Жаңалықтар

Чип өндірушілердің акциялары төмендеді. JPMorgan болжамынша, дамушы елдерге капитал ағынының тоқтауына тап болуы мүмкін. АҚШ-тың еңбек нарығы әлі де тұрақты. 23 қаңтардағы әлемдік БАҚ шолуын оқыңыз.

Чип өндірушілердің акциялары арзандап жатыр

Yahoo Finance-тің мәліметінше, графикалық процессорлар жасайтын Nvidia-ның акциялары алдыңғы күні 2%-ға төмендеді. Бірақ сауда соңында шамалы өсіп, 0,1%-ды көрсетті. Ал микросхемалар өндіретін британдық Arm-ның акциялары 7,4%-ға арзандады. Бұған жартылай өткізгіштер қорына қатысты инвесторлардың алаңдаушылығы әсер етті.

Оңтүстіккореялық SK Hynix компаниясы төртінші тоқсанның табысы болжамнан асып түскенін хабарлады. Алайда қаржы директоры Хен Ким 2025 жылы жадқа деген сұраныстың белгісіз болатынын мәлімдеді. Ол геосаяси жағдайларға алаңдайтынын айтқан.

Оның бұл...

«Теңізшевройл» үшінші буындағы жаңа зауытының жұмысын бастап, мұнай өндірісіне кірісті. Бұл еліміздегі мұнай саласындағы елеулі оқиғалардың бірі деп жазады компания сайты.

«Теңізшевройл» Келешек кеңею жобасы (ККЖ) аясында Теңіз кен орнында салынған үшінші буындағы зауытында (ҮБК) шикі мұнай өндірісін бастайды. Енді Теңіздегі мұнай көлемі жылына 12 млн тоннаға дейін көбейеді деген жоспар бар. Ал зауыт толық қуатына шыққанда шикі мұнай өндірісінің жалпы көлемі жылына 40 млн тоннаға жетеді.

«Болашақ кеңею жобасының сәтті іске асуы масштаб пен жаһандық қиындығы жағынан маңызды жетістік деп саналады. ККЖ Қазақстан үшін де, акционерлер үшін де қосымша құндылығы бар. Біз ҚР...

24 қаңтарда Таиландта бір жынысты некені заңдастыру туралы заң күшіне енді. Алғашқы күні некесін қию үшін 200-нан астам жұп Бангкокте жиналған. 

«Бұл неке теңдігі туралы заң Тай қоғамының гендерлік алуандықты мойындайтынын білдіреді. Әрбір адамды ерекшеліктерімен қабылдау керек. Азаматтар құқықтары діні, нәсілі, жынысына қарамай тең болады», – деп келтіреді елдің премьер-министрі Пхэтонгтан Чиннаваттың сөзін ВВС.

Заң күшіне енуіне байланысты Bangkok Pride ұйымы қала шенеуніктерімен бірге Siam Paragon сауда орталығында салтанатты іс-шара ұйымдастырды.

Өзгерістен кейін елде неке бұрынғыдай ерлер мен әйелдер емес, екі адамның серіктестігі ретінде анықталады. Бір жынысты жұптар гетеросексуалды жұптармен бірдей құқыққа ие болады...

23 қаңтар күні АҚШ президенті Дональд Трамп бірқатар жарлықтарға қол қойды. Оның ішінде 1963 жылы президент Джон Кеннедидің, 1968 жылы оның інісі Роберт Кеннедидің және сол жылы азаматтық құқықтар қозғалысының көшбасшысы Мартин Лютер Кингтің өлімдеріне қатысты үкіметтік құжаттарды құпиясыздандыру туралы жарлық бар.

Джон Кеннедидің өлімі

Трамп қараша айының соңында сайлауда жеңіске жеткеннен кейін, Джон Кеннедидің өліміне байланысты соңғы құжаттарды жариялауға уәде берген. Бұл құжаттар «құпия» деп танылып, Ұлттық мұрағатта сақталған.

1964 жылы Джон Кеннедидің өлімін тергеу жөніндегі ресми комиссия айыпкер Ли Харви Освальдтың жалғыз әрекет еткенін анықтаған. Освальд – бұрынғы теңіз жаяу әскері. Біраз уақыт Кеңес Одағында...

Қаржы министрлігі қор нарығына құнды қағаздарын шығарып, биржадан 46,5 млрд теңге тартты. Бұл туралы Қазақстан қор биржасының сайтында жазылған.

21 қаңтарда ведомство нарыққа 13,89% жылдық мөлшерлемемен 12 жылға ұзақмерзімді қазынашылық міндеттемелерін шығарған еді. Екі күннен кейін осы құнды қағаздар арқылы 17,2 млрд теңге қаржы тартты.

Ал 4,5 жыл мерзімге 13,77%-бен орналастырған бағалы қағаздар үшін нарықтан 29,3 млрд теңге қарыз алды.

Ведомство 2025 жылда нарыққа шығаратын бағалы қағаздарға қатысты жоспарын жариялады. Биыл жалпы құны 6,9 трлн теңге болатын құнды қағаздарын шығармақшы. Бұл былтырғымен салыстырғанда 1,3 трлн теңгеге артық.

Алматы қаласының бюджеті жылдан-жылға артып келеді. 2020 жылы Алматының жылдық бюджеті 868 млрд теңге болса, 2022 жылы алғашқы триллиондық бюджет қалыптасып 1,1 трлн теңгеге жеткен. Жақында қала мәслихаттарымен бекітілген шаһар бюджеті 2,1 трлн теңгеден асты. 2022 жылмен салыстырғанда бұл 1,9 есеге көп.

Бюджет дербестігі: 8 ауданның жеке бюджет қағидасы

Алматы қаласында 2023 жылдан бастап мемлекеттік басқаруды орталықсыздандыру үдерісі белсенді түрде жүзеге асырылып келеді. Аудандарға бюджеттік дербестік беру 2022 жылы Алматы қаласына тиесілі 8 ауданға 51,6 млрд теңге бөлді. 2023 жылы аудан бюджеттері айтарлықтай өсіп, 73,5 млрд теңгеге жеткен. Былтыр аудандарға 295 млрд теңге бөлген. Осылайша Алматы қаласы...

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Қазақстанда жаңа кәсіби мерекелер тізімін жариялады. Тиісті өзгертулерден кейін, құжат ресми жария болды.

Енді Қазақстанда бухгалтерлік есеп, қылмыстық-атқару, қаржы мониторингі, колледж мұғалімдері және т.б. сала мамандарының кәсіби мерекесі пайда болады:

Британиялық антимонополиялық орган Apple мен Google-ге қатысты тергеу бастады. Құзырлы орган технологиялық алпауыттар цифрлық технология нарығындағы жаңа ережелерді қаншалықты сақтап жатқанын тексермекші деп хабарлайды CNBC.

Ұлыбританияның Нарық және бәсекелестік мәселелері бойынша басқармасы (CMA) мобильді экожүйелерін, операциялық жүйесі мен қосымша дүкендерін және смартфондағы браузерлерін тексермекші.

СМА мәлімдеуінше, тексеру кезінде мобильді қосымшалардың оны пайдаланатын адамдарға және инновациялық қызмет пен контент өндіретін мыңдаған компанияларға ықпалын зерттейді.

«Ұлыбританиядағы барлық дерлік мобильді құрылғыларда iOS және Android орнатылған, ал Apple мен Google браузерлері мен қосымшаларының дүкендері басқалармен салыстырғанда көшбасшы. Демек компаниялар контенттің көп бөлігіне, мобильді құрылғылардағы технологиялық әзірлемелерге ықпал ете алады...

2025 жылы ҰОС ардагерлеріне ай сайын 62 мың теңге жәрдемақы төленеді. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі хабарлады.

Министрліктің хабарлауынша, 2025 жылдың 1 қаңтарындағы мәліметке сәйкес, Қазақстанда 85 203 ардагер өмір сүреді. Олардың ішінде:

2024 жылы ардагерлердің осы санаттарына жалпы сомасы 16,7 млрд теңге көлемінде арнаулы мемлекеттік жәрдемақы төленген. Ал 2025 жылы бұл мақсаттарға 17 млрд теңге қарастырылып отыр.

Ардагерлерге арналған әлеуметтік төлемдер

Республикалы...

АҚШ президенті Дональд Трамп Ресей-Украина қақтығысын тоқтату үшін ОПЕК-тен мұнай бағасын түсіруді сұрайды. Бұл туралы ол Швейцарияда өтіп жатқан Давос Дүниежүзілік экономикалық форумында айтқан.

Трамптың сөзінше, мұнай бағасы шамамен 1 долларға арзандайды. Сонымен қатар АҚШ-тың мұнай мен газ саласындағы держава екенін еске салған.

«Сауд Арабиясы мен ОПЕК-тен мұнай бағасын төмендетуді сұраймын. Оны арзандату керек! Егер баға төмендесе, Ресей мен Украинаның соғысы бірден аяқталады!»- деп келтірді Трамптың сөзін NBC News.

Бұдан бөлек, Трамп форумда АҚШ-тағы жасанды интеллект криптовалюта нарығын реттеу және олардың дамуына тоқталған. Сондай-ақ жақын арада Конгресс АҚШ тарихындағы ең ауқымды салықты азайту туралы...

23 қаңтар Америка киноакадемиясы 97-ші «Оскар» сыйлығының номинанттарын жариялады. Биылғы жылдың басты фавориті ретінде француз режиссері Жак Одиардың «Эмилия Перес» атты криминалдық комедиясы көш бастап тұр. Фильм бірден 13 номинацияға ұсынылған.

Сонымен қатар «Бруталист», «Анора» және «Дюна 2» секілді көрнекті картиналар мен Деми Мур, Киран Калкин және Тимоти Шаламе секілді атақты актерлер де кино саласындағы ең беделді сыйлық үшін таласады.

«Үздік фильм» номинациясы бойынша ұсынылған фильмдер:

24 қаңтар осы қыстағы ең суық күндердің бірі болуы мүмкін. Қазақстанның кей өңірлерінің -35 градусқа дейін аяз болуы ықтимал. Бұл туралы «Қазгидромет» болжамында жазылған.

Ақпаратқа сүйенсек, осы жұмада еліміздің 16 облысы және Алматы қаласында дауылды алдын ала ескерту жарияланды. Ел аумағында қалың тұман түсіп, көктайғақ болады, боран күшейеді. Сондықтан алыс сапарға шықпау ұсынылады.

Қазірдің өзінде ауа райының қолайсыздығына байланысты Ақмола облысында республикалық маңызы бар трассаларда қозғалыс шектелді.

Қазақстанның солтүстігінде және орталық бөлігінде термометр бағаны 30 градустан төмен түседі. Оңтүстікте күн 15-25 градусқа дейін суытады. 

Астанада көшпелі бұт, жауын-шашынсыз, түнде температура –32 -34 °C, күндіз -21 -23 °C.

Алматыда көшпел...

Қазақстанның «Қайрат» футбол клубының 16 жасар шабуылшысы Дастан Сәтпаев Лондонның «Челси» клубына ауысады.

Бұл туралы Иван Карповқа сілтеме жасап, «Спорт Шредингера» телеграм-арнасы хабарлаған.

Бұл ақпаратқа сүйенсек, мәміле құны – 4,3 млн еуро болған. Сарапшылар мұны қазақ футболындағы рекордты көрсеткіш деп атап отыр.

Лондон футбол клубы Сәтпаевпен 5 жылға келісімшартқа қол қояды. Ол 2026 жылдың тамыз айында – ойыншы 18-ге толған кезде күшіне енбек.

Сәтпаев үшін «РБ Зальцбург», «Байер», «Бенфика» және «Реал Сосьедад» секілді Еуропаның азулы клубтары таласқа түскен. Десе де, «Челси» жас талантты сатып алуда табандылық көрсеткен.  

Айта кететін жайт, «Қайрат» ойыншысы Нұрәлі Әліп «Зенитке» 2 млн еуроға...

Павлодарда 10 жасар қызға сексуалды әрекет жасап, азғырған футбол клубының менеджеріне өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы кесілді.

«Сот К.-ны ҚР Қылмыстық кодексінің 121 бабының 4-тармағында, 299 бабының 3 тармағында, 1 ,2-тармақшада көзделген қылмысты жасағаны үшін кінәлі деп тапты», – делінген хабарламада.

Өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасымен қоса, кәмелет жасына толмағандарға байланысты қызметті, педагогикалық лауазымды атқару құқығынан өмір бойына айырылды.

«Жазасын өтеу орны ретінде төтенше қауіпсіздігі бар қылмыстық-атқару жүйесі мекемесі тағайындалсын», – деп үкім шығарды Павлодар соты.

Сонымен қатар менеджер жәбірленуші тарапқа 3 млн теңге көлемінде өтемақы төлеу...

«Магнум», «Смолл», «Анвар» және «Дина» сауда желілері фермерлерден тікелей 1,5 мың тонна картоп сатып алмақ. Аталған сауда желілері олармен келісімшарт жасауға әзір. Тіпті, өнімді шаруашылықтардан өздері алып кетуді қарастырып отыр.

Бұл жөнінде Сауда және интеграция бірінші вице-министрі Айжан Бижанова мәлімдеді. Ол ауыл шаруашылығы ведомствосы, әкімдік, сауда желілері және әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар өкілдерімен бас қосып, нарықты картоппен қамту, бағаны тұрақтандыру мәселесін талқылаған.

Айжан Бижанованың пікірінше, әкімдіктер өзі басқарып отырған аймаққа қанша картоп қажет екенін, оның қаншасы сауда желілеріне жіберілуі керек екенін нақты көрсетуі керек.

«Бұл сұранысты дереу қанағаттандыру үшін маңызды. Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілер мен сауда нүктелер...

Түркияның шығысында орналасқан шахтада күшті жарылыс болды. Алдын ала мәлімет бойынша, екі жұмысшы үйінді астында қалған.

Түрік ақпарат құралы İhlas (İHA) агенттігінің хабарлауынша, апат орнында құтқару жұмыстары жүріп жатыр.

«Аладжакая ауданындағы Элазыг шахтасында жарылыс болды. Алдын ала мәлімет бойынша, үйінді астында екі жұмысшы қалып қойған. Жұмысшыларды шығару жұмыстары басталды», – делінген ақпаратта.

Сонымен қатар 22 қаңтарда Польшаның оңтүстігінде Силез воеводасының Кнуров-Щигловиц шахтасында метан жарылып 16 жұмысшы зардап шеккен еді. Шахтадан шыққан 14 адам ауруханаға әкелінген. 16 адамға медициналық көмек көрсетілген. Бұдан өзге, шахтада қалып қойған тағы бір жұмысшыны сыртқа алып шыққан.

Зардап шеккендердің көбін...

Елде электр тоғының қуатымен жүретін автокөлік құралдарының саны 1,6 есе өсті, деп хабарлады Ұлттық статистика бюросы.

2024 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша олардың саны 12 587 бірлікті құраған. Бір жыл бұрын тіркелген электромобильдер саны 7 680 бірлік болған. Бұған жеңіл көліктер де, жүк көліктері де, автобус та кіреді.

Ең жоғары өсім жеңіл автомобильдер арасында байқалған. Олардың саны 7 383-тен 12 119 бірлікке дейін өскен.

Электромобиль саны бойынша Алматы көш бастап тұр. Қалада 7 309 жеңіл көлік тіркелген. Одан кейінгі сатыда Астана (1 510) мен Алматы облысы (638) жайғасқан.

2024 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша тоқпен жүретін 338 жүк көліг...

2024 жылдың аяғынан бастап тоқтап қалған елшіліктер арқылы шетел азаматтарына жеке сәйкестендіру нөмірін беру қайта жалғастырылмақ. Әзірге еліміздің аумағына уақытша келушілерге беріле бастайды. «Ашық НҚА» порталында осындай бұйрықтың жобасы жарияланып отыр.

Құжат ел аумағына уақытша келетін шетелдіктер мен азаматтығы жоқ тұлғалар үшін ЖСН қалыптастыру және түзетудің пилоттық жобасына арналып отыр.

Бұйрыққа сәйкес, олар енді Қазақстанға арнайы келмей-ақ салық төлеушінің ЖСН-ын алып, өзгерте алады.  2024 жылдың соңына дейін шетел азаматтары бұл қызметті еліміздің шетелдегі дипломатиялық өкілдіктер мен консульдықтары арқылы алып келген-ді.

Өткен желтоқсан айында Қазақстанның Ресейдегі елшілігінің сайтында 2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұл қызмет көрсетілмейтіні туралы ақпарат

Астанадағы «Small» мен «Spar» супермаркеттерінде бір адамға 5 келі ғана картоп сатылып жатыр. Астана әкімдігі осындай шектеу енгізді.

Астана қаласы Инвестициялар және кәсіпкерлікті дамыту басқармасының хабарлауынша, бұл шара картоп бағасының тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін қабылданған.

«Өнімді көтерме бағада сатып алуды болдырмау мақсатында «Small» және «Spar» желілерінің сауда нүктелерінде картопты бір адамға 5 килограмнан артық сатуға уақытша шектеу енгізілді», – делінген хабарламада.

Әкімдік қалада картоп жетіспеушілігі жоқ деп сендіреді. Өнім қаланың сауда желілері мен базарларында толып тұр.

Соңғы аптада картоп күрт қымбаттап кетті. Алайда Ауыл шаруашылығы министрлігі әлеуметтік дүкендерде баға...

Астана қаласы бойынша Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі елордадағы Активтер мен мемлекеттік сатып алулар басқармасының әрекетінен монополияға қарсы заңнаманы бұзу белгілерін анықтады.

Агенттіктің хабарлауынша, кілтипан «Астана Арена» стадионы, «Барыс Арна» және «Алау» мұз сарайлары секілді үш бірдей спорт нысанын сатып алу құқығынсыз сенімгерлік басқаруға беру кезінде көрініс тапқан.

«Басқарма аталған нысандарды сатып алу құқығынсыз сенімгерлік басқаруға беру үшін 2020 жылы тендер өткізген. Тендер нәтижесі бойынша «Mtex management» ЖШС жеңімпаз болып танылып, 15 жылға келісімшарт жасалған», – дейді агенттік.  

«Mtex management» ЖШС өзін Астана қаласындағы ең ірі спорттық-мәдени кешендерді басқаратын «бірыңғай» компания деп көрсетед...

Женевада БҰҰ жанындағы мерзімді әмбебап шолу бойынша жұмыс тобы Қазақстандағы адам құқығы мәселесін қарастырды. 

Жиында баяндама жасаған Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев Қазақстан БҰҰ жанындағы адам құқықтары жөніндегі кеңестің шешуші рөлі мен оның адам құқықтарын орнықтырудағы механизмін жоғары бағалайтынын жеткізді.

Ол адам құқығын ілгерілету бойынша Қазақстанда жүргізіліп жатқан саяси реформаларды баян етті.

«Қазақтан суперпрезиденттік басқару формасынан, президенттік басқару формасына өту, күшті парламент, есеп беруші үкімет қалыптастыру бағытында батыл қадамдар жасады. Парламенттің төменгі палатасы аралас тәртіппен жасақтау жүйесіне өтіп, саяси партияларды тіркеу жеңілдеді», – деді Әділет министрі.

Жиынға қатысқан жұмыс тобының өкілдері Қазақстан өлім жазасына тыйым...

Қазақстандық CodiPlay стартапы «Series A» қаржыландыру раунды шеңберінде 9 млн доллар инвестиция тартты. Инвесторлар қатарында Катар Ұлттық банкі, белгілі бизнес-періште Кристиан Эйхнер, сондай-ақ Global Capital инвестиция қоры бар деп хабарлайды компанияның баспасөз қызметі.

Бұл қаржыландыру арқылы CodiPlay БАӘ, Сауд Арабиясы мен Катар нарығына шыға алады. Екі жылда компания экожүйесіне осы өңірде 3000 мектепті қосуды жоспарлап отыр.

 «Біз инвесторлар тарапынан көрсетілген қолдауға дән ризамыз. Осындай қолдау арқылы біз қарқынды дамып, MENA өңірінде шешімдерімізді сәтті енгізуге мүмкіндік алдық. Мектептегі заманауи білім беру қолжетімді әрі тиімді бола алады», – деп атап өтті CodiPlay жобасының негізін қалаушы Жанәділ Талдыбаев.

Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі металл сынықтары мен қалдықтарының экспортына тыйым мерзімін тағы 6 айға ұзартты. Бұл туралы министрліктің баспасөз қызметі хабарлады.

«Металл сынықтары мен қалдықтарын экспорттауға салынған қолданыстағы тыйым 6 айға ұзартылды», – делінген хабарламады.

ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі Қазақстан Республикасының аумағынан түсті және қара металдардың сынықтары мен қалдықтарын, сондай-ақ пайдалануда болған құбырларды, рельстерді, теміржол төсемінің элементтерін және жылжымалы құрамды темір жол көлігімен әкетуге тыйым салу мерзімін ұзарту туралы бұйрық жобасын жариялаған.

Бұл тыйым отандық металлургиялық кәсіпорындарды шикізатпен қамтамасыз ету мақсатында қабылданған. Сонымен бірге бұл шешім ел ішінде қайталама металдарды...

«Отбасы банк» жаңа «Наурыз жұмыскер» бағдарламасын іске қосады. Бұл -техникалық мамандарға арналған ипотека. Оған өнеркәсіп, энергетика, көлік, ауыл шаруашылығы және су ресурстары салаларының қызметкерлері қатыса алады.

2025 жылы «Наурыз жұмыскер» бағдарламасы аясында 72 млрд теңгеге 2 440 несие беру жоспарланған.

Өтінім беру қашан басталады?

Өтінім қабылдау 2025 жылдың 17 наурызында басталмақ. «Наурыз жұмыскер» қазірдің өзінде белгілі «Наурыз» тұрғын үй бағдарламасының бір бөлігі болады.

Сондай-ақ «Наурыз жұмыскер» бағдарламасымен қатар «Отбасы банк» отандық кәсіпорындармен «корпоративтік» өнім шеңберінде жұмыс істейді. Оның шеңберінде кәсіпорындар өз қызметкерлеріне несие беру үшін қаражат бөледі.

Талаптары қандай?

Пайыздық мөлшерлеме. «Наурыз...