Жаңалықтар

Екінші деңгейлі банктер тек азаматтарға несие берумен ғана айналыспай, экономикадағы ірі жобаларға да қаржы салуы керек. Тоқаев Ұлттық банк пен үкіметке осы мәселені шұғыл орындауды тапсырды.

«Қазақстандағы банктердің қаражаты мен активтері дамыған елдерге қарағанда орта есеппен бірнеше есе көп пайда әкеледі. Себебі біздің банктер экономикаға несие бергеннен гөрі қаржылай тәуекелі төмен бағыттарға ақша салғанды жөн көреді. Осы мәселені депутаттар, сарапшылар көтеріп жүр. Ұлттық банк пен үкімет банктердің ақшасын экономикаға барынша тартудың тиімді тәсілдерін табу қажет. Енді бұл мәселені созуға болмайды, шұғыл шешу керек, – деп тапсырды президент

Осы мәселені реттеу үшін банктер туралы жаңа...

Заңсыз шығарылған активтерді қайтару комитетінің атауы өзгереді. Мұны Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына жолдауында айтты.

Президенттің сөзінше, Бас прокуратураға қарайтын активтерді қайтару жөніндегі комитеттің атауын инвесторлардың құқығын қорғау комитеті деп өзгертетін уақыт жетті.

«Бас прокуратура заңсыз актив иелерімен жақсы жұмыс атқарды, қазынаға шамамен 850 миллиард теңге қайтарылды. Бұл қаражат 10 мектеп пен 4 спорт нысаны салуға, сондай-ақ 235 денсаулық сақтау нысанын және 177 су инфрақұрылымы нысанын салу мен жаңғыртуға бағытталды», – деді Тоқаев.

Алғашқы атом электор станциясына қойылатын атауға республикалық конкурс жариялағанымен, конкурс жеңімпаздарына ақшалай немесе материалдық сыйлық қарастырылмаған. Атом энергиясы жөніндегі агенттік төрағасы Алмасадам Сәтқалиевтің айтуынша, бұл жерде ең басты марапат – авторлық мәртебе мен тарихи жобаның бір бөлігіне айналу.

«Меніңше, бұл сыйлықтан әлдеқайда маңызды, жеңімпаз энергетика саласының дамуына тікелей қатысы бар екенін сезінеді. Біздің түсінігімізде бұл ең үлкен сыйлық болады», – деді ол журналистерге.

Оның сөзінше, жеңімпаздар ресми түрде автор ретінде мойындалып, есімдері жарияланады. Ал соңғы таңдауға дауыс берген әрбір қатысушы өзін тарихи оқиғаның куәгері әрі қатысушысы деп санай алады.

Конкурс барысы бірнеше кезеңнен тұрады. Қыркүйек...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына жолдауында соңғы жылдары елде бірқатар реформалар жүргізіліп, оның оң нәтиже бере бастағанын айтты.

Айтуынша, елдегі саяси жүйе жақсара түскен.

«Баршаңызға мәлім соңғы жылдары Қазақстанда ауқымды өзгерістер жасалды. Еліміздің саяси жүйесі анағұрлым озық әрі ашық бола түсті азаматтарымыздың сана сезімі, болмысы өзгеріп жатыр. Соның арқасында халқымыздың мемлекеттік институттарға, заңға және әділдік пен тәртіпке деген сенімі нығаюда. Бірақ алдымызда ауқымды жұмыс бар. Қоғамды жаңғырту үшін әлі де көп шаруа атқаруымыщз керек. Қазір ел экономикасында реформалар жүргізіліп жатыр. Инфрақұрылымға және жаңа өндіріс орындарын ашуға қомақты инвестиция салынып жатыр. Мұның бәрі халықты...

Қазақстан үш жылда цифрлық ел болуы керек. Мұны Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына жолдауында айтты.

«Цифрлық кодексті қабылдауды жеделдету қажет. Аталған заң жасанды интеллекті, платформалық экономиканы, үлкен деректерді пайдалану мен басқа да аспектілерді қамти отырып, цифрландырудың негізгі бағыттарын айқындауға тиіс және жаңа технологиялық құрылымның бір бөлігіне айналуы керек. Мемлекеттік басқару жүйесінің бүкіл құрылымын қайта құрып, оның ашықтығын, тиімділігін және адамға бағытталуын бірнеше есе арттыру талап етіледі», – деді Тоқаев.

Сол себепті елде жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі құрылады. 

Бүгінгі жолдауында Тоқаев БҰҰ қызметін сынға алды. Ол әлемде шиеленіс ушыға түскенін атап өтіп, халықаралық ұйым оны шешуге қауқарсыз деген пікірін білдірді.

«Кейбір мемлекеттердің ішкі және сыртқы саясатында әсіре ұлштылдық күшейді. Әлем экономикасынла теңсіздіктер мен қайшылықтар ушыға түсті. Кейбір мемлекеттер экономикалық дамуда артта қалып, ал кейбір елдер ЖИ саласында теңдессіз табысқа жетуде. Халықаралықтың татулықтың мән-маңызы кете бастады. Ал БҰҰ өзінің рөлі мен мәртебесіне сай қазіргі түйткілдерді шешуге қауқарсыз болды. Батыстағы этонос аралық дінаралық үйлесім мен мәдени әр алуандық дағдарысқа ұшырады», – деді ол.

Сөзінде президент, әлемде жаңа геосаяси тәртіп орныққанын да атап өтт...

Елде жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі құрылады. Бұл туралы Президент Тоқаев Қазақстан халқына арнаған жолдауы барысында мәлім етті.

Президент жасанды интеллектінің дамуы қазірдің өзінде жастар мен қоғамның мінез-құлқына әсер етіп жатқанын жеткізді.

«Мен алдымызға өте маңызды стратегиялық міндет қойдым. Қазақстан үш жыл ішінде міндетті түрде жаппай цифрлық ел болуы керек. Алдымен цирфлық кодексті қабылдауды тездетуіміз керек. Сондықтан қазіргі құзырлы министрліктің негізінде жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігін құру қажет деп санаймын», – деді ол.

Президент жаңа министрлікті премьер-министрдің орынбасары деңгейінде тұлға басқаруы керектігін атап өтті.

Қазіргі уақытты президенттің дәстүрлі жолдауы өтіп жатыр.

Сигэру Исиба Жапония премьер-министрі әрі Либерал-демократиялық партиясының (ЛДП) жетекшісі қызметтерінен кету туралы шешімін растады. АҚШ-пен кедендік баж салығы мәселесі реттелгеннен кейін уақыты келгендігімен түсіндірді.

Кетіп бара жатқан премьер шілдеде өткен сайлауда партиясының жеңілісі үшін жауапкершілік алуды бұрыннан ойлағанын, бірақ алдымен АҚШ-пен сауда келіссөздерінде нәтижеге жетуді мақсат еткенін айтты. Бұл жағдайды ол «ұлттық мүдде мәселесі» деп атады.

Исибаның айтуынша, отставкаға кету туралы шешімді өткен жұмада қабылдаған. Себебі сол күні АҚШ президенті Дональд Трамп жапон көліктері мен өзге де тауарларға салынатын кедендік бажды 25%-дан 15%-ға төмендетуге бұйрық берген.

Бұған дейін жексенбіде жапондық NHK телекомпаниясы Исибаның билеуші ЛДП партиясының ішіндегі алауыздықты болдырмау үшін...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына жолдауын арнады. Жолдауда экономика, логистика және өзге де өзекті мәселелер қозғалып, Жасанды интеллект көмегімен өзгерістер енгізу сөз болды. Бұған қоса, маңызды саяси реформа жасалатын болды.

Жолдауда не айтылды?

Президент бір палаталы Парламент құру туралы ұсыныс жасады. Осыған байланысты елде 2027 жылы референдум болуы тиіс.

Сондай-ақ ол өңдеу өнеркәсібі мен тау-кен металлургия кешенін дамытуға басымдық берілетінін мәлімдеді. Алдағы үш жылда кемінде үш жоғары технологиялық кәсіпорын іске қосылуы тиіс.

Еліміздегі екі миллионнан астам шағын бизнес субъектісінің ішінде өнім өндіретін кәсіпкерлер саны алты пайызға да жетпейді. Бұған себеп бір-біріне қарама-қайшы заңдар екенін...

Бурабай ұлттық паркінің аумағында елдегі алғашқы геймификацияланған экологиялық «БӨЛЕКТАУ» жолы ресми түрде ашылды.

Жоба Home Credit Bank-тің бас демеушілігімен, Бурабай ұлттық паркі, Ақмола облысы әкімдігі, Сенаттың жобалық кеңсесі және Орталық Азияның Тұрақты Даму Қоры Creative Innovation Institute серіктестігіннің арқасында жүзеге асырылған.

«Экожол – тұрақты туризм, цифрлық технологиялар мен білім беру элементтерін тиімді ұштастырған бірегей үлгіге айналды. Бағыт бойында ақпараттық стендтер, квест тапсырмалары, көптілді аудиогидке қол жеткізуге мүмкіндік беретін QR-кодтар және 11 жасар оқушының идеясы негізінде әзірленген интерактивті Telegram-бот орнатылған»,– делінген Туризм индустриясы комитетінің ақпаратында.

Жобаның бас серіктесі экожолды салудан бастап, оны цифрлық және білім беру құралдарымен толықтыруға дейінгі барлы...

Қазақстандағы алғашқы АЭС құрылысы 10-12 жылға созылуы мүмкін. Қазір Алматы облысындағы Үлкен ауылының маңында инженерлік ізденіс жұмысы жүріп жатыр. Атом энергиясы жөніндегі агенттік төрағасы Алмасадам Сәтқалиевтің айтуынша, халықаралық стандартқа сәйкес, бұл жұмыс кемі екі жыл уақыт алады. Жоба-сметалық құжатын жасау, құрылысқа дайындық кемі 3 жылға созылуы ықтимал. Содан кейін ғана станция құрылысы басталмақ.

«Одан кейін жоба-сметалық құжаттарына түзету енгізіледі. Сосын бұл құжаттар мемлекеттік сараптамадан өтіп, құрылыс бастауға рұқсат алуы тиіс», – деді агенттік төрағасы.

Нәтижесінде Сәтқалиев атом электр станциясының құрылысы 10-12 жылға созылуы мүмкін екенін ескертті.

«АЭС өндіретін энергия құны...

Депутат Ерлан Саиров Парламент кулуарында экс-қаржы полициясының бастығы Қайрат Қожамжаровтың кезінде кланаралық мәселелерді шешумен айналысып келгенін және құзырлы органда қызмет еткен жылдары адамды азаптаумен айналысқанын айтты.

«Антикор кезінде кланаралық саяси мәселелерді шешудің құралы болған. Ол кезде көптеген резонансты оқиғалар болды. Ол – Қорғас ісі, бұрынғы премьер-министр Серік Ахметовке қатысты іс. Міне осы істердің барлығында адамдарды қинаған деген күдік бар. Егер осы күдік анықталатын болса, оған қатысы бар адамдардың барлығы заң алдында жауап беруі керек. Сол кездері Қожамжаров кланаралық мәселелерді шешіп отырған. Сонымен бірге заңсыз байыған деген күдікте те айтылады», – деді депутат.

Саиров ...

Қазақстандағы бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Закиева парламент кулуарында елде жыл басынан бергі 7 айда балаларға қарсы 1899 қылмыс жасалғанын айтты. Бұл – күн сайын 9-10 қылмыс жасалады деген сөз.

Закиева балаларға қарсы қылмыстың алдын алу үшін жаңа механизмдер енгізілгенін жеткізді.

«Жаңа заң бойынша мобильдік топтар құрылды. Олар балаларға қарсы қылмыстарды, қиын жағдайда тұратын балаларды анықтайды. Отбасылық қолдау орталықтары арқылы көмек ұйымдастырады», – дейді ол.

Уәкілдің сөзінше, сондай-ақ әр облыста психологиялық қолдау орталықтары ашылып жатыр. Солар арқылы барлық мектепке бірыңғай бағдарлама енгізілмек.

«Ол суицидтік көңіл-күйді, буллингті, зорлық-зомбылықты анықтауға бағытталған», – дейді Закиева.

Бұған дейін ұсталғаны туралы ақпарат тараған Сыртқы істер министрі Мұрат Нұртілеу көпшілік алдына шықты. Ол президент жолдауы басталмастан бұрын БАҚ өкілдерінің сұрақтарына жауап берді.

Министр желіде тараған ақпаратты «бұл да бір сынақ» деп бағалаған.

Нұртілеу өзі туралы ақпарат тараған кезде жұмыста болғанын айтты.

«Жиналыстарым болды. Басқа елдердегі әріптестеріммен телефон арқылы сөйлескенімді білесіздер. Инвесторлармен жұмыс кездесулері болды. Барлығы әдеттегідей», – деді министр.

БАҚ өкілдері сол жағдайдан...

АҚШ 17 елдің азаматтары үшін виза алу ережелерін қатаңдатты. Бұл иммиграциялық емес визаға қатысты болып отыр. Жаңа ережелерге сәйкес, Ресей азаматтары виза алу үшін Астанаға немесе Варшаваға баруға тиіс. Бұл туралы АҚШ Мемлекеттік департаменті жариялаған хабарламада айтылған.

АҚШ-тың иммиграциялық емес визаларына (NIV) өтініш берушілер өз елінде немесе тұратын жеріндегі АҚШ елшілігіне немесе консулдығына сұхбатқа жазылуы керек. Ал виза берудің стандартты процедурасы жүргізілмейтін елдердің азаматтары басқа елде тұрмаса, тиісті елшілікке немесе консулдыққа жүгінуге тиіс.

NIV (Non-Immigrant Visa) алуға өтініш берілетін жерлер

АҚШ 2021 жылдан бастап Ресейде виза қызметін тоқтатты. Ресей азаматтары үшін виза алуда ең танымал елдер Қазақстан...

Еуропалық комиссия Google компаниясына (Alphabet Inc.) жарнама бизнесіндегі бәсекелестікке қарсы әрекеттері үшін 2,95 млрд еуро айыппұл салды.

Комиссияның мәлімдеуінше, Google нарықтағы үстемдігін теріс пайдаланып келген. Бұл тәжірибе 2014 жылдан бері жалғасып, бәсекелестер мен онлайн-баспагерлерге залал тигізген.

«Шынайы еркіндік – бәрі тең жағдайда бәсекеге түскенде және азаматтарда таңдау құқығы толық сақталғанда ғана болады», – деді ЕО-ның бәсекелестік мәселелері жөніндегі комиссары Тереза Рибера.

Google-ге бұл тәжірибені тоқтатып, жағдайды түзету үшін нақты қадамдар жасау міндеттелді. Компания 60 күн ішінде Комиссияға өз жоспарын ұсынуы тиіс. Алайда Google бұл шешіммен келіспей, апелляцияға шағымданатынын мәлімдеді. Вице-президент Ли-Энн Малхолландтың айтуынша, «Еурокомиссия негізсіз...

Сауд Арабиясы, Ресей, Ирак, БАӘ, Кувейт, Қазақстан, Алжир және Оманнан құралған ОПЕК+ тобы – қазан айынан бастап мұнай өндіру көлемін тәулігіне 137 мың баррельге ұлғайтуға келісті. Бұл шешім қыркүйек айындағы деңгейден есептеліп отыр.

Ұйым өкілдері мұндай қадамды нарықтағы оң көрсеткіштермен түсіндірді.

«Бүгінгі күні мұнай нарығы теңгерімді. Макроэкономикалық болжамдар күткеннен сәл жоғары. Әлемдік экономиканың өсімі, әуе тасымалы мен автокөлік қозғалысының жандануы бізге осындай шешім қабылдауға мүмкіндік берді. Бұл – таза нарықтық қадам», – деді ОПЕК+ қатысушылары.

Келісім аясында Қазақстан да өндірісін ұлғайта алады. Қазан айында еліміздің мұнай өндіру көлемі (компенсация жоспарын есептемегенде) тәулігіне 1,556 млн...

Қазақстан Өзбекстаннан 900 млн кВт-сағ көлемінде электр энергиясын сатып алады. Бұл туралы Энергетика министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Астана, Бішкек және Ташкент 2026 жылға дейінгі су-энергетикалық баланс бойынша келісімге келді», – делінген баспасөз хабарламасында.

Министрлік хабарлауынша, 2025 жылдың 7 қыркүйегінде Шолпан-Ата қаласында Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов Қырғызстан және Өзбекстан елдерінің өкілдерімен кездескен. Жиын барысында өңірде су-энергетикалық теңгерімді реттеуге бағытталған бірқатар хаттамаларға қол қойған.

Тараптар бірнеше келісімге келген.

АҚШ президенті Дональд Трамп Қасым-Жомарт Тоқаевты «жақсы адам» деп атап, Қазақстанға келуі мүмкін екенін айтты. Бұл туралы Трамп Ақ үй маңында журналистердің сұрағына жауап берген кезде айтқан.

24.kz тілшісі Трамптан «Қазақстан туралы не ойлайсыз және Орталық Азиядағы осы елге бару жоспарыңыз бар ма?» деп сұраған.

«Баруым әбден мүмкін. Олармен әңгімеміз мазмұнды болды. Сәлем айтыңыз. Президентіңіз өте жақсы адам», – деп жауап берген Трамп.

Бұған дейін...

Әлеуметтік желіде Түркістан облысы Шардара ауданында қартайған мүгедек әкесін баласы аяусыз соққыға жыққан видео тарады.

Видеодан көшеде және үй ауласында баласы мен келіні сөйлей алмайтын, өздігінен жүріп-тұра алмайтын әкесін сүйреп бара жатқанын көруге болады. Баласы әкесін балағаттайды, жүре алмағаны үшін әкесін бірнеше рет ұрып-соғады. Алған соққыдан қарияның аузы қанап кеткенін байқауға болады. Бірақ қария бұған жауап қатпайды. Ал келіні араша түспейді.

Кеше әлеуметтік желіде қызу талқыланып, қатты шулаған соң облыстық полиция департаменті оқиғаға қатысты пікір білдірді.

«Оқиғаға қатысты қылмыстық іс қозғалды. Күдікті ұсталып, уақытша ұстау изоляторына қамауға алынды. Болған оқиғаның мән-жайы анықталуда. Тергеу амалдары жүруде» делінген полиция хабарламасында.

Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері Әли Әлиев Бельгияға қарсы сәтсіз өткен ойынан кейін қызметінен кететінін жариялады.

«Қысқа ғана айтқым келеді: жеңілісті өз мойныма аламын, бұл – менің кінәм. Футболшылардың еш қатысы жоқ. Елге оралған соң бірден жұмыстан кету жөнінде арыз жазамын», – деді Әлиев матчтан кейінгі сұхбатында.

Әлем чемпионатына іріктеу кезеңі аясында Брюссельде өткен кездесуде Қазақстан құрамасы Бельгиядан 6:0 есебімен ойсырай жеңілді.

Еске...

Бүгін, 8 қыркүйек күні, президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына жолдауын жариялайды. 

Жолдау Парламент палаталарының бірлескен отырысында сағат 11:00-де басталады.

Жолдауды қайдан көруге болады?

Жолдауды азаматтар республикалық телеарналардан тікелей эфирден тамашалай алады. Оның ішінде Jibek Joly TV YouTube каналынан, 24 kz телеарнасынан, Qazaqstan ұлттық арнасының тікелей эфирінен көруге болады.

Сондай-ақ KursivMedia президент жолдауынан мәтін түрінде трансляция жүргізеді.

Әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде Қазақстан ұлттық құрамасы Бельгияға қарсы матчта ойсырай жеңілді. Брюссельде өткен кездесу 6:0 есебімен аяқталды.

Алғашқы таймда қазақстандықтар қорғаныста табандылық танытқанымен, 42-минутта Кевин де Брюйне есепті ашты. Араға бір минут уақыт салмай Жереми Доку айып алаңындағы сәтті шабуылдың нәтижесінде есепті еселеп, бельгиялықтар 2:0 есебімен алға шықты.

Екінші тайм басталған соң, алаң иелері қысымды күшейтті. 51-минутта Николас Раскин үшінші голды соғып, Қазақстанның жағдайын қиындатты. 60-минутта Доку дубль жасап, есепті 4:0-ге жеткізді. Ал матчтың соңына қарай Бельгия тағы да шабуылдарын үдете түсіп, 84-минутта бесінші голды Де Брюйне салса, 87 минутта Томас Менье алтыншы голмен кездесуді түйіндеді.

Еске сала кетейік...

Париж-2024 Олимпиадасының күміс жүлдегері Нұрбек Оралбай Ливерпульде (Ұлыбритания) өтіп жатқан бокстан әлем чемпионатын сәтті бастады.

80 келіге дейінгі салмақта бақ сынап жатқан жерлесіміз алғашқы айналымда украиналық Матвей Ражбамен қолғап түйістірді. Жекпе-жек басталған сәттен-ақ Нұрбек қарсыласынан басым түсті. Бірінші раундтан бастап тізгінді өз қолына алып, жекпе-жектің соңына дейін басымдығын сақтап қалды.

Нәтижесінде төрешілер бірауыздан қазақстандық боксшының жеңісін тіркеп, кездесу 5:0 есебімен аяқталды.

Еске сала кетейік, бұған дейін 55 келі салмақ дәрежесінде қазақстандық Махмұд Сабырхан жеңіске жеткен еді.