Жаңалықтар

Кореяның KEPCO компаниясы Қазақстандағы бірнеше ЖЭО-ның жағдайын тексереді. Бұл туралы Энергетика министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

KEPCO Астана, Алматы, Павлодар және Топар жылу электр орталығына пилоттық зерттеу жүргізеді деп жоспарланған.

Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев Кореяның KEPCO және DOOSAN ENERBILITY электр энергетикалық корпорацияларының вице-президенттері Шин Чжон Ген және Янг Юн-Х-мен кездескен. Кездесуде тараптар Қазақстанның бірнеше электр станциясының жағдайын зерттеу мәселесін талқылаған. Ондағы мақсат – алдағы уақытта инвестиция салу.

«Зерттеу нәтижесі бойынша станцияларды одан әрі пайдалану, жаңғырту және олардың экологиялық көрсеткіштерін жақсарту перспективалары бойынша сараптамалық баға күтеміз»,– деп атап өткен Энергетика министрі.

Еліміздің бірнеше...

2023 жылы тоғыз мыңнан астам қазақстандық ресми түрде «банкрот» мәртебесіне ие болды. Соттан тыс банкроттық рәсімін қолдануға барлығы 80 мыңға жуық электрондық өтініш келіп түскен.

Қазақстанда соттан тыс банкроттыққа өтінішті egov.kz сайты, e-salyq Аzamat және eGov мобильді қосымшасы арқылы онлайн немесе ХҚКО бөлімшесінде оффлайн тапсыруға болады.

«80 мың адам электронды түрде өтініш берді, оның ішінде 9 адамның жалпы 16,5 млрд теңгеден астам қарызы бойынша банкроттық жарияланды», – деді Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте қаржы вице-министрі Ержан Біржанов.

Ол банкроттық рәсіміне келісім бермеу субъективті факторларға байланысты емес екендігін атап өтті.

«Мемлекеттік кірістер комитеті бұл процесті автоматтандырды. Тексеру процестерін мемлекеттік органдар, екінші деңгейдегі банктер, қаржы ұйымдары онлайн жүргізеді. Субъективті фактор...

AMANAT партиясы фракциясының депутаттары қарапайым еңбек адамдарының жалақысын арттыруды ұсынады. Мәжілісте мектептер мен ауруханалардың еден жуушы, ағаш ұстасы, сантехник, көше тазалаушы, электрик секілді мамандардың мәселесі көтерілді. Жұлдыз Сүлейменова осындай еңбеккерлерге әлеуметтік кепілдемелерін қарастыру мәселесін көтеріп, премьер-министрдің орынбасары Тамара Дүйсеноваға сауал жолдады.

«Жыл сайын Үкімет тарапынан азаматтық қызметшілердің жалақысында біліктілік санаттарына қолданылатын коэффициенттерді арттыру қарастырылып, жалақылары өсіп келеді. Өкініштісі сол, мекемелердің қызметін еден жуушы, аула тазалаушы, сантехник, ағаш ұстасы, электрик секілді қарапайым еңбек адамдарының күнделікті ауыр жұмыстарынсыз жүзеге асыру мүмкін емес болса да, бүгінде осы аталған жұмысшылар азаматтық қызметшілер реестірінде жоқ. Сондықтан Үкімет тарапынан азаматтық қызметшін...

Қазақстандық QazaqGaz компаниясы Париждегі халықаралық арбитражда қаралған «Қырғызгаз» компаниясына қатысты істе жеңіліп қалды.

Қырғызстандық Vesti.kg басылымының ақпаратына сүйенсек, «Қырғызгаз» (қазіргі «Газпром Қырғызстан») және «ҚазТрансГаз» (қазіргі QazaqGaz) бірлескен кәсіпорнына (БК) салынған инвестицияларға қатысты талапкердің құқықтарын бұзу туралы арызға қатысты іс қаралған.

БК«Ташкент-Бішкек-Алматы Бұқар газды ауданы» магистралдық газ құбырының Қырғызстан учаскесін жаңғыртумен және пайдаланумен айналысуға тиіс еді. «Қырғызгаз» бен бірлескен кәсіпорын арасындағы келісімге сай, «Қырғызгаз» магистралды газ құбырының активтерін бірлескен кәсіпорынға тапсырып, кейін тараптардың келісімі бойынша шарт бұзылды.

2020 жылы Талапкер (QazaqGaz) Қырғызстанға қарсы 35 млн долларға дейін өтемақы талап етіп, төрелік іс қозғады. Кейін өтемақы көлемі 15 млн долларға дейін азайды.

Төрелік істің қарау мерзімінің өтіп кеткенін ескерген. Сондай-ақ халықаралық нормаларға сай Қырғызстанның «Қырғызгаз» компаниясы үшін...

«ОнлайнҚазФинанс» (Solva) МҚҰ-ның қазіргі акционері 4,4 млрд теңгеге қарапайым акцияларын сатып алды. Бұл туралы компанияның баспасөз қызметі хабарлады.

2023 жылдың желтоқсаны мен 2024 жылдың қаңтарында жасалған бірнеше транзакция нәтижесінде МҚҰ-ның жарғылық капитал 4,4 миллиард теңгеге ұлғайған. Нәтижесінде қаржы ұйымың жарғылық капиталы 14,4 млрд теңгеге жеткен.

Бұған дейін «Онлайн-ҚазФинанс» микроқаржы ұйымының иелері Solva компаниясына тиесілі акциялардың бір бөлігін кері сатып алуға ниетті екенін хабарлаған. Solva өзінің 15,4 миллион қарапайым акциясын сатып алды.

Жарғылық капиталдың көлемін арттыру микроқаржы ұйымын банкке айналдыру аясында жоспарланған. Жарғылық капиталды инвестициялау банкке айналатын қаржы ұйымының жарғылық капиталын қалыптастыру талаптарына сәйкес келеді. Қаржыны компания құрылтайшылары – Борис...

Денсаулық сақтау министрлігі МӘМС жүйесіне жарналар мен аударымдар төлеу үшін табыстың ең жоғары мөлшерін бес есе ұлғайтуды көздейтін заң жобасын ұсынған. Заң жобасы «Ашық НҚА» порталында 7 ақпанға дейін талқыланады. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры осыған қатысты түсініктеме берді.  

Заң жобасы нені көздейді?

Денсаулық сақтау министрлігі 2025 жылдан бастап жоғарғы шекті ЕТЖ мөлшерінен 10-нан 50 есеге дейін арттыруды ұсынды. Бұл әділдік қағидатын қамтамасыз ету үшін қажет. Ал МӘМС енгізілген бастапқы кезеңде жарна аудару үшін қызметкердің табысы бойынша жоғары шек белгіленген. Ол 10 ең төменгі жалақыдан аспайды, яғни жарна тек 850 мың теңгеге дейінгі табыстан алынады.

Кіріс бойынша...

Қазақстан шахталарынан шыққан көмір бағасы халыққа жеткенше 3 есе қымбаттайды. Мәселен, өндіруші көмір тоннасын 8,5 мың теңгеден шығарады. Ал тұтынушыға жеткенде баға 25 мың теңге болады. Депутат Сергей Пономарев соның себебін сұрап, премьер-министрге сауал жолдады.

Депутат жыл сайын көмір бағасының жылыту маусымына қарай қымбаттайтынын айтты. Әсіресе, бар ауыртпалық ауыл тұрғындарына түседі.

«Жылыту маусымына қарай қарапайым тұрғындар, оның ішінде ауыл тұрғындары үшін көмір қымбаттайды. Әсіресе, еліміздің шалғайдағы ауыл тұрғындары үшін мұндай баға ауыр. Шұбаркөл карьерінен шыға берісте көмірдің тоннасы 8,5 мың теңге. Ал көптеген трейдерден өткеннен кейін, оның құны үш есе артады. Қарағанды ​​облысыны...

2024 жылдың 1 мамырынан бастап Астана әуежайының ұшу-қону жолағына күрделі жөндеу жүргізлуге байланысты шектеулер енгізіледі. Бұл туралы Көлік министрлігі елорда әуежайы басшылығымен бірлесіп өткізген кеңес кезінде белгілі болды.

«Бірқатар келіссөздердің, ауа райы болжамының, әуежайдың әртүрлі уақыт кезеңдеріндегі жүктемесін зерделей келе, жолаушылар үшін туындайтын қолайсыздықтардың салдарын азайту мақсатында түнгі уақытта күрделі жөндеу жүргізу туралы шешім қабылданды»,– делінген кеңес хаттамасында.

Осылайша 2024 жылы 1 мамырдан 24 желтоқсанға дейін жергілікті уақыт бойынша сағат 22:00-ден 06:00-ге дейін Астана қаласының әуе айлағында  әуе кемелерінің ұшып-қонуына шектеу қойылады.

Астана әуежайы хабарламасына сүйенсек, бұл шара әуежай ұсынатын қызметтердің сапасына кері әсер етпейді. Алайда...

Сейсенбі күні АҚШ қор нарығы аралас көрсеткіш байқатқан. Dow Jones Industrial Average 0,35%-ға көтеріліп, жаңа рекорд орнатса, ал S&P 500 бен Nasdaq Composite сәйкесінше 0,06% және 0,76%-ға төмендеді. Бұл туралы KASE сарапшыларының қор нарығына шолуында жазылған.

S&P индесіндегі 11 сектордың алтауы жоғары жабылған. Қаржы, мұнай-газ және тұтыну секторларының көрсеткіштері нарықтан асып түсті. Ал жылжымайтын мүлік, технология және байланыс қызметтері индекстің өсуін шектеді.

JOLTS есебіне сәйкес, бос жұмыс орындары күтпеген жерден 9 миллионға дейін өскен. Бұл ФРЖ базалық мөлшерлемені 25 б/п төмендетеді деген болжамның орындалуына кері әсер етуі ықтимал.

UPS акциялары 8,2%-ға төмендеген. Себебі компанияның кірісі болжамды деңгейіне...

Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев Қазақстанда жұмыртқа бағасы неліктен өсіп жатқанын түсіндірді. Мәжіліс кулуарында журналистерге берген жауабында ол баға өсіп жатқанын жасырмайтынын айтты.

«Маусымдық өсім барын жасырмаймыз. Әлеуметтік маңызы бар тауарлар бойынша айына 0,2% қымбатшылық бар. Баға динамикасы әрдайым маусымға қарай өзгереді. Жазда жұмыртқа бағасы арзандайды, қыста қымбаттайды. Маусым, жаңбыр, қар мен күн сәулесі де бар», – деді Шаққалиев.

Министрдің сөзінше, Пасха мерекесінен кейін Қазақстанда жұмыртқа арзандай бастайды.

«Пасхадан кейін мамыр-маусым айларында баға төмендейді. Бағаның күрт құбылмауы үшін тұрақты бағаны ұстауға тырысамыз. Мысалы, бір жылда 10 жұмыртқа үшін 500 теңгеге...

Қазақстан мен Өзбекстан азаматтары 30 күн уақытша тіркеуге тұрмастан, бір-біріне сапарлай алады. Мәжіліс екі ел арасындағы келісімді ратификациялау туралы заң жобасын мақұлдады.

«Бұл келісім бойынша екі ел азаматтарына уақытша есепке тұрмай, 30 күн елде болуына рұқсат беріледі. Осы мерзім аяқталғаннан кейін, олар уақытша тұруға рұқсат алуға міндетті. Яғни оқу, жұмыс істеу, емделу, отбасымен бірігу, бизнес жүргізу үшін уақытша тіркеуге тұра алады. Уақытша тіркеу шеңберінде олардың елде болу мерзімі 6 ай ішінде 90 күннен аспауы керек. Қазір біздің азаматтар Өзбекстанда бес күннің ішінде тіркеуден өтуге міндетті екенін атап өткім келеді. Ал Қазақстанда тіркеу мен көш-қон...

Ішкі істер министрі Ержан Сәденов адам өлтірді деген күдікпен ұсталған бұрынғы Ұлттық экономика министрі Қуандық Бишімбаевтың қамаудағы жағдайы туралы айтып берді.

Сәденовтің сөзінше, тергеу жұмыстары аяқталып, жәбірленуші тарап пен айыпталушы тарап іспен танысқаннан кейін қылмыстық прокуратура қарауына жіберіледі.

«Екі тарап іс құжаттарымен танысып жатыр. Процесс аяқталуға таяп қалды. Тергеу жұмыстары толық аяқталды. Екі тарап іспен толық танысып алғаннан кейін, істі прокуратураға жібереміз. Сол жақтан сот қарауына өтеді»,– деді Сәденов.

Министрдің сөзіне сүйенсек, Бишімбаевқа қамауда ерекше жағдай жасалмаған.

«Барлығына жағдай бірдей жасалған. Ол қамауға алынғандықтан, жалпы негізде (қамауда отыр – ред.). Әдеттегідей...

AERC Қазақстанның экономикасы 2024 жылы 4,6% өседі деген болжам жасайды. Қазан айнындағы болжам 4,2 пайыз еді. Алайда сарапшылар биыл бюджет көрсеткіштері айтарлықтай нашарлап, инфляцияның төмендеуі баяулайды деп тұжырымдайды.

Қолданбалы экономиканы зерттеу орталығы тоқсан сайынғы «Қазақстанның макроэкономикалық шолуын» жариялады. Сарапшылар 2023 жылғы өсімді қайта қарау және елеулі фискалдық ынталандыру жалғасады деген болжам есебінен Қазақстан экономикасы өсім болжамын 2024 жыл 4,4%-4,6%-ға дейін көтерді.

Зерттеу орталығы болжамын қайта қаруына бірнеше сыртқы және ішкі алғышарт себеп. Оның біріншісі – мұнай бағасы. Brent маркалы 1 баррель мұнай бағасы биыл орта есеппен 85,0 долларды құрауы ықтимал. Бұл көрсеткіш қазан айындағы 88,0 доллар...

Polymetal 2023 жылдың IV тоқсанында өндірісті 2022 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 15%,  яғни 441 мың унция алтын баламасына дейін төмендетті.

Кіріс 16%, яғни 0,9 млрд долларға төмендеді. Өндіріс пен кірістің төмендеуі көбінесе 2022 жылдың IV тоқсанының жоғары базасымен түсіндіріледі. Бұл кезеңде Дукат пен Нежданинскийде сақталған өнімдер сатылымға шыққан.

Жылдық өндіріс 2022 жылмен салыстырғанда қатты өзгерген жоқ, алтын баламасында 1,714 миллион унцияны құрады. 2023 жылғы кіріс алтын мен күміс бағасының өсуіне байланысты 8%, яғни 3 3 млрд унцияға дейін өсті.

Компанияның бір жылдағы таза қарызы айтарлықтай өзгерген жоқ. 2023 жылдың аяғында 2,38 млрд долларды құрады.

Қазақстан кәсіпорындарында 2023 жылы 475 мың унция алтын баламасы алынған. Алдағы уақытта күрделі шығындарға шамамен 200 миллион...

Мәжіліс әйелдер құқы мен балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелеріне қатысты заң жобасын жұмысқа қабылдады. Онда тұрмыстық зорлық-зомбылық жасағандарды қылмыстық жазаға тарту және балаларды қорлағандарға қатаң жаза қолдану нормалары бар.

Нақтырақ айтқанда, депутаттар екі түрлі заңды қарастырады. Біріншісі – «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне әйелдердің құқықтары мен балалардың қауіпсіздігіні қамтамасыз ету мәселелері» бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы негізгі заң жобасы. Ал екіншісі – «Қазақстан республикасы әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне әйелдердің құқықтары мен балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ілеспе заң жобасы.

«Бұл заң жобалары Мәжіліс депутаттарының бастамасымен әзірленд...

Алматыдағы Сайран көлін 2024 жылдың соңына дейін қайта жаңарту жоспарлануда. Бұл туралы Алмалы ауданының тұрғындарымен кездесуде қала әкімі Ерболат Досаев айтты.

«Өткен жылы күзден бастап мердігерді таңдауға байланысты конкурстар өткізілді. Бір конкурс тоқтатылды, екінші конкурстан кейін желтоқсанда біз (келісім-шарт – ред.) жасай алдық. Уәде етілгендей, жоба дайын, біз тек мемлекеттік сатып алу бойынша серіктесіміздің жұмыс сапасына сенеміз. Жыл соңына қарай Сайранның жаңа бейнесін көреміз»,– деді әкім.

Айта кетейік, Сайран төңірегінде арнайы жабдықталған жағажай аймақтары ашылады деген жоспар бар. Сондай-ақ спорт пен белсенді ойындарға арналған аймақтар ашылмақ. 

Шығыс және Батыс жағалауларды өткелмен байланыстыру жоспарланып отыр. Қала тұрғындарына саябақ аймағынан шығып, басқа жағалауға өту үшін...

Алматы қаласының әкімі Ерболат Досаев өзінің қалаға әкім болғанына екі жылдан кейін өз жұмысына қандай баға беретінін айтты.

Алмалы ауданы тұрғындарымен өткен кездесуде әкімге «Екі жыл ішіндегі қандай жұмысыңызбен мақтанасыз?» деген сұрақ қойылды.

«Алматы қаласының дамуына шын жүректен қызмет етіп жүргеніме(мақтанамын – ред.). Көп жұмыс атқарылды. Кейбір істі аяқтап үлгермедік. Бірақ мұны жеке айту керек деп есептеймін. Әйтеуір бір айтылатын әңгіме деп ойлаймын»,- деді әкім. 

Досаев өз жұмысына қатысты жеке көзқарасынан гөрі қала тұрғындарының пікір маңызды екенін айтты.

«Менің жеке көзқарасым емес, қала тұрғындарының пікірі (маңызды – ред.). Бүгін кездесу, келешектегі кездесулер мен бізд...

Орта державалар халықаралық аренада белсенді әрі ықпалды экономикалық ойыншыларға айналып келе жатыр. Германиялық әйгілі SWP – ғылым және саясат қорының халықаралық саясат және қауіпсіздік институтының мамандары арнайы зерттеу жасап, орта державалардың әлеуетін, геосаяси жағдайларға байланысты туындап жатқан тығырықтан шығу амалдарын зерделеген. 

Орта держава қатарына олар Түркия, Израиль, Мысыр, Сауд Арабиясы, Үндістан, Индонезия, Эфиопия, Кения, Оңтүстік Африка, Мексика, Бразилия және Қазақстанды кіргізеді. Айтуларынша, бұл елдердің өзара үш ұқсастығы бар: 

12 держава да Қытаймен қатынасқа мүдделі 

 «Бұл елдер экономикалық және әлеуметтік даму...

Қазақстандағы құрылған авторлық құқық қоғамдары «Авторлық және сабақтас құқықтар» туралы заңға Әділет министрлігінің өзгеріс енгізуіне қарсы. Өзгеріс енгізу бастамасын Сенат депутаты Жанна Асанова мен Мәжіліс депутаты Ерлан Стамбеков көтерген. Ұсынылған өзгерістерге сәйкес Қазақстанда авторлық құқықты басқарушылар компанияларды жояды. Ал олардың функциялары ведомствоға бағынатын кәсіпорынға беріледі. Яғни авторлық және сабақтас құқықтарды Үкіметтің өзі қорғайды.

Өзгерістер «Авторлық және сабақтас құқықтар» заңының 43-бабындағы 1 және 2-тармаққа қатысты:

Авторлар өз құқықтарын...

Үкімет өз резервінен 3,8 млрд теңге қаражат бөледі. Премьер-министр Әлихан Смайылов тиісті қаулыға қол қойды. Қаражат еліміздің ветеринариялық зертханаларын заманауи құрылғымен жабдықтауға жұмсалады.

Бұл қаражатқа ветеринариялық зертханалар дәлдігі жоғары құрылғы – сұйық хроматографпен қамтылады. Аталмыш құрылғы халықаралық ұсынымдар және Codex Alimentarius ережелері мен талаптарына сай жұмыс істейді. Сол себепті әрбір ветеринариялық зертханаларда мұндай құрылғалардың болуы абзал.

Заманауи үлгідегі бұл құырылғылардың көмегімен ветеринария саласында дәл және нақты зерттеулер жүргізуге мүмкіндік туады. Солайша елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жол ашылады.

Тиімділігі жоғары сұйық хроматограф тағам өнімдеріндегі зиянды заттардың болмашы іздерін анықтауға мүмкіндік беретін құрылғы халықтың денсаулығын тағам арқылы...

КТК ықпалынан құтыла аламыз ба? 2022 жылы басталған геосаяси түйткілден кейін Қазақстан экспорттық маршрутты әртараптандыру туралы ойлана бастады. Сол жылы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Транскаспий дәлізі бойынша тасымалды ұлғайтуға тапсырма берді. Аталған тапсырмаға сәйкес, «ҚазМұнайГаз» мен әзербайжандық «SOCAR» жылына 1,5 млн тонна мұнай тасымалдайтын келісімге қол қойды. Келісім бойынша Теңіз кен орнынан шығарылған шикі мұнай «Баку – Тбилиси – Джейхан» (БТД) құбыр желісі арқылы тасымалданады.

БТД бағымыз ба?

2023 жылы еліміз Ақтау портынан 3 млн 376 мың тонна мұнайды экспортқа шығарыпты. Бұл 2022 жылмен салыстырғанда 1 млн 108 мың тоннаға көп. Әрине, бұл көлемде БТД үлесі жоғары. БТД-мен мұнай...

«Атамекен» Ұлттық Кәсіпкерлер Палатасы салық салуға жатпайтын бағалы қағаздармен мәміле жасаудың жаңа критерийін енгізуді көздейтін Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің Салық кодексіне түзетулер енгізу жобасына түсініктеме берді. ҰКП-ның бұл түсініктемесі «Ашық НҚА» сайтында жарияланды.

Реттеуші көлемі мен санынан басқа (ай сайын кемінде 25 млн теңге және кемінде 50 мәміле) тағы бір шарт енгізуді ұсынды. Яғни ашық сауда-саттықта кемінде 10 млн дана бағалы қағаздарды міндетті түрде орналастыру қажеттілігі ұсынылып отыр. Ұлттық палатаның пікірінше, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі облигацияларды жеке орналастыруды, сондай-ақ сатып алу-сату шартын жасасуды ескермеген. ҰКП Басқарма төрағасының орынбасары Мұрат Амрин мұндай жағдайларда сыйақылар салық салу...

Медициналық препарат бойынша бақылауға алынған есірткі және психотроптық тізім кеңейтілді. Тексеруге алынған дәрі-дәрмек тізіміне жаңа сегіз препарат қосылды. Ішкі істер министрлігі бұл психоактивті заттардың қауіпті мөлшерін анықтады. Сондықтан мемлекеттік бақылауға енгізу жөнінде кезекті қаулы қабылданды.

Үкімет қаулысымен бақылауға алынған есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар тізіміне өзгерістер енгізілді.

Құжатқа сәйкес, тыйым салынған медициналық препарат қатарында;

«Аталған заттар Еуразиялық экономикалық комиссияның шешімімен есірткілер тізбесіне енгізілген. Бұл олардың бақылаудағы заттардың ұлттық тізіміне енуіне негіз болды. Қазақстанда азаматтардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін...

Салық берешегі қалыптасқан кезде жеке тұлғаға тиісті хабарлама жолданады. Оның орындалуы үшін отыз жұмыс күн беріледі. Бұл туралы Мемлекеттік кірістер комитеті хабарлады.

«Көрсетілген мерзімде берешек өтелмеген жағдайда берешек сомасы 1 айлық есептік көрсеткіштен (2024 жылы 3962 теңге) жоғары болса, борышкерге салық бұйрығы жолданады. Әрі қарай, егер табыс етілгеннен кейін 5 жұмыс күні ішінде берешек өтелмесе, онда мұндай салық бұйрығы сот орындаушыларына жіберіледі», – делінген хабарламада.

Осылайша Салық заңнамасына сәйкес, салық бұйрығын сот орындаушыларына бергенге дейін мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолданбай, берешекті өз еркімен өтеуге мүмкіндік бар.

«Жеке сот орындаушылары...