Жаңалықтар

Киберқылмыскерлердің айласы күн өткен сайын күрделеніп келеді. Бұған дейінгі тәсілдері енді іске аспайтынын байқаса болды, дереу жаңа әдістер ойлап табады. Әсіресе, жасанды интеллектінің дамығанын өз пайдасына жаратқысы келетіндер көбейіп жатыр. Сонымен бірге кванттық шифр, спутниктерге шабуыл, фишиң технологияларды жаңаша пайдалану да биылғы трендтер қатарында тұр. 

2023 жылдың қорытындысына қарасақ, шетелдік хакерлер былтыр 223 млн рет кибершабуыл жасауға тырысқан екен. Техникалық қызметтің мәліметі бойынша, кибершабуылдың дені Ресей, Қытай, Польша, Украина және АҚШ-тан жасалған. Хакерлер интернетке кіретін бірыңғай шлюздер қорғанысының әлсіз тұсын іздеген екен. Ол дегеніміз — интернетке кіретін кездегі телекоммуникациялық желілердің қорғанысын қамтамасыз ететін аппараттық-бағдарламалық комплекс. Сонымен бірге хакерлер жергілікті атқарушы...

Мәдениет және ақпарат министрлігі журналистерді аккредиттеу процесін жеңілдету үшін медиа платформа құруды ұсынды. Ведомство құжатты 1 тамызға дейін талқылауға шығарып, «Ашық НҚА» жүйесінде орналастырды.

Аккредиттеу – мемлекеттік органдардың немесе ұйымдардың БАҚ өкілдерін тағайындау және олардың өкілеттігін тану рәсімі.

Құжатқа сәйкес, жаңа ережелер аккредиттеудің жеңілдетілген тәртібін қамтиды. Ведомство аккредиттеу карталарын бере отырып, бірыңғай медиа платформа құруды ұсынады. Аккредиттеуші ұйымдар өтініш қабылдау туралы платформада хабарландыру жариялап, оның қорытындысы бойынша БАҚ өкілдеріне карта береді.

Аккредиттеудің қазіргі тәртібі бойынша  ведомство немесе ұйым сайтында хабарландыру жариялап, БАҚ құжаттарымен қоса, өтініш беріп, деректерді тексеру басталады. Шешім қабылдағаннан кейін, БАҚ өкілдеріне жазбаша немесе электрондық түрде хабарлама келед...

Миллиардер Дінмұхамет Ыдырысовтың отбасына тиесілі «Ақтөбе мұнай жабдықтары» зауыты 2024 жылдың бірінші жартыжылдығында 10,1 млн теңге таза пайда тапты. Бұл туралы компанияның Қазақстан қор биржасына ұсынған қаржылық есебінде жазылған.

Өткен жылдың сәйкес кезеңінде зауыт 858 млн теңге табыс тапты. Бұл 2024 жылғы көрсеткіштен 85 есе артық.  

Зауыттың кірісі екі есеге – 5,6 млрд теңгеден 2,8 млрд теңгеге дейін қысқарды. Барлық шығындарды ескере отырып, компания 12,8 млн теңге операциялық шығынға ұшырады. 2023 жылғы 1 млрд теңге операциялық пайда тапқан. Зауыт қаржылық кіріс есебінен салық төлегенге дейін 12,7 млн теңге, ал одан кейін 10,1 млн теңге пайда тапты.

2024 жылдың 18 шілдесінде Оқу-ағарту министрлігінің баспасөз қызметі бірінші сыныпқа қабылдау үшін құжаттарды қабылдау жалғасып жатқанын мәлімдеді. 1-сыныпқа қанша жастан бастап қабылданады? Қандай құжат қажет және оларды қайда тапсыру керек? Мектеп құжаттарды қабылдамай қоюы мүмкін бе? Kursiv Media осы және өзге де сұрақтарға жауап әзірледі.

Бірінші сыныпқа қабылдау шарттары

Баланы бірінші сыныпқа қабылдау үшін ешқандай емтихан, тест өткізілмейді, білімі тексерілмейді. Жалпы білім беретін мектептер баланың дайындық деңгейіне қарамастан, мектеп қызмет көрсететін аумақта тұратын алты жастағы және жыл соңына дейін алты жасқа толатын балаларды бірінші сыныпқа қабылдауға міндетті.  

Мектеп қызмет көрсету аумағына қарай жергілікті білім бөлімінің бұйрығымен бекітіледі.

Құжатты...

Мұнай өндірісіне инвестиция құю көлемі айтарлықтай азайған. Бұл салаға құйылған инвестициялар жарты жылда 1,1 трлн теңгеден аспаған. Бұл жайлы Ұлттық статистика бюросының деректеріне сілтеме жасай отырып, Бірінші кредиттік бюро хабарлады.

Бюроның мәліметінше, 2024 жылдың бірінші жарты жылдығының қорытындысы бойынша мұнай-газ секторындағы негізгі капиталға салынған инвестициялар тұтастай алғанда 1,1 трлн теңгеден аз болған. Бұл салыстырмалы бағамен алғанда 2023 жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштерден 40%-ға аз екен.

«Жалпы алғанда барлық көлем мұнай өндірісіне тиесілі. Мұнда жалпы көлемнің 99,7%-ы туралы айтып отырмыз. Яғни жалпы сандардың төмендеуіне осы көрсеткіштер себеп. Бір жыл бұрын көрсеткіштер 1 триллион 700 миллиард...

ҚР Ұлттық Банкі бюджет қаражатының жұмсалуын таңбалау үшін цифрлық теңгені пайдалану бойынша пилоттық жоба іске қосылды деп хабарлайды.

Ұлттық банк мәліметіне сүйенсек, цифрлық теңгені енгізу бойынша екінші кезеңі аясында валюта «Достық-Мойынты» темір жол учаскесін салуда пайдаланбақ. Сондай-ақ цифрлық валютаны қаржы иесі өз бетінше бақылап, тиімді жұмсай алады. Бұл жоба мемлекеттік қаржыландырудың ашықтығы мен тиімділігін жақсартуға, қаражаттың мақсатсыз жұмсалуын азайтуға бағытталған.

Пилоттық жоба барысында цифрлық теңге платформасында жобаны қаржыландыруға бөлінген ақшаға таңба қойылды. Таңбаланған теңге қажетті міндеттемелерді толық көлемде орындаған ұйымдардың атына ғана төленеді. Осылайша, таңбалау технологиясы бөлінген қаражаттың нысаналы жұмсалмау тәуекелдерін азайтады. Сонымен қатар мемлекеттік қаржыны жұмсаудың айқын және...

Энергетика министрлігі АИ-92-нің бөлшек саудадағы бағасын алдын ала реттеп отырады. Егер мемлекеттік реттеуді алып тастаса бағасы литріне бес теңгеге қымбаттауы мүмкін. Бұл туралы Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев елордада өткен жиын барысында айтты.

«Егер болжамды өсім туралы айтатын болсақ, менің ойымша, қысқа мерзімді перспективада баға ең көбі бес теңгеге өседі. Бірақ оны нарық көрсетеді. Қазір айтарлықтай әсер ететін факторлар жоқ», – деді Сәтқалиев.

Министр жанармай бағасын көтерудің объективті факторы оның тапшылығы екенін атап өтті.

«Қазіргі уақытта мұндай факторлар мүлде жоқ. Бізқор құрдық, яғни барлық мұнай өнімдері бойынша нарықта профицитіміз бар. Оның үстіне биылғы жылды...

Мәдениет және ақпарат министрлігі бұқаралық ақпарат құралдары қызметінің өзін-өзі реттеу мәселелері жөніндегі қоғамдық-кәсіптік кеңес құрады. Кеңес туралы үлгілік ереже «Ашық НҚА» порталына талқылауға шығарылды.

Кеңес бұқаралық ақпарат құралдарының қызметінде Әдеп кодексінің кәсіптік стандарттарының сақталуын қамтамасыз етеді.

«Кеңес өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, заңдарын, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілерін, Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерін, сондай-ақ осы Үлгі ережені басшылыққа алады», – делінген құжатта.

Сонымен бірге кеңестің міндетіне Әдеп кодексінің және журналистердің мінез-құлқы кәсіптік стандарттарын ілгерілету кіреді. Солайша журналистердің кәсіптік деңгейін арттыруға ықпал ету көзделген.

Кеңес мынадай функцияларды орындайды:

ҚМГ мен «Лукойл» компаниясы «Қаламқас-теңіз және Хазар» жобасы бойынша мердігерді таңдауға кірісті. Бұл туралы «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ Басқарма төрағасы Асхат Хасеновтың Мәскеуге іссапармен барысында белгілі болды.

«Лукойл» ЖАҚ басшылығымен өткен кездесуде ортақ жобалардың ағымдағы мәртебесі қаралды.

«Атап айтқанда, «Теңіз» және» Қарашығанақты» кеңейту, сондай-ақ қазіргі уақытта жобалау бойынша мердігерді таңдау рәсімі жүріп жатқан «Қаламқас-теңіз және Хазар» жобасын іске асыру мәселелері қозғалды. Тараптардың жоспарына сәйкес, салмағы 14 мың тонна металл конструкциялары бар теңіз платформасының жоғарғы бөлігінің құрылысы қазақстандық верфте жүргізілуі тиіс», – деп хабарлады компания.

2024 жылғы 10 ақпанда «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ және...

Ресей Ертісте қуаты 300 МВт болатын Семей су электр станциясының құрылысына қатысуы мүмкін. Бұл туралы Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев елордада өткен жиын барысында айтты.

«Ертіс өзенінде – Шүлбі ГЭС-інің контррегуляторы деп аталатын су электр станциясын салу қажеттілігі Қазақстанда көптен бері айтылып келеді. Бұл бүкіл Ертіс каскадының қуатын арттыратын дербес станса. Алдын ала атауы Семей су электр стансасы. Бұрын Бұлақ су электр станциясы деген атпен белгілі болған. Бұл – шекаралық өзен. Сондықтан ресейлік әріптестеріміздің тәжірибесін тарту толығымен қисынды болар еді», – деді министр.

Оның айтуынша, серіктестерді таңдау бойынша түпкілікті шешім ресейлік компаниялармен және баламалы қызмет көрсетушілермен...

Қазақстанда құмар ойынға тәуелді азаматтар тегін оңалтудан өте алады. Бұл жайлы Ортлық коммуникациялар алаңында өткен брифингте ҚР Туризм және спорт вице-министрі Мирас Төлебаев айтты.

«Бұл санаттағы азаматтарға мемлекет кепілдендірілген медициналық әлеуметтік көмек шеңберінде көмек көрсетеді. Өңірлерде психикалық денсаулық орталықтары бар»,  – деді министрлік өкілі.

Айтуынша, әр адамның емделу уақыты әртүрлі болады, орталықтарда азаматтардың лудоманияға шалдығу жағдайына қарай психикалық ем көрсетілмек.

Сонымен бірге Төлебаев заңмен қатар, 31 мамырда Үкімет 2026 жылға дейін ойынға тәуелділікпен күресудің кешенді жоспары бекітілгенін айтты. Жоспарға сәйкес алдағы екі жыл ішінде Үкімет букмекерлік кеңселер мен казинолардың белсенді клиенттерін...

Ресейлік компания салатын Көкшетау, Семей және Өскемендегі жылу электр стансалары 2028 жылы пайдалануға беріледі. Бұл туралы елордада өткен брифинг барысында Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев айтты.

«2028 жылы барлық үш жоба аяқталады деп жоспарлап отырмыз. Бұл нысандарды салу, аяқтау және пайдалануға беруге арналған уақыт», – деді министр.

Оның айтуынша, Көкшетау жылу электр орталығының техникалық-экономикалық негіздемесі қорытынды сараптамадан өту кезеңінде.

«Биыл құрылған бірлескен кәсіпорындар жобалау – жобалық құжаттаманы әзірлеуге кіріседі. Сонымен қатар абаттандыру және құрылыс алаңын дайындау жұмыстары басталады. Құрылыс жұмыстары биыл басталады деп отырмыз», – деп толықтырды Энергетика министрлігі.

Сәтқалиевтің айтуынша...

Британдық Nostrum Oil & Gas PLC компаниясының еншілес кәсіпорны – қазақстандық «Жайықмұнай» компаниясы «Дала барысы» кен орнындағы мұнай қоры туралы ақпаратты жариялады. Аталмыш компания кен орнының 80 пайыз үлесін иеленеді. Алдын ала болжам бойынша, бұл кен орнында 138 млн мұнай барреліне балама көмірсутек қоры бар. Осы қор есебінен Nostrum Oil & Gas PLC компаниясының құны 220 млн долларға дейін артады.

«Шамамен дәлелденген және ықтимал қор (соның ішінде шамамен 25% сұйық көмірсутек) 138 млн мұнай барреліне баламаны құрайды. Нәтижесінде Nostrum-ның мұнай қоры 6 еседей (23 млн баррельден 133 млн баррельге дейін) артты. Сонымен қатар компания құны...

17 шілде күні Молдованың Кишинев қаласында Чемпиондар Лигасы аясында «Ордабасы» мен «Петрокуб» командалар арасында ойын өтіп, отандық клуб 1-0 есебімен жеңілді.

Trasfermarket мәліметі бойынша, «Ордабасы» футбол клубының құны 11,05 млн еуроны құраса, Молдовалық ұжым 6 млн еуроға бағаланып отыр.

Сондай-ақ ойыннан кейін молдовалық бапкер Андрей Мартин өз сөзінде қазақстандық команданың бюджетін тілге тиек етті.

«Әрине, «Петрокуб» пен «Ордабасы» екі түрлі ойын мәнерін көрсететін құрамалар. «Ордабасы» бюджеті біздікінен қанша есе көп екенін білмеймін. Бірақ футболда ақша маңызды рөл атқармайды, алаңда адамдар ойнайды. Біздің ойыншыларымыз эмоциялармен күресіп, екі кездесуде де сапалы ойын көрсете білді», – деді Андрей...

Қазақстан түрмелері мен тергеу изоляторлары толып кеткен. Осыған орай орын тапшылығы туындаған. Бұл жайлы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифинг барысында ҚР ІІМ Қылмыстық-атқару жүйесі (ҚАЖК)комитетінің төрағасы Теңізжан Жәнібеков айтты.

Қалалардағы уақытша ұстау изоляторында орын толып кеткенде, ондағы азаматтардың көрші өңірдегі мекемелерге көшіріледі екен. Комитет өкілі бұлайша мекемелердің толып кетуін, заң нормаларының қатайғанымен түсіндірді.

«Соңғы 4 жылда расында, бұл салада өсім байқалады. Оған себеп бірнеше қылмыстық нормалар қатаңдады. Мүлікке қатысты, жол жүру қауіпсіздігіне қатысты, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қатысты талаптар өзгерді. Қазіргі таңда біз бұл мәселені шешу жолдарын іздеп жатырмыз. Мәселен, Астана қаласында изоляторда орын толып кетсе, оларды сот...

Қаржы министрлігі «Қазатомөнеркәсіптің» акцияларын Ұлттық қор есебінен сатып алу «тиімді инвестиция» деп мәлімдеді. Өйткені уран өнеркәсібі инвестициялық тартымды сала болып табылады. Бұл туралы ведомствоның «Курсивтің» ресми сауалына берген жауабында жазылған.

«Ұлттық қордың қаржы құралдарын әлемдегі ең ірі уран компанияларының бірінің бағалы қағаздарын қосу арқылы кеңейту заңды әрекет. Қазіргі уақытта уран өнеркәсібі тартымды инвестициялық салалардың бірі. Осылайша, бес жыл ішінде «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ табысы үш есеге артты. 2019 жылы пайда 318 млрд теңгені, 2022 жылы 929 млрд теңгені құрады», – деп түсіндірді Қаржы министрлігі.

Бірақ бұл жағдайда жеңілдікпен жасалған мәміле сатушы үшін нарықтық бағамен салыстырғанда тиімд...

Freedom Finance Global он екінші ай қатарынан Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан және Тәжікстан сияқты Орталық Азияның төрт елінің тұрғындарының тұтынушылық сенімділігін, инфляциялық және девальвациялық күтулерін зерделеуде. 2024 жылғы маусымда инфляциялық және девальвациялық көңіл-күйлердің серпіні аралас болғанымен, бұрын берілген үрдістер жалғасты.

Маусым айында Қазақстанда тұтынушылық сенімділік индексінің (CCI) өсуі жалғасты. Енді сенімді түрде 100 тармақтан жоғары оң аймақта орналасқан және үшінші ай қатарынан өсуде. Қырғызстан екінші тармақта тұрақтап, төртінші ай қатарынан оптимизм өсімін көрсетіп, жаңа рекордқа жетті. Сонымен қатар Өзбекстанда көбіне әкімшілік шешімдерден туындаған жағымсыз серпін үшінші ай қатарынан сақталуда. Ал Тәжікстан әлі де өңірдің көшбасшысы болып отыр, бұл ретте...

Қуандық Бишімбаев әлі түрмеге ауыстырылмаған. Ол уақытша ұстау изоляторында жатыр. Бұл жайлы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте ҚР ІІМ Қылмыстық-атқару жүйесі комитетінің төрағасы Теңізжан Жәнібеков айтты.

Комитет басшысының айтуынша, сотталушы алдағы бірнеше күнде Ақмола облысындағы қауіпсіздігі жоғары жаза өтеу мекемесіне жеткізіледі.

«Сотталған азамат Қуандық Бишімбаев әлі де жаза өтеу мекемесіне ауыстырылған жоқ. Алдағы күндері бұл мәселе шешіледі. Оны бекітілген жоспарға сәйкес, қауіпсіздігі жоғары мекемеге ауыстырамыз. Ол өзінің жазасын сонда өтейді», – деді.

Брифинг барысында журналист оның еңбекпен қамтылу мәселесі жөнінде сұрады. Комитет өкілі оның заңнамаға сәйкес еңбекпен айналысуына құқы бар екенін айтты.

Павлодар облысының прокуратурасы белгілі кәсіпкер Рашит Сәрсеновке қатысы бар «KSP Steel» ЖШС-ден 106 миллион теңге өндірді. Компания қоршаған ортаға зиян келтірген.

Прокуратура «KSP Steel» ЖШС 8,5 мың тонна қауіпті қалдықты рұқсатсыз бергені анықтаған. Бұл экологиялық заңнама талабына қайшы. Forbes мәліметінше, компанияның негізін қалаған – Эдуард Креймер мен Asia Pacific Investments Limited. Бұл компанияның белгілі қазақстандық кәсіпкер Рашит Сәрсеновпен байланысы бар.

«Қадағалау актісі бойынша салық органдары хабарлама беріп, «KSP Steel» ЖШС-ден қоршаған ортаға зиян келтіргені үшін 106 миллион теңге көлемінде алым өндірілді», – делінген хабарламада.

Прокуратура осы бағыттағы жұмыстардың жалғасып жатқанын баса айтты.«KSP...

Жамбыл облысындағы орманның бір бөлігі Қорғаныс министрлігіне берілмек. Бұл туралы жер ресурстарын басқару комитетінің «Ашық НҚА» жүйесінде жарияланған қаулысында жазылған.

Қаулы бойынша Жамбыл облысындағы 5,3 мың гектар жер мен орман қорын өнеркәсiп, көлiк, ғарыш қызметі, қорғаныс, ядролық қауіпсіздік мақсаттарында пайдаланбақ. Белгіленген аумақты Қорғаныс министрлігінің қажеттіліктерімен жабдықтау үшін «Оңтүстік» аймақтық қолбасшылығы басқаратын болады.

Сонымен қатар министрлік орман шаруашылығы өндірісінің шығындарын мемлекеттік бюджетке өтеуге, сондай-ақ ағаштар кесілген жағдайда алаңдарды тазартуға және алынған ағаш бөліктерін мемлекеттік органдардың балансына беруге тиіс.

Айта кетейік, бұған дейін Қазақстан екі жылдағы екі орман өртінен 384 млрд теңге шығынға ұшыраған.

2023 жылы Қазақстанда шекара қауіпсіздігін қамтамасыз ету...

Азиялық технологиялық компаниялардың акциялары қатарынан екінші күн құлдырап жатыр. Бейсенбі, 18 шілде күнгі, жаппай сатуға АҚШ-тың Қытайды жартылай өткізгіштен шектей түсу қаупі себеп болды. Мол табыс түседі деген болжамға қарамастан, келісімшартпен чип өндіретін алпауыт – TSMC бағалары айтарлықтай төмендеді. Литографиялық жабдықтың Азиядағы ірі жеткізушісінің бірі – Tokyo Electron акциялары соңғы 16 жылдағы ең жаман екі күндік құлдырау жолында тұр.

Толығырақ

18 шілде күні Токиодағы саудада 11%-ға құлдыраған Tokyo Electron акциялары 2008 жылдан бергі ең жаман екі күндік құлдырау жолында дейді Bloomberg. TSMC бағалары да Тайбэде 4,3%-ға, Samsung Electronics Сеулде 3,3%-ға төмендеді. Bloomberg Asia Pacific Semiconductors индексі осы аптада...

15 шілдеде Үкімет елдің 2024 жылдың бірінші жартыжылдығына арналған экономикалық даму қорытындыларын жариялады. Қазақстан экономикасының дамуы 2023 жылмен салыстырғанда айтарлықтай баяулады.

2024 жылдың алты айында ЖІӨ өсімі 3,3% болды. 2023 жылы өсу қарқыны айтарлықтай жоғары еді(5,3%). Өткен жылы қалыпты өсім көрсеткен өнеркәсіп секторының динамикасы 2,8%-ға баяулады. Бұған не себеп?

«Өнеркәсіп секторында да бәсеңдеу байқалды. 2023 жылдың бірінші жартыжылдығында өсім 3,8% жыл болған. 2024 жылы ол 2,8%-ға дейін төмендеді. Тау-кен өнеркәсібі 2024 жылдың алғашқы алты айында 0,3% өсті, бұл 2023 жылғы 3,7% жылдық өсімнен айтарлықтай төмен. Мұнай өндіру айтарлықтай төмендеді. Былтырғы жылдың алғашқы алты айында өсім...

Ең алдымен салым мен депозиттің айырмашылығын түсініп алуымыз керек. Екеуі жақын ұғым болғанымен, ерекшеліктері бар. Салым – клиенттің банкке орналастырған жеке ақшасы. Оның басты мақсаты – қаражатын сақтау және сыйақы арқылы оны молайту. Салымның үш түрі болады: мерзімді, мерзімсіз және жинақ.

Ал,депозит – кең ұғымды қамтитын түсінік. Бұл түсінікке салым да кіреді. Депозитке ағымдағы шоттардағы (картадағы) ақша да кіреді. Сондықтан екеуі жақын ұғым болғанымен, өзіндік ерекшеліктері бар. Депозит ұғымы бізге депозит нарығын толық әрі анық көруге және оны талдауға мүмкіндік береді.

Салымдағы әрбір төртінші теңгенің иесі – алматылықтар

Бас банктің есебіне назар аударсақ, өңірлер арасында банктер тартқан салымдар...

Алматы әкімі Ерболат Досаев қала тұрғындарының мәдениетін сынға алды. Айтуынша, жерүсті көпірлерінде орналасқан мүгедектерге арналған лифтілердің жұмысына кедергі келтіретін адамдар бар. Олар нысанды қоқысқа толтырып, нағыз пайдалануға мұқтаж адамдардың қозғалысына кедергі келтіреді. Сол себепті жергілікті атқарушы орган осындай шектеулер енгізуге мәжбүр екен.

Қала әкімінің Әуезов ауданының тұрғындарымен кездесуінде мүмкіндігі шектеулі қала тұрғыны өзінің жерүсті көпірімен өтетін кезде кедергілерге тап болатынын жеткізді.

«Мен қаладағы барлық көпірді тексеріп шықтым. Олардың біреуінде лифт жұмыс істемейді. Мен Алматы Аренадан, Пезидент паркіне дейінгі көпірлердің бәрін тексеріп шықтым. Ешқайсысы жұмыс істемейді. Олардың жұмыс істеуі үшін кілт керек екен. Сонда...