Жаңалықтар

2026 жылдың ақпанындағы жағдай бойынша, үш айдан астам уақыт бойы төленбеген қарыз (NPL 90+) 1,65 трлн теңгеге жетті. Ұлттық банк дерегіне сәйкес, бұл көрсеткіш банктердің жалпы несие қоржынының өсу қарқынынан екі есе, ал активтерінің өсуінен үш есе жылдам алға озған. Мұндай үрдіс нарықтағы берешектің жинақталып қалғанын аңғартады.

Алпауыт банктердің «бас ауруы»

Қайтарылмаған қарыздың 60%-дан астамы еліміздегі ең ірі екі банк – Halyk Bank пен Kaspi Bank-ке тиесілі.

Әсіресе, Halyk Bank-тегі жағдай ерекше назар аудартады: үш айдан бері төленбеген кредит көлемі 535 млрд теңгеден асқан. Бұл жерде банктің кредит портфелі де ірі екенін ескеру керек.

Тұран ауданының әкімі Алмас Абаев «қол астындағы қызметкерлерді ұрып соқты» деген видео тараған соң Шымкент қаласының әкімдігі қызметтік тексеру тағайындады. Бұл жайлы Kursiv.Media тілшісі хабарлайды.

Бұдан бұрын әлеуметтік желіде қаладағы аудан әкімдерінің бірі қатысқан болуы мүмкін оқиға бейнеленген видео таралған еді. Онда Қаратау ауданы әкімі әлдебір адамдарға күш қолданғанын байқауға болады. Ол ұрғанымен таяқ тиген адам жауап қайтармайды.

«Аталған дерек бойынша оқиғаның барлық мән-жайын жан-жақты әрі объективті анықтау мақсатында қызметтік тексеру жүргізілетінін хабарлаймыз. Қала әкімдігі заңдылықты сақтау, қызметтік әдеп қағидаттарын ұстану және кез келген құқыққа қайшы әрекеттерге жол бермеу ұстанымын басшылыққа алады. Егер таралған...

Қазақстанды жаяу аралап шыққан 76 жастағы жиһанкез Сәрсенбай Қотырашев Еуропаға жолға шыққалы жатыр. Ақсақал сапары туралы жоспарын Астанадағы жиында бөлісті.

Жиһанкездің айтуынша, жолға 3 наурызға қараған түні шығады. Алдымен Астанадан Ыстанбұлға барады, әрі қарай Сербияға табан тірейді.

«Жолға жарайтын резеңке жоқ»

Ақсақалды көпшілік Қазақстанды аралап шыққан, Қытайға, Түркияға жаяу барған азамат ретінде біледі. Енді Сәрсенбай Қотырашев әуелі Еуропаны, әрі қарай Америка Құрама Штаттарын аралағысы келеді.

«2022 жылы Қазақстанды аралауға қолдан жасалған темір арбамен шықтым. Шаруашылықта пайдаланатын арбаның дөңгелегін салған едім, ол тиімсіз болды. Түркістанға жеткенде оны тастап, велосипед дөңгелегін салдым. Одан да көп бейнет көрдім...

Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі Таяу Шығыс елдерінде жүрген азаматтарды қолдау шаралары туралы мәлімдеді.

Министрлік еліміздің ұялы байланыс операторларымен бірлесіп, қысқа мерзім ішінде арнайы байланыс пакеттерін іске қосты. Бұл пакеттер көрсетілген елдер аумағында болған кезде интернет пен қоңырауларды тегін пайдалануға мүмкіндік береді.

Қолдау шаралары туралы толық ақпаратты мобильді операторлардың ресми сайттары мен қосымшалары арқылы білуге болады. Министрлік байланыс операторларына бастаманы жедел жүзеге асырғаны үшін алғыс білдірді.

Сондай-ақ азаматтарды Қазақстан Республикасының ресми қызметтері мен елшіліктерінің ұсынымдарын сақтауға, жеке қауіпсіздікке және жақындарының амандығына ерекше назар аударуға шақырды. Ведомство жағдайды тұрақты бақылауда ұстап, шетелдегі отандастарға қажетті қолдау көрсету жұмыстарын жалғастыратынын...

2026 жылдың 2 наурызындағы мәліметке сәйкес Қазақстан халқының саны 20 518 005 адамға жетті. Бұл деректі Ұлттық статистика бюросы жариялады.

Бюро ұсынған мәліметке сәйкес, 2026 жылғы 1 ақпандағы жағдай бойынша елімізде қалалық жерлерде 13 106 358 адам, ал ауылдық жерлерде 7 411 647 адам тұрады.

Жыл басынан бері халық саны 18,1 мың адамға көбейген. Оның ішінде 15,8 мың адам – табиғи өсімнің, 2,3 мың адам – көші-қонның сальдосы нәтижесі.

Статистикалық деректерге сәйкес, халық саны бойынша Алматы және Астана, Шымкент қалалары, Түркістан және Алматы облысы көш бастап тұр.

Былтыр елімізге 17 мыңға жуық қандас оралған. Олардың басым көпшілігі Өзбекстан, Қытай және Түркіменстаннан қоныс...

Мемлекет басшысы Бахрейн Королімен телефон арқылы сөйлесті деп хабарлайды Ақорда. Тоқаев шейх Хамад бен Иса Әл Халифамен Таяу Шығыстағы ахуалды талқылап, Бахрейн халқына тілектес екенін айтқан.

«Мемлекет басшысы Иранға қарсы соғысқа қатыспаған Бахрейн мен басқа да елдердің азаматтық инфрақұрылымын зымыранмен атқылауға алаңдаушылық білдірді. Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан жағдайды одан әрі ушықтырмай, қақтығысты диалог және дипломатия жолымен бейбіт түрде шешуді құптайтынын жеткізді», – деп жазады Ақорда.

Өз кезегінде король Хамад бен Иса Әл Халифа қолдауы үшін Қазақстан Президентіне алғыс айтты. Екі тараптың ынтымақтастығын одан әрі жандандыруға ниетті екенін де жеткізді.

Бұған дейін Тоқаев Иордания Королі ІІ Абдаллаға хат жолдап, иордан халқына...

Қазақстандық әнші Баянсұлу Сағындықованың YouTube арнасынан бірқатар танымал бейнебаяндары көрінбей кетті. Қазіргі таңда арнада тек «Мүмкін емес» әнінің бейнебаяны ғана қалған.

Бұл жағдай желі қолданушылары арасында түрлі болжам тудырды. Жанкүйерлер әнші продюсерімен жұмысын тоқтатқан болуы мүмкін деген пікір айтып жатыр.

Осы мәселеге байланысты Kursiv.Media тілшісі әншінің менеджеріне ресми сауал жолдады. Әзірге нақты себептері туралы түсініктеме берілген жоқ.

Еске сала кетейік, бұған дейін Bayansulu-ның әніне Армения премьер-министрі билеп, видео жариялаған еді.

Бүгін, 2 наурыздан бастап қазақстандықтар зейнетақы жинақтарының артық бөлігін тұрғын үй несиесін ішінара немесе толық өтеуге қайтадан пайдалану үшін өтінім бере алады. Отбасы банк біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалану қағидаларының өзгеруіне байланысты уақытша тоқтатылған өтінім қабылдауды өз платформасында қайта іске қосты.

Өтінім қабылдау қаңтар айында тоқтатылған болатын. Банк жаңа талаптарға сәйкес otbasybank.kz порталындағы мобильді қосымша мен жеке кабинетті жетілдіру жұмыстарын жүргізді.

«2026 жылғы 31 қаңтардан бастап ережелерде «қарыз» термині «негізгі қарыз» деп өзгертілді. Енді зейнетақы жинақтарының артық бөлігі тек несие негізгі борышын өтеуге жұмсалуы мүмкін. Несие бойынша пайыздар, айыппұлдар, кейінге қалдырылған төлемдер және басқа да...

Новороссийск портындағы «Шесхарис» мұнай құю терминалында болған өрттен Қазақстан мұнайының өндірісі мен экспортына қауіп төніп тұрған жоқ. Бұл туралы Энергетика министрлігі ресми мәлімдеді.

Ведомствоның хабарлауынша, қазіргі уақытта қолда бар ақпаратқа сәйкес, аталған терминалдағы оқыс оқиға қазақстандық мұнай өндіруші кәсіпорындардың өндірістік көрсеткіштеріне кері әсерін тигізбеген.

«Отандық мұнай өндіру және оны экспорттау қалыпты режимде жүзеге асырылуда. Қазақстан мұнайын жеткізуге пайдаланылатын экспорттық инфрақұрылымның жұмысында іркілістер мен бұзушылықтар тіркелген жоқ», – делінген хабарламада.

Энергетика министрлігі жағдайды бейінді ұйымдар және инфрақұрылым операторларымен бірлесіп тұрақты бақылауда ұстап отырғанын мәлімдеді.

Еске салайық, бұған дейін Новороссийск портындағы ірі мұнай терминалында өрт шыққан ед...

Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхудың кеңсесіне зымыран шабуылы жасалды. Ислам революциясы сақшылары корпусы (ИРСК) осындай мәлімдеме жасады деп хабарлайды IRNA агенттігі.

Иран мемлекеттік агенттіктерінің мәліметінше, шабуыл жасау үшін орта қашықтықтағы баллистикалық зымырандар пайдаланылған. Нетаньяхудың кеңсесінен бөлек Израиль Әскери-Әуе күштерінің бас қолбасшысына да соққы жасалды деген дерек бар.

«Иранның зымыран соққыларының оныншы толқыны барысында негізгі назар үкіметтік кешенге бағытталды. Бұл шабуылдардың нәтижелері мен қосымша ақпарат кейінірек жарияланады», – делінген ИРСК хабарламасында.

Шабуыл жасалғаны рас па?

Израиль премьер-министрінің резиденциясына шабуыл жасалғаны туралы тек Иран тарапы ғана хабарлап отыр. Израиль бұған қатысты пікір білдірмеді. Бірақ елд...

«Эйр Астана» әуе компаниясы Airbus корпорациясымен ірі мәміле жасасып, әуе флотын айтарлықтай кеңейтетінін хабарлады.

Қазақстан қор биржасына (KASE) ұсынылған ресми мәліметке сәйкес, 2026 жылғы 26 ақпанда компания басшылығы Airbus A320neo отбасына жататын әуе кемесін сатып алу туралы шешім қабылдады.

Компания 25 дана Airbus A320neo ұшағына «нақты тапсырыс» (firm order) берген. Негізгі тапсырыстан бөлек, әуе компаниясы тағы 25 дана Airbus A320neo ұшағын болашақта сатып алуға басымдық беретін ресми құқыққа ие болды.

Бұл келісім «ірі мәміле» санатына жатқызылған, себебі оның құны компанияның меншікті капиталының 25 пайызынан асып жығылады.

Бұған дейін әуе паркін еуропалық лайнерлермен жаңарту үшін компанияға кем дегенде...

Ақмола облысының Жібек жолы ауылында қайғылы оқиға болды. Әлеуметтік желілерде ер адамның анасы, әкесі және қарындасын өлтіргені туралы ақпарат тарады.

Полиция күдіктінің ұсталғанын растады.

«Жібек жолы ауылында орын алған адам өлтіру дерегіне байланысты әлеуметтік желілерде түрлі жорамалдар мен шындыққа жанаспайтын ақпараттар таралуда. Осы факті бойынша қылмыстық іс қозғалды. Күдікті жедел іздестіру шаралары барысында ұсталып, уақытша ұстау изоляторына қамалды. Тергеу барысы полиция департаменті басшылығының ерекше бақылауында», – деп мәлімдеді Ақмола облысы полиция департаментінің баспасөз қызметі.

Алдын ала мәліметке сәйкес оқиғаға күдіктінің психикалық сырқаты себеп болуы мүмкін делінген. Қазіргі уақытта тергеу амалдары жүргізіліп жатыр.

Айта...

Абу-Дабидегі Zayed халықаралық әуежайы рейстерді қайта іске қоса бастады. Бұл туралы ТАСС агенттігі хабарлады.

«Ең алдымен Гонконгқа жүк рейсі жөнелтілді. Қазіргі уақытта ұшақ Оманның әуе кеңістігінде. Бұл – бүгінгі тәулікте жіберілген алғашқы рейс«, – делінген дереккөзде.

Сонымен қатар, 2 наурызға бірнеше рейс жоспарланғаны айтылды. Олардың қатарында Лондон, Париж және Мәскеу бағыттары бар.

Айта кетейік, 1 наурыз таңертең Дубай әуежайы шабуылға ұшырап, бірнеше адам зардап шекті.

Қазіргі таңда Біріккен Араб Әмірліктерінде 2,5 мың қазақстандық турист бар. Олардың барлығы тур-кодпен сапарға шыққан азаматтар. Сондай-ақ, Сауд Арабиясында 200-ден аса, Қатарда 1 мыңнан астам турист жүр.

Өскемен халықаралық әуежайын 20 жылға жуық басқарған Николай Короленко сотталды. Сот оны қызметтік өкілеттігін теріс пайдалану және аса ірі мөлшерде мүлік жымқыру бойынша кінәлі деп таныды.

Хроника басылымының жазуынша, Өскемен қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында Шығыс Қазақстан облыс орталығының әуежайын 20 жылға жуық басқарған Николай Короленкоға қатысты іс қаралып, үкім шығарылды.

Ол ҚР ҚК-нің 361-бабы 4-бөлігі 3-тармағы (қызметтік өкілеттіктерін теріс пайдалану) және 189-бабы 4-бөлігі 2-тармағы (сеніп тапсырылған мүлікті аса ірі мөлшерде жымқыру) бойынша айыпталып, сот алдында жауап берді. Бастапқыда оған сыбайлас жемқорлық сипатындағы айыптар тағылғанымен, сот талқылауы барысында мемлекеттік айыптаушы бұл айыптардан бас тартты.

Үкіммен қатар...

Ұлттық статистика бюросының соңғы мәліметінше, биылғы ақпан айында жылдық инфляция 11,7%-ды құрады. Салыстырар болсақ, қаңтарда бұл көрсеткіш 12,2% болған еді. Яғни, баға әлі де өсіп жатыр, бірақ алдыңғы айлармен салыстырғанда өсу жылдамдығы сәл баяулаған.

Дегенмен бір айдың ішіндегі (қаңтардан ақпанға дейінгі) бағаның өсімі 1,1% болды. Бұл алдыңғы айдағы көрсеткіштен (1%) сәл жоғары.

Не қымбаттады?

Шығындарды бөліп қарасақ, халықтың қалтасына ең қатты бататыны – азық-түлік. Олардың бағасы бір жылда 12,7%-ға артқан. Басқа санаттар бойынша жағдай мынадай:

Үкіметтің шешімімен коммуналдық тарифтердің өсуіне 2026 жылды...

Астана әуежайындағы қауіпсіздік жүйесі тексеруден өтіп жатыр. Бұл туралы әуежай әкімшілігі хабарлады.

Бұл жоспарлы тексеріс. Күні бойы әртүрлі уақытта дабыл қағылуы мүмкін. Мұның төтенше жағдайға қатысы жоқ, жолаушылар мен қызметкерлерге қауіп төндірмейді деп ескертеді әуежай өкілдері.

Дабыл жүйесі іске қосылмай тұрып дауыс зорайтқышпен ескерту жасалады.

Бұл шаралар тиісті қызметтердің бақылауымен жүріп жатыр. Негізгі мақсаты – әуежай жұмысының қауіпсіздігі мен сенімділігін сақтау.

Астана әуежайының жұмысындағы өзгеріс бұл ғана емес. 15 сәуір-31 мамыр аралығында нысандағы ұшу-қону алаңдары уақытша жабық болады. Әуе порты 10:00 – 18:00 аралығында рейстер қабылдай алмайды. 

8 наурыз – көктемнің шуақты мерекесі, нәзік жандыларға құрмет пен алғыс білдіретін ерекше күн. Бұл күні аналарға, әжелерге, жарға, қыздарға, әпке-қарындастарға және әріптестерге қуаныш сыйлау дәстүрге айналған. Сыйлық таңдағанда, ең бастысы, оның бағасы емес, шынайы ықылас пен көңіл екенін ұмытпаған жөн. Дегенмен мерекеде ерекше әсер қалдыру үшін дұрыс таңдау жасау маңызды.

Дәстүрлі сыйлықтар

Гүл – 8 наурыздың басты символы. Раушан, қызғалдақ, лалагүл немесе көктемгі нәзік гүлдер шоғы әрбір әйелдің көңілін көтереді. Гүлмен бірге жазылған жүрекжарды тілектер әсерді еселей түседі.

Сондай-ақ тәттілер жинағы, сапалы шоколад, хош иіссу немесе әшекей бұйымдар да – классикалық әрі әрдайым өзекті тартулар. Әсіресе, анаға немесе...

Қазақстанда наурыз айында өтетін ҰБТ басталды, ол 6 сәуірге дейін жалғасады. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Министрліктің мәліметінше, 184 мыңға жуық адам ҰБТ-ға қатысуға өтініш берген және бұл өткен жылмен салыстырғанда 20 мыңға көп. Олардың 74,4%-ы қазақ тілінде, 25,5%-ы орыс тілінде, 216 адам ағылшын тілінде тестілеуден өтуге өтініш білдірді. Талапкерлер өтініш беру барысында тестілеу күнін, уақытын және пунктін өздері таңдаған.

Талапкерлер қандай пәндерді таңдады

«Ең көп таңдалған бейіндік пәндер комбинациясы – «Математика-Физика», оны талапкерлердің 18,7%-ы таңдаған. Яғни, бұл – болашақ мұғалімдер, инженерлер, механиктер, техниктер мен технологтар...

Иранды 37 жыл басқарған Әли Хаменеи қайтыс болғаннан кейін елді 67 жастағы Әлиреза Арафи уақытша басқаратын болды. Ол кім, қайдан келді?

Иранның билік жүйесі қалай жұмыс істейді?

Иран заңы бойынша, елді басқаратын – жоғары көсем, яғни аятолла. Елде президент те болады, бірақ негізгі билік аятолланың қолында. Оның міндетті түрде діни білімі болуы керек.

Аятолла – шииттік бағыттағы ислам дінбасыларына берілетін ең жоғары діни лауазым немесе титул. Араб тілінен аударғанда «Алланың белгісі» немесе «Алланың дәлелі» деген мағынаны білдіреді. Аятолла елдегі барлық билікті уысына ұстайды. Сот, заң шығару және атқарушы билік, елдің қорғаныс күштері де тікелей соған қарайды.

Аятолла қайтыс болғаннан кейін елде...

Толық жетекті Great Wall Wingle 7 пикапы Қазақстанда көлік түрін тіркеу куәлігін алды. Құжат «Қазстандарт» ашық реестрінде жарияланды. Бұл дегеніміз қытайлық модель Қазақстанда құрастырылады және отандық нарыққа шығады.

Өндіруші ретінде Алматыдағы Hyundai Trans Auto зауыты көрсетілген.

Техника және өлшемдер

Wingle 7 N1 категориясына жатады. Өлшемдері – 5395 х 1800 х 1760 мм, доңғалақ базасы – 3350 мм.

Модель екі қозғалтқыш нұсқасында ұсынылуы мүмкін:

Беріліс қорабы – механикалық, 5 немесе 6 сатылы.

Жабдықталуы және бағасы

Негізгі нұсқада ауа баптағыш және алдыңғы...

Мұнай бағасының 80 доллардан асуы қазақстандық нарыққа оң әсер етті. 2 наурыздағы сауда-саттықта «ҚазМұнайГаз» (ҚМГ) акциялары 11,7%-ға өсіп, 29 100 теңгеге жетті. Әзірше максималды баға – 29 600 теңге. Бұл -соңғы уақыттағы ең ірі секірістердің бірі. Дүйсенбідегі түскі саудада ҚМГ акцияларының сауда-саттық көлемі 675 мың доллардан асты.

Таяу Шығыстағы геосаяси жағдайдың күрт шиеленісуі – Иранның жоғарғы көшбасшысының қаза болуы және Ормуз бұғазындағы тасымалдың тоқтауы – әлемдік энергетика нарығына тікелей әсер етіп жатыр. Бүгін Brent маркалы мұнайдың фьючерстік бағасы 81 доллардан жоғары саудалануда.

Мұнай бағасының өсуі мен ҚМГ акцияларының қымбаттауына негізгі үш фактор әсер етіп тұр:

Иран Сауд Арабиясында орналасқан, әлемдегі ең ірі мұнай өңдеу зауыттарының біріне соққы жасады.

Мұнай алыбына жасалған шабуыл

The Economic Times басылымының хабарлауынша, соққы Сауд Арабиясының Рас-Таннур қаласындағы әйгілі ARAMCO мұнай өңдеу зауытына бағытталған.

Бұл нысан жай ғана кәсіпорын емес, дүниежүзі бойынша мұнай өңдеу мен экспорттаудағы ең ірі күретамыры саналады.

Шабуыл салдарынан болған шығын мен зардап шеккендер туралы нақты мәлімет әлі де нақтыланған, алайда бұл оқиға жаһандық энергия нарығын теңселтіп жіберуі мүмкін.

Аспан астындағы үрей: БАӘ әуе кеңістігін қайта ашты

Таяу Шығыстағы шиеленістің ушығуына байланысты Біріккен Араб Әмірлігі өз әуе кеңістігін уақытша жапқан...

Таяу Шығыстағы қақтығыс салдарынан туристер енді қауіпсіз деп саналатын елдерге баруды жөн санайды. Осы ретте «Туристік Қамқор» қорының директоры Асылхан Есілов туристердің жаңа бағыттарын атады.

Оның айтуынша, туристердің ағыны енді Оңтүстік Шығыс Азия елдеріне ойысады.

«Оңтүстік Шығыс Азия елдері: Вьетнам, Камбоджа, Мьянма, Таиланд сияқты елдерге қарай туристер ағыны көбеюі мүмкін», – деп жауап берді Асылхан Есілов Kursiv.Media тілшісінің сұрағына.

Қазақстанға келетін туристер көбейе ме?

Қор директоры атап өткендей, Қазақстан да әлемдік туристер үшін қызықты бағыттардың бірі.

«Туристерді көбірек тарту мақсатында мемлекет пен бизнес қажетті шараларды әзірлеп жатыр...

Астанада әкімдікке қарасты «№81 Astana English school халықаралық мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесін басқарған Гүлнар Садықова 8 жылға сотталды. Ал мектептің бухгалтері Айжан Атжанова 7 жылға бас бостандығынан айырылды.

Сотталғандар Astana English School мектебі пайдасына 304 761 316 теңге қайтаруға міндетті.

Бірнеше қылмысқа барған

Сотта мектепте бірнеше жыл бойы іс жүзінде жұмыс істемеген алты қызметкер тіркеліп тұрғаны анықталды. Оларға жалпы 28 миллион теңгеден астам қаражат аударылған.

Сондай-ақ сотталғандар 2015-2024 жылдары заңды негізсіз және өз қызметтік өкілетін пайдаланып, пайда табу мақсатында мектептің 501 білім алушысына ақылы білім беру қызметтеріне заңсыз жеңілдік ұсынған. Алайда директордың мұндай құқығы болмаған. Келген шығын сомасы...