Жаңалықтар

Алматыда 28 қыркүйек күні өтетін марафонға байланысты жолдар жабылады. Бұл туралы Алматы әкімдігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«2025 жылдың 28 қыркүйек күні он төртінші Almaty Marathon өтеді. Almaty Marathon ұйымдастыру комитеті оңтүстік астананың тұрғындары мен қонақтарын 28 қыркүйек күні жарыс қала көшелеріндегі қозғалыс ішінара шектелетіндігі жөнінде хабарлайды», – делінген баспасөз хабарламасында.

Шараға 60-тан астам елден келген 16 000 адам қатысатыны айтылған. Жарыс 28 қыркүйек күні сағат таңғы 6-да бастап, шамамен 12:30-да аяқталады деп жоспарланып отыр. Спортшылар жүріп өткен жолдар кезең-кезеңімен ашыла бастайды.

Қандай көшелер жабылады?

Әкімдік 27 қыркүйек күні сағат 6-дан...

Отбасы банк пәтерді немесе үйді жөндеуге арналған несие ұсынып отыр. Бұл несие интерьерді жаңартып қана қоймай, болашақ баспанаға да ақша жинауға кедергі келтірмейді.

Банк үйге арналған жинақтан бас тартпай-ақ, қосымша жөндеу жасауға арнайы несие беру тетігін қарастырып отыр.

Кім ала алады?

Несиені банктің кез келген салымшысы рәсімдей алады, яғни депозитте қаражат жинап жүрген азаматтарға қолжетімді.

Басты шарт – депозитте несие сомасының кемінде жартысы болуы тиіс.
Максималды сома – 3 млн теңгеге дейін, жылдық мөлшерлеме – 3,5%-дан басталады, депозит мерзімі – кемінде 3 жыл.

Бір ұтымды пәтердің иесі болу міндетті емес. Тұрақты тіркеуіңіз немесе тұрғын үйде үлесіңіз болса...

УЕФА жастар арасында Чемпиондар лигасы аясындағы «Қайрат» U-19 – «Реал Мадрид» U-19 кездесуі көрерменсіз өтеді. Бұл туралы «Қайрат» футбол клубы мәлімдеді.

Матч 30 қыркүйек күні сағат 12:00-де Майлин көшесіндегі Сегізбаев атындағы Академия алаңында ұйымдастырылады. Алайда ойынға жанкүйерлер кіргізілмейді. Клубтың шешіміне сәйкес, матчты тек академияның бапкерлер құрамы, қызметкерлері, ойыншылардың ата-аналары және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері ғана тамашалай алады.

ФК «Қайраттың» хабарлауынша, бұл шешім стадионның сыйымдылығының шектеулі болуына байланысты қабылданған. Академия алаңы бар болғаны 250 орынға есептелген.

Айта кетейік, сол күні кешке, яғни 21:45-те Алматының Орталық стадионында «Қайрат» пен «Реал Мадридтің» негізгі құрамдары арасындағы Чемпиондар лигасы ойыны өтеді. Бұл ойынға барлы...

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) парацетамолдың аутизм қаупін тудыруы туралы мифті жоққа шығарды. Ұйым сарапшыларының айтуынша, бүгінгі таңда мұндай тәуелділікті растайтын сенімді ғылыми дәлелдер жоқ деп жазады Reuters.

«Қазіргі уақытта аутизм мен парацетамолды қолданудың арасында тұрақты байланыс анықталмаған», – делінген ұйымның ресми хабарламасында.

Осылайша ұйым ғылыми қауымдастықтың бұл тұжырымды растайтын да, жоққа шығаратын да зерттеу нәтижелеріне ие емес екенін атап өтті. Дегенмен сарапшылардың пікірінше, мұндай тақырыптардағы алып-қашпа әңгімелер денсаулық сақтау жүйесіне деген сенімді әлсіретіп, негізсіз үрей туғызуы, тіпті тиімді медициналық құралдардан бас тартуға әкелуі мүмкін.

Халықаралық мамандардың еске салуынша, парацетамол әлемде температураны түсіру...

Премьер-министрдің орынбасары Серік Жұманғарин жеңілдігі бар арнаулы салық тәртібімен қай кәсіпкер жұмыс істей алатынын түсіндірді. Вице-премьер 24 қыркүйекте Астанада жаңа Салық кодексіне қатысты семинарда сөйледі.

Жұманғарин өткен аптада интернетте таралған «Қолдануға тыйым салынған қызмет түрлері тізімінің» жобасын «фейк» деп атады. Шенеуніктің мәлімдеуінше, мұндай тізім жобасы әлі талқыланып жатыр.

«Шын мәнінде, біз мұндай тізімді жариялаған жоқпыз. Онымен әлі жұмыс істеп жатырмыз. Оған Ұлттық кәсіпкерлер палатасы да белсенді түрде қатысып жүр», – дейді Жұманғарин.

Оның айтуынша, талқыланып жатқан жобадағы басты қағида – оңайлатылған декларациямен жұмыс істеп жүргендер бұрынғыша салық жеңілдігімен жұмыс істей береді.

Мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілетін тұрғын үйлерді жекешелендіру қағидасы өзгереді. Бұл туралы премьер-министр Олжас Бектеновтің қаулысында жазылған.

Қаулыға сәйкес «Мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілетін тұрғын үйлерді жекешелендіру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 2 шілдедегі № 673 қаулысына өзгеріс енгізілмек.

Мемлекеттік тұрғын үй қорынан әдетте коммуналдық тұрғын үй қорына, мемлекеттік кәсіпорындардың тұрғын үй қорына не мемлекеттік мекемелердің тұрғын үй қорына тиесілі және республикалық немесе коммуналдық мүлік құрамына кіретін тұрғынжайлар беріледі.

«Тұрғынжайды жекешелендіру – Заңға сәйкес жүзеге асырылатын, азаматтардың мемлекеттік тұрғын үй қорынан өздері тұрып жатқан тұрғынжайларды меншігіне сатып алуы...

Қазақстанда MyArmy.kz атты портал іске қосылды. Енді әскерге бару үшін онлайн өтініш беруге болады.

Жаңа цифрлық сервисті қорғаныс министрлігі әзірлеген. Ол арқылы әскери бөлімшеге бармастан мерзімді немесе келісімшарттық әскери қызметке жазылуға болады.

Өтінім үш кезеңнен өтеді: «жасалды», «өңделуде», «қабылданды/қабылданбады». «Өңделуде» сатысында кандидат медициналық комиссиядан өту үшін қажетті талдаулар мен анықтамалардың тізімін алады. Бұл үдерісті жеделдетіп, бюрократияны азайтады.

Сондай-ақ порталда төмендегідей қызметтер бар:
— әскерге қатысты жиі қойылатын сұрақтарға жауаптар;
— өзекті жаңалықтар мен материалдар;
— кері байланыс нысандары.

Жоба SARBAZ+ пилоты аясында жүзеге асырылып жатыр. Сынақтан өткеннен кейін, жүйені бүкіл ел бойынша енгізу жоспарланып отыр.

Еске салайық, 2 қыркүйекте әскерге...

Қазақстан алғаш рет China Mobile International (CMI) компаниясының ғаламдық картасына енгізілді. Ал Akashi Data Center Орталық Азиядағы цифрлық инфрақұрылымды дамытуға арналған стратегиялық алаңға айналды. Бұл туралы Астанада өткен CMI конференциясында белгілі болды.

CMI өкілдері компания Akashi-дің Tier IV деңгейіндегі (100 МВт) қуаттылығын операторлар мен мемлекеттік құрылымдардың AI-жүктемелерін қамтамасыз ету үшін тірек алаң ретінде пайдалануды жоспарлап отырғанын айтты.

Akashi Data Center бас директоры Владислав Минкевич MI-мен әріптестік Қазақстан үшін маңызын түсіндірді:

«Бүгін біз маңызды қадам жасадық — Akashi алғаш рет жаһандық бұлт картасында халықаралық мойындауға ие болды. Қазақстан үшін бұл елдің Орталық Азиядағы цифрлық хаб ретінде орныға...

Павлодардағы жылу электр орталығында ар адам қаза тапты. Павлодар облысы жедел медициналық жәрдем станциясы шақыртудың 23 қыркүйек сағат 15:00 шамасында түскенін хабарлады, деп жазды «Қазақпарат».

Жедел жәрдем бригадасы оқиға орнына 9 минутта жеткен. Зардап шеккен ер адам оқиға орнына дәрігерлер келгенше қайтыс болған.

Жұмысшының қазасын еңбек инспекторлары да растаған. Павлодар облысы бойынша мемлекеттік еңбек инспекциясы мамандарының хабарлауынша, «Павлодарэнерго» АҚ-ның ЖЭО-2 алаңында қайғылы жағдай болған. Салдарынан 1992 жылы туған 4-разрядты дәнекерлеуші көз жұмды.

Қазақстанда банктердің ағымдағы шоттағы ақшаға сыйақы төлеуіне рұқсат беру мәселесі қаралуы мүмкін. Мұндай ұсынысты Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Bloomberg-ке берген сұхбатында айтқан. Тыйым 2019 жылдан бері қолданылып келеді.

Bloomberg дерегінше, қазір елдегі компаниялардың ағымдағы шоттарында 6,11 трлн теңге, ал халықтың шотында 3,49 трлн теңге жинақталған.

Экономист Ғалым Құсайынов бұл бастаманы бұрыннан қолдап келеді. Оның пікірінше, банктер ағымдағы шоттардағы қаражат арқылы қосымша өтімділікке ие болады. Сондай-ақ валюталық депозиттер бойынша мөлшерлемелерге қойылған шектеулер банктерге едәуір табыс әкелгенін айтады.

Құсайыновтың есебі бойынша, 2025 жылдың алғашқы сегіз айында банктер осы артықшылықтың арқасында 630 млрд теңге тапқан, бұл олардың таза пайдасының 38%-ын...

Алатау қаласы Smart қалаға айналады. Бұл туралы Алматы облысы әкімдігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Президент тапсырмасына сәйкес, Алматы түбіндегі Алатау инновациялық Smart қалаға айналуы керек. Жолдауда айтылған тапсырма бойынша Алматы облысының әкімдігі қаланы жасанды интеллект технологияларымен жабдықтау жұмыстарын бастаған.

Атап айтқанда, Алатау қаласында «Smart City» тұжырымдамасы негізінде жасанды интеллект технологияларымен жабдықталған 300 бейнебақылау камерасы мен 6 ақпараттық-бағдарламалық кешен орнатылған.

«Мұндай қадамдар қала тұрғындарының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және қалалық инфрақұрылымды тиімді басқаруға мүмкіндік береді. Жалпы IT және жасанды интеллект саласы – өңірдің болашақ дамуының негізгі драйвері. Сондықтан облыс басшылығы бұл бағыттағы жобаларды толық қолдап, жүзеге асыру...

Сингапурды әлемдегі ең бай мемлекеттің қатарына кіргізген құралдың бірі – елдің жинақ жүйесі. Central Provident Fund (CPF) немесе Орталық жинақ қоры деп аталатын модельді экономистер ең бірегей әрі тиімді жүйе деп санайды. Азаматтардың 90%-на баспана алуға көмектескен жинақ жобасы және оның Қазақстаннан айырмашылығы жайлы Kursiv.media материалында.

Орталық жинақ қоры (CPF) 1955 жылдан бастап жұмыс істейді. Бүгінде сингапурлықтардың зейнетақысы, денсаулығы мен тұрғын үй қажеттіліктерін қамтамасыз ететін басты құрал. CPF-ке сарапшылар елдің экономикалық жетістігінің кілті деген баға береді.

CPF-тің жұмыс істеу әдісі:

Әлемге танымал қазақстандық әнші Димаш Құдайберген кезінде атышулы «Борат» фильмінің актері Саша Барон Коэнге хат жазғанын айтты. Бұл туралы әнші «Бизнес под капотом» жобасына берген сұхбатында бөлісті.

Әншінің айтуынша, сол уақытта Бораттың бейнесі Қазақстанды күлкіге қалдырып, халықтың намысына тиген.

Иә, ол кезде кездесіп, еркекше сөйлескім келді. Себебі ол біздің ұлтты қорлады. Тіпті шетелдегі барлық таныстарымды, өзімнің менеджерімді де қостым. Бірақ Саша Бароннан еш жауап болмады, — деді Димаш.

Сонымен қатар Димаш бүгінгі таңда бұл тақырыпты қайта көтерудің қажеті жоқ екенін атап өтті.

Қазір айтарым: ол адам біздің назарымызға да лайы...

Қазақстандағы микроқаржы ұйымдарының (МҚҰ) таза пайдасы 2025 жылдың алғашқы алты айында 1,6%-ға төмендеп, 49,5 млрд теңгені құрады. Бұл көрсеткіш өткен жылдың сәйкес кезеңінде 50,3 млрд теңге болған. Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің есебінде жазылған.

Статистикаға сәйкес, сектор активтері қаңтардан бері 13%-ға өсіп, 1,93 трлн теңгеге жетті. Несие портфель де осындай деңгейде ұлғайып, 1,52 трлн теңгені құрады.

Сонымен бірге, несие сапасына қатысты тәуекелдер байқалады. Төленбегеніне 3 айдан асқан қарыз көлемі алты айда 18,3%-ға өсіп, 101 млрд теңгеден 109 млрд теңгеге жеткен.

Жалпы уақытынан кешіктірілген қарыз көлемі 295,6 млдр теңгеден 348,3 млрд теңгеге жеткен.

Салада құрылымды...

Алматы тұрғындарын ауызсумен толық қамту үшін 3 жаңа су қабылдау нысаны салынады. Бұл туралы өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен жиында әкім орынбасары Алмасхан Сматлаев айтты.

Сматлаевтың айтуынша, қазіргі уақытта «Ақсай», «Ерменсай» суқабылдау нысандары салынып, ал «Барлық» су қабылдау нысаны жобаланып жатыр. Үш нысан қаланың 245 мыңнан астам тұрғынын ауызсумен қамтамасыз етеді.

Бұдан бөлек, ұзындығы 34,9 шақырымға жететін Батыс коллекторының құрылысы жүріп жатыр. Нәтижесінде Алатау және Наурызбай аудандарының 150 мың тұрғыны орталықтандырылған кәріз жүйесіне қосылады.

Жылу желілері де жаңғыртылуда

Қалада осы жылы 37 шақырым құбыр жаңартылып, 17 коммуналдық қазандық реконструкцияланған. Сонымен бірге электр және газ желілері де жаңғыртылып...

2025 жылғы ең қуатты тропикалық циклон – Рагаса супертайфуны сәрсенбі, 24 қыркүйек күні Гонконгқа дауыл мен нөсер жауын алып келді. Ал Тайваньда табиғат апатынан қаза тапқандар саны артты. Бұл туралы Kursiv.Media Reuters мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Агенттіктің мәліметінше, супертайфун салдарынан Тайваньда 14 адам қаза тапты. Тағы 124 адам із-түссіз жоғалды. Елдің құтқару қызметі сәрсенбі күні елдің шығысындағы Хуалянь өңірінде орналасқан су қоймасы арнасынан асып кеткенін хабарлады.

Гонконг билігі тұрғындарға үйден шықпауға кеңес берді. Азиядағы қаржы орталығының шығыс және оңтүстік жағалаулар бойындағы тұрғын үйлерді су басты. Қаланың халықаралық әуежайы орналасқан аудан да су астында қалды.

Супертайфун Қытайдың...

11–19 қазан аралығында Алматы Аренада әлемдік теннистің үздіктері бас қосатын Almaty Open ATP 250 халықаралық турнирі өтеді. Бұл – ТМД аумағындағы жалғыз ATP 250 деңгейіндегі жарыс.

14 қазанда сағат 18:20-да турнир аясындағы шоу бағдарламасында арнайы қонақ — Қазақстанның мақтанышы Димаш Құдайберген сахнаға шығады. Сонымен қатар турнир күндері күн сайын қонақтар үшін Ninety One, Alem, M’dee, Қайрат Нұртас, Мирас Жүгінісов және ILHAN өнер көрсетеді.

Әлемдік жұлдыздар Алматыда

Кәсіби теннисшілер қауымдастығы (ATP) жарысқа қатысатын спортшылардың тізімін жариялады. Көшті әлемнің 10-ракеткасы, өткен жылғы Almaty Open чемпионы Карен Хачанов бастайды. Сондай-ақ Қазақстан кортында Даниил Медведев (18), Александр Бублик (19), Флавио Коболли...

Атырау облысында алғаш рет сталкинг бабы негізінде қылмыстық іс қозғалды. Бұл туралы жергілікті «Ақ Жайық» хабарлады.

Құрманғазы ауданында күдікті ауыл тұрғынын аңдып, үйінің ауласына кіріп, терезеден қараған әрі бейәдеп әрекеттер жасаған. Оның ішінде аулада ішкиімсіз жүрген. Оқиға бейнебақылау камераларына түсіп, кейін мессенджерде тараған.

Бұл жағдай 19 қыркүйекте болған. Алғашында іс «ұсақ бұзақылық» ретінде бағаланып, құқық бұзушы 60 сағат қоғамдық жұмысқа тартылған. Алайда қосымша дәлелдер ұсынылғаннан кейін оның әрекеті қылмыстық кодекстің жаңа 115-1-бабы «Сталкинг» бойынша қайта сараланды.

Айта кетейік, сталкингке қатысты бап 16 қыркүйектен бастап күшіне енді. Ол бойынша 200 АЕК-ке дейін (780 мың теңгеден астам) айыппұл салу, түзеу...

Түркістан облысы Сайрам ауданы Қарабұлақ ауылдық округінде мал бордақылау орталықтары бар. Одан шыққан қан мен сойылған малдың ішек-шабағы, басы,терісі мен тұяғы сияқты қалдықтары 3 жылдан бері ауыл шетіндегі арнайы орынға тасталады. Ал одан шыққан иіс айналасындағы бірнеше ауылға тарайды. Қолқаны қабатын иістен ауыл тұрғындары мезі болған. Олар қоқыс алаңын жабуды талап етеді.

Ауыл маңындағы полигон

Түркістан облысы Сайрам ауданы Қарабұлақ ауылы мен Көлкент ауылының тұрғындары мүңкіген иістен мезі болған. Ділмұрат Райымқұловтың айтуынша, ауыл шетіндегі полигонға сойылған малдың қаны мен терісі, басы пен тұяғы тасталады. Одан шыққан иістен демалу мүмкін емес.

«2-3 жылдың ішінде ауылда...

Қазақстандағы активтері бойынша төртінші ірі банк – ForteBank Home Credit Bank-тің 26,8% акциясын сатып алды. Бұл ақпарат AIX алаңында жарияланған құжатта көрсетілген. Алғаш болып бұл дерекке Telegram-арна авторы Арман Батаев назар аударды.

Құжатта «ForteBank акционерлік қоғамы Home Credit Bank-тің орналастырылған және дауыс беретін акцияларының 26,8%-ын сатып алды» делінген.

23 қыркүйекте Home Credit Bank-тің ForteBank-ке сатылғаны белгілі болды. Алайда KASE жариялаған құжатта ForteBank үлесінің нақты көлемі көрсетілмеген еді.

Бұған дейін маусым айында ForteBank Home Credit Bank-тің 100% акциясын сатып алу туралы алдын ала келісімге қол жеткізгенін хабарлаған. Ал 13 қыркүйекте Қаржы нарығын реттеу және...

Алматының биік таулы аймақтарында түнде алғашқы қар түсті. Онлайн-камералар арқылы Богданович мұздығында, «Шымбұлақ» тау-шаңғы курортының орта станциясында түсірілген кадрларда 3200 метр биіктіктегі шыңдардың қарға оранғаны анық көрінеді.

Синоптиктер бұған дейін Алматы облысының таулы аймақтарында түнде жауын-шашын түсетінін ескерткен болатын. Кейбір жерлерде қар аралас жаңбыр жауады деп болжанған.

Ал еліміздің батысы мен солтүстік-батысында антициклон ықпалымен ауа райы жауын-шашынсыз болады.

Үкімет 15 жыл бұрын Қызылағаш ауылын шайып кеткен плотинаны толығымен жаңғыртты. Бұл туралы Су ресурстары және ирригация министрлгінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Биыл Су ресурстары және ирригация министрлігі Жетісу облысындағы Қызылағаш су қоймасының реконструкциясын аяқтады», – делінген баспасөз хабарламасында.

Су қоймасының су тасқыны кезінде пайдаланатын апатты суды жіберуге арналған каналы нығайтылып, су қабылдайтын жаңа торап салынған.

Бұдан бөлек апатты жағдайда автоматты түрде қоймадағы су көлемінен хабар беретін заманауи бақылау датчиктері орнатылған. Бұл датчиктер көмегімен автоматты түрде мониторинг жүргізіліп отырады және хабарландыру жүйесі де қосылған.

Жалпы су қоймасының сыйымдылығы 42,6 млн текше метрд...

Атырау, Павлодар, Шымкент мұнай өңдеу зауыттары жаңғыртылып, 2040 жылға дейін өңделген мұнай көлемі 18 млн тоннадан 39 млн тоннаға жетпек. Бұл туралы Энергетика министрі Ерлан Ақкенженовтің зауыт директорларымен кездесуі барысында айтылды.

Жиында 2040 жылға дейін мұнай өңдеу саласын дамыту тұжырымдамасы аясында өндіріс қуатын арттыруға бағытталған жобаларды жеделдету мәселесі қаралды. Министрдің айтуынша, Үкімет бекіткен құжатқа сәйкес, елімізде мұнай өңдеу көлемі жылына 18 млн тоннадан 39 млн тоннаға дейін ұлғаймақ.

Шымкент МӨЗ-інде қуаттылықты 6 млн тоннадан 12 млн тоннаға дейін жеткізу үшін шетелдік серіктестермен бірлескен жоба іске қосылады. Осы мақсатта Бейжіңде CNPC компаниясымен келіссөздер жүргізу жоспарланған.

Павлодар МӨЗ-інің қуатын...

Ұлттық банк (ҰБ) сынақ алаңы аясында теңгеге байланған стейблкоин шығару бойынша пилоттық жобаны іске қосты. Бұл туралы Kursiv.Media ҰБ мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Қадағалаушы мекеме мәліметінше, стбейлкоин Intebix компаниясы (АХҚО-да тіркелген цифрлық активтер биржасы) Solana (халықаралық блокчейн-платформасы), Mastercard (халықаралық төлем жүйесі) серіктестерімен және Еуразиялық банкпен бірлесіп іске қосты.

«Теңгемен отандық стейблкоинді іске қосу цифрлық инновациялық шешімдерді дәстүрлі қаржы инфрақұрылымымен біріктіріп, крипто-фиат каналын кеңейтудің жаңа мүмкіндіктерін ашады. Криптовалютаны теңгемен қамтамасыз етілген стейблкоинге айырбастауға және криптокарталарды пайдалана отырып сауда операцияларын жүргізуге мүмкіндік туады», – деп хабарлады ҰБ.

Бұл жоба инновациялық цифрлық құралдар мен Қазақстанның цифрлы...