Жаңалықтар

Қалыптасқан дәстүр бойынша Time журналы әлемдегі ықпалды 100 адамның тізімін жариялады. Тізімге 32 елдің өкілдері енген.

Әуелі саясаттан бастасақ. Time редакциясы Дональд Трамп әкімшілігінен алты адамды тізімге кіргізген. Оның ішінде АҚШ президентінің өзі де бар. Бұл – 2009 жылдан бері тіркелген рекордтық көрсеткіш. Ол кезде Барак Обама билікке келген еді. Журналға енген саясаткерлер ішінде:

– АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнс,
– Сирияның өтпелі кезеңдегі президенті Ахмед аш-Шараа,
– АҚШ үкіметінің жұмыс тиімділігін арттыру жөніндегі агенттігін (DOGE) басқаратын, Трамптың кеңесшісі Илон Маск,
– АҚШ-тың Сауда министрі Говард Латник,
– Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) бас директоры Тедрос Аданом Гебрейесус,
– АҚШ-тың Денсаулық сақтау және...

АҚШ президенті Дональд Трамп биліктен кеткелі бері бүгін ғана ел алдына шыққан Джо Байденнің сынына жауап берді. Экс-президент оны миллиардерлердің мүддесін қорғап жүр деп айыптаған.

Ең нашар президент

Құрама Штаттардың бұрынғы президенті Байден «миллиондаған қылмыскердің» АҚШ-ға кіруіне жол берді деп жазды Трамп өзінің Truth Social әлеуметтік желісіне. Бұған қоса ол экс-президентті Құрама Штаттар тарихындағы «ең әлсіз басшы» деп сынады.

«Джо Байден, Құрама Штаттар тарихындағы ең нашар президент, миллиондаған қылмыскердің елге кіруіне жол берді. Олардың көбі кісі өлтіруші, ескірті сатушы, түрмелер мен психиатрлардан шыққан адамдар. Мен баскесерлерді бұл жерден қуып шығам. Мені сол...

Дүниежүзілік сауда ұйымы 2025 жылға қатысты болжамын жариялап, биыл әлемдегі сауда едәуір қысқаратынын ескертті. Ұйым әлемнің екі түрлі блокқа бөлінуінен қауіптенеді.

ДСҰ болжамы

Ұйым болжамына сенсек, биыл тауар сату 0,2 пайызға қысқарады. ДСҰ жарты жыл бұрын 2025 жылы сауда 3%-ға өседі деп болжаған еді.

«Мен қатты алаңдап отырмын. Әлемдегі сауданың қысқаруы бәрімізді қатты алаңдатып қойды», – деп мәлімдеді ДСҰ бас директоры Нгози Оконджо-Ивеала. Оның Женевада айтқан сөздерін Reuters жариялады.

АҚШ президенті Дональд Трамп болат пен автомобиль импортына қосымша баж салығын енгізді. Құрама Штаттар мен Қытай арасындағы сауда соғысы «қанға қан» ережесіне сай...

Оңтүстік Кореяның RETD CO. компаниясы Алматы мен Қонаев қалалары арасында LRT, яғни жеңіл рельсті көлік желісін тартады. Бұл туралы Алматы облысының әкімдігі хабарлады.

Тараптар 16 сәуір күні облыс әкімдігінде кездесіп, көлік желісі жобасын талқылады. Облыс әкімінің орынбасары Рустам Исатаев мұндай жолдың «аймақ тұрғындарының өмір сапасын жақсарта түсетінін» айтты. Ал RETD CO. LTD атқарушы директоры Ли Чан Ук магнитті ілініс технологиясының артықшылығы туралы баяндады.

«Біздің тәжірибеміз бен технологиямыз Қазақстан үшін. Маглев – болашақтың көлігі. Біз Алматы облысының дамуына үлес қосуға дайынбыз», – деді ол.

Қазір Алматы облысында корей капиталының қатысуымен 15 кәсіпорын жұмыс істейді.

Кездесуге...

Шетелдік маркетплейстер 2023 жылы – 23,4 млрд теңге, ал былтыр 35 млрд теңге салық төлеген. Алайда «Ақжол» партиясының депутаттары бұл қазынаға түсуі тиіс қаржыдан екі есе аз деп санайды.

Мәселенің мәні

«Ақжол» партиясының Азат Перуашев бастаған депутаттары биыл 26 ақпанда Премьер-министрдің орынбасары Серік Жұманғаринге арнайы сауал жолдаған. Сол сауалында мәжілісмендер  Temu, Amazon, AliExpress тәрізді шетелдік маркетплейстер қосылған құн салығынан (ҚҚС) жалтарып отыр деп мәлімдеді.

Депутаттардың айтуынша, 2023 жылы шетелдік маркетплейстер Қазақстанға 505 млрд теңгеге тауар жеткізгенімен, олардан бюджетке түскен салық көлемі небәрі 24 млрд теңгені құраған. Бұл жалпы айналымның 4,8%-ын ғана құрайды. Яғни, 12 пайыздық қосылған кұн...

Мәжіліс депутаты Ерлан Әбдиев салымшыларды үшінші тұлғалардың заңсыз әрекеттерінен қорғау мәселесін көтеріп, премьер-министр Олжас Бектеновтің атына депутаттық сауал жолдады.

Оның айтуынша, соңғы жылдары жылжымайтын мүлік агенттері, нотариустар мен жеке сот орындаушыларынан құралған ұйымдасқан топ алдын ала және аралық тұрғын үй қарыздары бойынша банктік шоттарда жатқан ақшалай қаражаттарды өндіріп алу әрекеттерін жиі жасайтын болған. Бұған «Нотариат туралы» Заңға сәйкес нотариус тарапынан атқарушылық жазба жасау мүмкіндігі жол ашып отыр.

«Өз кезегінде, атқарушылық жазба – борышкерден өндіріп алушыға тиесілі ақшалай соманы өндіру туралы нотариустың өкімі. Бұл құжат «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Заңға сәйкес, жеке сот...

Бүркіт есімімен танылған әнші Айбек Сейітов ретро көлік сатып алғалы жатыр. Бұл көлікті ол қазір Шымкент қаласында таңдап алған.

Бүркіт желідегі парақшасында «Сатып алсам ба деп тұрмын» деп, жүріп келе жатқан көне көлікті көрсетті.

«Алғың келмей қалады»

Кейбіреулер әншіге көлікті сатып алуға шақырып жатыр. «Алматыда от болып жүресіз», – деп кеңес бергендер де бар. Бірақ әншіні райынан қайтарып жатқандар да аз емес.

«Қолдан құрастырылған. Шұрыптары, басқасы бәрі жаңадан жасалған. Қалай жинағанын көрсең, сатып алғың келмей қалады. Қайта сата алмайсың. Бұл сән болудан қалған», – деп, Айдар Жансейітов ретро көлік сатып алудан бас тартуға үгіттеді.

2024 жылғы қазанда Талғар қаласында кісі қолынан қаза тапқан 16 жастағы Шерзат Полат ісі Ішкі істер министрлігінің жоғары деңгейдегі бақылауымен тергелді.

Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Санжар Әділов Мәжілістегі брифингте осылай деп мәлімдеді.

«Тергеу ашық жүргізілді. Оны прокуратура органдары қадағалап, біздің министрліктен бақылау жоғары деңгейде болды деп айта аламын», – деді Әділов.

Шерзат Полат ісін Алматы облысының полициясы тергеді. Іс материалдары 62 томнан тұрады. Тоғыз адамға айып тағылды. Олардың екеуіне ауыр, қалған жетеуіне «бұзақылық», «ұрлық», «қылмыс туралы хабарламау» секілді жеңіл айыптармен сот алдында жауап береді.

Қылмыстық іс Талдықорған қаласындағы сотта қаралып жатыр. Соттың алдын...

Жетінші арна «Дем. Соңғы үміт» атты медициналық драманы ұсынды. Бұл Қазақстандағы толықтай зағип және көру қабілеті төмен көрермендерге бейімделген алғашқы телехикая.

Телехикаяда онколог-дәрігерлердің пациенттердің өмірі үшін күресі мен ең ауыр диагноздар қойылған кездегі үміт үзбеудің орны туралы баяндалады.

Телехикая 12 бөлімнен тұрады. Жобаны әзірлеу барысында Жетінші арна кең аудитория үшін барынша қолжетімді контент жасауды мақсат еткен.

Классикалық теленұсқа – арнаның эфирінде көрсетіледі. Одан бөлек әлеуметтік желілерге арналған 2 минуттық қысқа вертикалды форматтағы бейімделген нұсқасы бар. Ал инклюзивті аудитория үшін тифлокомментарийлермен сүйемелденген аудионұсқасы дайындалған.

«Бүгінде инклюзивті аудиторияға арналған контент жоқтың қасы. Сол себепті көру қабілеті бұзылған адамдар көбіне шетелдік өнімдерге жүгінед...

Қазақстан қор биржасында (KASE) доллардың ұлттық валютаға шаққандағы бағамы бүгін бірден 5,11 теңгеге көтеріліп, 1 доллар бағасы 522,11 теңге болды.

Осылайша АҚШ валютасы екі аптаның ішінде шамамен 20 теңгеге нығайды. 3 сәуірде 1 доллар 502 теңге, ал 11 наурызда 488 теңге тұрды. Ұлттық валюта бір айда шамамен 34 теңгеге құлдырады.

Еуроның ұлттық валютаға шаққандағы бағамы да едәуір көтерілді – +7,48. Енді 1 еуро 594,50 теңге тұрады. Ресей және Қытай валюталары да нығайды.

kurs.kz мәліметінше, Алматыдағы валюта айырбастау пунктерінде 1 доллар шамамен 524,5 теңгеден, ал Астана қаласында 527 теңгеден сатылып жатыр.

Бүгін ғана Ұлттық банк өкілі сәуір айының тек...

Ресей мен Украина арасындағы соғыстан Солтүстік Корея 20 млрд доллардан астам табыс әкелді. Бұл туралы Оңтүстік Кореяның KIDA (Қорғаныс талдауы институты) атты сараптамалық орталығы хабарлаған.

KIDA-ның есептеуіне сүйенсек, табыс негізінен Ресейге оқ-дәрілер жеткізу арқылы келіп отыр. Орталықтың есебін Open Source Centre (OSC) пен Reuters агенттігі жүргізген тәуелсіз зерттеу де растайды. Reuters-тің мәліметіне сәйкес, 2023 жылдың тамызы мен 2025 жылдың наурызы аралығында Солтүстік Корея Ресейге 15 800-ден астам контейнер оқ-дәрі жіберген. Зерттеушілер спутниктік суреттерді пайдалана отырып, ресейлік кемелер жасаған 64 рейс арқылы 4,2–5,8 млн бірлік оқ-дәрі жеткізілген болуы мүмкін екенін есептеп шығарған.

Солтүстік Корея әскер де жібере ме?

Ішкі істер министрінің орынбасары Санжар Әділов сенатордың жол ережесін жиі бұзатын жүргізушілер үшін айыппұлды 50% жеңілдікпен төлеу мүмкіндігін алып тастау туралы бастамасына пікір білдірді.

Оның сөзінше, министрлікке мұндай ұсыныс түспеген.

«Қазіргі таңда Әділет министрлігінің арнайы жұмыс тобы заңнамалық өзгерістер жасап жатыр. Соның аясында осы бастаманы міндетті түрде қарастыратын боламыз» – деді ол.

Санжар Әділов жеке өзі жеңілдікпен төлеу мүмкіндігін алып таусауды құп көрмейтінін атап өтті.

Бұған дейін қазіргі сенатор, бұрынғы ІІМ орынбасары Марат Қожаев жол ережесін жиі бұзатындарға айыппұл төлеуде 50% жеңілдікті алып тастауды ұсынған. Ол жол қозғалысы ережелерін жүйелі түрде бұзатын жүргізушілерге жазалау...

Google Gemini нейрондық желісі қолданушылар үшін әлеуметтік желілерге бірден жүктеп салуға болатын 8 секундтық бейнелерді жасап береді.

Нейрожелісінің бұл қызметін іске қосу үшін Google Gemini Advanced пакетін сатып алу керек. Осы арқылы функциялар көмегімен Veo 2 видео генераторын іске қосуға мүмкіндік беріледі.

Жасанды интеллект мәтіндік сипаттамалар негізінде видео әзірлеп бере алады. Видео форматы 720 пиксельден тұрады және ұзақтығы 8 секунд. Бұл видеоларды қолданушылар бірден әлеуметтік желідегі парақшаларына жүктей алады.

Google Veo 2 көмегімен жасалатын видеолоарға шектеу қояды. Пайдаланушыларға компания лимит аяқталар уақытта хабарлама жіберіп отырады. Сондай-ақ Veo 2 көмегімен MP4 форматындағы видеоларды да жасап бере алатыны жазылған.

Айта...

«Өнеркәсіпті дамыту қоры» акционеріне 2024 жылға дивиденд төледі. Төленген дивиденд көлемі – 38,6 млрд теңге. Бұл 2023 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 64 пайызға артық. Компания хабарламасы Қазақстан қор биржасында орналастырылған

«Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ (KASE тикері – IDFR) 2025 жылдың 15 сәуірінде жай акциялар бойынша дивидендтер төледі; бір жай акцияға дивиденд мөлшері – 30 539,24 теңге, төлем сомасы – 38 652 908 275 теңге», – делінген хабарламада.

«Өнеркәсіпті дамыту қорының» жалғыз акционері – «Қазақстан Даму Банкі». Ал ҚДБ «Бәйтерек» ұлттық» басқарушы холдингі арқылы үкіметке тиесілі. «Өнеркәсіпті дамыту қоры» 2020 жылы Индустриялық даму және «Нұрлы...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Яндекс Global» компаниясының бас директоры Даниил Шулейконы қабылдады. Кездесуде Yandex Qazaqstan компаниясының еліміздегі қызметінің негізгі бағыттары мен даму жоспары талқыланды.

Айта кетерлігі, компания 2024 жылы Қазақстан бюджетіне 29,5 млрд теңге көлемінде салық төлеген. Ал 2016 жылдан бері еліміздің экономикасына 225 млрд теңгеден астам инвестиция салған.

Кездесу барысында интернет-платформа арқылы халықты жұмыспен қамту, жасанды интеллект технологияларын дамыту, сондай-ақ мәдени мұраны озық технологиялармен ұштастыру мәселелері қозғалды.

Президент Yandex Qazaqstan-ның цифрлық трансформация, шағын және орта бизнесті қолдау, азаматтардың өмір сүру сапасын арттыру жолындағы үлесін жоғары бағалап, жасанды интеллект белсенді дамып жатқан кезеңде қазақ тілі мен мәдениетін цифрлық кеңістікте ілгерілетуд...

АҚШ президенті Дональд Трамп сирек кездесетін металдар үшін Украинаны бейбіт келіссөзге отыруға итермелеген. Енді мұндай элементтер қазір әлемдегі сауда соғысында ықпал ету құралына айналды.

Сирек металдар үшін талас

Жойғыш ұшақтар мен ядролық реакторлардан бастап көпшілік пайдаланатын смартфондарға дейін сирек кездесетін металдар қолданылады. Геосаяси ахуал шиеленісіп, сауда соғысы күшейген түста Қытай оларды бәсекелесіне қарсы қолданатын қаруға айналдырды деп жазды Bloomberg.

Трамп Қытай тауарларына баж салығын еселеп арттырса, Бейжің жеті сирек кездесетін металды шектеулер тізіміне қосты. Олар жер қыртысында көп болғанымен, белгілі бір кен орнында шоғырланбаған. Сонысымен де құнды.

Құрама Штаттарда металдардың мұндай түрлерін өндіретін кәсіпорын жоқтың қасы. Сирек...

Оқу-ағарту министрлігі маңызды ақпаратты жария етті. Бұл – баламен қарым-қатынас мәселесіне қатысты.

Министрліктің ақпаратына қарағанда, елімізде баламен қарым-қатынас мәселелері бойынша дауларды шешудің бірыңғай тәртібі енгізілді.

Барлық өңірге ортақ ереже

Бұл ереже 2025 жылғы 13 сәуірден қолданысқа енген. Бұған дейін бұл мәселелерді қорғаншылық органдары қарап келген. Әр аймақта әртүрлі тәсіл қолданылған еді. ҚР Оқу-ағарту министрлігі бекіткен ортақ тәртіп барлық өңірде бірдей жүзеге асырылмақ.

«Ата-анаға немесе жақын туыстарына – атасына, әжесіне, ағасына немесе әпкесіне баламен қарым-қатынас жасауға шектеу қойылған жағдайда, баланың тұрғылықты жері бойынша қорғаншылық және қамқоршылық органына өтініш бере алады», – делінген министрліктің ақпаратында.

Астанада Республикалық «Көкпар» федерациясының кезектен тыс конференциясы өтті. Жиын барысында ұйымның өткен жылғы жұмысы қорытындыланып, биылғы жылға арналған жоспарлар таныстырылды.

Сонымен қатар Ұлттық спорт қауымдастығының президенті Еркебұлан Ілиясов Көкпар федерациясының жаңа президентін сайлау жөнінде ұсыныс білдірді. Делегаттардың қолдауымен бұл лауазымға Айдарбек Қожаназаров тағайындалды.

«Бауыржан Әбдірашитұлы өз еркімен қызметінен кетті. Ұлттық спорттың дамуына қосқан үлесі үшін алғыс айтамын. Ал жаңа президент ретінде Мәжіліс депутаты, Көкпар Федерациясының құрметті президенті, ұлттық спорт жанашыры Айдарбек Қожаназаров сайланды. Айдарбек Қостанай облысында көкпарды дамытып, үлкен деңгейге көтере алды. Сондықтан федерация оның жетекшілігімен жаңа белестерді бағындырады деп сенеміз», – деді Еркебұлан Ілиясов.

Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбектен мәжілісте өткен баспасөз жиынында «Болашақ» бағдарламасы стипендиясының мөлшерін көтеруге қатысты министрліктің ұстанымы сұралды.

Саясат Нұрбек қазіргі уақытта «Болашақ» стипендианттарының шәкіртақысы 1900 доллар екенін, министрлік көптеген елдерде инфляция өсіп, пәтер жалдау ақысы қымбаттағанын біліп отырғанын атап өтті.

«Бүгінде біз нақты нормативтік бағаны шығару үшін тәуелсіз аудит жүргізіп жатырмыз. Соның аясында біздің стипендианттар оқитын Лондон, Нью-Йорк, Вашингтон сияқты қалалардағы инфляция деңгейі мен тұтынушы себетінің құны зерттеліп жатыр» – деді министр.

Саясат Нұрбектің айтуынша, шәкіртақы мөлшеріне байланысты өзгеріс сол аудит нәтижесіне байланысты болады.

Сонымен қатар министр бағдарлама талапкерлерінің жасына байланысты шектеу...

Қорғаныс саласын қаржыландыруға бюджеттен қосымша 120 млрд теңге бөлінеді. Бұл туралы депутаттардың сауалына берген жауабында премьер-министр Олжас Бектенов айтқан.

Бектенов отандық қорғаныс кәсіпорындарын қолдау және ынталандыру мақсатында Қорғаныс-өнеркәсіп кешенін дамыту қоры құрылғанын, оның қызметін реттейтін тиісті нормативтік-құқықтық база қабылданғанын мәлімдеген. Республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат осы қорға жұмсалады.

«Қазіргі уақытта қордың жарғылық капиталын ұлғайту бойынша жұмыстар жүргізілуде. Республикалық бюджеттен қаражат бөлу үшін 120 млрд теңге сомасына өтінім дайындалды. Сыртқы инвестицияларды тарту мақсатында бірқатар шетелдік инвесторлармен (Қытай, БАӘ, Түркия, Катар, Сингапур және т.б.) келіссөздер жүргізілуде», – деген премьер-министр.

Сонымен бірге Бектенов қор жұмысын...

Қазақстан 2026 жылдың маусымына дейін тәулігіне 1,3 млн баррель міндеттемесін өтеуі тиіс. Бұл жайлы OPEC сайтында жазылған. Бүгін ұйым хатшылығы Сауд Арабиясы, Ресей, Ирак, Біріккен Араб Әмірліктері, Кувейт, Қазақстан және Оманға қатысты өтемақыны өтеу жоспарын жаңартты.

Жарияланған ақпаратта көрсетілгендей, Қазақстан 2026 жылдың маусымына дейін тәулігіне 1,299 миллион баррель мұнай өндіруді өтеуі тиіс. Оның ішінде:

Қазақстаннан кейін өтеуі керек өтемақысы көп елдер – Ирак және Ресей. 2025 жылдың соңына дейін...

Тағы бір халықаралық ұйым Қазақстан экономикасының 2025-2027 жылдардағы экономикалық өсіміне қатысты болжамын жариялады. Еуразиялық тұрақтандыру және даму қорының мәліметінше, 2025 жылдан кейін елдің ЖІӨ өсімі біртіндеп баяулайды. 2027 жылы өсім 4,3%-ды құрайды деп күтілуде. Бұл — 2024 жылдың қорытындысымен салыстырғанда 0,5 пайыздық тармаққа төмен.

2025 жылы өсімнің негізгі себептері

2025 жылдың соңына қарай Қазақстанның ЖІӨ 5,2%-ға өседі деп болжануда. ЕТДҚ бұл жоғары көрсеткішке үш негізгі себептің арқасында қол жеткізуге болатынын атап өтті:

2026 жылы экономика өсімі 4,5%-ды құрайды деп күтілсе, 2027 жылы бұл көрсеткіш...

БЖЗҚ-ның зейнетақы активтерін инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыруға бағыттайды. Ол үшін ірі мемлекеттік холдинг облигацияларын сатып алмақшы. Ұлттық банк монетарлық операциясы департаментінің директоры Нұржан Тұрсынхан осылай деп мәлім етті.

«Басқарушы ретінде БЖЗҚ-дағы зейнетақы активінің 1,5 трлн теңгесін ел ішіндегі инфрақұрылымдық жобаларға салуға дайынбыз. Бұл жерде біз үшін эмитент – яғни біз басқарушы ретінде қаржыны аударып отырған ұйым маңызды. Қазір оны талқылап жатырмыз. Ол «Самұрық-Қазына» және оның еншілес ұйымдары немесе «Бәйтерек» ұлттық холдингі және несие рейтингі бар, бәріне таныс еншілес компаниялары болуы мүмкін. Яғни артында мемлекет тұрған сенімді эмитенттер», – деп түсіндірді Ұлттық банк өкілі.

Оның атап өтуінше...

Air Astana әуе компаниясы бизнес-класс жолаушыларына арналған жаңа борттық мәзірін ұсынды. Бұл мәзірді неономад асханасының AUYL мейрамханасының бас аспазы Руслан Закиров әзірледі. Жолаушылар енді қазақтың дәстүрлі тағамдарын заманауи интерпретацияда татып көре алады.

Air Astana VIP-жолаушыларына қандай тағамдар ұсынылады?

«Сізге жылқы етінен дайындалған тартар ма, әлде асқабақ пен сиыр етінен әзірленген «хошан» (манты) керек пе? Самсаны жылқы мен қозы етінен қалайсыз ба, әлде асқабақ пен жусаймен бе?»

Маусым айынан бастап осындай сұрақтар Air Astana компаниясының халықаралық рейстеріндегі бизнес-класс жолаушыларына үнемі қойылатын болады. Десертке жолаушылар бауырсақ пен балқаймақ, қытырлақ бауырсақ және үш түрлі кәмпит:  тәтті-ірімшік, қаттық-тары, күнжіт-тұз дәмдерін тата...