Жаңалықтар

Албанияның ЖИ-министрі алғаш рет парламентте сөз сөйледі. Бірақ оның сөзі депутаттардың сынына ұшырады деп жазады жергілікті БАҚ.

Премьер-министр Эди Рама ЖИ министрді «Диелла» деп атап, үкімет ұстанып отырған ашықтық пен инновацияның символы ретінде таныстырды.

«Мен мұнда адамдарды алмастыру үшін емес, оларға көмектесу үшін келдім. Иә, менде азаматтық жоқ, бірақ менде жеке амбициялар мен мүдделер де жоқ», – деді бот парламентке жасаған үндеуінде.

Премьердің айтуынша, жасанды интеллект негізіндегі бұл бот үкіметтің жұмысын жеделдетіп, ашық жүргізуге көмектеседі. Жоба Албанияның Еуропалық одаққа кіруге дайындық барысында технологиялық жетістіктерін көрсету жоспарының бір бөлігі саналады. Ел 2030 жылға қарай ұйымға...

Талғар аудандық сотында Хасан Қасымбаев пен тағы бес адамға қатысты сот жалғасып жатыр. 19 қыркүйектегі сотта адвокаттардың бірі істі қарап жатқан судьяны ауыстыруды сұраған. Бұл туралы Қазақпарат жазды.

Сотталушының адвокаты Айдынғали Табылдиев судья Айнагүл Тұқыбаеваға қарсылық білдіру туралы өтінішхатын жариялаған. Сотта үзіліс жарияланып, адвокаттың бұл өтініші қабылданбайтын болды.

Сотта куәлерден жауап алынып жатыр. Жалпы алыт адамнан жауап алынады деп жоспарланған.

Айта кетейік, қылмыстық іс бойынша сот процесі 20 тамызда басталды. Сотталушылар қатарында алты адам бар. Олар: Хасан Қасымбаев, Руслан Әлиев, Мадияр Қалимжанов, Сайлау Ақтанов, Нұрмұхамет Сұлтанбеков және Данияр Аскаров.
Оларға Қылмыстық кодекстің үш бабы – адам ұрлау, қасақана ауыр дене...

Ауғанстан билігі университеттерде әйелдер жазған кітаптармен оқытуға тыйым салды. Бұл туралы өз дереккөзіне сілтеме жасап, BBC басылымы хабарлады.

ЖОО-ларда әйелдер жазған кітаптар оқытылмайды

Басылым хабарлауынша, Ауғанстандағы университеттердің оқу бағдарламаларынан әйелдер жазған кітаптар алынып тасталған. Бұдан бөлек Талибан үкіметі университеттерде «шариғат заңына қайшы келеді» деген желеумен 18 пәнді оқытуға тыйым салған. Атап айтқанда, Ауғанстан ЖОО-ларында адам құқықтарына қатысты пәндер оқытылмайды сонымен бірге жыныстық қудалау тақырыбын қозғауға тыйым салынады.

Жалпы, Талибан үкіметі 679 кітапты «шариғатқа қарсы» деп тапқан. Ол кітаптардың 140-ын әйелдер жазған. Мәселен, «Химиялық зертханадағы қауіпсіздік» атты кітап авторы әйел болғандықтан, оқытылмайды.

Әйел...

Ақорда Алматы қаласының бұрынғы әкімі Ерболат Досаевтың Президент әкімшілігіне жаңа қызметке тағайындалғанын хабарлады.

«Мемлекет басшысының Жарлығымен Ерболат Асқарбекұлы Досаев Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі Басшысының орынбасары лауазымына тағайындалды», – деп хабарлайды Ақорда.

Еске сала кетсек, 2025 жылдың 24 мамыры күні Тоқаев Ерболат Досаевты Алматы әкімі қызметінен босатқан болатын. Досаев қала басшылығына Қанды қаңтар оқиғасынан кейін Бақытжан Сағынтаевтың орнына келген.

Еуропалық комиссия 19 қыркүйекте Ресейге қарсы жаңа, кезекті 19-пакет санкциялар жөніндегі ұсынысты бекітті. Бұл туралы Брюссельде өткен брифингте комиссияның ресми өкілі Паула Пинью хабарлады.

Жаңа шешімнің мәні

Санкциялар пакетін Еурокомиссия төрайымы Урсула фон дер Ляйен мен Еуроодақтың сыртқы істер жөніндегі жоғарғы өкілі Кая Каллас таныстыруы тиіс. Алайда олардың жұмыс кестесіне байланысты мәлімдемелер алдын ала жазылған бейне немесе ресми құжат түрінде жарияланады.

Заңнамалық ұсыныс күшіне ену үшін оны Еуроодақ Кеңесі бірауыздан мақұлдауы қажет. Яғни ЕО-ның барлық 27 мүше мемлекеті келісім берген жағдайда ғана санкциялар ресми түрде енгізіледі.

Бұған дейін шетелдің басылымдар санкция пакетін жариялау бірнеше рет кейінге...

Алматыда шахматтан кадеттер (балалар) арасындағы Әлем чемпионаты басталды. 2025 жылғы 19–30 қыркүйек аралығында өтетін турнирде U8, U10 және U12 жас санаттарындағы балалар бақ сынайды.

Чемпионатқа 88 елден 850-ден астам жас шахматшы тіркелген. Қазақстан чемпионат иесі ретінде 200-ден астам ойыншы шығарған. Үндістан (28), Қытай (25) және АҚШ (24) сынды шахмат державаларынан да қатысушылар бар.

ФИДЕ президенті Аркадий Дворковичтің айтуынша, Қазақстандағы турнир өзіндік рекорд орнатып тұр.

«Кадеттер арасындағы турнир жыл сайын өткізіледі. Қазақстандағы турнирдің басты ерекшелігі қатысушы мемлекеттердің саны болып отыр. 88 елдің Федерациясы өз делигациясын жіберіп отыр. Қазақстанның өзінен ғана 200-ден астам бала тіркелген. Бұл елдегі шахматты...

Тауар бағаларын рубльмен көрсеткен балалар дүкеніне айыппұл салынды. Шығысқазақстандық дүкен қожайыны мұны заңды білмегенімен түсіндірген.

Бұл туралы Сауда және интеграция министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Оқиға былай өрбіген. Шығыс Қазақстан облысы бойынша Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментіне балалар дүкенінде бағалар рубльмен көрсетілгені туралы бірнеше арыз келіп түскен.

Осыған байланысты Департамент кәсіпкерлік субъектісіне қатысты жоспардан тыс тексеру жүргізді. Тексеру барысында ақпарат расталды. Кейбір тауарларда шынымен де баға шетел валютасымен көрсетілген.  Жапсырмалары қалған.

Дүкен басшылығы болса, мұны заңнаманы білмегеннен туған келеңсіздік деп атаған. Сонымен қатар, қызметкерлердің жетіспеушілігінен туындағанын түсіндіріпті.

Заң бойынша, ел аумағында ішкі және сыртқы сөрелерде қойылған тауардың бағасы теңгемен...

Астанада ЖРВИ дерегі жиі тіркеліп жатыр. Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы хабарлауынша, жалпы 260,6 мың жағдай тіркелді, арасында балаларда көп анықталған. Осылайша былтырмен салыстырғанда 14%-ға көп.

Балалар жиі ауырып жатыр

2024-2025 эпидемиологиялық маусымында Астанада 260,6 мың ЖРВИ жағдайы тіркелген, бұл былтырмен салыстырғанда 14%-ға артық.
Науқастардың жартысынан көбі (51,6%) – 14 жасқа дейінгі балалар.

1-7 қыркүйекте елордада 4 638 жағдай анықталған, оның 50,1%-ы – бала. Бұл көрсеткіш өткен жылғы дәл осы кезеңмен салыстырғанда 39%-ға аз.

Дәрігерлер кеңес берді

Билік қала тұрғындарын алдын алу шараларын сақтауға шақырды:

Қазақстанда салық төлеуге арналған бірыңғай платформа енгізілуі мүмкін. Бұл туралы вице-министр Ержан Біржанов Салық кодексін түсіндіру семинарында мәлімдеді.

Егер бірыңғай салықтық есепшот енгізілсе, қазақстандықтарға әрбір салықты бөлек төлеудің қажеті болмайды. Азаматтарға тек жалпы сома көрсетіліп, кейін министрлік өзі барлық төлемдерді тиісті кодтарға бөледі.

«Біз салық төлеу жүйесін жеңілдету, декларацияны автоматты түрде толтыру қағидатына көшуге бағыт алып келеміз. Біздің мақсатымыз – коммуналдық төлемдер сияқты дайын декларацияны ұсыну, ал сіздер тек келісіп, салық төлейсіздер. Болашақта әлеуметтік төлемдерді де қамтитын бірыңғай салықтық есепшотты енгізу жоспарда бар. Салық төлеуші тек бір реттік төлем жасайды, ал әрі қарай біз оны...

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрағасы Мәдина Әбілқасымова банктер туралы жаңа заң жобаларын таныстырды. Жаңа құжаттағы негізгі айырмашылық – банктің қаржылық жағдайына қарай кезең-кезеңмен қолданылатын үш дағдарысқа қарсы режимді енгізеді.

Жаңа режим:

Банктер үшін қалпына келтіру және реттеу жоспарларын әзірлеу талабы енгізіледі. Олар қаржылық қиындықтардың алдын алып, төлем қабілетсіздігін болдырмауға бағытталған. Жүйелік маңызы бар банктерге шығындарды сіңіру қабілетін сақтау міндеттеледі, бұл қажет жағдайда міндеттемелерді капиталға айырбастауға мүмкіндік береді.

Мемлекеттің қолдауы тек ерекше жағдайларда, жүйелік маңызы бар банктерге ғана көрсетіледі. Бұл қолдау уақытша әрі өтеулі сипатта болады. Оның шарттары...

Алматының Бірінші Президент саябағында Қала күніне орай Alma Fest фестивалі өтеді. Фестивальге алма бақтарынан 100 тонна алма жеткізіледі. Бұл туралы Алматы әкімдігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Фестивальде аты аңызға айналған әншілер мен заманауи әртістер өнер көрсетеді. Олардың қатарында – «Дос-Мұқасан», Карина Абдуллина, TURAR, Astra және Royals Band сынды топтармен өнер иелері бар.

Фестиваль бағдарламасы келесідей:

Алматыда бүгін 19 қыркүйек күні Орталық стадионда әйгілі Backstreet Boys тобы қала күніне орай арнайы концерт береді.

Қоғамдық тәртіп пен жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін шамамен 2,5 мың полиция қызметкері жұмылдырылған. Абая – Байтурсынұлы – Мұқанов – Сәтбаев көшелері аумағында қозғалысқа уақытша шектеулер енгізілуі мүмкін.

Стадионда үш жедел жәрдем бригадасы (бірі арнайы, екеуі фельдшерлік), сондай-ақ өрт сөндірушілер кезекшілік атқарады. Арнайы эвакуация жоспары жасалған.

Сонымен қатар, ұйымдастырушы First Media Group компаниясы қауіпсіздік шараларын күшейткен: билет тексерушілер саны 150 адамға жеткізілген, қосымша бейнебақылау камералары орнатылған, LED-экрандарда сенім телефоны көрсетіледі. Фуд-корттар кеңейтіліп, тегін су тарату ұйымдастырылған.

Концертке тек алматылықтар ғана емес, шетелден келген...

Маңғыстау облысындағы Жаңаөзен қаласының шекарасы өзгертілді. Бұл туралы Үкімет қаулысында айтылған.

Құжатқа сәйкес, Жаңаөзен қаласының аумағына Қарақия ауданының жалпы көлемі 112 988,2 гектар жері қосылады.

Қаулы 29 қыркүйектен бастап күшіне енеді.

Өзгерістерден кейін Жаңаөзен қаласы жалпы аумағы 164 604,5 гектар болады.

Жаңаөзен – Маңғыстау облысының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан қала.

Қаржы министрлігі президент Тоқаевтың тапсырмасымен жаңа цифрлық жобаларды әзірледі. Жоба Электронды қаржы орталығында таныстырылды. Соның ішінде Қазақстанның 20 млн тұрғыны туралы деректер базасы бар.

Smart Data Finance

Жобалардың бірі – Smart Data Finance жүйесі. 70-тен астам дереккөз бен база мәліметтерін біріктіріп, қазірдің өзінде іске қосылды. Бұл жүйе әрбір салық төлеушінің цифрлық құжатын жасайды. Ол құжатта мүлік, бизнес, салықтар, мемлекеттік сатып алуларға қатысу, қолдау шаралары және кадрлық көрсеткіштер туралы ақпарат бар.
Қазірдің өзінде:

Министрліктің айтуынша, осы деректер негізінде салық автоматты түрде есептеліп, уақтылы төленуі қадағаланады. Сондай-ақ, бюджет...

1-4 қазан аралығында Алматыдағы «Халық Арена» мұзайдынында мәнерлеп сырғанаудан Denis Ten Memorial Challenge 2025 VI халықаралық турнирі ұйымдастырылады. Жарыс 2025-2026 жылғы ISU Challenger Series маусымының жетінші кезеңі болып саналады.

Турнирге әлемнің 25-тен астам елінен шамамен 150 спортшы қатысады. Бағдарламада жеке сырғанау, мұздағы билер және жасөспірімдер арасындағы жарыстар бар. Жарыс нәтижелері ISU әлемдік рейтингінде ескеріліп, спортшыларға ұпай жинап, Олимпиадаға жолдама алу мүмкіндігін береді.

Денистің арманы

«Мен Қазақстанда елді әйгілі ететін жаңа спортшылар пайда болады деп сенемін», – деген еді Денис Тен.

Осы арманды жүзеге асыру мақсатында халықаралық турнир жыл сайын өткізіліп келеді. Ұйымдастыру комитетін...

Тамыз айында шетелдік лаңкестік ұйымға қосылғысы келген адамға қатысты сот үкімі шықты. Бұл туралы Терроризмге қарсы орталықтың баспасөз қызметі хабарлады.

Орталықтың мәліметінше, тамызда жалпы терроризмге қатысы бар 12 адамға қатысты сот үкімі шыққан.

«2025 жылғы тамызда Қазақстан Республикасының 12 азаматы террористік және экстремистік қылмыстар жасағаны үшін сотталды» – делінген баспасөз хабарламасында.

Сотталғандардың 11-і терроризм идеясын насихаттаған. Сонымен бірге зорлық-зомбылықты ақтап және діни араздық шақырған.

Бұл топтағы 1 адам лаңкестік ұйымға қосылу үшін шетелге шығуды ойластырған. Экстремизмге қатысы бар олардың барлығы сот шешімімен кінәлі деп танылып, әртүрлі мерзімге бас бостандығынан айырылған.  

Жаңа iPhone 17-нің Қазақстандағы ресми бағасы белгілі болды. Apple компаниясының Қазақстандағы серіктестері Freedom Mobile-да жаңа модельдердің құнын таныстырды.

iPhone 17 256 GB – 624 990 теңге

iPhone 17 512 GB – 789 990 теңге

iPhone Air 256 GB – 779 990 теңге

iPhone Air 512 GB – 944 990 тенге

iPhone Air 1 TB – 1 104 990 теңге

iPhone 17 Pro 256 GB – 859 990 теңге

iPhone 17 Pro 512 GB – 1 024 990 теңге

iPhone 17 Pro 1 TB – 1 184 990 теңге

iPhone 17 Pro Max 256 GB – 934 990 теңге

iPhone 17 Pro Max 512 GB – 1 104 990 теңге

iPhone 17 Pro Max 1TB...

Әлемге әйгілі қазақстандық әнші Димаш Құдайберген Қытайдың Hunan Broadcasting System телеарнасымен бірлесіп жүзеге асырып жатқан Voice Beyond Horizon музыкалық жобасы Қазақстанды миллиондаған көрерменге туризм мүмкіндігі жоғары ел ретінде паш етпек.

Халықаралық ауқымды шоу Қазақстанның алты аймағын қамтиды: Түркістан, Маңғыстау, Алматы және Ақмола облыстары, Алматы мен Астана қалалары. Жобаның финалы елордада өтеді.

Қазір Димаш Құдайберген мен түрлі елдерден келген қатысушылар Түркістан өңірінен кейін Ақтауға ат басын бұрды. Сценарий бойынша түсірілімдер Каспий теңізінің жағасында және Маңғыстаудың ең көрікті орындарының бірі — Бозжыра шатқалында өтеді.

Жоба Қытай, Қазақстан, Қырғызстан, Италия, Малайзия және Сербиядан келген талантты орындаушыларды біріктірді. Олардың өнерін халықаралық деңгейде арнайы шақырылған...

20 қыркүйекте ауыл шаруашылығы санағының екінші кезеңі басталады. Интервьюерлер барлық елдімекенде үй-үйді аралап, деректер жинайды. Жалпы саны 1,2 млн үй шаруашылығын қамту жоспарланған.

Санақ барысында 22 сұрақ қойылады. Ол жерде мал мен құстың бар-жоғы, жер ресурстарын пайдалану, бақша егу, тыңайтқыш қолдану және басқа да мәліметтер қамтылады.

Үй-үйді аралау жұмысына 2,5 мыңнан астам интервьюер жұмылдырылады. Олар айрықша көк түсті формада – жилет пен бейсболкада болады, бейджде жеке басын растауға арналған QR-код бар. Егер үй иелері үйінде болмаса, интервьюер байланыс нөмірі көрсетілген хабарландыру қалдырады.

Ұлттық статистика бюросы ақпараттың қауіпсіздігі мен құпия сақталуына кепілдік береді. Барлық жауап заңмен қорғалады, ал деректер тек...

Орталық Азияның сусыз сахараға айналу қаупі бар. 2050 жылға қарай Орталық Азия мұздықтарының 50%-ы жойылады.

Ғалымдардың есебінше, 2100 жылға қарай қазіргі көлемнің тек 20–30%-ы ғана сақталады.

Мұздықтар жылдам ери бастайды

Kun ақпаратына қарағанда, бұл болжамдар 16–17 қыркүйекте өткен климат өзгеруіне қатысты ғылыми конференцияда айтылды.

Өзбек ғалымдарының ескертуінше, 2040 жылға қарай аймақтағы мұздықтары жылдам ери бастайды. Бұл – болашақта Орталық Азияның сусыз өңірге айналуы ғажап емес деген сөз.

Не құтқарады?

Гидрометеорология ғылыми-зерттеу институтының директоры Дониёр Тургуновтың пікірінше, соңғы 10 жылда мұздықтардың қатты еріп жатқаны байқалып отыр. Егер үрдіс жалғасса, 2050 жылға қарай Орталық Азия мұздықтарының шамамен...

2025 жылдың қаңтар–тамыз айларында республикалық бюджет кірісі 13,77 трлн теңгені құрады. Бұл жылдық жоспардан 6,5%-ға кем. Үкіметтің жоспары бойынша 8 айда бюлжетке 14,7 трлн теңге қаржы түсуі тиіс еді.

Қаржы министрлігінің дерегіне сүйенсек, бюджет жоспары 93,5%-ға орындалған. Мемлекет қазынасына 8 айда түскен ақшаның 9,01 трлн теңгесі салық түсімдері. Салыққа қатысты жоспар 96,6% орындалған.

Сонымен қатар осы кезеңде салықтық емес түсімдер жоспардан артық түскен. Нақтырақ айтқанда, жоспар 141,4%-ға орындалып, бюджетке 530,23 млрд теңге түсті.

8 айда Ұлтттық қордан республикалық бюджетке трансферт ретінде 3,8 трлн теңге аударылған. Бұл қаржының 2 трлн теңгесі кепілдік берілген трансферт болса, қалғаны нысаналы қаржы.

АҚШ президенті Дональд Трамп биыл жазда Тайваньға құны 400 млн доллар болатын қару-жарақ жеткізу жоспарын мақұлдамаған. Бұл жайлы дереккөздеріне сілтеме жасаған The Washington Post жазады.

Басылым дерегінше, Трамп бұл шешімді Қытай басшысы Си Цзиньпинмен сауда келісімі мен ықтимал саммит өткізу жөнінде келіссөз жүргізу үшін қабылдаған.

«Көмек пакеті бойынша әлі түпкілікті шешім қабылданған жоқ», – деп мәлімдеді Ақ үйдің ресми өкілі.

Дереккөздердің сөзінше, ұсынылған әскери көмек көлемі бұрынғыдан әлдеқайда қауіпті болар еді. Себебі оның құрамында оқ-дәрілер мен автономды дрондар да бар.

The Washington Post атап өтуінше, Трамп әкімшілігі соңғы уақытта Қытайға қатысты АҚШ ұстанымын...

Азаматтарға екі жұмыста бірдей істеуге рұқсат па? Бұл сұраққа Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жауап берді.

Министрлік мәліметінше, ҚР Еңбек кодексіне сәйкес, қазақстандықтардың бір уақытта бірнеше жұмыс орнында жұмыс істеуіне тыйым салынбайды. Дегенмен, екі жұмыста істеуге қатысты қойылатын талаптар мен шектеулер бар. Оған сәйкес екі жерде қызмет ететін адам негізгі жұмыста – 8 сағат, қосымша жұмыста 4 сағаттан артық жұмыс істемеуі керек. Яғни жұмысшының жалпы бір тәуліктегі еңбек уақыты 12 сағаттан аспауы тиіс.

Екі жұмыста істейтін азаматтарға қандай талаптар қойылады?

Екі жерде қатар жұмыс істейтін азаматтар Еңбек кодексінің 32-бабының 4-тармағындағы норманы орындауы қажет. Екінш...

Алматылық кондитер Нұршат Ақбергенова блогер Аселина Батырдың үстінен жазған талап арызы бойынша сотқа қатыспады. Азаматтық іс бойынша алдын ала тыңдау 19 қыркүйекте өтуге тиіс еді. Алайда талап арыз беруші сот отырысына қатыспай, отырысты кейінге қалдыруға өтінішхат жолдаған.

Азаматтық істі қараған судья тараптардың пікірін тыңдап, өтінішті қабылдады. Осылайша сот отырысы 30 қыркүйекте өтетін болды.

Бұған дейін құрақ көрпе тігуші кәсіпкер, блогер Аселина Батыр мен кондитер Нұршат Ақбергенова арасында дау туды. Аселина 6 қабаттан тұратын торттың бағасын 300 мың теңгеге бағалаған. Кондитер толық ақысын яғни 600 мың теңгені төлеуді талап етіп, салған ақшасын кері қайтарып жіберген.