанияға тапсырыс берген.

Мәжіліс депутаты Нартай Сәрсенғалиев телевизияның қазіргі жағдайына қатысты пікір білдірді.

Айтуынша, әлеуметтік желі дамып жатыр. Сол арқылы халықтың мұң-мұқтажын айтуға мүмкіндік туды. Алайда бұл телеарналар көрерменсіз қалды дегенді білдірмейді.

Сондай-ақ депутат телеарналардағы бірқатар мәселені көтерді.

«Телеарналар аутсорсинг компаниялармен жұмыс істеуді доғаруы керек. Жаңа жыл кештері, әлеуметтік-саяси бағдарламалар – түрлі жобаны аутсорсингке беріп тастайды. Бәрін білемін. Ішінде жүрген азаматпын. Ол бағдарламаны кім жасайды? Дәл сол телеарна ішінде жүрген қыз-жігіттер жасап шығады. Қосымша қаражат табады. Өз-өзімізді алдамай, телеарналар өз бағдарламасын өзі түсірсін. Сонда әлдеқайда сапалы болады», – дейді Нартай Сәрсенғалиев.

Сөзінше, бұл телеарнада қосымша жұмыс орнын ашуға...

Қарашаның 5-нен 6-на қараған түні, жергілікті уақытпен түнгі сағат 01:00-де, «Қайрат» пен «Интер» матчы басталады. Чемпиондар лигасы аясындағы ойын тікелей эфирде көрсетіледі.

Қазақстан чемпионы – «Қайрат» (Алматы) футболшылары Миланда жүр. Олар 4 қараша күні Джузеппе Меацца атындағы «Сан-Сиро» стадионында алғашқы жаттығуын өткізді.

Алматылық футбол клубының әлеуметтік желіде жариялаған видеосына қарағанда, футболшылардың көңілі көтеріңкі. Бірі «Белла чао» деп әндетсе, тағы бірі «Forza, Qairat» деп ұрандатты.

«Қайрат» пен «Интер» арасындағы ойынды «Қазақстан» телеарнасы тікелей эфирде көрсетеді. Ал «Қазспорт» телеарнасы «Қарабақ» – «Челси», «Брюгге» – «Барселона» матчтарын ұсынады.

Алматылық клуб Чемпиондар лигасының топтағы бәсекесінде үш...

1 желтоқсаннан Қазақстанда азаматтарға арналған автолизинг бағдарламасы іске қосылады. Бұл туралы Мәжіліс депутаты, Respublica партиясының мүшесі Олжас Құспеков хабарлады.

Автолизинг деген не?

Жаңа құрал азаматтарға көлікті лизингке алып, кейін оны сатып алу немесе кері қайтару мүмкіндігін береді. Бұл механизм жеңілдетілген автонесие бағдарламасына балама ретінде қарастырылып отыр.

Механизмді Сауда және интеграция министрлігі әзірлеген. Ол ішкі сауда ережелеріне енгізілетін өзгерістер жобасына қосылып, «Ашық НҚА» порталында қоғамдық талқылауға шығарылған.

Депутат Олжас Құспековтің айтуынша, Respublica партиясы автолизинг жүйесін азаматтар үшін енгізу туралы ұсынысты алғаш рет 2023 жылы көтерген.

«Көптеген қазақстандықтар үшін көлік сатып алу – үлкен...

«Home Credit Bank» акционерлік қоғамы «ForteBank» акционерлік қоғамының қатысу үлесінің ұлғаюына байланысты атауын өзгертіп, директорлар кеңесінің жаңа құрамын сайлағанын хабарлайды.

Бұл шешімдер 2025 жылғы 3 қарашада өткен акционерлердің кезектен тыс жалпы жиналысында қабылданды. Оған дейін «ForteBank» АҚ Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінен («ҚНРДА») «Home Credit Bank» АҚ-ны еншілес ұйым ретінде сатып алуға ресми рұқсат алған болатын.

Директорлар кеңесінің жаңа құрамы:

Қабылданған шешімдер «Home Credit...

Жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министрі Ростислав Коняшкин елге заңсыз әкелінген кейбір смартфондар бұғатталуы мүмкін екенін мәлімдеді.

«Егер ел аумағына заңсыз жолмен әкелінген смартфондар туралы айтатын болсақ, иә, олардың кейбірі расында бұғатталуы мүмкін», – деді Коняшкин мәжіліс кулуарында журналистер сұрағына.

Вице-министрдің айтуынша, шетелден, мысалы, Дубайдан смартфон сатып алған қазақстандықтар құрылғыларын арнайы сервис арқылы заңдастыра алады. Ол үшін тиісті мәлімет пен басқа елден кіргенін растайтын құжатты жіберу керек.

Қымбат смартфоны бұғатталып, «кірпіш» телефонға айналса не істеуі керек деген сұраққа вице-министр нақты жауап бере алмады. Дегенмен министрлік бұған дейін құрылғыны сатып алмас бұрын оның заңды немесе заңсыз...

Қазақстанда жасырын кен орындарын анықтауға бағытталған жаңа геологиялық бағдарлама басталды. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің хабарлауынша, бұл – 1:50 000 масштабындағы екінші буын геологиялық түсіру (ГС2-50) жобасы.

Оның мақсаты – жердің терең қабатында жатқан пайдалы қазбаларды заманауи әдістермен зерттеу және елдің минералдық-шикізат қорын толықтыру.

Бағдарлама аясында басты назар геохимиялық түсіруге аударылады. Бұл әдіс жер қойнауын тереңірек зерттеуге және болашағы бар кен аймақтарын дәлірек анықтауға мүмкіндік береді. Осы тәсілмен Аустралиядағы Бендиго–Балларат алтын кені ауданында, сондай-ақ Қазақстанның Лениногор, Зырян, Торғайдың батыс бөлігі, Жезқазған және Спас мыс кенінде барлау жүргізілген.

Халықаралық Ақпараттандыру академиясының ұсынысымен жүргізілетін жаңа тәсіл Аустралия мен Қазақстандағы табысты тәжірибелерге...

Парламент Мәжілісінің жалпы отырысында «Банктер және банк қызметі туралы» жаңа заң жобасы қарала бастады. Құжатты Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрайымы Мадина Әбілқасымова қорғап жатыр.

Әбілқасымованың айтуынша, жаңа заңның құрылымы түбегейлі жаңартылған: қолданыстағы нормалар қайта қаралып, артықтары алынып тасталған. Құжатта корпоративтік басқару, іс-қимылды қадағалау, төлем қабілеттілігі төмен банктерді реттеу сияқты жаңа бөлімдер енгізілген.

Заң жобасы 9 бөлімнен, 23 тараудан және 135 баптан тұрады. Ілеспе заң жобасында 7 кодекске және 35 заңға түзетулер енгізіледі.

«Заң жобаларында банк қызметін реттеудің негізгі мақсаты ретінде Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету айқындалған», – дейді ол.

Әбілқасымованы...

Германияда қайтыс болған қазақстандық экс-судья Айгүл Сайлыбаеваның өліміне қатысты жаңа ақпарат жарияланды. Адвокат Жанна Мұхамадидің айтуынша, 2024 жылдың маусымынан бері ешкім қамауға алынбаған. Ал Қазақстанда «қинау» бабы бойынша қылмыстық іс тіркелген.

Экс-судьяның қазасы

Айгүл Сайлыбаева 2024 жылы 3-4 маусымда хабарсыз кеткен. 16 маусымда пышақталған денесі қала шетінен пластикалық қапшыққа салынған күйі табылды.

Сайлыбаевамен бір мезгілде оның Ресейден келген 49 жастағы енесі Наталья Донцова жоғалып кетті. 4 маусымда ол немересін балабақшадан алып, үйіне алып келген. Содан бері одан да еш хабар жоқ.

Содан кейін Сайлыбаеваның қызы Жаклин әкесі Александрмен бірге екені айтылды.

Айгүлдің ішінде...