Жаңалықтар

Мемлекет меншігіндегі 500-ге тарта компания жекенің қолына өтпек. Бұл туралы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі хабарлады.

Қазіргі таңда Ұлттық жекешелендіру тізімі жасалып жатыр. Бұл тізімге әзірге 461 нысан енген.

Тізім Экономиканы жаңғырту жөніндегі комиссияға ұсынылып, Реформалар жөніндегі Жоғары кеңес қараған соң, Жекешелендіру кешенді жоспарына енгізілмек.

Жекешелендіру процесі 2028 жылдың соңына дейін жалғасады. Осы уақыт аралығында арнайы мониторинг жүйесі енгізіліп, әрбір нысанның жаңа меншікке өтуі қатаң бақылауда болады. Жол картасы дайындалып, уәкілетті мемлекеттік органдар есеп беріп отырады.

Бұл өзгерістер бәсекелестікті арттырып, инвестициялық тартымдылықты күшейтіп, мемлекеттік сектордың ықпалын азайтуға бағытталған.

Егер бұл компаниялар сатылса, Ұлттық қорға 1,4 трлн теңге қаражат...

Мәжіліс депутаты Ринат Зайытов дүкендер мен ғимарат маңдайшаларынан кириллицада жазылған атауларды алып тастап, орнына тек латынша жазу қалдыруды ұсынды. Бұл туралы депутат сәрсенбі, 5 наурыз күнгі Мәжіліс отырысында айтты.

«Дизайн-код туралы айтып жатырмыз. Ірі қала болғандықтан, мұндай шаһарларға көп турист келеді. Бірақ бір нюанс бар. Кез-келген жерге барсаңыз, маңдайшалар мен тақтайшаларда үш түрлі жазу тұрады. Кириллицамен қазақша, кириллицмен орысша және латынша жазамыз. Қазір минимализм заманы. Кирилицаны ешкім түсініп жатқан жоқ. Ең болмаса, мемлекеттік емес органдар ғимаратының маңдайшаларындағы жазуларды дизайн кодқа сай, тек латын әліпбиінде жазамыз деген ұсыныс берілсе. Осыған үкіметтің көзқарасы қандай?», – деп сұрады...

АҚШ президенті Дональд Трамптың стратегиялық криптовалюта резервін құру жөніндегі мәлімдемесінен кейін криптовалюта саласы жанданып шыға келді. Ай бойы есе жіберген Bitcoin бірден 10%-ға, ал Ethereum шамамен 15%-ға көтерілді.

Құны олардан әлдеқайда төмен XRP, Solana және Cardano монеталары еселеп өсті. Мәселен, Cardano блокчейніне жататын Ada бірден 70%-ға өсті. Осылардың бәрі Трамп атаған бестікте бар.

Бұлардың артында кімдер тұр? Оның Ақ үймен қандай байланысы бар?

Бұл қандай токендер?

Financial Times мәліметінше, өз атымен токен шығарған Solana Labs пен Ripple Labs Құрама Штаттарда орналасқан, ал Cardano монетасын алға ілгерілетіп жүрген Чарльз Хоскинсон Колорадо штатында тұратын америкалық.

Ripple Labs...

Қарағанды облысының Әлихан Бөкейхан ауданы сотында «Костенко» шахтасында 46 кенші қаза тапқан жағдайға қатысты қылмыстық іс қаралып жатыр. Бас прокуратураның хабарлауынша, айыпталушылар қатарында 10 адам бар.

Істі Бас прокуратура тергеген. Сотқа тартылғандар арасында шахта басшылығы мен инженерлік-техникалық қызметкерлері бар. Оларға Қылмыстық кодекстің 277-бабы 3-бөлігі – тау-кен жұмыстарын жүргізу кезінде қауіпсіздік ережелерін бұзды деген айып тағылған.

10 айыпталушы қамауда отыр, іс бойынша 74 жәбірленуші бар.

2025 жылдың 5 наурызында қылмыстық іс бойынша алдын ала сот тыңдауы басталды. Қарағанды облысы Әлихан Бөкейхан ауданы сотының баспасөз қызметі KursivMedia тілшісіне істің №61 түрмеде қаралып жатқанын, сол себепті сотқа онлайн қатысу мүмкін емес екенін мәлімдеді.

Шымкент әкімінің орынбасары Айдын Кәрімов қаладағы жемқорлықты жою үшін қандай шаралар атқарылып жатқанын айтты деп хабарлайды KursivMedia.

Мәжіліс кулуарында БАҚ өкілдері Кәрімовтен «Шымкентте жиын барысында Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі қызметкерлері шенеунікті ұстаған еді. Содан кейін қалада жемқорлық тоқтады ма?» деп сұрады.

Әкім орынбасарының сөзінше, Шымкентте бұл бағытта жұмыс жүргізіліп жатыр.

«Мұндай келеңсіз жағдайды болдырмай, тәуекелдерді азайту үшін шаралар қабылдап жатырмыз. Сол жұмыстар нәтиже береді деген сенімдеміз», – дейді ол.

Сондай-ақ «Қазақстан бойынша Шымкентті жемқорлық жоқ қала деп айтуға бола ма?» деген сұрақ қойылды.

Әкім орынбасары бұған халық пен құзырлы органдар баға беретінін айтып...

Қазақстанда коллекторлар қызметіне қатысты жаңа талаптар енгізілді. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) коллекторлық агенттіктердің жеке тұлғалардың қарызын реттеу ережелерін бекітті.

Енді коллекторлар борышкерлердің өтінішін тіркеу, әрбір өтініш бойынша қандай шаралар қабылданғанын көрсету, қарыз төлеу шарттарын өзгертуден бас тартса – себебін түсіндіруге міндетті.

Одан бөлек борышкерлерге олардың агенттікке жүгініп, қарызды реттей алатынын хабарлауы керек. Сонымен қатар бұрын коллекторлар ведомствоға өздері ақпарат тапсыратын болса, енді бұл процесс автоматтандырылады.

ҚНРДА бұл өзгерістер коллекторлардың жұмысын жақсарту, борышкерлердің құқықтарын қорғау және барлық қатысушының өзара іс-қимылын жеңілдетуге бағытталғанын айтты.

Құжат ресми жарияланғаннан кейін 10 күннен соң күшіне енеді.

2024 жылдың маусымында Президент Қасым-Жомарт...

Той шығындарына заңмен тыйым салынуға билік назарын аудара бастады. Қазіргі таңда қазақтың тойларының тым даңғазалыққа, ысырапшылдыққа айналып бара жатқаны жиі талқыланатын тақырыптардың біріне айналды. Бұл мәселені көрші елдердегі жағдаймен салыстыра отырып қарастырып көрдік.

Өзбекстандағы той мәдениеті – шектеулердің нәтижесі

Өзбекстанда 2020 жылдан бастап той өткізуге қатаң шектеулер енгізілді. Ел билігі халықтың артық шығынға батпауы үшін бірқатар заңдар қабылдады:

Өзбек билігі бұл заңды халықтың қаржылы...

Ақын Ханбибі Есенқарақызы «жала жапқаны үшін» баспагер Бақытжан Бұқарбайды сотқа бергенін хабарлады.

Ханбибі Есенқарақызы баспагердің марқұмның бала-шағасына көңіл айтпады дегені жалған екенін айтады.

«Мені «көңіл айтпады» деп кінәлайды. Ертерек барған соң, ағаның туған-туыстарымен құшақтасып көрісіп, «қазаның артынан қайырын берсін» деп жұбату сөзін айтқанымда, әттең жанымда «Бақытжан Бұқарбаевтың болмағаны «өкінішті-ақ» » деп жазды ол баспагердің өзін сынап жазған жазбасына.

Ал сыйлық мәселесін даулайтын ойы болмағанын атап өтті.

«Дулат ағаның менің прозаға келуіме септігін тигізгендігін, повесімді оқып болып, «құттықтаймын» дегенін тіптен «Үркер» бағдарламасында Смағұл Елубаев екеуінің берген бағасын (дәлел керек...

Инаугурациядан кейін Панама мен Гренландияны Америка құрамына қосып алғысы келетінін айтқан АҚШ президенті Дональд Трамп дегеніне жетуге жақын. Панама каналының негізгі порттары енді АҚШ бақылауына өтеді. Бұл туралы ВВС басылымы хабарлады.

Негізгі кеңсесі Гонконгта орналасқан Hutchison холдингі Панама каналы аймағындағы екі негізгі портты америкалық консорциумға беру туралы шешім қабылдаған.

«CK Hutchison Holdings компаниясы Panama Ports Company-дегі 90 пайыздық үлесін, яғни каналдың екі жағындағы «Бальбоа» және «Кристобаль» порттарын басқаратын компанияны, BlackRock америкалық инвестициялық компаниясы басқаратын консорциумға сататынын хабарлады», – деп жазады басылым.

Бұл мәміле құны 14 млрд доллардан асады. Оған сәйкес америкалықтар Hutchison...

Қазақстанның халық әртісі Димаш Құдайберген екі мәрте «Грэмми» сыйлығының иегері, әлемге әйгілі продюсер әрі композитор Уолтер Афанасьевпен бірге жазған туындысын тыңдармандарына ұсынбақ. Жаңа Love’s not over yet әнінің тұсаукесері 7 наурызға жоспарланған.

Музыка әлеміндегі әйгілі продюсер

Маэстро Уолтер Афанасьев – әлемдік деңгейдегі жұлдыздармен бірге жұмыс істеген тәжірибелі композитор. Ол Уитни Хьюстон, Барбара Стрейзанд, Мэрайя Кэри, Селин Дион, Лара Фабиан, Рикки Мартин, Леона Льюис, Savage Garden сияқты танымал әртістермен бірлесе отырып, аты аңызға айналған әндерді жазды. Олардың қатарында:

Каирде өткен Араб мемлекеттері лигасының (АМЛ) саммитінде араб елдерінің басшылары Газа секторын қалпына келтіру жоспарын мақұлдады. Бұл туралы BBC арнасы хабарлады.

Мысыр әзірлеген бұл жоспар тұрғындарды күштеп қоныс аударуды қарастырмайды және оны жүзеге асыруға 53 млрд доллар бөлінеді.

Жоспардың негізгі бағыттары

Мысырдың бұл бастамасы АҚШ президенті Дональд Трамптың «Газаны Таяу Шығыстың Ривьерасына айналдыру» жоспарына балама ретінде ұсынылды. Трамптың жоспары 2 миллионнан астам палестиналықты басқа араб елдеріне көшіруді қарастырған.

АМЛ бас хатшысы Ахмет Абуль Гейт саммиттен кейін: «Мысырдың жоспары енді бүкіл араб әлемінің жоспарына айналды», – деп мәлімдеді.

Мысыр өз жоспарын арнайы дайындалған 91 беттен тұратын...

Украина президенті Владимир Зеленский АҚШ президенті Дональд Трамппен арадағы ашық пікірталасқа байланысты жаңа мәлімдеме жасады. Зеленский Вашингтондағы кездесу сәтсіз өткеніне өкініш білдіргенімен, тікелей кешірім сұрамады. Сонымен қатар, Зеленский соғысты тоқтату үшін Трамппен бірлесіп жұмыс істеуге дайын екенін айтып, кезең-кезеңмен бітімге келу жоспарын ұсынды.

Бұл мәлімдеме АҚШ-тың Украинаға әскери көмекті уақытша тоқтатқанынан бірнеше сағат өткен соң жарияланды. Зеленский әлеуметтік желідегі жазбасында Трамптың бұл шешімін тікелей сынға алмағанымен, Украина тарапы Вашингтоннан нақты ақпарат күтетінін айтты.

АҚШ-тың шешімі және Киевтің жауабы

АҚШ-тың әскери көмекті тоқтатуы туралы ақпарат тарағаннан кейін, Зеленский Украина халқына үндеу жасады. Ол Киевке қандай көмектің тоқтатылғаны туралы...

Соңғы бес жылда Қазақстанның автокөлік нарығы айтарлықтай өзгерістерге ұшырады. Әлемдік және ішкі экономикалық факторлардың әсерінен автокөлік бағалары тұрақты түрде өсіп келеді. Бұл ретте Kursiv.Мedia тілшісі осы кезеңде бағасы ең көп қымбаттаған автокөлік модельдерін, олардың қазіргі құнын және бағаның өсуіне әсер еткен негізгі факторларды талдады.

Автокөлік бағасының өсуіне әсер ететін негізгі факторлар

Мамандардың айтуынша, автокөлік бағасының қымбаттауына ұлттық валютаның құнсыздануы, логистикалық шығындардың артуы, сұраныс пен ұсыныс арасындағы теңгерімнің болмауы, салықтар мен алымдардың өзгеруі сынды бірнеше фактор ықпал етеді. 

5 жылда ең көп қымбаттаған автокөлік модельдері

Toyota Land Cruiser 300

Валюта айырбастау дегенді қаржы операциясы деп қана қарастырмау керек. Себебі бұл туралы біліміңіз болмаса яки мұқият қарамасаңыз, алданып қалуыңыз мүмкін. Оған қоса курстың құбылып тұратыны білмесеңіз, дұрыс емес жерден айырбастасаңыз, ұтылып қаласыз. Олай болса, бүгінгі материалымызда валютаны қауіпсіз әрі тиімді айырбастаудың жолдары туралы айтамыз.

1. Валюта курсы қалай қалыптасады?

Валюта курсы бірнеше факторға байланысты қалыптасады:

Энергетика министрлігі Қазақстан ОПЕК+ ұйымына қатысты міндеттемелерін орындайтынын мәлімдеді.

Министрліктің хабарлауынша, ақпан айында Қазақстан өз міндеттемелерін орындау үшін барлық қажетті шараны қабылдаған. Ал 2025 жылдың 3 наурызында өткен виртуалды кездесуге қатысып, ОПЕК+ ұйымына кіретін Сауд Арабиясы, Ресей, Ирак, Біріккен Араб Әмірліктері, Кувейт, Қазақстан, Алжир және Оман елдерімен әлемдік нарықтағы жағдайлар мен болашақтағы перспективаларды талқылаған.

«Қазақстан Республикасының Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев өтемақы тетігін қоса алғанда, Қазақстан ОПЕК+ келісімі бойынша өз міндеттемелерін әлі де толық ұстанатынын растады», – деп хабарлайды баспасөз қызмеьі.

Министрлік мәлімдемесінде Қазақстанның 2024 жылғы қаңтардан бастап артық өндірілген көлемдер бойынша өтемақы...

2024 жылдың қаңтарында қазақстандық жүргізушілердің өтуіне тыйым салынған Ресей-Беларусь шекарасы қайта ашылды. Бұл туралы Сауда және интеграция министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Қазақстан мен Ресей Үкіметтері арасында жедел келіссөздер жүргізіліп, нәтижесінде 2024 жылғы 12 қаңтарда қазақстандық тасымалдаушылар үшін «Езерище-Невель» (Лобок) шекара өткелі ашылды», – деп хабарлайды баспасөз қызметі.

Қашан тыйым салынды?

2024 жылдың 8 қаңтарында Ресей Федералдық қауіпсіздік қызметінің Шекара қызметі шетелдік тасымалдаушыларға, соның ішінде қазақстандық тасымалдаушыларға Ресей-Беларусь шекарасын кесіп өтуге толық тыйым салған болатын. Тыйымға байланысты ЕуроОдақ елдерінен Беларусь аумағы арқылы және оған қарсы бағыттағы барлық транзиттік жол жабылды.

Қазақстан банктері Ресейдің санкцияға ұшыраған Қаржы хабарламаларын жіберу жүйесін пайдалануды толық тоқтатқан. Бұл туралы Kursiv.Media басылымына Ұлттық банк хабарлады.

2025 жылдың 24 ақпанында Еуропалық Одақ Ресейге қарсы 16-шы санкциялық пакетін жариялады. Қара тізімде Ресейдің Қаржы хабарламаларын жіберу жүйесі де бар.

Қазақстанның «Ұлттық төлем корпорациясы» (ҰТК) 2024 жылдың шілде айынан бастап осы жүйемен интеграцияланған болатын. Сол кездері Ресейдің Қаржы хабарламаларын жіберу жүйесін Bereke Bank-тің де пайдаланатыны айтылған еді.

Реттеуші редакцияның «қазіргі уақытта «Ұлттық төлем корпорациясы» Ресейдің санкцияға ұшыраған Қаржы хабарламаларын жіберу жүйесімен жұмыс жүргізе ме» деген сауалына нақты жауап бермеген. Десе де жүйенің қаржы ұйымдары арасында қаржылық хабарламалармен...

Сербияның оппозициялық депутаттары сейсенбі, 4 наурыз күні, парламент ғимаратының ішінде түтін гранаталары мен көзден жас ағызатын баллон лақтырды. Бұл әрекет тікелей эфирде көрсетіліп, наразылық белгісі ретінде жасалды деп хабарлады Reuters.

Мән-жайы

Белгілі болғандай, наразылық шарасы төрт ай бұрын теміржол вокзалының төбесі опырылып, 15 адамның қаза табуына байланысты басталған.

Заң шығару сессиясында Сербияның Прогрессивті партиясы (SNS) басқаратын билеуші коалиция премьер-министр Милош Вучевичтің отставкасын бекітуі керек болған. Алайда билеуші коалиция күн тәртібіне енгізген басқа мәселелер оппозицияның ашуын туғызған. Кейбір оппозициялық саясаткерлер орындарынан жүгіріп шығып, парламент спикеріне қарай бет алып, күзетшілермен қақтығысқан.

Басқалары түтін гранаталары мен көзден жас ағызатын баллон...

Қазақстан футбол федерациясының экс-президенті Әділет Барменқұлов істі болып жатыр. Бұл туралы Қаржылық мониторинг агенттігі хабарлады.

«БАҚ тарапынан келіп түскен сұраныстарға байланысты, ҚМА Қазақстан футбол федерациясының бұрыңғы басшылығына қатысты сотқа дейінгі тергеуді бастағанын растайды» делінген агенттік хабарламасында.

Әділет Барменқұлов Қазақстан футбол федерациясының президенті қызметінен 2024 жылғы қарашада кеткен. Ол федерация басшылығына 2022 жылы келген.

Барменқұловтың тұсында ұлттық құрама көп-көрім ойын көрсетіп, Еуро-2024 турнирінің іріктеу кезеңінен өтуге сәл қалған.

Halyk Finance сарапшылары наурыз айында доллар бағамы 505-515 теңгеге дейін қымбаттауы мүмкін деген болжам жасайды. Олардың пікірінше, бұған бірнеше фактор әсер етеді. Соның арасында Ұлттық Банктің Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) үшін қайтадан доллар сатып алуға кірісуі бар.

Ұлттық Банктің валюта нарығына қатысты есебіне сәйкес, наурыз айында Ұлттық қордан бюджетке шамамен 700-800 млн доллар сатылмақ. Бұған қоса, Ұлттық Банк экспорттан түскен 500 млн долларды да нарыққа шығарады. Бұл шара қаңтар айында теңгені қолдау мақсатында енгізілген еді.

Теңгені қолдау үшін тағы қандай шаралар қабылданады?

Былтыр жыл соңында квазимемлекеттік сектордағы компаниялар валюта түсімдерінің 50%-ын нарықта сатуға міндеттелген...

«Болашақ» бағдарламасы бойынша іріктеуге қатысуға құжат қабылдау жүріп жатыр. Құжат жарты жыл бойы қабылданып, 17 қазанда аяқталады.

Конкурстық іріктеу 2025 жылғы 1 сәуір мен 31 желтоқсан аралығында өтеді. Құжат egov.kz порталы арқылы қабылданады.

Басым мамандықтар мен квоталар

Шетелде кадрлар даярлау кезінде инженерлік-техникалық және медициналық мамандықтарға басымдық беріледі. 

2025 жылы «Болашақ» бағдарламасы бойынша 645 стипендия бөлінді. Оның ішінде магистратура бағдарламасына – 411 стипендия, докторантура/резидентураға – 41 стипендия, тағылымдамалар бойынша – 193 стипендия бар.

«Болашақ» бағдарламасы шеңберінде стипендия тағайындау үшін төмендегідей квота санаттары көзделген:

Тағылымдамадан өту

...

2025 жылдың 1 қаңтарындағы есеп бойынша, Қазақстандағы микроқаржы ұйымдарының активі 3,0 трлн теңгені құрады. Өткен жылдың төртінші тоқсанында активтер көлемі 2,1%-ға көбейген. Өсімнің негізгі себебі – микроқаржы ұйымдарының (МҚҰ) несие портфелінің ұлғаюы, деп хабарлайды Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінен.

Активтер құрылымы:

Микрокредиттер және несие портфелі

2024 жылдың төртінші тоқсанында микроқаржы ұйымдарының несие портфелі 2,0%-ға өсіп, 2,8 трлн теңгеге жетті.

Бизнеске берілген қарыздар 2024 жылды...

Көктемде 1,3 миллион адам суда қалуы мүмкін. Еліміздегі 400-ге жуық гидроқұрылыс осыншама адамға қауіп төндіруі ықтимал.  

Бұл туралы «Amanat» партиясының хатшысы Ержан Жылқыбаев мәлімдеді. Sputnik ақпаратына қарағанда, бұл бөгеттер бұзылса, су тасқыны 530 елдімекенді басуы мүмкін.

Өзен түбі тереңдетілмеген

Астанадағы қорғаныс бөгетін қайта құру жұмыстары бес жылдан бері жүргізіліп келеді. Бірақ әлі аяқталмаған. Сондықтан көктемде 1,3 млн адамға қауіп бар.

«Атбасарда былтыр жарамсыз болып қалған су өткізу құрылғыларының жөндеу жұмыстары әлі аяқталмады. Солтүстік Қазақстан облысында бірнеше жылдан бері өзен түбін тереңдету жұмыстары жүргізілмеген. Елімізде мұндай ондаған мысал келтіруге болады» – деп...

АЭС салу үшін Үкімет шетел банктерінен қарыз алуы мүмкін. Бұл туралы Үкімет сағатынан кейін өткен брифингте Ұлттық экономика вице-министрі Арман Қасенов айтты.

Қандай қаражатқа салынады?

Министрлік өкілінің айтуынша, АЭС жобасы кез-келген коммерциялық жобадан еш айырмашылығы жоқ. Үкімет қалай АЭС-ке қажетті жабдықты жеткізетін компания анықталады, солай жұмысты бастамақшы. Яғни жеткізуші анықталған соң, жобаның қандай қаражатқа және қай елдің қаражатына жүзеге асырылатыны белгілі болады.

«Егер қандай да бір шет елдің құрылығысы пайдаланылса, сол елдің банктерінен қаражат тартылуы мүмкін. Мәселен, жабдық Қытайдан әкелінсе, қытайлық Эксим банк бар, ал Германиядан алсақ, мұндай жобаларды Hermes қаржыландырады...