Жаңалықтар

Фото: kursiv.media

Әлемдегі ең ірі мұнай экспорттаушы Сауд Арабиясы мұнай өндірісін қысқартқанын жариялағаннан кейін бірнеше сағаттан соң, мұнай бағасы 2%-ға көтерілді.

Атап айтқанда, Brent фьючерстері барреліне 77,64 долларды құраған. Бұл 1,5 долларға немесе 2%-ға қымбат. Ал АҚШ-тың Батыс Техас мұнайы барреліне 1,41 долларға қымбаттап, барреліне 73,15 долларды құрады.

4 маусымға дейін Сауд Арабиясы тәулігіне 10 миллион баррельге жуық мұнай өндіріп келді. Ал шілдеде бұл көлем 9 миллион баррельге дейін төмендейді. Сауд Арабиясының бұл ұйғарымы соңғы жылдары қабылданған ең маңызды шешім, әрі мұнай бағасына айтарлықтай өз әсерін тигізеді.

Венадағы соңғы кездесудің қорытындысы бойынша ОПЕК+ елдері мұнай өндірудің жалпы деңгейін...

Фото: kursiv.media

«Росатом» бөлімшесі саналатын «Новавинд» Қазақстандағы жел энергетикасы жобаларына қатысуға ниетті. Бұл жайлы компанияның бас директоры Григорий Назаров мәлімдеді.

«Новавинд» – «Росатомның» жаңартылатын энергия көздері бойынша бөлімшесі Қазақстанда, Қырғызстанда және Оңтүстік-Шығыс Азияның (SEA) бірқатар елдерінде жобаларды жүзеге асыруды жоспарлап отыр. Елімізде жаңартылатын энергияны қолдаудың жаңа кезеңі басталды, біз оны жүзеге асыруға белсенді қатысуды жоспарлап отырмыз», деп хабарлады компанияның бас директоры.

Сонымен қатар Назаров журналистерге берген сұхбатында Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріне басымдық берілетінін, қазіргі таңда Вьетнамда өкілдік ашып жатқанын айтқан. Оның айтуынша, Мьянма бойынша да ынтымақтастық басталған және ол елде жақын арада жоба...

Фото: kursiv.media

«Polymetal Int» компаниясының барлық негізгі басшылары Батыс санкцияларына ұшыраған «Ресей Полиметалл» АҚ-дағы қызметінен кетті.

Атап айтқанда, «Полиметалл» АҚ және оның еншілес компанияларындағы бас атқарушы директор Виталий Несис пен компанияның қаржы директоры Максим Назимок басшы қызметтерінен босаған. Ресейдегі қызметінен босағанымен, олар компанияының Қазақстандағы филиалында өз орындарын сақтап қалады.

«Виталий Несис пен Максим Назимок Polymetal International Plc-тегі қазіргі позицияларын сақтап қалады және топтың Қазақстан Республикасында орналасқан активтерін басқаруға, сондай-ақ компанияны Қазақстандағы Астана халықаралық қаржы орталығына («АХҚО») редомициляциялауға баса назар аударады», делінген компанияның баспасөз хабарламасында.

Компанияны Қазақстанға ауыстыру процестері басталған соң санкция талаптарын сақтай отырып, компания активтерін юрисдикция...

Түркиядағы сайлау жаһандық саясаттағы ең көп талқыланған ірі саяси оқиға болды. Елді 2014 жылдан бері басқарып келе жатқан Реджеп Тайып Ердоған қайта сайланды. Оны ұлықтау рәсіміне Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев та барып қатысты. Түркия – Қазақстанның маңызды сауда серіктесі және белсенді инвесторларының бірі. Былтыр елдер арасындағы өзара сауда айналымы 54 пайызға өскен.

Соңғы үш жылда Қазақстанның жетекші сауда серіктестері тізімінде 6-дан 4-ші орынға көтерілді. Былтыр екі ел арасындағы сауда айналымы Қазақстанның жалпы сыртқы саудасының 4,7 пайызын иеленіпті. 2022 жылы елдер 6,3 млрд доллардың тауарын алмасқан.

Сауда-экономика қатынастарында Қазақстан үшін Түркия ең бірінші кезекте – біздің тауарды сатып алушы, содан кейін...

Фото: Ақорда

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Мемлекеттік ту көтеру рәсіміне қатысты. Мемлекет басшысы өз сөзінде «біз үшін тәуелсіздік – ең қымбат құндылық» деп атап өтті. Бұл туралы Ақорда хабарлайды.

Жиын елордадағы «Атамекен» этно-мемориал кешенінде өтті.

«Көк байрағымыз, Елтаңбамыз және Әнұранымыз – күллі халқымызға қастерлі нышандар. Біз үшін тәуелсіздік – ең қымбат құндылық, ал туымыздың асқақ желбірегені – аса биік мәртебе» – деді Мемлекет басшысы.

Президент қастерлі нышандарымызды құрметтеу әрбір азаматтың перзенттік парызы екеніне назар аударып, бүгінгі салтанатты рәсімнің тағылымдық мән-маңызына тоқталды.

«Біз асыл құндылықтарымызды аяқ асты етуге жол бермейміз. Биыл...

Фото: kursiv.media

Бюджет қаражатын жымқырды деген күдікпен Жетісу облысындағы «Өркен балалар-жасөспірімдер спорт мектебі» КММ қызметкерлеріне қатысты сотқа дейінгі тергеу амалдары басталды. Бұл жайлы Қаржылық мониторинг агенттігінің баспасөз орталығы хабарлады.

«Тергеу барысында мекеме қызметкерлері 2015-2022 жылдар аралығында жұмысқа қабылданып, шын мәнінде еңбек қызметін нақты жүзеге асырмаған алты адамға жалақыны есептеу арқылы 16 млн теңгеден астам бюджет қаражатын заңсыз аударғаны анықталды», деліген хабарламада.

Сотқа дейінгі тергеу жалғасуда. ҚР ҚПК 201-бабына сәйкес, тергеу мүддесін көздейтін өзге де мәліметтер жарияланбайды.

ҚР Конституциясының 77-бабының 3-тармағының 1-тармақшасына және ҚР Қылмыстық-процестік кодексінің 19-бабының 1-бөлігіне сәйкес, қылмыстық құқық бұзушылық жасаудағы кінәс...

Алматыда 18 елдің шахматшылары Азия чемпионы титулы мен ФИДЕ-2023 Әлем чемпионатына қатысу құқығына ие болу үшін бақ сынасып жатыр.

Бұған дейін хабарланғандай, аталған жарыстың ашылуы салтанаты Балуан Шолақ атындағы спорт сарайында өтіп жатыр.

Өңірлік коммуникациялар қызметі алаңында өткен баспасөз мәслихатында Тимур Турлов мемлекет басшысының қолдауының арқасында Қазақстан 2023 жылы шахматтың әлемдік орталығына айналғанын атап өтті.

«Халықаралық жарыстарды өткізу тәжірибесі біздің шахмат федерациясының жұмысын күшейтуге, елімізде шахматты дамытуға көп жұмыс жасауға көмектеседі, осылайша болашақта бұдан да көп чемпиондар, мықты шахматшылар шығады», – деді ол.

Өз кезегінде Азия шахмат федерациясының бас хатшысы Хишам Аль-Тахер...

Фото: kursiv.media

Kazakhmys Copper АҚ-ның жалғыз акционері 2022 жылға жай акциялар бойынша дивиденд төлемеу туралы шешім шығарды. Бұл туралы компания KASE-ге хабарлаған.

Компанияның жай акциялар бойынша дивиденд төлемеу себебі – 2022 жылы таза пайда таппаған.

«Акционер, оның ішінде, мынадай шешімдерді қабылдады:

-компанияның 2022 жылғы аудиттелген қаржылық есептілігі (жеке және шоғырландырылған) бекітілсін;

-компанияның 2022 жылғы таза пайдасының болмауына байланысты жай акциялар бойынша дивидендтер есептелмесін және төленбесін», делінген хабарламада.

Kazakhmys Copper АҚ-ның жалғыз акционері – KCC B.V., ол компанияң 100 пайыз акциясына ие. Қаржы есебіне сәйкес,  Владимир Ким мен Эдуард Огай Kazakhmys Copper АҚ арқылы...

Фото:

Мәжіліс депутаты Мақсат Толықбай Алматы облысында 15 миллион теңгеге сатылып кеткен мектепті екі ай ішінде мемлекет меншігіне қайтаруды талап етті.

«Алматы облысы Қарасай ауданы Шалқар ауылында Ломоносов атындағы 250 орынға арналған орта мектеп болған. Кейінгі жылдары толық күрделі жөндеуден өтіп, жаңадан спорт зал салынып, нысан пайдалануға берілді. Барлық ауыл баласы қуанып жүргенде, ауыл мектебін жекеге сатып жіберген. Оны әкімдіктен басқа кім сатады? Оны 15 миллион теңгеге сатқан. Прокуратураға «қайда қарап отырсыңдар?» деп айттық. Олар «сот шағымымызды қабылдамайды, шамамыз жетпейді» деп отыр», – деді депутат Мәжілістегі Үкімет сағатында.

Мақсат Толықбай құлайын деп тұрған үйд...

GameStop, NIO және Gitlab осы аптаның ішінде қаржы нәтижелерін бөліспек. Сонымен қатар, тұтынушылық несиелендіру жайлы ақпарат белгілі болмақ. Бұл туралы Barron’s сайты хабарлайды.

Маусымның бесі, дүйсенбі күні бағдарламалық жасақтаманы әзірлеуші Gitlab 2024 бюджеттік жылдың бірінші тоқсан нәтижесін жариялайды.

Маусымның алтысы, сейсенбі күні Ciena, сантехника дистрибюторы Ferguson және тамақ өндіруші J.M. Smucker қаржы нәтижелері белгілі болмақ. BorgWarner компаниясны Нью-Йоркта Инвесторлар күнін өткізбек.
Австралияның резервтік банкі осы күні ақша-кредит саясаты бойынша шешім қабылдамақ.

Трейдерлер бас банктің мөлшерлемені 4,1%-ға дейін ұлғайтуына 33-пайыздық мүмкіндік бар деп бағалайды. Айта кететін болсақ, өткен жылдың сәуір айынан бастап орталық банк мөлшерлемені жалпы санағанда 11 рет көтерген болатын.

Фото: kursiv.media

Еуропалық қайта құру және даму банкінің (ЕҚДБ) президенті 7-9 маусым күндері Қазақстанға келеді. Бұл жайлы ИНТЕРФАКС агенттігі жазды, банктің баспасөз орталығына сілтеме жасап.

«ЕҚДБ президенті Одил Рено-Бассо 7-9 маусым аралығында жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлермен, көпжақты қаржы институттарымен және шетелдік инвесторлармен кездесу үшін Қазақстанға келеді», делінген баспасөз қызметінің хабарламасында.

Үш күндік бағдарлама аясында ЕҚДБ президенті Қасым-Жомарт Тоқаевпен кездесіп, Азия даму банкі, Халықаралық валюталық қор және Дүниежүзілік банк басшылығымен екіжақты кездесулер өткізеді.

ЕҚДБ президенті 2023 жылы 25 жылдығын атап өтетін Шетелдік инвесторлар кеңесінің пленарлық отырысына тең төрағалық етпек. Сонымен қатар, Астана халықаралық форумына қатысып, «Жаһандық іскер әйелдер...

Мәжіліс депутаты Ерлан Саиров шекарадағы ауылдарда шетелдік ұялы операторлардың жұмысын шектеу қажет екенін айтты. Себебі шекарадағы аудан мен ауылдарда шетелдік ұялы байланыс пен радио толқыны жұмыс істеп тұр.

Депутат шекарадағы ауылдар мен аудандардың дамуы президенттің жеке бақылауында екенін айтты.

«Қазақстанда шекарада орналасқан 50-ге жуық ауыл бар. Ол жерде жол, медицина, ұялы байланыс, су мәселесі әлі де өзекті. Кейбір ауылда медициналық пункт болса, фельдшер болмайды, ал кей ауылға жазда да, қыста да жету қиын. Ол жаққа жол жоқ. Жол болмаса, азаматтардың ол жақта тұруға құлқы болмайды», – деді депутат Мәжілістегі Үкімет сағатында.

Оның айтуынша, шекарада орналасқан...

Фото: kursiv.media

Қазақстандықтардың жартысына жуығы жазғы демалысқа ештеңе жопарламайды. Өйткені демалысқа арнайы қаражат бөле алмайды. OLX.kz сайты сауалнама жүргізіп, Қазақстан азаматтарының 45 пайызы қаражаттың жоқтығынан биылғы жылы жазғы демалысты жоспарламайтынын анықтаған.

«Сауалнамаға қатысқандардың басым көпшілігі, яғни 45%-ы қаржылық себептерге байланысты жазғы демалысты жоспарламайтынын айтты. Биыл бұл көрсеткіш 2022 жылғы ұқсас сауалнамамен салыстырғанда өсті – ол кезде респонденттердің 40%-ы демалысқа шыға алмаған», делінген сайт хабарламасында.

Сауалнамаға қатысқандардың 25 пайызы демалысын ел ішінде өткізуді жоспарлаған, ал 13 пайызы қала сыртында өткізетінін, тек 17 пайызы ғана шетелге сапар шегетінін айтқан.

Шетелге сапарлататын азаматтардың көбісі яғни 40%-ы...

Фото: Ұлытау облысының прокуратурасы

Ұлытау облысының прокуратурасы Жезқазған және Балқаш ЖЭО-сына иелік ететін «Kazakhmys Energy» ЖШС қызметін тексере келе, 600-ге жуық заң бұзу дерегін анықтаған. Нәтижесінде 27 млн теңге айыппұл салынды. Бұл туралы облыстық прокуратураның баспасөз қызметі хабарлады.

Тексеріс нәтижесінде өнеркәсіптік қауіпсіздік, техникалық реттеу, электр энергетикасы, еңбекті қорғау салаларында, санитарлық-эпидемиологиялық нормалар сақталмағаны анықталған.

«Атап айтқанда, объектілерді жаңғыртуға инвестицияның болмауы, қабылданып жатқан шаралар ағымдағы ақауларды жоюмен шектелген, электр станциялары мен желілерін техникалық пайдалану ережелерін бұзу, жылу желілерінің температуралық кестелерін сақтамау, өлшеу құралдарын уақтылы салыстырып тексермеу және т.б.», делінген хабарламада.

Анықталған заң бұзу фактіс...

Мәжіліс депутаты Нұртай Сабильянов жергілікті маңызы бар жолдарды жөндеуге жұмсалатын қаржыны бақылауды күшейтуді ұсынды.

Депутаттың сөзінше, Ұлттық экономика жүргізген мониторингтің алдын ала деректері бойынша Қазақстанда 2021 жылдың қорытындысы бойынша қала ішіндегі және кент ішіндегі жолдардың 63 мың шақырымы нашар жағдайда, ал ауылдың жолдарында асфальт жоқ.

«Қоғамдық көлікке деген қажеттіліктің жоғары болуы да сақталып отыр. Жергілікті жолдардың сапасыздығы ауылды аумақтардың арасындағы байланысты әлсіз болуына алып келеді және олардың экономикалық дамуына кедергі келтіреді.

Сондай-ақ адамдар қоғамдық көліктің қатты тозып кеткеніне көптеген шағым айтып жатыр. Мысалы, маршруттық желілер тиімсіз, жүріп тұру ыңғайсыз. Қоғамдық көліктің жұмыс уақыты шектеулі, қаланы...

Фото: kursiv.media

Қытайдың UnionPay төлем жүйесінің дебеттік карталар нарығындағы үлесі артып, әлемдік тұтынуда Visa төлем жүйесінен де асып түсті.

Өткен жылдың қорытындысы бойынша Қытайдың UnionPay төлем жүйесі дебеттік карталар нарығының үлесі бойынша америкалық Visa-ны басып озды. Мұндай мәліметтерді Nilson Report агенттігі келтірген. Басылым келтірген статистикаға сенсек, 2022 жылы UnionPay жүйесіндегі дебеттік карталар бойынша транзакциялардың үлесі 40,03% болса, Visa бойынша – 38,78% болған. Ал MasterCard карталарының үлесі өз кезегінде 21,19%-ға дейін төмендеп, 18,5 проценттік пунктке түскен.

Бұл транзакциялар бойынша аударылған қаражат көлеміне келер болсақ, UnionPay картасымен жасалған транзакциялар 16,2 миллиард долларды құраса, Visa картасында 14,1 миллиард долларға транзакция жасалған. Ал...

Қазақстанда алдағы 7 жыл ішінде 111 млн шаршы метр тұрғын үй салынбақ. ҚР Премьер-Министрі Әлихан Смайылов республикалық штаб отырысында халықтың құрылыс жұмыстарына қатысты шағымдарына үн қатты, деп жазады primeminister.kz сайты.

Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі Марат Қарабаев алдағы жылдары 1 млн-нан астам отбасын жаңа баспанамен қамтамасыз ету жоспарланып отырғанын айтты. Қойылған міндетке қол жеткізу үшін 2029 жылдың соңына дейін республика бойынша тұрғын үйді пайдалануға беруді жыл сайын 200 мың шаршы метрге арттыру көзделген. Атап айтқанда, биыл 15,3 млн шаршы метр немесе 143 мыңнан астам пәтерді аяқтау жоспарланып отыр.

Жұмыстарды уақтылы атқару үшін әкімдіктер нақты нысандар мен олардың орындалу...

31 мамырда ел Үкіметінің №393 қаулысы жарияланды. Бұл қаулыда бөлшек салықтың арнайы режимін қолдануға рұқсат етілген қызмет түрлері тізбесі бекітілген. Мемлекеттік кірістер комитеті осы режим шарттарын түсіндіреді.

Биыл 1 қаңтардан бастап осы режимді қолдану үшін Салық кодексін қолданысқа енгізу туралы заң нормаларына сәйкес, ҚҚС төлемейтін салық төлеушілер 1 мамырына дейін тиісті хабарлама ұсынуы қажет болатын.

Осылайша, бұрын жарияланған түсіндірмеге қосымша, 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап көрсетілген салық режиміне көшу үшін ҚҚС төлемейтін салық төлеушілер10 маусымына дейін қолданылатын салық салу режимі туралы хабарламаны қоса беруі керек. 

Хабарлама салық төлеушінің орналасқан жері бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасына (МКБ) ұсынылады. Хабарламаны салық төлеушін...

Армения Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы Армен Григорян республиканың ҰҚШҰ-ға мүшелігі белгілі бір қиындықтар туындататынын мәлімдеді.

«Арменияның ҰҚШҰ-ға мүшелігі, әрине, белгілі бір қиындықтар тудырады, бірақ біздің басқа елдермен ынтымақтастығымызды шектемейді. Біз Батыс серіктестерімізбен қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастықты нығайту бағытында қарқынды жұмыс істейміз және осы жұмысты жалғастырамыз», – деді Григорян Армян қоғамдық телеарнасында.

Оның айтуынша, «2020 жылдан бастап ҰҚШҰ-ның Арменияға көмектесткені туралы нақты мысал табу қиын болады».

«2020 жылдан бастап Әзірбайжан Арменияға үш рет ауқымды шабуыл жасады, осы кезде ҰҚШҰ Арменияға ешбір көмек көрсеткен жоқ», – деді ол.

Дегенмен, Григорян Армения бұл бағытта лайықты балама табылғанын атап өтті – «мысалы, Еуропалық Одақтың мониторингтік миссиясы».

Фото: kursiv.media

Қазақстан мұнай өндіруді қысқарту туралы шешімнің қолданыс мерзімін 2024 жылға дейін созады. Бұл жайлы Энергетика министрлігінің баспаөз орталығы хабарлады.

Қазақстан ОПЕК+ келісіміне қатысушы елдермен келісе отырып, сәуір айында 2024 жылдың желтоқсан айының соңына дейін мұнай өндіруді тәулігіне 78 000 баррельге қысқартатынын жариялаған болатын.

Бұл ерікті қысқарту 2023 жылдың 4 маусымында ОПЕК+ министрлерінің 35-ші кездесуінде келісілген өндіріс мөлшерінің қажетті деңгейінен асып түседі.

ОПЕК+ құрамындағы Ресей мен Сауд Арабиясы сынды бірқатар мемлекет «мұнай нарығының тұрақтылығын қолдауға бағытталған алдын алу шарасы ретінде» мамыр айынан бастап жыл соңына дейін мұнай өндірісін қысқартатынын мәлімдеді.

Қазақстан да мамыр айынан бастап мұнай өндіруд...

Таиландта комаға түскен 24 жастағы қазақстандық қайтыс болды. Қаралы хабарды марқұмның жақындары естіртті.

«Артурдан айырылып қалдық», – деп жазды әлеуметтік желідегі парақшасында.

Айта кетейік, бұған дейін Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі Таиландта тиым салынғаны туралы ескертуге қарамастан, теңізге түскен қазақстандық азаматтың көп су жұтып қойғанын және жағдайы ауыр екенін хабарлаған еді.

Бұған дейін қазақстандық азаматтың туыстары оны Қазақстанға жеткізуді сұраған. СІМ ол үшін қазақстандық дәрігерлер консилиумының қорытындысы қажет екенін айтты.
Ал ол тай дәрігерлерінің медициналық шешімі негізінде жасалады.

Сондай-ақ министрлік Таиландта демалып жатқан Қазақстан азаматтарын жергілікті билік органдарының ережелері мен талаптарын сақтауға және метеорологиялық шектеулер кезінде теңізге...

Қазақстанның көмір өнеркәсібі еліміздегі электр энергиясының 70 пайыздан астамын өндіретін кәсіпорындарды отынмен қамтамасыз етеді. 2022 жылдың қорытындысы бойынша елімізде 117 млн тоннадан астам көмір өндірілді. Көмір экспорты 32,5 млн тоннаға жеткен.

Көмір өндірісінің өзекті мәселелері Астанада өткен көмір өнеркәсібінің IV форумында талқыланды. Қазір бұл сала үшін қатты отынды байыту, тың экспорттық маршруттарды іздеу және қайта өңдеуде жаңа технологияларды енгізу маңызды болып отыр.

Индустрия және инфрақұрылымдық даму вице-министрі Иран Шарханның айтуынша, көмір саласын­дағы 30-ға жуық кәсіпорын 30 мыңға жуық адамды жұмыспен қамтамасыз етіп отыр. Ал «Республикалық тау-кен металлургиялық кәсіпорындар қауымдастығы» АЖО атқарушы директоры Николай Радостовецтің сөзінше, көмір табиғи жағдайларға тәуелділігі аз...

Түрік Авиакомпаниясы Mavi Gök Aviation Анталия – Астана – Анталия жаңа рейсін іске қосты. Бұл туралы «Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық әуежайы» АҚ баспасөз қызметі хабарлады.

Алғашқы рейс бүгін түнде Boeing 737-800 ұшағында орындалды және ол 5,5 сағатқа созылды.

Бұдан былай Қазақстанның астанасы мен Түркияның Жерорта теңізіндегі курорты арасында аптасына екі рет – сәрсенбі және жексенбі күндері тікелей әуе қатынасы жүзеге асырылатын болады

Boeing 737-800 ұшағы 189 орынға арналған

Жоғары жолаушылар ағынын сақтай отырып, әуекомпания ағымдағы жылдың шілде айынан бастап ұшақты 300-ден астам жолаушы орыны бар Boeing 777-300ER-ге ауыстыруды жоспарлап отыр.

19 мамырдан бастап «Қылмыстық сот ісін жүргізу, жазаны орындау, сондай-ақ азаптаулардың және басқа да қатыгез, адамгершілікке жатпайтын немесе ар-намысты қорлайтын қатынас түрлерінің алдын алу бойынша адам құқықтары мәселелері жөніндегі қылмыстық, қылмыстық іс жүргізу және қылмыстық-атқару кодекстеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң күшіне енді, – деп хабарлайды Polisia.kz сайты.

Бұл заңмен отбасылық-тұрмыстық саладағы құқық бұзушылықтар үшін жауапкершілік күшейтілді. Қылмыстық кодекстің 106 (Денсаулыққа ауыр зиян келтіру) және 107-баптарында (Ауырлығы орташа) «кінәліге материалдық немесе өзге де тәуелділіктегі адамға қатысты іс-әрекет жасау» деген саралау белгілері енгізілді.

Егер бұрын 106-бап бойынша 3 жылдан 8 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру түріндегі жауапкершілік...