Жаңалықтар

ҚР Қорғаныс министрінің тәрбие және идеологиялық жұмыстар жөніндегі орынбасары Шайх-Хасан Жазықбаев министрлік Кенесары ханның соғыс жүргізу тактикасын зерттеумен айналысып жатқанын мәлімдеді.

Мәжіліс кулуарында журналистердің сұрақтарына жауап берген вице-министр Кенесары хан қазақ армиясының символына айнала ма, жоқ па – оны уақыт көрсететінін атап өтті.

«Кенесары ханның өмірі мен әскери тактикасымен таныспын. Бүгінде оның соғыс тәсілдерін зерделеп жатырмыз. Бірақ әр сарапшының өз пікірі бар. Кенесары қазақ армиясының символына айнала ма, жоқ па – оны уақыт көрсетеді. Сонымен қатар, біз Сағадат Нұрмахамбетов пен Бауыржан Момышұлының әскери стратегиясын да зерттеп жүрміз», – деді Жазықбаев.

Қазақ армиясын қазақша...

Голан жотасына бітімгерлік мақсатта жіберілген әскерилер әлі күнге дейін өтемақы алмаған. Бұл туралы Мәжілісте депутат Қазбек Әлішев айтты.

«Елдің бітімгершілік контингенті 2024 жылдың наурыз айынан бастап, Голан жотасына жіберілді. Білуімше, БҰҰ қару-жарақ, шығыс материалдары үшін және біздің әскерилердің өзіне осы күнге дейін өтемақы төлемеген. Неге өтемақы алу мәселесі меморандумда бірден қаралмаған? Бұл мәселе не себепті Парламентке кеш енгізіліп отыр?», – деп сұрады депутат.

Өтемақы төлеу неге кешіктіріліп жатыр?

Қорғаныс министрінің орынбасары генерал-майор Шайх-Хасан Жазықбаев бұл Қазақстан әскерилерінің дербес миссиясы болғаны себепті келісімшартты әзірлеу жұмыстары ұзаққа созылып кеткенін айтты. Әйтпесе, контингентті бітімгерлік миссиясына...

Резервтегі әскери қызмет жөніндегі заң жобасы Парламент Мәжілісінің екінші оқылымында қабылданған. Жақын арада Сенатта қаралады.

Әскери мамандықтарға дайындайды

Қорғаныс министрлігінің хабарлауынша, бұл ел әскерінің әскери дайындығын күшейтеді.

«Резервтегі қызмет – армияны жасақтаудың қосымша тәсілі. Бұл резерв күштерін қажетті әскери есептік мамандықтарға дайындайды. Резервтегілердің әскери бөлімдерге келуін қысқартады», – дейді Қорғаныс министрілігінің баспасөз қызметі.

Басты қағидат – еріктілік

Министрліктің хабарлауынша, бұл жаңашылдық құрылымдар мен әскери бөлімдерінің жауынгерлік дайындығына жағымды әсер етеді. Мұндай тәжірибе ТМД және өзге де елдердің тәжірибесінде қолданылып жатыр.

«Басты қағидат – еріктілік. Резервистердің жасы...

Цифрлық даму және аэроғарыш өнеркәсіп министрлігі 24 наурыздан бастап тіркелмеген, «қара тізімге» енген смартфондарды бұғаттауы мүмкін деген жаңалық тарады. «Қара тізім» деген не және оған енбес үшін не істеу керек?

«Қара тізімге» қандай телефондар жатады?

Осы белгінің бірі болса, ол телефон «қара тізімге» енді дегенді білдіреді және оны министрлік бұғаттап тастайды.

IMEI-код деген не және оны қалай тексереді?

Телефоныңыз қара тізімге кірмеу үшін ең басты мән беру...

Алматыдағы №12 мамандандырылған гимназия – еліміздің ең көне әрі үздік білім ордаларының бірі. 1924 жылы 22 қазанда Қазақ КСР Халық Комиссарлар Кеңесінің қаулысымен өлкелік тәжірибелік-үлгілі мектеп ретінде құрылған бұл оқу орны Қазақстандағы білім беру жүйесінің қалыптасуы мен дамуына зор үлес қосты.

Қазақтың тұңғыш зиялы мектебі

Алғашында тек бастауыш білім беретін мектеп ретінде ашылған оқу орны 1936 жылы Қазақстанда алғашқылардың бірі болып толық орта білім жүйесін енгізді. Бұл қадам республикадағы орта білім беру саласына серпін берді. 1972 жылы мектеп республикада алғаш рет ағылшын тілін тереңдетіп оқыту жүйесін енгізді. Бұл жаңашылдық оқушылардың үш тілде еркін білім алуына негіз болды.

Бүгін, 12 ақпанда, хирург, медицина ғылымдарының докторы, академик Камал Ормантаев дүниеден өтті. Бұл туралы өзінің фейсбук парақшасында ұлы Жарас Ормантай хабарлады.

«Бүгін түнде ардақты әкем, қазақстандық балалар хирургиясының негізін қалаушы – академик Камал Ормантаев өмірден озды», – деп жазған ол.

Камал Сәруарұлы Ормантаев – медицина ғылымдарының докторы, профессор, Ұлттық ғылым академиясының академигі әрі ғылым қайраткері. Ол Қазақстандағы балалар хирургиясының бастауында тұр.

Академик балалардың бассүйегі мен миы зақымданған жағдайда қолданылатын емдеу әдістерін жетілдіріп, оның патогенезін анықтауда кешенді зерттеулер жүргізген. Сонымен бірге бассүйек пен миға жасалатын операцияның 5 түрлі әдісін өз тәжірибесінде сәтті қолданған. Бұдан...

Чемпиондар лигасының 2024/2025 маусымындағы алғашқы плей-офф ойыны «Манчестер Сити» мен «Реал Мадрид» арасында өтті. Манчестердегі «Этихад» стадионында өткен тартысты матчта мадридтік команда 3:2 есебімен жеңіске жетті.

Матч қалай өтті?

Ойынды француз төрешісі Клеман Тюрпен басқарды. 19-минутта Эрлинг Холанд Йошко Гвардиолдың пасынан кейін есеп ашып, «Ситиді» алға шығарды. Алайда «Реал» жауап қайтарып — 60-минутта Килиан Мбаппе Дани Себальостың пасынан таразы басын теңестірді.

80-минутта тағы да Холанд мергендік танытып, алаң иелерін алға шығарды. Бірақ матчтың соңғы минуттары «Реалдың» пайдасына шешілді: 92-минутта Джуд Беллингем шешуші гол салып, мадридтік командаға жеңіс сыйлады.

Абдукодир Хусанов алаңға шықпады

«Манчестер Ситидің» өзбекстанды...

Қазақстанның бұрынғы президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың немересі Нұрәли Әлиев «Транстелеком» АҚ Директорлар кеңесінің басқарма төрағасы қызметінен кеткенін мәлімдеді.

Бұл туралы ол Instagram әлеуметтік желісіндегі парағында 12 ақпанға қараған түні жазды.

Басшылықтан кету себебі не?

Экс-сенатор Дариға Назарбаева мен марқұм Рахат Әлиевтің ұлы ұзақ уақыт істеген орыннан кетуіне компанияның сатылуы себеп болғанын айтты.

«Транстелекомның» сатылуына байланысты мен он жылдан аса жұмыс істеген компанияның акционерлер құрамынан шығып, директорлар кеңесінің басқарма төрағасы қызметінен кету туралы шешім қабылдадым. Жеке басыма да, керемет даму жолынан өткен компания үшін де маңызды кезең болды», – деп жазды Әлиев.

40 жастағы

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) Kaspi.kz-тің тең иесі Вячеслав Ким Jusan Bank акцияларының 97,5%-ын сатып алмақ ойы бар екендігі туралы ақпаратты растай да, жоққа да шығара алмады.

ҚНРДА-ның түсіндіруінше, азаматтар арасындағы мәміле коммерциялық құпия деп есептеледі. Бірақ ұйымның атап өтуінше, алдын ала жазбаша келісімсіз ешбір тұлға өздігінен немесе басқа бір тұлғамен бірлесіп, банктің ірі қатысушысы немесе банк холдингі мәртебесі құқығын ала алмайды. Ал келісім мәтіні агенттік сайтында өтінім берген уақыттан бастап 50 күн ішінде жарияланады.

Бұған дейін 2025 жылдың 5 ақпанында Forbes басылымы өзінің дереккөзіне сүйене отырып, Вячеслав Ким Ғалымжан Есеновқа тиесілі Jusan Bank-тың бақылау пакетін сатып алуға...

Соңғы 20 жыл ішінде Жердің ішкі ядросы пішінін өзгерткен деп болжайды бір топ ғалым. Бұл туралы профессор Джон Видейл бастаған зерттеу тобы Nature Geoscience журналында жариялаған ғылыми жұмысында мәлімдеді.

Ғалымдардың айтуынша, ішкі ядро кейбір жерлерде 100 метрден астам биіктікке дейін деформацияға ұшыраған.

Жер ядросының рөлі қандай?

Жердің ішкі ядросы біздің планетамыз үшін маңызды, себебі ол магнит өрісін қалыптастырып, күннен тарайтын қауіпті радиациядан қорғайды.

Ішкі ядро сұйық сыртқы ядродан және Жердің басқа бөліктерінен тәуелсіз айналады. Егер бұл қозғалыс тоқтаса, Жер өзінің магнит өрісін жоғалтып, миллиардтаған жыл бұрын магнит өрісінен айырылған Марсқа ұқсас, тіршіліксіз планетаға айналуы мүмкін.

Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху ХАМАС қозғалысы сектордағы тұтқындарды сенбі күні түске дейін босатпаса, Израиль армиясы (ЦАХАЛ) Газа секторында әскери қимылдарды қайта бастайтынын мәлімдеді.

«Егер ХАМАС біздің тұтқындарымызды сенбі күні түске дейін босатпаса, уақытша бітім аяқталады,. Ал ЦАХАЛ ХАМАС толық талқандалғанға дейін соққыларын жалғастырады», – деді Нетаньяху әскери кабинет мүшелерімен кездесуден кейін жарияланған мәлімдемесінде.

Нетаньяхудың айтуынша, ХАМAС келісімді бұзып, тұтқындарды босатудан бас тартқан. Осыған байланысты Израиль әскеріне Газа секторында және оның айналасында күштерді шоғырландыруды бұйырғанын хабарлады.

АҚШ-тың президенті Дональд Трамп та ХAМАС-қа ультиматум қойып, егер сенбі күні түске дейін барлық тұтқын босатылмаса, «нағыз тозақ басталатынын...

Кино – елдің мәдени мұрасын қалыптастыратын өнер ғана емес, сонымен қатар инвестиция тартуға ықпал ететін және түрлі салалардың дамуына серпін беретін маңызды экономикалық ресурс.

Қазақ киноиндустриясы посткеңестік кезеңде жаңа идеялар мен формалардың пайда болуымен қарқынды дамуға бет алды. Ал соңғы жылдары мемлекет киноөндірісті мәдени сәйкестікті нығайту және экономикалық өсудің құралы ретінде белсенді түрде қолдап келеді.

Қазақстандағы кино индустриясы соңғы жиырма жылда айтарлықтай өзгерістерге ұшырады. 2001 жылдан 2023 жылға дейінгі деректер көрсеткендей, кинотеатрлар саны, көрермендер ағыны және көрсетілімдерден түскен табыс сияқты негізгі көрсеткіштерде тұрақты өсім байқалады. Бұл өзгерістер елдегі мәдени және экономикалық даму, сондай-ақ технологиялық жетістіктермен тығыз байланысты.

Кино...

Астанадағы тұрғын үйлердің біріндегі лифтіде жас балаға бірнеше мәрте пышақ сілтеген жасөспірім ұсталды. Куәгерлердің айтуынша, шабуылдан баланың күретамыры зақымданған, қазір ауруханада жатыр.

Жантүршігерлік оқиға тұрғын үй лифтісінде болған. Белгісіз біреу қалтасынан пышақ алып шығып, бес жастағы баланың бетін бірнеше мәрте тілді. Лифтіге орнатылған бейнекамера түсірген видео әлеуметтік желілерде тарады. Күдікті кем дегенде бес мәрте пышақ жұмсаған.

Мәліметтерге қарағанда, шабуылдаушы жасөспірім психикалық ауруға шалдыққан. Ол 14 жаста болуы мүмкін.

Назар аударыңыз, видеода зорлық көрсету әрекеті бар: +18

11 ақпанда сағат 19. 00-де ауа райының бұзылуына байланысты республикалық автожолдардың бірқатарында көлік қозғалысы шектелді. Бұл туралы «Қазавтожол» хабарлайды.

Атап айтқанда, мұндай шектеулердің Абай және Шығыс Қазақстан облыстарына қатысы бар.

Абай облысы:

Шығыс Қазақстан облысы:

Жолдар 12 ақпан сағат 07:00-де ашылады деп жоспарланған.

Елдегі бала туу көрсеткіші кейінгі 20 жылда жаңа антирекорд орнатып, 2004 жылғы көрсеткішке дейін түсіп кетті.

DataHub мамандарының есептеуінше, 2024 жылы халықтың әрбір 1000 адамына жаңа туған сәби үлесі 18,29 ғана болған. Дәл осы шамадағы көрсеткіш соңғы рет 2004 жылы тіркелген.

Қазақстанда кейінгі он жылда туу көрсеткіші төмендей берді. Коронавирус індетіне байланысты жарияланған карантин кезінде ғана дүние есігін ашқан бала саны көп болған. Ал одан кейінгі жылдардағы көрсеткіштер көңіл қуантпайды.

Зерттеуде туу деңгейі Қазақстанның барлық өңірінде төмен екені айтылған. Әсіресе, Маңғыстау мен Атырау облыстары кері көрсеткішпен ерекшеленді. Ірі қалаларды алар болсақ, мұнда Шымкент пен Астана антирекорд орнатқан.

Қалаларға қарағанда...

Әлия Назарбаеваның үстінен АҚШ, Ұлыбритания және Швейцария билігіне рейдерлік әрекет бойынша шағым түсті. Бұған бұрынғы президент Назарбаевтың кіші қызының 2003 жылы Нұрлан Бимұрзин мен Медғат Қалиевтің дүние-мүлігін тартып алуы себеп болып отыр.

Бимұрзин әлде біреулердің үйін торып жүргенін, бұл іске Әлия Назарбаеваның қатысы болуы мүмкін екенін де айтқан еді.

АҚШ-тың әділет министрлігі не деген?

Нұрлан Бимұрзиннің айтуынша, АҚШ-тың әділет министрлігінің өкілдері Қазақстан кәсіпкерлерінің арызы тіркелгенін алға тартып, жақын арада шақырту жіберуге уәде берген.

«2024 жылы құжаттарды жинап, дәлелдерімізді дайындадық. Сол жылы АҚШ-тың әділет министрлігіне арыз жіберген едік. Біздің жеке лобистіміз арқылы олар...

Астана қаласы полиция департаменті есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасы қыз балаларға ескерту жасады.

Полиция хабарламасында соңғы жыл ішінде 8 000-нан астам есірткі қылмысы анықталғаны айтылады.

«Қылмыскерлер бейтаныс адамдарға, әсіресе, қыздардың сусындарына есірткі заттарын қосу жағдайлары жиі кездеседі. Өзіңіз бен жақындарыңызды қорғау үшін арнайы есірткі заттарын анықтайтын тест-жолақтарын бірге алып жүріңіздер», – дейді басқармадағылар.

Құзырлы орган мұндай жолақтар дәріханаларда сатылатынын айтады.

«Кішкентай, көп орын алмайтын жолақтар бір минут ішінде қауіпті заттардың бар-жоғын анықтауға көмектеседі», – делінген хабарламада.

Полиция мұны қылмыстың алдын алу мен қауіпсіздікті қамтамасыз етудің қарапайым, бірақ тиімді тәсілі екенін...

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі 9 сақтандыру компаниясына ескерту жасады. Олар салалық заңнаманы бұзған.

«АСКО» Сақтандыру компаниясы», Номад Иншуранс», «Сентрас Иншуранс», Sinoasia B&R, «Интертич» АҚ, Amanat сақтандыру компаниясы, «ТрансОйл» сақтандыру компаниясы, Jusan Garant сақтандыру компаниясы мен «Өмірді сақтандыру компаниясына» реттеуші жазбаша нұсқама берген.

Олардың басым бөлігі «Сақтандыру қызметі туралы заңның» 34-бабын бұзған. Бұл бапта сақтандыру ұйымы, сақтандыру холдингі және сақтандыру брокерінің басшы қызметкерлеріне қойылатын талаптар жазылған.

Бұған дейін ҚНРДА заң бұзған бірнеше банкке ескерту берген. Jusan bank пен Bereke Bank-ке ескерту жасап, «Нұрбанкке» айыппұл салған болатын.

Енді Қазақстандағы мобильді құрылғыларды тіркеу және тазарту жұмыстары күшейе түседі. Цифрлық даму және аэроғарыш өнеркәсіп министрлігі «Ұялы байланыстың абоненттік құрылғыларын тіркеу қағидаларын бекіту туралы» бұйрыққа осындай өзгеріс енгізбекші.

Жаңа ережелерге сәйкес, барлық мобильді құрылғы үш санатқа бөлінеді:

Қара тізімдегі құрылғыларды бұғаттауы мүмкін. Оған қандай құрылғылар жатады:

Жұлдызды жұп Райм мен Еркенің қыркүйек айына жоспарланған АҚШ-тағы концерттері өтпейтін болды. Себеп – виза алудағы мәселелер. Әртістер мұны ұйымдастырушылардан көреді.

Ерке Есмаханның айтуынша, ұйымдастырушылардың қателігінен ұзағырақ мерзімге виза ала алмай қалған.

«Ақпанның 5-і визаға тапсыруға бардық. Кеше 10-ы күні қолыма паспортымды визасымен алдым. Бірақ Америкада болуға берген уақыты маған 2-ақ күн. Күйеуімдікі де 12-сіне дейін. Біздің концерттердің уақытымен мүлдем сәйкес емес»,  – деді әнші инстаграм парақшасында.

Еркенің сөзінше, АҚШ-тағы концерттер Чикаго, Лос-Анджелес, Хьюстон және Нью-Йоркте 12-18 қыркүйек аралығында өтуге тиіс болған.

Әнші ұйымдастырушылар сонда да келе беріңдер деп отырғанын, алайда заңды сыйлағандықтан келіспегенін...

Ресей Қытайға наурызда жеткізілетін ESPO мұнайын Brent-ке қарағанда 3 долларға арзан бағаға ұсынып отыр. Федерация өткен айда 5 долларға арзанға сатқан болуы мүмкін деп жазды Bloomberg.

Басылым мәліметінше, Қытайдың мұнай өңдеуші зауыттарына ресейлік ESPO (ВСТО) шикі мұнайды арзан бағамен ұсынып жүр, себебі сатып алушылар АҚШ санкцияларынан үрейленіп, логистика мен бюрократия кедергілері көбейген.

Трейдерлердің агенттікке айтуынша, Ресейден заңсыз танкермен жеткізілген шикізатты Brent-ке қарағанда 2-3 доллар арзанға ұсынған. Аты-жөні аталғанын қаламаған трейдерлер жүк наурызда түсірілетінін айтқан.

Мұнай пираттары

Өткен айда ресейлік мұнай әдеттегіден 5 доллар арзанға сатылған. Сатып алушыларға қара тізімдегі кемедегі шикізатты арзанға түсіріп алуға рұқсат берілген. Сұранысты...

Қазақстанның бірнеше өңірінде аса қауіпті қар көшкіні жүруі мүмкін. Әсіресе, ақпан-сәуір айларында күшейеді деген болжам бар. Осылай деп хабарлаған Төтенше жағдайлар министрлігі халыққа шұғыл ескерту жасады.

Қазіргі уақытта республика аумағында 619 учаскеде көшкін қаупі бар. Шығыс Қазақстан, Алматы, Түркістан және Жетісу облыстарының аумақтарындағы Қазақстан Алтай, Іле, Жетісу, Талас Алатауы мен Қаратау жоталарының беткейлері аса қауіпті аудандар болып отыр. ТЖМ көшкіннің күшейетінін және ең қауіпті кезеңдері қыстың басы мен көктемнің басы екенін  хабарлайды.

«Бүгінгі таңда оңтүстік және оңтүстік-шығыс өңірлердегі қар көшкіні ортаңғы таулы аймақтарда орташа қар көшкіні қаупі бар, ал биік тауларда қар көшкіні қаупі жоғары...

Қытайдың құлдырауы Қазақстанға экономикалық ауыртпалық әкелуі мүмкін. Бұған АҚШ пен Қытай арасындағы сауда және баж салығы соғысы түрткі болып отыр.

Қазақстандық сарапшылардың пікірінше, АҚШ пен Қытай арасындағы қырғи-қабақтық Қазақстанға тікелей және жанама түрде ықпал етпек. Тікелей әсері – шикізат және басқа ресурстардың бағасының құлдырауы. Жанама әсері – валюта бағамының тұрақсыздығы.

Баж салығы соғысы

Қытай 10 ақпаннан бастап бірқатар америкалық тауарларға баж салығын енгізді. DW ақпаратына қарағанда, бұл шара АҚШ-тың Қытай импортына салған баж салығына қарымта шара ретінде енгізілген.  

Қытайдың құлдырауы негізсіз әңгіме емес. Әлем сарапшылары осындай болжам жасап отыр. АҚШ Қытайды әлсіретуді көздеп отыр. Қару ретінде...

Заңгер Асқар Қаймақов бюджеттің жыртығын қосылған құн салығы мөлшерлемесін арттыру есебінен жамайтындай жағдайға «аз табатынымыздан емес, көп шығындалатынымыздан жеттік» деген пікірде. Бұл туралы ол Bes.media порталына білдірген пікірінде айтты.

Мән-жайы

Асқар Қаймақов мемлекеттік жобалардағы шығынды сынға алды. Оның пікірінше, қоғамдық іс-шараларға, құрылыс жобаларына және жиі жүргізілетін жөндеу жұмыстарына жұмсалатын қаржы негізсіз жұмсалып жатыр. Сондықтан бұл шығындарды қайта қарау керек.

Шектен тыс шығынның зардабы

Заңгер экономикадағы күрделі жағдайға шығындардың шектен тыс артып кеткені жеткізді деп санайды.

«Ешқандай пайда әкелмейтін шексіз форумдар өткіземіз. Орасан зор құрылыс жобаларын бастаймыз. Жыл сайын құны түсініксіз бордюрларды