Жаңалықтар

Қазақстан 100 ықтимал ұпайдан 39 ұпай жинап (180 ел арасында 92-орын) қайтадан жемқорлық деңгейі жоғары елдер қатарына енді. Бұл туралы жаһандық сыбайлас жемқорлыққа қарсы қозғалысы Transparency International хабарлады.

«Өткен жылмен салыстырғанда Қазақстанның орны 3 тармаққа жақсарған. Бұған ең алдымен мемлекеттік органдардағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы реформалар, активтерді қайтару және жоғары лауазымды шенеуніктерді және олардың туыстарын қамауға алу әсер еткен»,– делінген мәлімдемеге сәйкес.

Айта кетейік, 50-ден төмен ұпай жинаған елдер сыбайлас жемқорлық көрсеткіші жоғары деп танылады.

«Ең алдымен, бұл бағалау бүкіл елді, демек қоғамды да бағалау екенін, ал мемлекеттік аппарат оны...

Қазақстан электр желілерінің ұлттық операторы – KEGOC компаниясының акциялары баға тербелісі кезеңінен шыққандай. Өйткені Қазақстан қор биржасындағы кешегі сауда-саттықта осы компания акциялары өсім көшін бастаған. KEGOC акциялары 7 сессия қатарына құлдырап барып, алғаш рет өсім көрсеткен.

Бұл туралы Freedom Broker сарапшыларының KASE мен LSE-дегі соңғы сауда сессиясына жасаған шолуында жазылған.

«Баға белгіленімі түзету толқынын аяқтауы әбден мүмкін. Өйткені акциялары өте көп сатылды. Дегенмен индекстегі бағалы қағаздардың қалған көпшілігі төмендегенін байқатты», – деп жазады сарапшылары.

Сарапшылары былтыр SPO-сы өткен компанияның акциялары 27 пайыз қымбаттайды деп болжам жасаған еді. Алайда компания акцияларыны...

Тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан әскерінің әлеуметтік жағдайы нашарлап кеткен. Бұл жайлы Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Бас штабының бастығы Сұлтан Қамалетдинов айтты.

«Тәуелсіздік алған сәттен бастап бүгінгі күнге дейін әскери қызметшілер мен олардың отбасы мүшелерінің әлеуметтік жағдайы тұтастай нашарлап кетті. Өйткені армияны әлеуметтік қамтамасыз ету мәселесі бірқатар өзгерістерге ұшырады»,– деді ол.

Айтуынша қолданыстағы 2012 жылғы 16 ақпандағы Заң 1993 жылғы 20 қаңтардағы «Әскери қызметшілер мен олардың отбасы мүшелерінің мәртебесі мен әлеуметтік қорғау туралы» Заңымен салыстырғанда нашарлап кеткен. Заңнамалық актілерге өзгеріс еніп, әскерилер көптеген артықшылықтар мен жеңілдіктерден, төлемдерден айырылған. Бұл...

Darlean – бизнесті автоматтандыру мен басқаруға арналған қазақстандық жаңа ERP-жүйесі. Ол негізінен шағын, орта және ірі бизнеске арналған.

Отандық флагманды нарыққа DAR компаниялар тобы ұсынып отыр. Компанияның негізін қалаушы Әлидар Өтемұратовтың айтуынша, Darlean нарыққа шығарылғанша, мұндай цифрлы технологияларды тек ірі бизнестер ғана қолдана алатын.

Аталған жүйенің ерекшелігі сол – компаниялар мен басшыларға уақытын 50%-ға дейін үнемдеуге мүмкіндік береді. Мұны компанияның custdev зерттеулері растайды.

Darlean көмегімен үлкен мекемелер қолданатын технологияларды шағын және орта бизнеске де ыңғайланған.

«Бұл қазақстандық компаниялардың топтық құрылымының ерекшелігін ескеріп, қазақстандық кәсіпкерлердің қажеттілігі негізінде жасалған ERP-жүйе. Платформаны үлкен масштабта іске қосып жатырмыз және қазақстандықтар...

Ұлттық экономика министрі Әлібек Қуантыров коммуналдық қызмет тарифтері қалай қымбаттайтынын, қымбаттауға не себеп екен айтты.

«Коммуналдық тарифтердің түзетілуі жыл сайын күтіледі. Себебі тарифтік бағдарлама жеті жылға есептелген. Егер барлығын 2-3 жылда жаңарту керек болса, онда коммуналдық тарифте айтарлықтай өсер еді. Ал бұл бірте-бірте өзгертіліп жатыр. Халық та, бизнестің де бой үйретуі үшін жасалуда. Сонымен қатар тарифтің өсуі инфляцияға да сәйкес болуы керек», – деді ұлттық экономика министрі.

Мұның барлығы сайып келгенде, көшеде атқарылатын жұмыстар. Яғни тозығы жеткен сумен қамту, су тарту сияқты жұмыстар – маусымдық болғандықтан, қыста жүргізу қиын.

Оның айтуынша, тұрғын үй коммуналдық шаруашылығыны...

Қаржы министрлігімен қатар Ұлттық банк Ұлттық қор қаржысына «ҚазМұнайГаз» ҰК акцияларын сатып ала алатын болады. Ондағы мақсат – республикалық бюджетті қаржыландыру. Сатып алынған акциялар сосын «Самұрық-Қазына» әл-ауқат қорының басқаруына беріледі. Акцияларды сатып алу шартын Ұлттық банк айқындайды.

Қаржы министрлігі әзірлеген, Үкімет басшысы Әлихан Смайылов қол қойған қаулы «Ашық НҚА» порталында жарияланған. Құжат 6 ақпанға дейін ашық талқыда болады. Министрлік осы құжат негізінде «Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын сенімгерлік басқару туралы шартқа» өзгеріс енгізген Үкімет қаулысын тағы да өзгертпек.

«Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын басқару жөніндегі кеңестің ұсынымдарын ескере отырып, кейіннен Банк айқындайтын шарттарда Банктің Ұлтты...

Алматыда жер теліміне сұраныс күрт артқаны байқалады. Сарапшылар бұл уақытша дүрлігу екенін айтады.

22 қаңтардан 23 қаңтарға қараған түні Алматыдан 264 шақырым жердегі Қырғызстан шекарасында жер сілкініп, оның толқыны Алматыға жетті. 5 баллға дейінгі жерасты дүмпулерінен кейін көпқабатты үй тұрғындарының мазасы қашты.

Сейсмологиялық байқау және зерттеулер Ұлттық ғылыми орталығының мәліметтері бойынша, 2024 жылдың 23 қаңтары мен 26 қаңтары аралығында Қазақстан бойынша 1800-ден астам әлсіз афтершок тіркелді, олардың 11-і 2 балл шамасында Алматы қаласында сезілді.

Сейсмологтардың айтуынша, бұл 23 қаңтарда болған жер сілкінісінен кейінгі қалыпты жағдай.

«Афтершоктар әлі күнге дейін жалғасуда, бұл процесстің қанша уақытқа созылатынын...

752 запастағы офицер 24 айға әскери қызметке шақырылады. Осыған сәйкес премьер-министр Әлихан Смайыловтың қаулысы жарияланды.

«Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» Қазақстан
Республикасы Заңының 32-бабына сәйкес, Қазақстан Республикасының Қарулы күштеріне – 600, ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметіне – 80, ҚР Ішкі істер министрлігі Ұлттық Ұланға – 42, ҚР Төтенше жағдайлар қызметіне – 30 офицер шақыртылған.

«Осы қаулыға қосымшаға сәйкес санда офицерлер құрамының
лауазымдарында әскери қызмет өткеру үшін әскери қызметке жарамды және оны
өткермеген запастағы офицерлер заңнамада белгіленген тәртіппен 2024 жылы
жиырма төрт ай мерзімге әскери қызметке шақырылсын», – делінген құжатта.

Бұл қаулы...

ЕО елдері Ресейдің бұғатталған активтерінен түсетін пайданы бөлек тіркеуге келісті.

Еуроодақ елшілері Еуропалық комиссия бекіткен директиваны алдын-ала мақұлдаған. Оған сәйкес Ресейдің Белгияда бұғатталған активтерін Euroclear халықаралық депозитарийінде қайта инвестициялалаудан түсетін пайда бөлек тіркеледі. Ресей активтері 260 миллиард еуроның 191 миллиарды Бельгияда орналасқан.

Келісім бойынша Еуропалық Одақ елдері бұл активтерден түсетін таза пайданы Украинаны қолдауға жұмсау туралы шешім қабылдағанша, Euroclear компаниясы акционерлерге дивиденд төлемейді. Ол үшін ЕО-ға мүше мемлекеттер де депозитарийдің заңдық және әкімшілік шығындарын жабуға қажетті соманы анықтауы керек. Бұл ұсыныс болашақтағы табыстарға қатысты болып отыр.

Жалпы Еурокомиссия директивасына сәйкес Ресей активтерінен түсетін пайда толық тәркілеуге жатпайды...

Ұлттық экономика министрі Әлібек Қуантыров кәсіпкерлердің қолма-қол ақша талап етіп, халықтың қағаз теңгеге көшуі уақытша нәрсе деп пайымдайды. Оның ел экономикасына кері әсері бола қоймайды.

Үкімет отырысынан кейін, журналистер министрден «жыл басынан халықтың қолма қол ақшаға көшуі экономикаға кері әсер етіп жатқан жоқ па», – деп сұрады.

«Бұл – жағдайды толық түсінбегеннен туындаған уақытша дүрбелең. Ашық жұмыс істегенді қалаймыз. Осы жерде ең маңыздысы – кәсіпкерлердің заңды түрде жұмыс істеу керегін түсінуі. Қазақстан финтех саласын цирфландыру тұрғысынан көп елдерден оқ бойы озық тұр. Осы тренд сақталады. Бұл уақытша нәрсе, ел бой үйреткен соң, бәр...

Қазақстандағы барлық су қоймасын жөндеу мен қайта жаңғыртуға шамамен 2-3 трлн теңге қажет. Бұл туралы Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов Үкімет отырысынан кейін болған брифингте мәлім етті.

Брифинг барысында журналист министрге:«Бүгінгі ұсынылған тұжырымдамаға сәйкес, Қазақстандағы көптеген су қоймасы 30 тіпті 50 жыл бойы жөндеу мен қайта құрылымдау көрместен пайдаланылып келеді. Астанадағы су шаруашылығы объектілерінің тозуы 60 пайыздан артық. Қазақстандағы барлық су қоймасын жөндеу мен қайта жаңғыртуға қанша қаражат керек?», – деген сұрақ қойды.

«Министрлік су шаруашылығы объектілері мен су қоймаларына инвентаризация жүргізді. Республика бойынша 4 мыңнан астам су қоймасы бар. Тұжырымдаманы іске асыру үшін...

Өңдеу өнеркәсібімен айналысатын кәсіпкерлер 3 жыл салықтан босатылады. Бұл жайлы үкімет отырысында премьер-министр Әлихан Смайылов айтты.

Үкімет басшысы алда орта бизнестің экономикадағы үлесін арттыру мақсаты тұрғанын атап өтті. Сол межеге жету үшін бизнестің дамуына жағдайда жасалуы керектігіне тоқталды. Әсіресе, өңдеу өнеркәсібіндегі жаңа жобаларға серпін беру маңыздылығына тоқталды.

«Өңдеу өнеркәсібіндегі  жаңа жобаларға серпін беру үшін нормаларды пысықтауды жеделдетіп, кейбір салықтардан 3 жыл босата тұру қажет. Салықтардың санын 20%-ға, ал салық жөнінде есеп беру нысандарын 30%-ға қысқарту керек»,– деді премьер-министр.

Жиында Ұлттық экономика министрі Әлібек Қуантыров орта бизнестің ЖІӨ-дегі үлесі 36,5%-ға дейін өскені айтты.

Ұлттық экономика министрі Әлібек Қуантыров Қазақстанда базалық мөлшерлеме тағы төмендеуі керек екендігін атап өтті.

«Менің пікірімше, базалық мөлшерлеме бірте-бірте төмендеуі керек. Ұлттық банктің негізгі міндеті инфляция деңгейін тұрақты ұстап отыру. Алайда Ұлттық банк Үкіметпен бірге экономикалық даму мәселесін де қарастыруы қажет»,– деді Қуантыров.

Министрдің айтуынша, Үкіметтің ұстанымы базалық мөлшерлемені төмендету болып отыр.

«Сол себепті қазіргі таңда инфляция деңгейі 9,8% төмен болып қалды. Осыған байланысты кезеңімен базалық мөлшерлемені түсіру керек. Экономикаға несие беру неғұрлым өсу керек. Тек қана бюджеттен субсидиялау мүмкін емес, өйткені бюджет шектеулі. Сондықтан жеке банктерден қаражат тарту қажет»,– деді министр.

Ұлттық экономика министрі Әлібек Қуантыров зейнетақы қорынан инфраструктуралық жобаларға бөлінген қаржыны сенімді «инвестициялық салым» деп атады.

«Зейнетақы қорынан бөлінген қаржыға «Бәйтерек» холдингінің облигациялары сатылып алынды. Себебі БЖЗҚ-дағы зейнетақы ақшасы айналымда болуы керек. Ол қаржы сенімді қаржылық инструменттерге салынуға тиіс. Бұл («Бәйтерек» облигацияларын сатып алу – ред.) сенімді инвестициялық салым»,– деді министр.

Бұған қоса, Қуантыров зейнетақы қорынан қаржы бөлу инфрастуктуралық жобаларға көмектесетінін атап өтті.

«Қаржы (БЖЗҚ-дан бөлінген қаржы – ред.)  жолаушылар және жүк тасымалы вагондарын алуға жұмсалады. Елдегі вагондар 50-80% ескірген. Вагондарды отандық компаниялар жасайтындықтан, бұл ақша Қазақстан экономикасында қалады»,– деді Қуантыров.

Air Astana алдағы IPO аясында 141 миллион қарапайым акциясын шығарады. Бұл қазір биржада орналастырылған акция санынан (17 мың) 8 294 есе көп.

29 қаңтар күні Қазақстан қор биржасында «Эйр Астана» АҚ (AIRA) қарапайым акцияларының жария ұсынысы ашылды. Ол 8 ақпанға дейін жалғасады. Жария ұсыныс барысында 141 млн акция шығарылмақ.

Эмитенттің қарапайым акциялары бойынша болжамды баға аралығы – бір қарапайым акция үшін 2,13 доллардан 2,75 долларға дейін белгіленген.

«Акцияға ұсыныстың соңғы бағасы көрсетілген баға диапазонында болады. KASE-де акцияларды сатып алуға инвесторлардың өтінімдері теңгемен берілуге тиіс»,– делінген биржа хабарламасында.

Акция бағасы...

Үкімет отырысында су ресурстарын басқару жүйесін дамыту мәселесі қаралды. Премьер-министр Әлихан Смайылов тамшылап суару технологиялары қымбат екенін айтып, жауапты министрліктерге бұл технологияны елде өндіру тетіктерін табуды тапсырды.

Үкімет басшысы жалпы елімізде 312 мың гектарда тамшылатып суару жүйесін қолдану жоспарланғанын атап өтті. Ал қазір оның жалпы аумағы небары 84 мың гектарды ғана құрайды. Бұл технологияларды пайдалануға олардың құнының қымбаттығы кедергі екенін атап өткен Смайылов мұндай құрылғыларды елде өндіру мәселесін қозғады.

«Технологиялар құны қымбат. Оған диқандардың көпшілігінің шамасы жетпейді. Сондықтан оларды өзімізде шығаруды қолға алу керек. Мұндай жобалар қазірдің өзінде талқылануда. Оларды іске асыруымыз қажет. Жалпы...

Алматы облысы Ұйғыр аудандық орталық ауруханасының есепшісі мемлекеттік сатып алуға қатысқан кәсіпкерлердің 90 млн теңге қаражатын иемденгені үшін 7 жылға сотталды.

Қаражатты кәсіпкерлер аурухананың банктік шотына шарттардың орындалуына кепілдік түрінде енгізген. Аурухана есепшісі Д. есімді азаматша бұл қаражатты өз шотына аударып алған.

«Тексеру шеңберінде Алматы облысының прокуратурасы тағы 50 млн теңгеге бұзушылықтарды анықтады. Бұл қаржы 25 кәсіпкерге қайтарылуы қажет. Прокуратураның қадағалау актісімен ақшалай қаражаттың бір бөлігі бизнес субъектілеріне қайтарылды»,– делінген облыстық прокуратура хабарламасында.

Айта кетейік, мемлекеттік сатып алуға қатысқан компаниялар міндеттемені толық орындағанша мәміле толық құнының 3% мемлекеттік орган шотына аударады. Міндеттеме орындалғаннан кейін, ол қаражатты қайтарып алады. 

Мемлекеттік сатып алу шарттарына өзгеріс енгізілетіні туралы 2023 жылы қараша...

«Самұрық-Қазына» ұйымдастырған Qazaq Air әуе компаниясын сату бойынша екінші конкурс та өтпей қалды. Компанияны сатып алуға ешкім өтініш бермеген.

«Самұрық-Қазына» АҚ конкурс шарттарына сәйкес келетін конкурстық өтінімдердің болмауына байланысты 2024 жылғы 9 қаңтарда жарияланған «QAZAQ AIR» АҚ-ның 49%-дан 100%-ға дейінгі акцияларын сату бойынша қайта жүргізілген ашық екі кезеңді конкурстың өткізілмегені туралы хабарлайды», – делінген қор хабарламасында.

Енді «Самұрық-Қазына» әуе компаниясын сату туралы шарттарды қайта қарап, одан әрі шара қабылдайтын болады.

2023 жылы тамыз айында «Самұрық-Қазына» ұлттық әл–ауқат қоры» акционерлік қоғамы Қорға тиесілі Qazaq Air АҚ-ның 49% -дан 100%-ға дейінгі акцияларын сату бойынша сауда-саттық өткізіп, ол кезде де компанияны сатып...

Ұлттық қауіпсіздік комитеті Алматыдан қару-жарақтың қоймасын тапты. Бұл жайлы комитеттің баспасөз қызметі хабарлады. Ақпаратқа сәйкес, бұл қарулар Қаңтар оқиғасында ұрланған болуы мүмкін.

«2024 жылғы 24 қаңтарда Ұлттық қауіпсіздік комитеті Алматы қаласында қару арсеналы жасырылған орынды анықтады. Алдын ала деректер бойынша, табылған қару «қаңтар оқиғалары» кезінде ұрланған«, – делінген хабарламада.

Бұл қоймадан «Калашников» автоматтары, тапаншалар мен мылтықтар табылған. Тінту барысында барлығы 30 бірлік қару-жарақ, сондай-ақ 5 граната, 10 түтіндету құтысы және әртүрлі калибрдегі 221 патрон алынған.

Айта кетейік, 2022 жылы Қаңтар оқиғасы кезінде 2960 бірлік қару ұрланған. Ол қару-жарақты іздеу 2 жыл бойы...

Қытайлық Great Wall компаниясының ресейлік автомобиль зауыты «Хавейл Мотор Мануфэкчуринг Рус» электр сымдарындағы ақаулар қауіпіне байланысты жергілікті өндірілген 32 156 көлікті кері қайтарады. Бұл туралы компанияның баспасөз қызметі хабарлады.

Көліктерді кері қайтарып, жөндеу жүргізеді

«Росстандартқа» қарасты Техникалық реттеу және метрология федералды агенттігінің ақпаратынша, өзгеріс 2022 жылдың 1 желтоқсаны мен 2023 жылдың 27 желтоқсаны аралығында сатылған Haval F7 және Haval F7x көліктеріне қатысты.

«Кері қайтарылған көліктердегі орындық астындағы сымдардың қосқышына ылғал өту қаупі бар, бұл қысқа тұйықталуға және қосқыштың балқуына әкелуі мүмкін», – деп хабарлады «Росстандарт».

Көлік иелеріне арнайы хат немесе телефон арқылы...

28 қаңтарда Илон Масктың нейротехнологиялық компаниясы Neuralink алғаш рет адам миына имплант орнатты.

«Кеше бірінші адам Neuralink имплантын салғызды. Отадан кейінгі қалпына келтіру шаралары сәтті жүргізіліп жатыр»,– деп жазды Маск X (бұрынғы Twitter) парақшасында.

Маск алғаш адам миына енгізілген чиптің Telepathy деп аталатынын атап өтті. Бұл чип мүмкіндігі шектеулі адамдардың телефон мен компьютерді ой күшімен басқаруына мүмкіндік береді.

«Бұл чиптің ең бірінші пайдаланушылары аяқ-қолдарын басқара алмайтын адамдар болады»,– деп жазды компания басшысы.

Оның айтуынша, бұл құрылғы көмегімен мүмкіндігі шектеулі адамдар өз ойын тез жеткізе алады.

Еурокомиссия мен Еуропалық инвестициялық банк Ресейді айналып өтетін Орталық Азияға стратегиялық көлік инфрақұрылымы объектілеріне 1,5 млрд еуро инвестиция салуға ниетті.

ТАСС ақпаратынша, бұл туралы Брюссельде өткен Global Gateway форумында Еурокомиссия төрағасының орынбасары, сауда мәселелері жөніндегі еурокомиссар Валдис Домбровскис айтқан.

«Ұзындығы 11 мың шақырым болатын көлік дәлізі Еуропа мен Азия арасын 15 тәулікте кесіп өтуге мүмкіндік береді. Біз нақты нәтижелерге қол жеткізуге ниеттіміз. Сондықтан Еурокомиссия мен Еуропалық инвестициялық банк Орталық Азияға көлік мүмкіндіктеріне €1,5 млрд инвестиция салады», – деді Валдис Домбровскис.

Аталмыш форумға қатысқан Қазақстанның Көлік министрі Марат Қарабаев елге 40 млрд еуро көлемінде инвестиция тарту бойынша жобаларды...

Қарағанды облысында Бұқар жырау ауданындағы 2 қабатты тұрғын үйлердің бірінде газ баллоны жарылды. Салдарынан үй шатырынан бастап, төменгі қабаттың қабырғаларына дейін опырылып, ортасына түскен. Апат салдарынан екі адам қаза тапқан. Үйінді астында адамдар бар. Бұл жайлы аудан әкімі Абылай Сұлтанғали жазды.

«2024 жылғы қаңтарда сағат 00:07-де Бұқар жырау ауданы, Ботақара кенті, Әуезов көшесіндегі 12 пәтерден тұратын 2 қабатты үйдің 2-ші кіреберісінде алдын ала болжам бойынша тұрмыстық газ баллоны жарылды. Кейіннен екінші қабат жартылай қирады. Өрт болмады. Үйінділердің астында адамдар бар. Жергілікті жерде Штаб ұйымдастырылды»,– деп жазды аудан әкімі Абылай Сұлтанғали өзінің Инстаграм парақшасында.

30 қаңтар түнгі сағат 03:03 пен таңғы сағат 04:27 шамасында Алматыда жер тербелді. Екі тербелістің де негізгі ошағы Қытайда болған.

Алматы қалалық төтенше жағдайлар департаментінің хабарлауынша, сағат 03:03 кезінде болған дүмпудің тербеліс ошағы Алматы қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 278 шақырым жерде, Қытай аумағында. Зілзаланың энергетикалық санаты — 10.5. MPV магнитудасы — 4.5. Тереңдігі — 10 шақырым. Алматыда сезілмеген.

Екіншісі таңғы 04:27 кезінде Алматыдан оңтүстік-шығысқа қарай 293 шақырым жерде, Қытай аумағында тіркелген. Энергетикалық санаты — 13.3. MPV магнитудасы — 5.8. Тереңдігі — 10 шақырым. Жер сілкінісі алматылықтарға 2 балл көлемінде сезілген.

Ведомствоның жазуынша, бұл дүмпулердің барлығы 23 қаңтарда болған жер сілкінісінен кейінгі афтершок.

Еске сала кетер болсақ, 2024 жылғы 23 қаңтарда Алматы уақытымен 00 сағат 09 мин 02 сек жер сілкінісі тіркелді. Жер...