Жаңалықтар

2025 жылдың қаңтар айында зейнетақы жинақтарының жалпы көлемі азайды. Бұл жағдай инвестициялық кірістің төмендеуі және бюджет қаражаты есебінен төлемдердің жүргізілуімен байланысты.

Салымшылар саны артқанымен, жинақ көлемі төмендеді

2025 жылғы 1 ақпандағы жағдай бойынша міндетті зейнетақы жарналарын жасаған салымшылар саны 2 709 адамға көбейіп, 11 143 824 адамды құраған. Ал ерікті зейнетақы жарналарын төлеушілер саны 441 494-ке жетті (+2 282 адам). Сонымен қатар міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары бойынша шоттар саны 717 408-ге дейін өсті (+3 330 адам).

Алайда бұл оң көрсеткіштерге қарамастан, жалпы зейнетақы жинағының көлемі азайды. 2025 жылдың басынан бері жинақталған қаражат 186,4 млрд теңгеге (-0,8%) кеміп...

2024 жылдың аяғынан бері Қазақстандағы турфирмалар Мемлекеттік кіріс комитетінен 2022–2023 жылдар үшін 20%-дық корпоративтік табыс салығын (КТС) төлеу жөнінде ескерту алған.

Салықшылар қатты қателеседі

Туроператорлар өкілдерінің айтуынша, фирмалардың кейбірінен бірнеше миллиард теңгеге дейін салық төлеуді талап еткен.

Қазақстан туристік қауымдастығының директоры Рашида Шәйкенова осындай талап қойған салықшылар қатты қателеседі деп мәлімдеді.

«Салықшылар туроператорлардың бүкіл ақша айналымынан, яғни шетелдегі әріптестеріне аударылған сомадан 20% КПС төлеуді талап етіп отыр. Өйткені олар соның бәрін резидент еместердің Қазақстаннан тапқан табысына жатқызған.

Жалған түсінік. Себебі туроператорлар айналымнан бар болғаны 1-5% ғана табыс көреді. Қалған 95-99%-ы – қонақүйлер қызмет...

«Шымбұлақ» тау шаңғысы курортының сол жақ Талғар ауданында қар көшкіні жүрді. Оқиға салдарынан 35 жастағы Ресей азаматшасы қаза тауып, тағы екі адам зардап шекті

ҚР Төтенше жағдайлар министрлігінің мәліметінше, қар көшкіні Алматы тауларында 3160 метр биіктікте жүрген.

«2025 жылғы 17 наурызда Сол жақ Талғар ауданында 3160 метр биіктікте көлемі шамамен 50 текше метр болатын қар көшкіні болды. Алдын ала деректер бойынша, оны көшкін қаупі туралы ескертулерге мән бермеген фрирайдерлер тудырған», – делінген хабарламада.

Шаңғышылар сырғанау кезінде тау беткейін кесіп өтіп, қардың қозғалуына себепкер болған. Соның салдарынан үшеуі де көшкін астында қалды.

Kcell, Tele2 және Beeline байланыс операторлары тарифтерді көтеру үшін астыртын сөз байласып алуы мүмкін деген күдік бар. Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі төрағасының орынбасары Болат Сәмбетов осылай дейді.

Оның атап өтуінше, қазір Қазақстандағы үш оператордың нарықта алатын үлесі шамамен бірдей.

«Олар барлығы дерлік бірдей үлес алады, нарықтың 30-40%-ы. Өткен жылы жақсы жұмыс жүргізілді, монополистердің біреуін сатып жібердік. Tele2 шетелдік инвесторларға сатылды. Қазір жаңа ойыншы келгеніне байланысты нарық қалай дамитынын байқаймыз», – деді ол.

Сәмбетовтың сөзінше, агенттік операторлардың әрекетінен «астыртын сөз байласу» белгілерін байқайды.

«Соңғы жылдары көп шағым түсіп жатыр...

Шаруалар форвардтық қаржыландыруға өтініш бере алады. Ауыл шаруашылығы министрлігі «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ҰК» АҚ егін шаруашылығы өнімдерін форвардтық сатып алу бағдарламасына өтініш қабылдау бастағанын хабарлады.

«Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ҰК» АҚ егін шаруашылығы өнімдерін форвардтық сатып алу бағдарламасы бойынша көктемгі дала жұмыстарын жүргізу үшін аграршыларды қаржыландыруға өтінімдер қабылдауды бастайды. Бұл мақсаттарға шамамен 30 млрд теңге бөлу жоспарланған», – деп хабарлайды министрліктің баспасөз қызметі.  

Лимит көтерілді

АШМ хабарлауынша 2025 жылы форвардтық қаржыландыру шеңберінде майлы дақылдар өндірісіне кредит беру лимиті ұлғайтылады. Сонымен бірге шаруаларға жеңіл болу үшін өтініш құжаттарын электрондық форматта қабылданады. Корпорация...

Алматылық оқушы Ұлттық бірыңғай тестілеуде 139 балл жинады. Ереже бұзып білім сынағынан шеттетілгендер де бар. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрлігі хабарлады.

Наурыз айындағы ҰБТ-ның екі аптасында 54 мыңнан астам адам тест тапсырған. Шекті балды 67%-ға жуық талапкер жинады. Тестілеу нәтижесі бойынша орташа балл 62 балды (бес пән бойынша) құрады.

«Ең жоғары балл – 139, оны Алматы қаласының талапкері жинады. Тестке қатысушылардың 67,4%-ы қазақ тілінде, 32,5%-ы орыс тілінде, 84 адам ағылшын тілінде тестілеуден өтті. Талапкерлердің басым бөлігі, атап айтқанда, 18,6%-ы «Математика-Физика» пәндер комбинациясын тапсырды. 14,7%-ы «Шығармашылық емтихан», 13,3% «Биология-Химия» комбинациясын таңдаған. Ең аз таңдалған...

Қазақстан қай елдерге не сатады және қай елден не импорттайды?

2025 жылғы қаңтарда Қазақстанның сыртқы сауда айналымы 9,1 млрд АҚШ долларын құрады. Бұл көрсеткіш 2024 жылдың қаңтарымен салыстырғанда 10,3%-ға аз. Экспорт 5,1 млрд долларды құраса, импорт 4 млрд долларға жетті.

Қазақстан қандай елдерге тауар экспорттайды?

Негізгі экспорттық бағыттар:

Бұл деректер Қытай мен Ресейге экспорттың төмендегенін, ал Еуропа...

«Асхат Тағыберген ойнай алмай қалды, кеткісі де келмейді. Ашығын айтқанда, айлығы – 20 млн теңге».

Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков футболшы Асхат Тағыбергенді осылай сын тезіне алды.  

Kazfootball ақпаратына қарағанда, шаһар басшысы «Ордабасы» клубының жартылай қорғаушысы Асхат Тағыбергеннің қанша айлық алатынын ашық айтқан.

Сонымен қатар команда жаттықтырушысы қызметіне Клод Макелелені тағайындау туралы оқиғаға туралы да пікір білдірген.

«Бізге «батпақ» команданы қалдырып кетті. Футболшылардың орташа жалақысы – 15 млн теңге. 2 жылға келісімшарт жасасқан. Олар УЕФА-да тіркелген. Егер олармен келісімшартты бұзсақ, толық тұрақсыздық айыбын төлеуіміз керек болады. Асхат Тағыберген ойнай алмай қалды, кеткісі де...

Америка биржасы инвестициялық қорының биткоины – Bitcoin ETF бір айдан аса уақыттан бері 5,5 млрд доллардан айырылды. Ол Дональд Трамп билікке келгелі бері құнын жоғалта бастаған.

Bitcoin ETF неге құнсызданып жатыр?

Bloomberg агенттігінің мәліметінше, кейінгі бес аптада инвесторлар 12 ETF-тен 5,5 млрд доллардан аса қаражат шығарып алған. Себебі олар АҚШ президенті Дональд Трамптың жаңа салық саясаты басталмай жатып құнын жоғалтуы мүмкін активтерден құтылуға ұмтылған. Инвесторлардың осындай әрекеті Трамп Ақ үйге қайта оралған уақытта басталған.

Осының өзі криптоинвесторлардың да АҚШ, Еуропа және Қытай арасындағы сауда соғысына көз тікіп отырғанын аңғартады.

«Биткоин және криптовалюта жалпы...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қытайдың СNNC компаниясының бас директоры Шэнь Яньфэнді қабылдап, атом энергетикасы саласындағы ынтымақтастық перспективасын талқылаған. Бұл туралы Ақорда хабарлады.

Қасым-Жомарт Тоқаев Шэнь Яньфэнге Қазақстанның атом энергетика саласын дамыту жөніндегі жоспарын таныстырып, таяуда Ядролық энергетика агенттігі құрылатынын айтқан.

Сондай-ақ президент Қытай Халық Республикасының атом энергетикасында көшбасшы саналатын CNNC тәжірибесіне Қазақстан тарапының үлкен қызығушылық танытып отырғанын жеткізген.

Қытайлық компания өкілі президентке CNNC-дің Қытайдағы және одан тысқары жерлердегі жобалары туралы айтқан.

«Әңгімелесу барысында атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдаланатын озық технологияларды зерделеу және қазақстандық мамандарды оқыту бағытындағы ықпалдастық мәселелері қарастырылды», – делінген Ақорда хабарламасында.

Астана, Алматы сияқты елдегі ірі қалаларда такси нарығының шамамен 90%-ы Яндекске тиесілі және бұл көрсеткіш жыл сайын өсіп келе жатыр. Мұндай мәліметті Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі төрағасының орынбасары Болат Самбетов келтірді.

Агенттік өкілінің айтуынша, «Яндекс.Таксидің» тарифтеріне мониторинг жүргізілген. Аудит барысында  шетелдік сарапшылар тартылып, баға  белгілеу жүйесі салыстырылып қаралған. Осының нәтижесін ескерген агенттік «Яндекс.Такси» комиссиясының мөлшерін азайтуды ұсынып отыр.

«Яндекс.Такси» қазір тек осы қалаларда ғана емес, әсіресе Астана мен Алматыда монополист болып отыр – бүгінгі таңда нарықтың шамамен 90%-ы осы компанияға тиесілі. Ол жыл сайын өз монополиялық позициясын күшейтіп келеді, яғни қазіргі уақытта бұл шамамен...

«Қазақстан автокөлік одағы»  (ҚАО) мәліметінше, 2025 жылғы ақпан айында 15 мыңнан аса жаңа жеңіл автомобиль, 755 жүк көлігі мен автобус сатылды. Бұл былтырғыдан шамамен 30% көп.

Жалпы 2025 жылғы қаңтар-ақпан айларында республикада 27 мыңнан аса автокөлік сатылды (2024 жылдағыдан 15,7% жоғары көрсеткіш).

Автоұйым ақпандағы сауда көлемі қаңтардағыдан 40%-ға жоғары болғанын атап өтті.

Hyundai көш басында

Қазір Қазақстандағы бюджет дағдарысы мемлекеттік қарыздың күрт өсуімен тұспа-тұс келіп тұр. Бұл Қазақстанның борыш нарығындағы тәуекелін арттырып, алатын қарызды тым қымбат етуі мүмкін. Halyk Finance сарапшыларының айтуынша, осылай кете берсе ел нетто-кредитор мәртебесін жоғалтуы ықтимал.

Бұл дегеніміз – елдің сыртқы қарызы оның беретін несиелерінен асып кетеді. Осы жағдай салдарынан инвесторлар үшін Қазақстанның қарызын сатып алу қауіпті болып көрінуі мүмкін, сондықтан мемлекет қарыз алған кезде оған жоғары пайыздық мөлшерлеме (тәуекел сыйақысы) белгіленеді.

Қарыз процентінің өсуі және Ұлттық қор трансферттерінің қысқаруы – бюджет тапшылығын қаржыландыруды қиындатады.Қазіргі кезде Қаржы министрлігі осы мақсатта нарықтан қарық тартыду одан әрі арттырып, екі есе көп қарыз...

Енді бөтен адамның электронды цифрлы қолаңбасын (ЭЦҚ) қолданғаны үшін айыппұл түріндегі әкімшілік жауапкершілік қарастырылған. Есеп беру кезінде заң бұзбас үшін не істеу керек? Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі түсіндірді.

Есеп беру кезінде ЭЦҚ-ны айыппұл төлемей қолданудың мынадай тәсілдері ұсынылған:

Заң талаптары бұзылмас үшін заңды және жеке тұлғаларға ресми сенімхат рәсімдеуі керек.

«Қазақстан Республикасының «Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы» Заңының 10-бабының 3-тармағына сәйкес, заңды тұлғаның басшысы немесе оны алмастыратын тұлға осы заңды тұлғаның қызметкеріне немесе оның тағайындаған тұлғасына (соның ішінде аутсорсингтік ұйымдарға) электрондық құжатқа...

Астана халықаралық әуежайы 2025 жылғы 22 сәуір мен 7 мамыр аралығында елорда әуе кеңістігінде уақытша шектеулер енгізілетінін хабарлады. Бұл өзгерістер Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 80 жылдығы мен Отан қорғаушы күніне арналған әскери парадқа дайындықпен байланысты.

Әуежайдың баспасөз қызметінің хабарлауынша, осы уақыт аралығында әскери авиацияның оқу-жаттығу ұшулары жүргізілетіндіктен, жолаушылар рейстерінің ұшу және қону уақытында өзгерістер болуы мүмкін.

Әуежай жолаушыларға алдын ала рейс кестесін тексеріп, қажетті ақпаратты әуе компанияларының ресми арналарынан немесе әуежайдың ресми сайтынан алуға кеңес береді.

Айта кетейік, бұған дейін Қазақстанда Жеңістің 80 жылдығына орай мерейтойлық медаль бекітілетіні белгілі болды. Сондай-ақ, Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне 5 миллион теңгеден төлеу...

Табиғат туралы деректі фильмдер көру, жабайы табиғатты тамашалау адамның ауырсыну сезімін едеуір жеңілдетеді.

The Independent ақпаратына қарағанда, Эксетер университеті мен Вена университетінің ғалымдары осындай ұйғарымға келіп отыр. Олар табиғатпен байланыстырған кезде мидың ауырсынуды өңдеу тәсілі өзгеретінін анықтаған.

Ауруды басатын дәріні жартылай алмастыра алады

Ғалымдар мынадай қызық тәжірибе жасаған. 49 адамның миын бақылап, сканерлеген. Оларға әртүрлі бейнелер көрсетіп, ара-тұра жеңіл түрде тоқ ұрғызған. Табиғат көріністерін көрсеткен кезде олардың ауырсыну деңгейі азайған. Ал қала немесе кеңсе көріністері кезінде зерттеуге қатысушылар ауырсынуды қаттырақ байқаған.

Ауырсынуды басатын дәрінің күшіне тең болмаса да, табиғатты тамашалау мұндай дәрі-дәрмекті жартылай алмастыра алатыны анықталып отыр.

«ҚазТрансОйл» (КТО) акционерлік қоғамының былтырғы таза пайдасы 41 млрд 577,97 млн теңге болды. Бұл 2023 жылмен салыстырғанда 26,6%-ға көп.

17 наурызда «ҚазМұнайГазға» еншілес «ҚазТрансОйл» 2024 жылдың қорытынды есебін жариялады.

Былтыр ҚТО-ның шоғырландырылған түсім көлемі 311 млрд 900,1 млн теңге болды. Бұл 2023 жылмен салыстырғанда 7,4%-ға жоғары. Бұған қоса, компанияның жеке түсімі 258 млрд 660,6 млн теңге болды (2023 жылға қарағанда 7,3% артық).

«ҚазТрансОйл» былтыр мемлекеттік бюджетке 41,3 млрд теңгені салық және басқа төлемдер түрінде төлеген. Бұл 2023 жылмен салыстырғанда 3%-ға артық.

ҚТО 2024 жылы 44,887 млн тонна мұнай тасыған. Компания құрлықта 5,3 мың км, ал суда 2,3 мы...

Қазақстанда көп балалы отбасыларға берілетін жәрдемақының ең төменгі мөлшері – 63 030 теңге. 8 және одан да көп бала болса, оларға 4 АЕК-тен яғни әр балаға 15 728 теңгеден бөлініп отыр. Бұл биылғы жылдың көрсеткіші. Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі елдегі көпбалалы және награда алған аналарға мемлекеттен қанша сомада жәрдемақы берілетінін жария етті.

Министрлік ұсынған мәліметке сенсек, бүгінге дейін көпбалалы және наградталған 848,6 мың отбасыға жалпы сомасы 99,9 млрд теңгеге мемлекеттен жәрдемақы төленген.

«Оның ішінде: көпбалалы отбасыларға берілетін жәрдемақымен – 606,9 мың отбасы 86,9 млрд теңгеге; наградталған анаға берілетін жәрдемақымен – 241,8 мың адам 13 млрд теңгеге қамтылды...

Таза энергетикаға көші мен электромобильдер қатарының артуына байланысты әлемде сирек металдарға деген сұраныс артып келеді. Бұл ретте Астана халықаралық қаржы орталығы (AIFC) сарапшыларының пікірінше, осы сұранысқа сай сирек маталдарды Қазақстан ұсына алады.

Орталықтың зерттеуі бойынша, елде экспорттық әлеуетке ие 9 тауар тобы бар. Олардың қатарында Қазақстан қазірдің өзінде экспорттап отырған металдар және болашақта әлеуеті ашылуы тиіс пайдалы қазбалар енген.

Қазақстан қандай металдарды экспорттайды?

АҚШ енді Украинадағы соғыс кезінде Ресей әскерилері жасаған қылмыстарды тексермейді. Бұл туралы The New York Times басылымы хабарлаған.

Басылымның хабарлауынша, АҚШ әділет министрлігі еуропалық шенеуніктерге Америка Құрама Штаттарының Украинаға басып кіруге жауапты жетекшілерді, соның ішінде Ресей президенті Владимир Путинді тергеу үшін құрылған жұмыс тобынан шығатыны туралы хабарлама жіберген.

«Украинаға қарсы агрессиялық қылмысты қудалау жөніндегі халықаралық жұмыс тобына Байден әкімшілігі 2023 жылы қосылған. Ал одан шығу туралы шешім Трамп әкімшілігінің украиндықтарға қарсы жасалған қылмысы үшін Путинді жауапкершілікке тартпайтынын білдіреді», – деп жазады басылым.

АҚШ өз шешімі туралы бүгін, 17 наурызда топ ұйымының мүшелеріне...

Маңғыстау облысында 6 жыл бойы ауаға шикі газ жаққан компания мемлекетке 8,4 млрд теңге зала келтірген. «Бузачи Оперейтинг Лтд» компаниясы келтірген шығынды толық өтеді.

Маңғыстау облысының прокуратурасы тексеріс жүргізіп, Buzachi Operating Ltd компаниясының заң бұзғанын анықтаған. Компания алты жыл бойы мұнай мен газ өндіріп, шикі газды рұқсатсыз жаққан және мұнай-газ шығындарына жол берген.

Сот компанияны 8,4 миллиард теңге көлемінде шығынды өтеуге міндеттеді. Компания сот шешіміне қарсы шағымданғанымен, апелляциялық сот оны өзгеріссіз қалдырды.

Наурыз айында компания мемлекетке барлық шығынды толық өтеген.

Аталмыш компания 2014 жылы құрылған. Маңғыстау облысындағы Солтүстік Бозашы кен орында шикі мұнай мен ілеспе газ өндіру және...

«Кенесары ханның бас сүйегін қайтару тарихты түбегейлі өзгертеді. Бұл – ежелгі рухты оятып, Қазақстанның күшеюіне әкеледі».

Жасанды интеллект осындай ұйғарым жасаған. Тіпті, бас сүйектің қайда жасырылғаны жөнінде де өз болжамы бар.

Шоқан Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының мәліметінше, Кенесары Қасымұлы 1841–1847 жылдары барша қазақтың ханы болған. Шыңғыс тұқымы. 1837–1847 жылдар аралығында Ресей империясына қарсы ұлт-азаттық күрестің басшысы. Қоқан хандығына да қарсы әскери қимылдар жүргізген.

«Мәселе – тарихта емес, билікте»

Жасанды интеллект Кенесарының бас сүйегінде тылсым күш барлығы жайында сөз етіп отыр.

«Қазақтың соңғы ханы Кенесарының бас сүйегі – тарихи жәдігер емес...

Алматы облысы Қарасай аудандық мәслихатының экс-депутаты мемлекеттен жымқырған қаражатқа көлік сатып алып, казиноға жұмсаған. Қазір осы іске қатысты Қаржылық мониторинг агенттігі тергеу жүргізіп жатыр.

Күдікті мемлекеттен субсидия алу үшін Алматы облысының ауыл шаруашылығы басқармасына таңқурай сатып алатыны туралы жалған құжат ұсынған.

«Бұл кірістерді жылыстату үшін күдікті 21 жеке кәсіпкермен көшеттерді орау, тиеу, түсіру жұмыстарын орындау үшін жалған келісімшарттарды қамтитын көп деңгейлі схеманы әзірлеген, бірақ іс жүзінде бұл жұмыстар орындалмаған. Аталған жалған келісімдер мен төлем құжаттары негізінде 431 млн теңге қолма-қол қаражат алынды», – деп хабарлайды агенттіктен.

Ал ұрлаған қаражатты заңды түрде пайдалану үшін...

Ұлыбритания Ресейдің Украинаға басып кіруіне қарсы тұру үшін қақтығыс аймағына шексіз мерзімге өзінің бітімгерлік контингентін жіберуді ойластырып жатыр. Бұл туралы The Times басылымы хабарлады.

Басылымға бұл туралы Ұлыбританияның лауазымды тұлғаларының бірі хабарлаған. Дереккөз әскердің бейбітшілік келісімін сақтап, Ресейді тежеу ​​үшін жіберілетінін айтқан. Сонымен бірге дереккөз Ұлыбритаия премьер-министрінің бейбітшілік сақтау мақсатында батыс одақтастарымен бірге әскер жіберуге қатысты міндеттеме алуға дайын екенін жеткізген.

Алдағы бейсенбі, 20 наурыз күні Лондонда қорғаныс басшылары кездесіп, бітімгершілік күштерді қайда орналастыратынын нақтылайтыны айтылған. Жалпы Украинаға
Ұлыбритания, Франция, Түркия, Канада және Аустралия сияқты елдер бітімгершілік әскерін жіберуді ойластырып жатыр. Барлық ел бірігіп, жалпы 30 мыңға жуы...