Жаңалықтар

Ұлытау облысында 4,8 млрд теңгеге марганец кенін заңсыз өндірген қылмыстық схема әшкереленді. Пайдалы қазбаны заңсыз сатқан азамат сот үкімімен бас бостандығынан айырылды.

Облыс прокуратурасының мәліметінше, Қостанай облысының 50 жастағы тұрғыны 2020–2023 жылдар аралығында «Шығыс Қаражал» кен орнында жер қойнауын пайдалануға лицензиясы мен келісімшарты болмаса да, кен өндірген.

Ол өндірілген кенді сату үшін жалған мәмілелер жасап, табысты қолма-қол ақшаға айналдырған.

Үш жылда 16 мың тоннадан астам кен жөнелтіліп, мемлекетке 1,3 млрд теңгеден астам залал келтірілген. Сотталған азамат заңсыз қызмет және кенді ел ішінде әрі шетелге сату арқылы 3,5 млрд теңгеден астам пайда тапқан.

Ұлытау облысы сотының үкімімен...

Елдегі жұмыс істемейтін әкелердің декреттік демалысы зейнетақы тағайындау кезінде есепке алынады. Мәжіліс еңбек жағдайларын жетілдіру және жұмыскерлердің еңбек құқықтарын қорғау туралы заңды бірінші оқылымда мақұлдады.

Қабылданған заң аясында кәмелет жасына толмаған балаларға нақты күтім жасаған уақыт енді жұмыс істемейтін әкелердің жасына байланысты зейнетақы төлемдерін тағайындау кезінде еңбек өтіліне есептелетін болады. Тиісті нақтылаулар Конституциялық соттың нормативтік қаулысын іске асыру мақсатында Әлеуметтік кодекске енгізіледі.

«Жалғызбасты аналар» ұғымы болмайды

Сонымен қатар депутаттардың ұсынысы бойынша жұмыс берушінің бастамасымен жалғызбасты ата-аналарға (жынысына қарамастан) қатысты еңбек шартын бұзуға тыйым салынады. Осыған байланысты «жалғызбасты аналар» ұғымы «жалғызбасты ата-ана» деп өзгертіледі.

Бұдан бөлек, мәслихаттардың құзырет...

Қатерлі ісіктің кей түрінің алдын алуға болады. Бұл туралы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен Халықаралық қатерлі ісікті зерттеу агенттігінің талдауында жазылған. Мамандар он жағдайдың төртеуінің алдын алуға болатынын айтады.

Зерттеуде көрсетілген 30 себептің ішінде темекі мен ішімдік, артық салмақ, физикалық белсенділіктің аз болуы, ауаның ластануы, қатерлі ісік тудыратын тоғыз инфекция бар.

2022 жылы тіркелген қатерлі ісіктің 37%-ы (шамамен 7,1 миллион жағдай) жоғарыда көрсетілген себептен туған.

«185 елден алынған деректер темекінің қатерлі ісік тудыраудағы әсерін көрсетті. Әлемде жаңадан анықталып жатқан қатерлі ісіктің 15%-ы темекіден туған. Одан кейінгі орында инфекциялар (10%) мен ішімдік ішу...

Мәжіліс депутаты Мақсат Толықбай елде қазақ тілінде сөйлейтін орта үлесі әлдеқайда көбейді деп есептейді. Дегенмен ол Конституция жобасында тіл мәртебесі туралы бапты өзгертуді қолдамайды.

Тіл – қазақтың жаны

Парламенттің төменгі палатасының сәрсенбідегі жалпы отырысы қарсаңында журналистермен сөйлескен Мақсат Толықбай тілге қатысты пікір айтты.

«Қоғамда талқылануы керек. Өйткені тіл – қазақтың жаны. Мемлекеттік тіл – қазақ тілі деп айқын жазылған», – дейді Толықбай.

Оның пікірінше, тіл мәселесін көтеру орынды, өйткені қазақ тілінде сөйлейтін орта үлесі 80%-ға жақындап қалды.

«Қазақ фильмдері касса жинап жатыр. Youtube-те миллиондаған аудитория жинап жатқан да қазақ тіліндег...

Үкімет биыл Ұлттық қордан бюджет үшін қаржы алуын азайтты. Мәселен, 2025 жылдың қаңтарында ел қазынасын толтыру үшін бюджеттен 550 млрд теңге шығарылса, биыл бұл көрсеткіш екі есе зайып, 230 млрд теңгені құраған. Қаңтар айында қордан тек кепілдендірілген трансферт бөлінген.

2026 жылғы қаңтарда Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына 323,2 млрд теңге көлемінде қаржы түсті. Осы түсімдерді ескере отырып, 1 ақпанға Ұлттық қордағы жалпы қаражат көлемі 39,7 трлн теңгеден асты.

Ақпан айындағы түсімдердің негізгі бөлігі мұнай секторы есебінен қалыптасты.

Қорға мұнай компанияларынан қанша қаржы түсті

Атап айтқанда, мұнай секторы ұйымдарынан алынған тікелей салықтар көлем...

Әлемге әйгілі қазақстандық әнші, халық әртісі Димаш Құдайберген өзінің әлеуметтік желідегі парақшасында жанкүйерлеріне арнап ерекше челлендж басталғанын жариялады. Бұл жаңалық әншінің тыңдармандары Dears арасында қызу талқыланып, көпшілікті таңғалдырды.

Челлендж шарты бойынша қатысушылар өз достарын @voicebeyondhorizon парақшасына жазылуға шақыруы керек. Ең көп жаңа жазылушы шақырған адам Димашпен кездесіп, бір күнді бірге өткізу мүмкіндігіне ие болады.

Челлендж 3–20 ақпан аралығында өтеді және әлемнің кез келген еліндегі жанкүйерлер қатыса алады.

Еске сала кетейік...

Депутат Ермұрат Бапи жаңа Конституция жобасын талқылауды Мәжілістің күн тәртібіне енгізуді ұсынды.

Бапи қоғамда жоба қызу талқыланып жатқанын айтып, оны депутаттармен бірге талқылауға шақырды.

«Біздің қоғамда жаңа Конституция жобасы жөнінде үлкен талқылау жүріп жатыр ғой. Әлеуметтік желілерде Конституциялық комиссияның жұмыс барысына байланысты үлкен әңгімелер бар. Осы орайда Конституция жобасын талқылауды бүгінгі күн тәртібіне енгізуіңізді сұраймын», – деді Бапи.

Мәжіліс төрағасы Ерлан Қошанов бұл ұсынысты дауысқа салды. 92 депутаттың 90-ы қолдап дауыс берді. Екеуі қалыс қалды.

Іле-Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің аумағында қар барысын қорғау және оның қозғалысын бақылау мақсатында жыртқышқа спутниктік қарғыбау орнатылды.

Жуырда Алматы қаласының әкімшілік аумағына кіретін Үлкен Алматы шатқалында қар барысы автожол маңында маралды аулап, олжасын жеп жатқан сәтінде байқалған. Бұл аумақ демалушылар жиі баратын орын болғандықтан, жыртқышты адамдар тез аңғарып, ақпарат әлеуметтік желілерге жылдам тараған. Келесі күні бұл жерге келушілер саны күрт көбейген.

Ұлттық парк мамандарының ескертуіне қарамастан, кейбір адамдар жабайы аңға тым жақындап, дрон ұшырып, ерекше қорғалатын аумақтағы тәртіп ережелерін бұзған. Көпшілік қар барысының Қазақстанның Қызыл кітабына енген сирек жануар екенін және олжасын қорғау кезінде қауіпті болуы мүмкін...

2026 жылы Қазақстанда 850-ден астам запастағы офицер әскери қызметке шақырылады. Бұл туралы Kursiv.Media Қорғаныс министрлігінің мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

«Бұл шара Қарулы күштердің жауынгерлік дайындығын арттыруға және әскери дайындалған резервті қалыптастыруға бағытталған», – деп таратты министрлік.

Үкімет қаулысына сәйкес, 700 запастағы офицер Қарулы күштерге, ал 80 офицер Шекара қызметіне, 64 офицер Ұлттық ұланға және 15 офицер Төтенше жағдайлар министрлігіне жіберіледі.

Қазақстанда нақты қанша запастағы офицер бары белгісіз. Қорғаныс министрлігі былтыр 915, ал 2024 жылы 752 офицерді әскерге шақыртуды жоспарлаған.

3 ақпандағы планеталық көрініс жаңару энергиясы мен тәртіпке ұмтылыспен ерекшеленеді. Суқұйғыштағы белсенділік пен Бикештегі Айдың сабырлы әсері өмірдің кез келген саласында байыпты әрі дұрыс шешім қабылдауға көмектеседі. Kursiv LifeStyle Geocult.ru деректеріне сүйене отырып, жұлдызжорамал болжамын ұсынады.

Тоқты

Нептун шынайы жағдайды бұлдыратуы мүмкін, сондықтан бүгін кез келген ақпаратты екі рет тексеру маңызды. Жұмыста әріптестердің әдемі уәделеріне емес, нақты деректерге сүйеніңіз. Жеке өмірде болмашы даулардан қашқаныңыз жөн.

Торпақ

Уран өзгеріске итермелейді, бірақ ірі сатып алуға асықпаған дұрыс. Болжам қазіргі міндеттерге назар аударып, соңғы сәтте жоспарды өзгертпеуге кеңес береді. Жақындарыңызбен қарым-қатынаста сабыр таныту сенімді нығайтады.

Егіздер

Суқұйғыштағы Меркурий ойды айқындап...

Төтенше жағдайлар министрлігінің тікұшағы нәрестені шұғыл медициналық тасымалдауға жұмылды. Бұл туралы министрліктің баспасөз қызметі хабарлады.

Ақпаратқа сүйенсек, «Қазавиақұтқару» ұшқыштары санитарлық авиация дәрігерлерімен бірлесіп, мамандандырылған медициналық көмекті қажет ететін 2025 жылы туған қызды тасымалдау үшін шұғыл ұшуды ұйымдастырды. Қыз бала Степногорск қаласынан Көкшетаудағы медициналық мекемеге жеткізілді.

Ведомство ұшқыштар мен медицина қызметкерлерінің жедел өзара іс-қимылының арқасында тасымалдау қысқа мерзімде орындалғанын және нәресте баратын жеріне аман-есен жеткізілгенін атап өтті.

ТЖМ ведомствоның тікұшағы тұрақты дайындықта екенін және шұғыл медициналық көмек көрсету үшін, оның ішінде елді мекендердің едәуір қашықтығы жағдайында тартылатынын атап өтті.

Астанада президенттік арнаулы әдеби сыйлық пен «Айбоз – 2025» ұлттық әдеби сыйлығының лауреаттарын марапаттау рәсімі өтті.

Премьер-министрінің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева Мемлекет басшысының бастамасымен жүзеге асып жатқан реформалардың маңызына тоқталды. Оның айтуынша, конституциялық өзгерістер тек құқықтық емес, қоғамның рухани негізін нығайтатын маңызды қадам болып табылады.

«Бұл реформалар – елдің болашағын айқындайтын, қоғамдық сананы жаңғыртатын, азаматтар мен мемлекет арасындағы жауапкершілікті арттыратын түбегейлі бетбұрыс. Жаңа Конституцияда білім мен ғылымға, мәдениетке басымдық берілуі – мемлекетіміздің стратегиялық ұстанымын көрсетеді», – деді Аида Балаева.

Президенттік арнаулы әдеби сыйлықтың жеңімпаздары

Мемлекет басшысының Жарлығымен биыл...

Қазақстанның басым бөлігінде тұман болады. Бұған қоса, батыс пен шығыста қар жауып, аяз бен көктайғақ болады. «Қазгидромет» 4 қаңтарға ауа райы болжамын жариялады.

X (бұрынғы Twitter) компаниясының Париждегі кеңсесінде тінту жүргізілді, деп хабарлады қала прокуратурасы. Ақпаратқа сүйенсек, тінту 2025 жылдың қаңтарында басталған тергеумен байланысты болып отыр.

«Бүгін X компаниясының Франциядағы ғимаратында 2025 жылдың қаңтарында Париж прокуратурасының киберқылмысқа қарсы күрес бөлімі, Жандармерияның Ұлттық кибер бөлімшесімен және Еурополдың қатысуымен бастаған тергеу аясында тінту жүргізілуде», – делінген хабарламада.

Reuters басылымының хабарлауынша, әлеуметтік желі иесі Илон Маск сәуір айында іс бойынша куәлік беруге міндеттелген.

Қаңтарда прокурорлар алгоритмдерді теріс пайдалану және деректерді алаяқтық жолмен алуға қатысты тергеу бастады. Қадағалау органы Grok чатботына қатысты шағымдардан кейін тергеуді кеңейтті.

Компанияға қатысты іс порнографиялық сипаттағы...

Ақтөбе облысында 14 жастағы қызды зорлап, жүкті еткен зейнеткерге қатысты сот ісі аяқталды. Облыстың мамандандырылған ауданаралық қылмыстық соты зейнеткерді 21 жылға соттады, деп хабарлайды Диапозон.

«Қылмыс жасады деген күдікпен қыздың әжесінің жұбайы бірден ұсталды. 3 ақпанда ол 21 жылға бас бостандығынан айырылды. Сот оның зейнеткерлік жасын ескерді. Әйтпесе ол өмір бойы бас бостандығынан айырылуы мүмкін», – деп түсіндірді Ақтөбе облысының мамандандырылған ауданаралық қылмыстық сотының судьясы Алтынбек Сабыров.

Сотталушыға 3-бап бойынша айып тағылған. Зорлау, бірнеше рет жасалған зорлық-зомбылық әрекеті және кәмелеттік жасқа толмаған адаммен жыныстық қатынасқа түсу, яғни зорлау фактісі.

Сотталған адам жазасын орташа...

2 ақпан күні республикалық маңызы бар «Қарабұтақ-Қызылорда-Шымкент» тас жолында орын алған қайғылы оқиға салдарынан бір адам қаза тапты, деп хабарлады Қызылорда полициясы. Жол-көлік оқиғасына Шекара қызметінің өкілдері қатысты болғаны анықталған.

Сағат 13:20 шамасында «Қарабұтақ-Қызылорда-Шымкент» тас жолының бойында екі автокөліктің соқтығысуы тіркелді. Апат салдарынан Шекара қызметінің қызметкерлері зардап шеккен. Өкінішке орай, екінші AUDI көлігінде болған азаматтардың бірі оқиға орнында көз жұмған.

Қазіргі уақытта полиция департаменті «адам өліміне әкеп соққан» жол ережелерін бұзу дерегі бойынша тергеу амалдары бастады. Оқиғаның себептерін анықтау үшін барлық қажетті сараптамалар тағайындалған. Тергеу қорытындысы бойынша тиісті процессуалдық шешім қабылдануы тиіс.

Бұған қоса, тәртіп сақшылары жүргізушілерді жолда, әсіресе қалааралық трассаларда...

Қарағанды облысының дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы Серік Сәпиев пен оның орынбасары Дәурен Есімханов өз еркімен жұмыстан босату туралы өтініш бергеннен кейін, олардың арасындағы жанжалға қатысты қозғалған тәртіптік іс тоқтатылды.

Жанжалдан кейінгі шешім

Бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерде кеңінен талқыланған екі мемлекеттік қызметкер арасындағы жанжал Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің назарына ілінген болатын. Аталған факті бойынша қызметтік тергеп-тексеру жүргізіліп, нәтижесі 2026 жылғы 3 ақпанда Әдеп жөніндегі кеңесте қаралуға тиіс еді.

Алайда отырыс қарсаңында – 2 ақпан күні – Сәпиев пен Есімханов өз еркімен қызметтен кетуге өтініш білдірген. Осыдан кейін қызметтен босатылған.

Заңды негіздеме

Заңнамаға сәйкес, мемлекеттік қызметшілер тек сыбайлас жемқорлы...

Үкіметтің жаңа қаулысына сәйкес мемлекеттік қызметкерлерге сыйақы жиі төленетін болады. Құжат 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстанда мемлекеттік қызметкерлерге сыйақы төлеу және материалдық көмек беру ережелері жаңартылды. Өзгерістер ынталандыру негіздерінің тізімін кеңейтеді және төлемдерді бөлу кезінде басшыларға көбірек тәуелсіздік береді.

Жаңа ережелер бойынша сыйақы төлеу мүмкіндіктері бар:

Мемлекеттік кірістер комитеті салық төлеушілерге 1414 нөмірінен SMS-хабарлама арқылы салық органына келу туралы хабарлайды. Салық әкімшілік істерді жүргізудің электрондық форматына көшеді, деп хабарлады МКК.

Мемлекеттік кірістер комитеті 2025 жылдың қараша айынан бастап мемлекеттік кірістер органдары «Әкімшілік іс жүргізудің бірыңғай тізілімі» ақпараттық жүйесінде (БЖТ) электрондық іс жүргізуге толығымен көшкенін хабарлады.

Осыған байланысты салықтық әкімшілендіру жүйесінде жаңа функционал іске асырылды. Мемлекеттік кіріс органдарына келу қажеттігі туралы хабарламалар электрондық түрде келетін болады. Олар бірнеше жолмен келуі мүмкін:

Кірістер комитеті SMS арқылы хабарлама тек ақпараттық сипатта келетінін атап...

3 ақпанда Қазақстан қор биржасындағы сауда-саттықта теңге АҚШ долларына қатысты нығайды. Бір күн бұрын доллар бірден 4 теңгеге қымбаттап, 505 теңгеден асқан болатын.

Ал сейсенбі күні орташа өлшенген айырбас бағамы алдыңғы күнмен салыстырғанда 0,3%-ға, яғни 1,73 теңгеге төмендеп, 1 доллар үшін 503,44 теңгені құрады.

Қолданыстағы тәртіпке сәйкес, 4 ақпандағы ресми доллар бағамы 503,44 теңге болады. айырбастау пункттері долларды 503-504 теңгеден сатып жатыр.

2025 жылдың жазында доллар бағамы 550 теңгеден асып кеткен еді. 2026 жылға қарай теңге нығайып, көкқағаз арзандап кетті.

Halyk Research сарапшыларының болжамынша, биыл валюта нарығындағы ұсыныстың азаюы теңгеге қысым түсіру...

Бішкектің орталығында «Қырғызстан әуежайлары» ААҚ «Авиатор» атты жаңа 25 қабатты бизнес-орталық салуды жоспарлап отыр.

Kaktus.media ақпаратына қарағанда, ғимараттың төбесінде тікұшақ алаңы орналасады. Бұл туралы компанияның баспасөз қызметі хабарлады.

«Авиатор» бизнес-орталығы авиация стилінде салынып, ұшу, қозғалыс пен жоғары технология тақырыптарын бейнелейтін дизайнерлік шешімдер қолданылмақ. Кешен ішінде бизнес алаңдары, кеңселер, мейрамханалар, бутиктер, қонақүй және кәсіпкерлерге, стартаптарға әрі креативті индустрия өкілдеріне арналған түрлі кеңістіктер орналасады.

Жобаның басты ерекшеліктерінің бірі – 25 қабатты ғимараттың төбесіндегі тікұшақ алаңы. Жоспар бойынша, «Қырғызстан әуежайлары» ААҚ-ның еншілес компаниясы саналатын Asman Airlines Бішкек қаласы мен оған жақын аймақтарға іскерлік және туристік тікұшақ рейстерін ұйымдастырады. Осы мақсатта компания жақын...

АвтоВаз компаниясы бензин мен сығымдалған метан (CNG) отынымен жүретін жаңартылған Vesta CNG сатылымға шыққанын хабарлады.

Жаңа модельде 90 литрлік газ баллоны жүксалғышта орналасқан және оған 22 кубометрге дейін метан сыяды. Бензин багы толық 55 литр көлемінде сақталған. Дегенмен, жүксалғыш көлемі 250 литрге дейін қысқарған.

«Метанмен жүріс қашықтығы 320 км-ден, ал бензинмен бірге 1000 шақырымнан асады. Газ отынды екі-үш есе үнемдеуге, ал көлік салығын 50% азайтуға мүмкіндік береді», –  деп хабарлайды АвтоВаз.

Vesta CNG-да толығымен зауыт кепілдігі бар, алайда мұндай модификация АвтоВаз аумағынан тыс, «АТС-Авто» компаниясында жасалады.

Жаңартылған Vesta CNG мемлекеттік субсидияны есепке ала отырып...

Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин Конституция жобасындағы қазақ тілі мәртебесіне қатысты пікір білдірді.

Бұған дейін Стратегиялық зерттеулер институтының басшысы Жандос Шаймарданов қоғамның құжат жобасындағы мемлекеттік тіл мәртебесіне қатысты мәселеге назар аударғанын айтты.

«Жаңа Конституция жобасында мемлекеттік тіл – қазақ тілі екені тайға таңба басқандай нақты жазылған, айқын бекітілген. Атап айтқанда, 9-бап 1-тармақта «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі» деп тікелей белгіленген, анық көрсетілген. Бізде мемлекеттік тіл біреу, ол – қазақ тілі. Басқа мемлекеттік тіл жоқ. Тіліміз биік тұғырда. Өз орнында. Мемлекет барда ол ешқашан тұғырдан түспейді. Сол үшін мемлекетті сақтау керек, мемлекетті қорғау керек, е...

Танымал шоумен Тұрсынбек Қабатов Өскеменде өткен тойда үйленіп жатқан жастарға тілек айтып отырып, өз айыбын мойындады.

«Мен жастарға бірдеңе дейтін жағдайда емеспін», – деп жұртты ду күлдірді.

Айта кететін жайт, Тұрсынбек Қабатов отбасын тастап, басқа әйелмен көңіл жарастырған. Оның бұрынғы жары Мөлдір Мұқанова шаңырақтарының шайқалғаны туралы ашық сұхбат берген еді.

Мөлдірдің айтуынша, отандасқандарына алты жыл өткен соң, Тұрсынбек өзге әйелге кеткен. Продюсер сонда да 14 жыл бойы ажыраспауға ұмтылған.  Десе де, әзілкеш бала-шағасынан біржола ажырауды ұйғарыпты. Тіпті, балаларының телефон нөмірлерін де бұғаттап тастағаны белгілі болды.

Тұрсынбек Қабатовтың екінші рет үйленген әйелі Айман...