Жаңалықтар

Милтон дауылы Флориданың батыс жағалауындағы құрлыққа жетті. Желдің максималды жылдамдығы сағатына 165 шақырымды құрады деп хабарлайды АҚШ Ұлттық дауылды бақылау орталығы.

АҚШ Ұлттық урагандарды зерттеу орталығының мәліметі бойынша, Гринвич уақытымен түнгі екіде «Милтон» құрлыққа шыққаннан кейін әлсіреп, екінші деңгейге дейін төмендеді. Екінші категориялы ураганның тұрақты жел жылдамдығы 154-тен 177 км/сағ аралығында болады.

CNN-нің хабарлауынша, АҚШ-тың Федералды төтенше жағдайлар агенттігінің басшысы Диэнн Крисвелл Флорида тұрғындарын баспаналарынан шығып кетпеуге шақырды және «Милтон» әлі де өмірге қауіп төндіретінін ескертті.

Екі миллионға жуық тұрғын электр қуатынсыз қалды

«Милтон» Флоридаға үлкен соққы бермей тұрып-ақ, оның перифериясындағы дауылды желдер, торнадо және нөсер жаңбырлар штатты...

Үкімет Ақтау қаласының магистралдық жылу желілерін реконструкциялауға 5 млрд теңге бөлді. Бұл жайлы Үкімет үйінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Үкімет Ақтау қаласының магистралды жылу желілерін реконструкциялауға қаражат бөлді. Тиісті қаулыға Премьер-Министр Олжас Бектенов қол қойды»,- делінген баспасөз хабарламасында.

Қаражат Маңғыстау облысының бюджетіне мақсатты трансферттер түрінде аударылады. Үкімет бөлген қаржының 10%-ы автомобиль жолдарын жөндеуге жұмсалады. Қаланың 11,5 шақырым жолының ең тозығы жеткен учаскелерін жөндеуге бұл қаражатқа қосымша жергілікті бюджеттен де қаржы бөлінеді.

Үкімет үйінің хабарлауынша, Ақтау қаласының жылу желілерінің негізгі бөлігі 1962 жылдан бері қолданылып келеді. Тозығы жеткен магистралды желілердің 11,5 шақырымы бұған дейін мердігер ұйымның қаражаты...

Еуропалық Одақ Қытайдың электрмобильдерге қатысты тарифтерді төмендету туралы ұсынысын қабылдамады. АҚШ бюджетінің тапшылығы облигацияларға қауіп төндіріп отыр. Ал Германия экономикасы рецессиядан үрейлене бастады. Осы және өзге де тақырыптар туралы 9 қазандағы әлемдік БАҚ шолуынан оқыңыздар.

Pimco: АҚШ-тағы бюджет тапшылығы мен инфляциялық сауда саясаты облигацияларға қауіп төндіріп отыр

АҚШ-тағы бюджет тапшылығының өсуі және президенттік сайлаудан кейінгі инфляциялық сауда саясаты мемлекеттік облигацияларға кері әсер етуі мүмкін, деп жазды Pimco сарапшыларына сілтеме жасаған Reuters.

Сарапшылар АҚШ экономикасының біртіндеп баяулайтынын болжап отыр. Бұл бір жағынан облигацияларға оң әсер етсе, екінші жағынан ұзақ мерзімді облигациялардың болашағы әлі де белгісіз. АҚШ-тың салық және сауда...

Таяу Шығыс елдерінің экономикасы бірнеше маңызды факторлармен ерекшеленеді. Бұл аймақ көптеген табиғи ресурстарға бай, әсіресе, мұнай мен газ қорларымен әлемдік нарықта маңызды орын алады. Таяу Шығыс елдері табиғи ресурстардың арқасында жаһандық экономикалық және саяси сахнада үлкен рөл атқарып келеді. Олардың мұнай мен газ экспорты әлемдік экономикаға ықпал етіп қана қоймай, аймақтық және жаһандық деңгейдегі инвестициялық және инфрақұрылымдық жобалар арқылы да маңызды ойыншыға айналуда. Сонымен қатар экономиканы әртараптандыру талпыныстары Таяу Шығыс елдерінің болашағын қалыптастыруда маңызды орын алуда.

Мұнай мен газ өндіру

ОПЕК (Мұнай экспорттаушы елдер ұйымы) бұл аймақта маңызды рөл атқарады. Таяу Шығыс елдері мұнай өндірісін реттеу...

9 қазан, сәрсенбі күні кеште Ақмола облысында жүк пойызы темір жолдан шығып кетіп, бірнеше вагон аударылған. 10 қазан күні таңға жуық жүк вагондары аударылған Сұрған станциясындағы қозғалыс қалпына келтірілді. Бұл туралы «Қазақстан темір жолы» компаниясының баспасөз қызметі хабарлады.

Компанияның мәліметінше, апат салдары жойылған.

«Биылғы жылдың 10 қазанында сағат 3-тен 50 минут өткенде Сұрған станциясы бойынша пойыздарды өткізу үшін қозғалыс ашылды. Апат салдары жедел түрде жойылды. Есіл және Тобыл станцияларының қалпына келтіру пойызы, бес бірлік техника және 96 адам тартылды», – делінген хабарламада.

Ұлттық темір жол компаниясы оқиғаның себеп-салдарын анықтау үшін арнайы комиссия...

Көктемгі су тасқынынан зардап шеккен 615 кәсіпкерге 10,1 млрд теңге өтемақы төленді. 1 қазанға дейін шағын және орта бизнестен 15 млрд теңге сомасына 764 өтінім келіп түсіп, соның ішінде 630 өтінім бойынша оң шешім қабылданған. Бұл туралы Ұлттық экономика министрлігінің баспасөз қызметі хабарлайды.

Жергілікті әкімдіктер су тасқынанан зардап шекккен кәсіпкерлердің мүлік шығынын өтеу туралы өтініштерін қарауды жалғастырып жатыр. Жалпы кәсіпкерлердің шығынын өтеуге Үкімет резервінен 12,1 млрд теңге бөлінген болатын.

«2024 жылдың 1 қазанындағы жағдай бойынша ШОК субъектілерінен 15 млрд теңге сомасына 764 өтінім келіп түскен. Шамамен 12 млрд теңге сомаға 630 өтінім бойынша о...

2024 жылдың III тоқсанында елордада абаттандырылған жалдамалы үй бағасы II тоқсанмен салыстырғанда 7,5%-ға өсті. DATA HUB-тың жазуынша, бұл кем дегенде 2011 жылдан бері дәл осы кезеңде ең елеулі өсім болды.

«2023 жылдың шілде-қыркүйегімен салыстырғанда жалдау құны бірден 18,8%-ға қымбаттады. Бұл 2023 жылдың I тоқсанынан бері ең елеулі жылдық қарқын. Атап айтқанда, қыркүйек, айтпақшы, +17,6% ж/ж көрсетті, бұл шілде (18,4%) мен тамызға (20,6%) қарағанда сәл аздау», – деп жазды телеграм-арна.

Қыркүйекте 1 шаршы метр құнының өзі орта есеппен 4,7 мың теңгеге бағаланды. Бұл – Қазақстан бойынша орташа көрсеткіштен 4,7%-ға жоғары. Ұзақ уақыт бойы, 2022 жылдың тамызынан бастап 2024 жылдың сәуіріне дейін...

Соңғы 100 жылдағы ең күшті «Милтон» дауылы Флорида, Джорджия және Оңтүстік Каролина штаттарына таяп қалды. Флорида билігі қазірдің өзінде 5,5 миллион адамды эвакуацияға шақырды. Тампадағы KursivMedia оқырманы жойқын апатқа дайындалып жатқан қаланың қазіргі жағдайын фотосуреттер мен бейнежазбалар арқылы көрсетті.

Тампа – Флорида штатындағы үшінші үлкен қала. Ол түбектің батысында, Тампа шығанағының жағалауында орналасқан. Қазір қала табиғаттың дүлей күшін қарсы алуға дайындалып жатыр, сондықтан жергілікті билік тұрғындарды шұғыл эвакуацияға шақырды.

Тампа мэрі Джейн Кастор: «Егер сіз эвакуациялау аймақтарында қалуды таңдасаңыз, сіз өлесіз деп еш бүкпесіз айта аламын», – деді.

Бұған дейін Флорида штатында «Хелен» дауылы соғып, 230-ға жуық адам мерт болды.

Бір жыл ішінде Қазақстанда құқық қорғау органдарының 50-ге жуық қызметкері азаптау фактісі бойынша сотталды. ҚазТАГ-тың жазуынша, қазақстандық омбудсмен Варшавадағы конференцияда мәлімдеме жасады.

«2023 жылы 47 құқық қорғау қызметкері адам азаптағаны үшін сотталды, бұл жалпы өткен үш жылдағыдан көп. Бұл осы құбылысты жоюға бағытталған мемлекеттік саясаттың сәтті жүзеге асып жатқанын көрсетеді», – деді Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) Демократиялық институттар және адам құқықтары жөніндегі бюросының (ДИАҚБ) Адам құқықтары жөніндегі уәкіл Артур Ластаев. Омбудсмен 9 қазан күні өткізген Варшавадағы конференция аясында қосымша іс-шараның қорытындысы бойынша мәлімдеме жасады.

Атап өткендей, соңғы бес жылда 162 лауазымды тұлға қылмыстық жауапкершілікке тартылып, сотталған.

«Сонымен...

«Қазақстан темір жолы» компаниясы еншілес ұйымы – «ҚТЖ – Жүк тасымалы» ЖШС-ға қатысты ішкі қызметтік тексеру жүргізді. Соның нәтижесі бойынша 56 млн теңгеден астам ақшаның қолды болғанын анықтады.

ҚТЖ материалдық залалды өтеу және кінәлі адамдарды анықтау мақсатында қылмыстық іс қозғау үшін құқық қорғау органдарына осы факт жөнінде хабарлады. Қазіргі уақытта тергеу шаралары жүргізілуде.

«ҚТЖ сотқа дейінгі тергеп-тексерудің бастамашысы ретінде тергеп-тексеруге толық жәрдем көрсетеді. Компанияда мұндай фактілерге жол бермеу бойынша жүйелі жұмыс жүргізілуде және кез келген бұзушылықтарға нөлдік төзімділік саясаты қолданылады», – деп хабарлады «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ баспасөз қызметі.

«Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы еншілес ұйымы –  «ҚТЖ...

Бразилия Федералды Жоғарғы соты 8 қазан, сейсенбі күні ел аумағында X әлеуметтік желісінің жұмысын жандандыруға рұқсат берді. Судья Александр де Мораестің шешімі бойынша миллиардер Илон Маскқа тиесілі платформа барлық талапты орындаған.

«X Бразилияға қайтып оралғанын мақтан тұтады. Он миллиондаған бразилиялыққа біздің таптырмас платформамызға қол жеткізуді қамтамасыз ету осы үдерісте маңызды болды. Біз қай жерде жұмыс жасасақ та, заң аясында сөз бостандығын қорғауды жалғастырамыз», – делінген X компаниясының басшылығы таратқан хабарламада.

Бразилия соты мен Илон Маск желісі арасында даудың созылғанына бір айдан асты. Қыркүйек айында тұтынушылар бір күн ғана Х-ке кіріп көрді.

Илон Маск Бразилия...

Алматы қаласында «Baby Carrots» сұрыбына жататын ұсақ сәбізді нарыққа шығаратын Қазақстандағы бірінші цех іске қосылады. Инвестор – «Алматы ӘКК» АҚ-ның еншілес кәсіпорны –  «Almaty Finance» ЖШС.

Жаңа жобаны атқаратын «Эко Сани Грин» ЖШС-ға 124 млн теңге қаражат бөлінген. Соның ішінде 99 млн теңге жабдық сатып алуға және ғимаратты жөндеуге, 25 млн теңге айналым қаражатын толықтыруға бағытталған.  

«Almaty Business – 2025» кәсіпкерлікті дамыту бойынша өңірлік бағдарлама аясында несие беріледі. Несие лимиті бойынша жылдық сыйақы мөлшерлемесі – 6%. Жабдық сатып алу және ғимараттарды жөндеу үшін 7 жыл, айналым қаражатын толықтыру үшін 3 жыл беріледі.

Шағын сәбіз өндіру үшін шикізатты Алматы мен...

Мәжіліс депутат Нартай Аралбайұлы Үкімет басшы Олжас Бектеновтің атына сауал жолдады. Сауалында Талғарда кісі қолынан қайтыс болған Шерзат Болаттың ісіне қатысты пікір білдірген.

«Себебі Шерзаттың әкесі тергеудің тұралап тұрғанын, аудандағы құзырлы орын өкілдерінің істі созбаққа салып жатқанын, қылмыскерді қойып баласынан айрылған отбасын түнде тергеуге шақырып алып өктем сөйлегенін айтып бейнеүндеу жасады. Ел өре түрегелді, артынша «істі ІІМ-і өз бақылауына алды» деген ақпарат тарады. Қоғамды қорқытатыны осы, қылмыскерді жазалау үшін, әділдікке жету үшін бейнеүндеу жасап әр істі бір министрдің бақылауға алғанын күтіп отыру керек пе? Неге жергілікті жердегі құқық қорғау орындары дереу істің ақ-қарасын анықтап әділ тергеу...

Қорғаныс министрлігі әскердегі қауіпсіздікті жасанды интеллект арқылы бақылап отырмақ. Нақтырақ айтқанда, ақпараттық жүйе жаңартылып, ақылды бейнекамералар орнатылады. ҚР Қорғаныс министрінің орынбасары Дархан Ахмадиев бұл әскердегі түрлі келеңсіз оқиғаларды азайтуға айтарлықтай септігін тигізетінін айтады.

Ахмадиевтің сөзінше, бүгінде әскери бөлімдердің бәрінде онсыз да камера бар. Алайда олардың ақпараттық жүйесі әлсіз. Сол себепті жасанды интеллект арқылы бейне-аналитика жүйесін енгізу жоспарланып отыр. Ол әскердегі жанжал, бірнеше адамның  топтасып жиналуы, жауапты адамдардың өз орнын тастап кетуі, қару-жарақты сақтау камерасына рұқсатсыз кіру сияқты фактілерге бірден сигнал береді.

«Біз қазір ақпараттық жүйені енгізу жұмысын жүргізудеміз. Ақылды бейнекамара орнатуды қарастырып жатырмыз, бұл камераларда жасанды интеллект элементтер...

Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек әрбір алаяқтық әрекеттің артында банктердің мүддесі тұрғанын, ал әрбір жеке деректердің таралып кетуінің артында Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі мен «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ лауазымды тұлғалары тұрғанын мәлімдеді. Бұл туралы депутат мәжіліс кулуарында айтты.

Депутаттың айтуынша, 2025-2027 жылдардың бюджетінде ақпараттық қауіпсіздікке қомақты қаражат бөлінген. Одан бөлек 2020 жылдан бастап елде цифрландыру жүргізіледі. Бірақ қаражат жыл сайын бөлініп жатқанына қарамастан, Қазақстан азаматтарының цифрлық қауіпсіздігі лайықты деңгейде қамтамасыз етілмеген.

«Қомақты қаражат бөлініп жатыр, бірақ одан ешқандай нәтиже көріп отырған жоқпыз. Азаматтардың ақпараттық қауіпсіздігі сақталмайды. Олардың фото-видеосын алаяқтар өз мүдделеріне пайдаланып...

Полиция Талғарда 16 жасар Шерзат Болатты өлтірді деп күдікке ілінген азаматтардың қылмыстық топ мүшелері болғаны туралы ақпаратты жоққа шығарды. Бұл туралы KursivMedia тілшісіне Алматы облысы полиция департаменті басшысының міндетін атқарушы Серік Шалқаров айтып берді.

«Қылмыстық топ ұғымына түсінік беретін қылмыстық бап бар. Яғни бір, екі немесе одан да көп қылмысты бірігіп жасаған адамдар тобы. Ал бұл жерде бір реттік оқиға, адамдар бір рет жиналған. Әлеуметтік желілерден «Хуторский» дегендерді біз де көрдік. Мұндай бандиттер мен қылмыстық топтар жоқ», – деді Шалқаров.

Ол қамауға алынғандардың жеке басына қатысты мәліметтерді сотқа дейінгі тергеу кезеңінде таратуға тыйым салынғандығын айтып...

Елдің ішкі нарықты сұйытылған газбен қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің м. а. 2024 жылғы 2 мамырдағы №185 бұйрығымен Қазақстан Республикасының аумағынан сұйытылған мұнай газын автомобиль және теміржол арқылы шығаруға 6 ай мерзімге тыйым салынған еді.

Бүгінгі күні Энергетика министрлігі аталған шараны тағы да 6 айға ұзартуды жоспарлап отыр. Бұйрық жобасы «Ашық НҚА» порталында жарияланған.

Министрліктің хабарлауынша, төмендегідей жағдайларда ғана тыйым салынбайды:

1) өнімді бөлу туралы келісім (келісімшарт) не Қазақстан Республикасының Президенті бекіткен жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт шеңберінде өндіруді жүзеге асырған, «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 722-бабының 1-тармағына...

Мәжіліс депутаты Асхат Рахымжанов банктердің алаяқтарға заңсыз несие рәсімдеуге қатысы бар-жоғын анықтауды ұсынды. Сонымен бірге мұндай жолмен азаматтардың мойнына жүктелген қарызды банктердің өз есебінен төлеуді міндеттеуді сұрады. Бұл жайлы депутат өзінің депутаттық сауалында айтты.

Рахымжановтың айтуынша, партияға алаяқтардың алдауына түсіп, қарызға батқан адамдардан шағым көп келеді екен. Тіпті egov.kz арқылы онлайн несие алуға тыйым салу тетігі де жұмыс істемейтінін айтады. Өйткені алаяқтар азаматтардың деректерін қолды қылып, ол тыйымды оңай алып тастай алады. Осындай алаяқтық жолмен мойнына қарыз ілінген адамдар түбінде сол несиені өздері төлейді. Себебі мұндай соттар үнемі банктердің пайдасына шешіледі.

«99% жағдайда...

Алматы облысы Талғар ауданында кісі қолынан қайтыс болған Шерзат Болаттың туыстары оқиға болған күні осы аймаққа жауап берген жедел жәрдем және полиция кезекшілерін жұмыстан шығаруды сұрады. Бұл туралы Қонаев қаласындағы тергеу амалдарына барған кезде марқұмның әпкесі Бақыт Римова KursivMedia тілшілеріне айтып берді.

Марқұмның туыстары президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа, Ішкі істер министрі Ержан Сәденовке, Бас прокурор Берік Асыловқа және Алматы облыстық полиция департаментінің басшысы Бауыржан Әленовке істі бақылауға алуды сұрады. Соттың ашық өтуін және кінәлі адамдардың жазасын алуын талап өтті.

Бұдан бөлек, Бақыт Римованың айтуынша, куәгерлер полиция мен жедел жәрдемге бірнеше рет хабарласқанның өзінде ешкім келмеген. Шерзаттың әкесі оны ауруханаға өзі алып...

Мәжіліс депутаты Ринат Заитов ЛГБТ ұйымын экстремистерге теңеп, Қазақстанда тыйым салуды ұсынды. Бұл туралы ол премьер-министр Олжас Бектеновке жолдаған эмоционалды сауалында мәлімдеді.

«Бүгінгі жолданатын сауал – шегіне жеткен шыдамның, тапталудан төзімі таусылған намыстың, ащы дауысы деп түсініңіздер. Қазақстан мемлекеті тәуелсіздік алғалы есігінен доc та, дұшпан да еркін кіре бастады. Сол жаулардың бірі – «Феминита» және ЛГБТ қауымдастығы, әлемдік деңгейдегі қатігез ұйым, ол қазақ жастарын азғындыққа итермелеп, болашағымыздың тамырын қиратуға тырысады», – деді Заитов.

Депутат «Феминита» ұйымының өткізген құрылтайы үшін ұйымдастырушыларды жазаламаған қазақстандық полицияның әрекетсіздігін айыптады. Бұл құрылтайды бүгін Қазақстан Ата-аналар одағының мүшелері бұзды.

Елде доллар бағамы 2022 жылдың 24 наурызынан бергі ең жоғарғы мәнге жетті. Бұл соңғы 30 айдағы теңге құнсыздануының ең жоғары шегі болып отыр. Теңге бағамына әсер ететін факторлар көп және әртүрлі. Теңге бағамына әсер етуші факторлар ішкі және сыртқы экономикалық, саяси жағдайларға байланысты. Мұнай бағасы, инфляция, сауда балансы және Ұлттық банктің саясаты ең маңызды факторлар қатарында болса, геосаяси жағдайлар, рубльдің өзгеруі мен шетелдік инвестициялар да теңгенің тұрақтылығына айтарлықтай әсер етеді. Қазақстанның экономикасы мұнайға және сыртқы саудаға тәуелді болғандықтан, әлемдік нарықтардағы өзгерістер теңге бағамын қатты әсер етеді.

Доллардың құны 490-ға жетті

Ұлттық валютаның долларға шаққандағы бағамы 2022 жылдың 24 наурызынан...

АҚШ-тағы Қазақстан елшілігі қазақстандықтарды соңғы 100 жылдағы ең жойқын дауыл – «Милтон» дауылының жақындауына байланысты Флорида, Джорджия және Оңтүстік Каролина штаттарынан қауіпсіз жерге паналай тұруға шақырды.

«Флорида билігі бірнеше аймақтарда міндетті эвакуация жариялады. Барлық тұрғындарға шұғыл хабарламаларды тыңдап, дереу эвакуациялануға дайын болу ұсынылады», – делінген елшіліктің хабарламасында.

Елшілік қазақстандықтарды жергілікті биліктің нұсқауларын орындауға және төтенше жағдай туындаған жағдайда дереу дипломаттармен байланысуға шақырды.

АҚШ-тың Ұлттық дауыл орталығының мәліметінше, бейсенбіден жұмаға қараған түні Флорида штатындағы батыс аймақтарға «Милтон» дауылы соғуы мүмкін. Сондай-ақ, Джорджия мен Оңтүстік Каролинаның жағалау аймақтары да дауыл қаупі бар.

Қазақстанның АҚШ-тағы елшілігіне хабарласу...

Қазақстанда бизнеске несие беру көрсеткіші өте төмен. Halyk Finance сарапшыларының пайымдауынша, оған себеп – несиенің жоғары пайыздық мөлшерлесін ұстап тұруды ынталандыратын мемлекеттік саясат.

2008-2009 жылдардағы қаржы дағдарысына дейін Қазақстанда корпоративтік несие қарқынды өскен. Алайда дағдарыс салдарынан біраз кәсіп иелері несиесін қайтара алмай, берілген қарыз проблемалық берешекке айналды. Осы жұмыс істемейтін несиелер екі рет: дағдарыстан кейін және 2017-2019 жылдары Банк секторының қаржылық тұрақтылығын арттыру бағдарламасы аясында есептен шығарылды.

Ал 2021-2023 жылдары бизнеске берілген несие өсімі номиналды ЖІӨ өсімінен төмен қалыптасты.

Halyk Finance өз шолуында қазір бизнеске несие берудің өсіміне кедергі келтіріп отырған бірқатар факторды атап өтті. Олар:

Құрлықтық Қытайдың қор нарығындағы акциялар 10 күндік қарқынды өсімнен кейін күрт құлдырады. Бұл жағдай инвесторларды әрі-сәрі күйге түсірді. Себебі нарықтағы тұрақтылыққа қатысты күмән көбейе бастады.

Қытайдың акциялар нарығы 8 қазандағы сауда-саттықта әлсіздік танытты. Атап айтқанда, Hang Seng (HSI) индексі 9,56%-ға төмендеді. Гонконгта сатылатын қытайлық акцияларды қамтитын Hang Seng China Enterprises 10,9%-ға құлдырады.

Акциялар нарығының құлдырауына бірнеше фактор әсер етті. Ең алдымен, Қытай үкіметі жариялаған экономикалық қолдау шараларының жеткіліксіздігі. OCBC-тің инвестициялық стратегиялар бойынша директоры Васу Менонның пікірінше, үкімет экономикалық ынталандыруды күшейтуі қажет.

«Тұрақты өсу үшін салық-бюджет саясатын қатаңдату және экономиканы, жылжымайтын мүлік нарығын қолдауға арналған ауқымды...