Жаңалықтар

Кеңес одағының батыры атанған қазақстандықтар аз емес. Олардың ерлігі ұрпақтар үшін аңызға айналып та үлгерді.

Жалпы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде КСРО-ның жауынгерлік орден-медальдарымен жүз мыңнан астам сарбаз марапатталған.

Ұшқыштар ерлігі

Ал 113 қазақстандық ІІІ дәрежелі Даңқ орденінің толық иегері атанды, арасында Кеңес одағының батыры атанғандар да бар.

Мәдениет және ақпарат министрлігінің мәліметінше, 499 қазақстандық жауынгерге Кеңес Одағының Батыры атағы берілген.

Олардың қатарында ұшқыш Нұркен Әбдіров, Петр Теряев және Михаил Янко да бар. Олар капитан Николай Гастеллоның ерлігін қайталаған. Оқ тиіп, құлдырай бастаған ұшақтарын жаудың техникасына, оқ-дәрісі мен әскері тиелген эшелонына бұрып, ерлікпен қаза тапқан.

Е...

2024 жылы 11 млн 287 мың адам туристік сапарға шыққан. Оның ішінде 9 млн 903 мың адам (87,7%) ел ішін араласа, 1 млн 383,4 мың адам (12,3%) шетелге сапарлаған. 

Сапарлардың негізгі үлесі жеке мақсаттарға тиесілі – 10 млн 532,8 мың адам). Іскерлік және кәсіби мақсатта – 754,2 мың адам жолға шыққан.

Ел ішінде қатынағандар негізінен Астана (10,5%), Алматы (10,2%) қалаларына, сондай-ақ Түркістан (8,8%), Қарағанды (7,9%) және Алматы (7,4%) облыстарына барған.

Қазақстан бойынша сапарлау кезінде туристердің көпшілігі жатын орны тегін – туыстары не таныстарына (64,2%) баруды жөн көрген. Қонақ үйлерде (15,2%), жалдамалы тұрғын үйлерде (11,6%) және санаторилерде (3,3%) тоқтағандардың үлес...

2030 жылға дейін мемлекеттің үлесі бар 475 компания сатылады не таратылады. Үкімет шешімімен олар жекешелендіру тізіміне енбек. Осылайша Үкімет мемлекеттің экономикадағы үлесін қысқартуды жоспарлап отыр.

Премьер-министр Олжас Бектенов арнайы комиссия отырысын өткізіп, жекешелендіру бағытындағы нақты қадамдарды пысықтады. Жоспар бойынша кәсіпорындардың жартысынан астамы 2025–2026 жылдары жекенің қолына беріледі. Жалпы жұмыс 2030 жылға дейін жалғасады.

Вице-премьер – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин қазіргі таңда мемлекеттің экономикадағы рөлін азайтуға және орта бизнестің жалпы ішкі өнімге (ЖІӨ) қосатын үлесін арттыруға бағытталған шаралар атқарылып жатқанын баяндады.

Мемлекетте тек әлеуметтік маңызды салалар ғана қалады

Жаңа жоспар бойынша, мемлекет тек стратегиялық маңызы бар...

Алматыда шахматтан Қазақстанның юниорлар чемпионаты өтіп жатыр. Жарысқа 20 жасқа дейінгі 115 шахматшы тіркелген. Оның 80-і ұл балалар болса, 35-і қыздар. Бұл туралы Қазақстан шахмат федерациясының (Kazchess) баспасөз қызметі хабарлады.

Бұл сайыстан сүрінбей өткендер Азия чемпионатында ел намысын қорғай алады және Қазақстанның ересектер арасындағы чемпионаты финалына қатысу құқығына ие болмақ.

Сайыс қалай өтеді?

Бұл сайыс швейцариялық жүйе бойынша өтіп, тоғыз турға созылады. Турнир шарттары келесідей:

Қазақ жүзігінің құпиясы көп. Кейбір деректерге қарағанда, танысқан адамы туралы жүзігіне қарап көп мағлұмат алған.

Онда иесінің отбасы мүшелері, тұрмысы жайлы хабар беретін таңба бар. Қазақ оюларында осындай құпия сыр жатыр екен.

Алты күлте – алты бала

Бұл туралы ақсақал Нұрнияз Мұқанұлы мәлімдеді.  Оның коллекциясында түрлі құдағи жүзіктер бар. Айтуынша, бұл бұйымдарда иесінің кім екенін білдіретін жасырын белгілер кездеседі.

Мәселен, қазақ жүзігінің оюында екі ай бейнеленсе, екі қызы бар екенін білдіреді. Ортасында сопақша пішіні бар екі құлақша ою болса, ол – «екі атадан тараған көп ұрпақпыз» деген сөз. Гүлдің күлтесіне ұқсас өрнек жүзіктің төрт бұрышында тұрса, бұл...

Шымкентте пәтерін жалға берген азамат қауіпсіздік талаптарын бұзғаны үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылды. Жергілікті прокуратура мұндай жағдайдың алғаш рет болғанына назар аударған.

Істің мән-жайына келсек, әйел газ қауіпсіздігі талаптарын сақтамастан пәтерін жалған берген. Сондай-ақ газ қызметімен бұл жағдайды талқыламаған, келісімін алмаған.

Салдарынан пәтерді жалдап отырған азамат көмірқышқыл газымен уланып, қайтыс болды.

Пәтер иесіне қатысты қылмыстық іс бойынша үкім 2025 жылдың 18 сәуірінде Шымкент қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотында шықты. Әйел қылмыстық кодекстің 306-бабы (жұмыс жүргізу кезінде қауіпсіздік талаптарын бұзу) бойынша кінәлі деп танылды. Ол 4 жылға шартты түрде сотталды. Әйел пробациялық бақылауға алынды.

Айта кетейік, әйел сотталған бап бойынша ...

2024 жылы «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясының директорлар кеңесі мен басқарма мүшелеріне 705 млн теңге сыйақы төленген. Бұл — 2023 жылмен салыстырғанда 22,5%-ға артық. Бұл туралы компания есебінде жазылған.

2023 жылы топ-менеджмент 575,5 млн теңге көлемінде сыйақы алған. Оның ішінде:

Айта кету керек, 2023 жылғы соманың бір бөлігі – 196,4 мың АҚШ доллары (шамамен 89,6 млн теңге) – директорлар кеңесіне шетел валютасында төленген. Ал 2024 жылы бұл тәжірибе тоқтатылып, кеңес мүшелері тек теңгемен ақы алды.

2024 жылы директорлар кеңесіне – 207,2 млн теңге төленсе, (2023 жылмен салыстырғанда 10,9%-ға...

2025 жылғы сәуірде жылдық инфляция деңгейі – 10,7% болды. Бұл туралы Ұлттық статистика бюросы хабарлады. Деректерге қарасақ, коммуналдық қызмет, азық-түлік, денсаулық сақтау – жалпы барлық сала қымбаттаған.

Тұрмыстық-коммуналдық қызметтер бойынша (сәуір 2024-пен салыстырғанда)

Қызметтер бойынша:

Калифорния судьясы ChatGPT қожайынының миллиардер Илон Маск арызын сотта қарамау туралы өтінішін қанағаттандырмады. Енді OpenAI бас директоры Сэм Альтман мен Tesla қожайыны ЖИ үшін сотта таласады.

Маск пен Альтман арасындағы дау

OpenAI құрылтайшыларының бірі Илон Маск жасанды интеллект жобасын іске қосу үшін көп қаражат бөлген. Былтыр ол Альтманды, OpenAI-ды, сонымен бірге оның ірі демеушісі Microsoft-ты сотқа берді. Маск осы топтың коммерциялық емес ұйымды коммерциялық ұйымға айналдыру ұмтылысын алаяқтық, келісімді бұзу деп есептейді.

Financial Times мәліметінше, 1 мамырда Калифорния штатының судьясы Ивонн Гонсалес Роджерс миллиардер Масктің адвокаттары істің сотта қаралуына көп уәж келтірді деп шешті. Миллиардер өкілдері мұны...

Сәуір айында Қазақстанның өңдеу өнеркәсібіндегі іскерлік белсенділік баяулады. Бұл туралы Freedom Holding Corp. пен S&P Global дайындаған PMI индексі зерттеуінде айтылды.

Жалпы көрсеткіш – PMI индексі сәуірде 51,2-ні құрады. Индекс кейінгі 14 ай қатарынан 50-ден жоғары деңгейде тұрғанына қарамастан, соңғы бір жылдағы ең төмен көрсеткішке құлдырады. Яғни өндірісте өсім бар, бірақ қарқыны баяулаған.

Неге бұлай болды?

Сарапшылардың айтуынша, өндірістің баяулауына бірнеше себеп бар:

Осының бәрі кәсіпорындарға қосымша салмақ түсіріп, олар өз шығындарын өнім бағасын көтеру арқылы өтеуге мәжбүр болған.

Жаңа...

Бас прокурор Берік Асылов мәжіліс депутаттарының сауалына берген жауабында әлеуметтік, ұлттық, діни алауыздық қоздыратын оқиғалар төңірегінде не істеліп жатқанын айтып, заңнамалық өзгерістер жасалатынын мәлім етті.

Асыловтың ақпаратынша, сауалда көрсетілген киіз үйде би билеп, бейəдеп əрекетімен қоғамның назарын аудартқан бейнеролик Алматы облысының Қарасай ауданында түсірілгені айтылады.

«Бұл факті бойынша Қарасай ауданының Полиция басқармасы Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 174-бабының 1-бөлігімен (əлеуметтiк, ұлттық, рулық, нəсiлдiк, тектік-топтық немесе дiни алауыздықты қоздыру) сотқа дейінгі тергеп-тексеру жүргізуде» – делінген Асыловтың жауабында.

Одан бөлек Атырау облысында арабша жазу басылған мемлекеттік туды ұстап фотоға түскен ниқабтағы төрт қыз Әкімшілік құқық бұзушылық туралы...

Microsoft 1 мамырдан бастап Xbox консольдарының бағасын 20%-ға көтеретінін жариялады. АҚШ-та ең арзан Xbox Series S (512 ГБ) бағасы 26%-ға өсіп, 300 доллардан 380 долларға дейін қымбаттамақ. Ең қымбат модель — Xbox Series X 2TB Galaxy Special Edition болса, 21%-дан аса өсіп, 600-ден 730 долларға жетеді.

Сонымен қатар, Microsoft кейбір жаңа ойындардың бастапқы бағасын осы жылы мерекелік маусымдардан бастап 80 долларға дейін көтеретінін жариялады.

Xbox бағасының көтерілуі туралы хабар Microsoft компаниясы тоқсандық есеп жариялағаннан кейінгі келесі күні шықты. Есепке сәйкес, компанияның геймингтен түскен жалпы табысы жылдық есеппен 5%-ға артқан, алайда негізгі жабдықтардан (әсіресе консольдерден) түсетін табыс 6%-ға төмендеген.

Ақмола облысының Зеренді ауданында құс фабрикасын кеңейтіп жатқан кәсіпкердің үстінен ТЖМ қызметкері заңсыз әкімшілік іс қозғаған. Бірақ прокуратура бұл жағдайға араласып, кәсіпкердің құқығын қорғады.

Blic Terminal компаниясы 6 млрд теңге инвестиция салып, құс фабрикасын үлкейтіп жатыр. Бұл жобада 200-ден астам жаңа жұмыс орны ашылады.

Алайда аудандық төтенше жағдайлар департаменті прокуратураға ескерпестен, әкімшілік іс қозғапты. Заң бойынша, мұндай жағдайда алдымен прокуратурамен келісу керек болатын. Оның үстіне, компания ешқандай заң бұзбаған.

Прокуратура осы істі қарап, заңсыз екенін анықтап, әкімшілік істі тоқтатты. Қызмет бабында қателік жіберген мамандар жауапкершілікке тартылды.

Компания Көкшетау мен басқа да қалаларда «КөкшеҚус» деген атаумен құс өнімдерін сатады...

Осы оқу жылының соңғы қоңырауы 23-ші немесе 24 мамыр күні соғылады. Бұл туралы Оқу-ағарту министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Биылғы оқу жылының ресми аяқталуы жексенбі күнімен сәйкес келгендіктен, 11-сынып түлектері үшін салтанатты шара мектеп әкімшілігінің шешімімен 23-ші немесе 24-ші мамырда өткізіледі», – делінген баспасөз хабарламасында.

Барлық мектептер үшін соңғы оқу күні ретінде 23 мамыр бекітілген. Бұл күні ел мектептерінде «Білімім — Отаныма» тақырыбында бірыңғай сынып сағаты өткізіледі. Ашық сабақ барысында оқушылар мен ұстаздар оқу жылын қорытындылап, ең маңызды әрі қызықты сәттерді бірге еске алады.

«Бірыңғай сынып сағаты оқушылардың бойында...

Қазақстан 17 жылдан кейін Мароккоға бидай тасымалдауды бастады. Соңғы рет 2008 жылы астық жіберген еді деп хабарлайды ҚТЖ баспасөз қызметі.

Кедендік статистикаға сүйенсек, Қазақстан Мароккоға бидай экспорттауды 2004 жылы бастаған. 2006 жылы 10 мың тонна, 2007 жылы 11 мың тонна, 2008-де 40 мың тонна астық жіберді. Одан кейін арада біраз үзіліс орнады. Осы жылы бидай жіберу қайта жалғасты. Жыл басынан бері ол елге қазақстандық бидайдың 83 532 тоннасы кетті.

Марокко Корольдігіне қазақстандық астықтың алғашқы партиясы Жаңа-Есіл (Ақмола филиалы) және Сарыкөл (Қостанай филиалы) станцияларынан жөнелтілді. 105 көлікке тиелген астықты Латвия аумағы арқылы теміржолмен алып өтеді. Ал Лиепая портында астықты...

«Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі 2024 жылғы жұмысы нәтижесінде мемлекетке 61,2 млрд теңге көлемінде дивиденд төледі. Бұл – холдингтің былтырғы таза табысының 15%-на тең. Ақша республикалық бюджетке түседі. Бұл туралы Қазақстан қор биржасының сайтында жарияланған.

Дивиденд мөлшері бір акцияға шаққанда 96,5 теңгені құрады. Мұндай шешімді холдингтің жалғыз акционері – ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті қабылдады.

Холдинг былтыр қанша пайда тапты?

2024 жылы «Бәйтерек» холдингі 408 млрд теңгені құрады. Акционер шешіміне сәйкес, оның 35%-ы немесе 145,3 млрд теңгесі мынадай бағыттарға бөлінеді:

Сотталған экс-министр Арыстанбек Мұхамедиұлының әйелі Ғалия Ысқақова өзінің отбасына жала жабылғанын және өздерінен заңсыз негізде қомақты қаражат талап етіліп отырғанын айтып, президентке үндеу жариялады.

«Құрметті Қасым-Жомарт Кемелұлы, мен Ысқақова Ғалия Нығметқызы – бұрынғы Мәдениет және спорт министрінінің әйелімін. Сізден көмек сұрауға мәжбүрмін. Қасым-Жомарт Кемелұлы, мен сізден Қарымсақов Серік Итенұлының заңсыз әрекеттерін тоқтатуды сұраймын», – деп бастаған сөзін экс-министрдің әйелі.

«Дипломат» қонақүйі

Ысқақова күйеуінің сотында сөз болған «Дипломат» қонақүйінің мәселесін қозғаған. Айтуынша, қонақүй иесі Серік Қарымсақов 2019-2022 жылдар аралығында «Дипломат» қонақүйін екі рет сатып, әділетсіз соттың көмегімен өзіне кері қайтарып алып, сатылымнан...

Өзбекстан жыл аяғына дейін құны 1,7 млрд доллар тұратын мемлекет активтерін халықаралық нарыққа шығарады. Бұл іспен Franklin Templeton инвестициялық тобы айналысады.

Өзбекстан ұлттық активтерін сатады

Financial Times мәліметінше, 1 мамырда Өзбекстан ұлттық инвестициялық қорын (UzNIF) басқару міндетін алған фирма дамушы елдердегі қаржы нарығын дамыту ісінде үздік нәтижеге жетуге ұмтылады.

«Біз уақыт жоғалтқымыз келмейді. 2026 жылдың алғашқы тоқсанына күш салғымыз келеді», – дейді Franklin Templeton өкілі Мариус Дэн.

Оның айтуынша, Өзбекстан мемлекеттік банктері мен басқа да компанияларынан тұратын 18 миноритарлық акциялар пакеті шетелдегі қаржы нарығына жол тартады. Олардың арасында Uzbekistan Airways компаниясы да...

Қазақстандағы микробизнес соңғы он жылда 2,1 трлн теңге жеңілдетілген несие алған. Олар тұрақты түрде субсидиялау бойынша мемлекеттік бағдарламаларға қатысып жүрген. Бірақ бағдарламаға қатысушылардың басым көпшілігі тек бір реттік субсидияланған кредит алған.

Kursiv Research 2015-2025 жылдардағы Қазақстандағы микробизнестегі ірі жобалар жайлы баяндайды.

Неге 2015 жылдан бастап қана микробизнеске несие беріле бастады?

«Бизнестің жол картасы» бағдарламасы 2010 жылдың сәуірінен басталған. Бірақ «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының материалдарына сенсек, бірінші кредит 2015 жылы берілген. Оған себеп – 2015 жылға дейін микрофирма шағын бизнес деп есептелген. 2015 жылдың қазанында ҚР-да Кәсіпкерлік Кодексі қабылданды. Қызметкерлер саны 15 адамнан аспайтын, жылдық орташа кіріс...

2 мамыр күні Францияның Ле-Ман қаласында футзалдан Чемпиондар лигасының финалдық кезеңі аясында жартылай финалдық матч өтеді. Алматылық «Қайрат» Испанияның «Картахена» клубымен кездеседі.

Жанкүйерлер бұл ойынды Qazsport телеарнасынан тікелей эфирде көре алады. Матчтың басталу уақыты – 20:50.

«Қайрат» Чемпиондар лигасының осы маусымындағы негізгі және элиталық кезеңдерінде керемет нәтиже көрсетті:

Негізгі раундта келесі командаларды жеңген еді:

Қарсылас туралы не білеміз?

«Картахена» клубы да осал емес. Испаниялықтар элиталық кезеңде ірі есеппен жеңістерге...

Сәуір айында Ұлттық банк республикалық бюджетті қаржыландыру үшін Ұлттық қордан 968 млн АҚШ долларын сатты. Бұл – сол айдағы жалпы валюта нарығындағы сауданың 18%-на тең. Орта есеппен күніне 44 млн доллар сатылған.

Ұлттық банк мамыр айында Ұлттық қордан валюта сатуды жалғастырады. Үкіметтің алдын ала берген өтінімдеріне сәйкес, бұл сома 950 миллионнан 1,05 млрд долларға дейін жетуі мүмкін.

Сәуір айында теңге бағамы 1,6%-ға әлсіреп, ай соңында 1 доллар – 512,48 теңге болды. Сонымен қатар бір күндік орташа сауда көлемі 243 миллионнан 246 млн долларға дейін өсті. Жалпы, ай бойынша валюта саудасының көлемі 5,4 млрд долларға жетті.

Ұлттық банк сонымен бірге...

PR маман, журналист Әлішер Елікбаевтің сүйіктісіне қол көтеріп бес тәулікке әкімшілік қамауда болып шыққан актер Шәріп Серіктен алған сұхбаты әлі қызу талқыланып жатыр. Желі қолданушылары интервьюерді актерді ақтап алуға тырысты деп сөгіп, хейт жаудыруда. KursivMedia тілшісі сөйлескен қос сарапшының ойы бір жерден шығып, қоғам сыны орынды екенін айтады. Неге екенін, өз сөздерімен түсіндіреміз.

Бақыт Аманжолқызы, стратегиялық коммуникация маманы:

Ескі инструмент

Қоғамда қандай да бір репутациялық кризис болғанда осындай сұқбаттарды құрал ретінде қолданып жатады. Елікбаевте бұған дейін осыған ұқсас сәтті кейсі болған. Ол «потому что, потому что” деген сөзімен танылған бұрынғы министр Серік Әбденовтен сұхбат...

Ресей Украинадағы соғысты тоқтатудан бас тартса, Батыс елдері жаңа санкция салмақшы. Бұл мәселеде Ақ үй мен Еуропа бір-бірімен келісімге келген.

Еуропаның жоспары қандай?

Ресей қазіргі жоспарын өзгертпесе, Еуропа 17-ші санкциялар пакетін енгізуді жоспарлап отыр. Бұл туралы Францияның сыртқы істер министрі Жан-Ноэль Барро Agence France Presse агенттігіне берген сұхбатында мәлімдеді.

«Біз, еуропалықтар, АҚШ-тың осы бастамасын қолдамақпыз. Мен [АҚШ сенаторы] Линдси Грэмге бұл санкциялық шараларды мазмұны мен мерзімі бойынша үйлестіруге күш салатынымызды айттым», — деді Барро.

Сондай-ақ, АҚШ пен Украина арасындағы пайдалы қазбалар бойынша келісімді түсіндірген Барро Францияның сирек жер металдары саласында тәжірибесі барын...

Садраддин қашан үйленетінін айтты.  Бұл туралы бірінші мамырда Алматы қаласындағы Almaty Arena-да жеке концертінен соң мәлімдеді.

Айта кету керек, өнер кешін он мыңнан астам алматылықтар тамашалады. Концертке «Музарт» және HasSak фольклорлы-этнографиялық тобы келді.

«Ғашық болып қалсам, ертерек үйленуім де мүмкін»

Концерттен кейін, Садраддин баспасөз мәслихатын өткізіп, жеке өмірі туралы сұрақтарға жауап берді. Садраддин қашан үйленетінін жоспарлап отырғанын айтты.  

«Қазір үйленбедім. Жұмысымды жасап, бастаған мансабымды әрі қарай жалғастырамын. Адамымды кездестірсем, сіздерге айтамын. Әзірге жоқ. Бәрі Алланың қалауымен. Десе де, отызға дейін үйленсем деген ойым бар. Ғашық болып қалсам, ертерек үйленуім де мүмкін. Қазір...