Жаңалықтар

Акциялардың жаһандық жаппай сатылымына байланысты Уоррен Баффетке тиесілі Berkshire Hathaway инвестициялық компаниясының жапон сауда үйлерінің акцияларынан тұратын портфелі шамамен 4 млрд долларға кеміді. Сондай-ақ аталған акциялар нарыққа қарағанда әлдеқайда төмендеген. Сарапшылар демек бұл жағдай акцияларды жеңілдікпен сатып алуға мүмкіндік береді деп отыр.

Толығырақ

Bloomberg мәліметтері бойынша, осы аптаның басындағы нарықтың құлдырауы кезінде Berkshire жапондық акцияларының құнынан шамамен 980 млрд иен жоғалтты. 7 тамыздағы сауда-саттықтың жабылатын сәтіне қарай шығындар 550 млрд иенге (3,7 млрд долларға) дейін қысқарды. Өйткені Жапонияның қор нарығы аздап қалпына келген-ді.

Тамыз айындағы сатылым кезінде Жапонияның ең ірі сауда үйлерінің акциялары нарықпен салыстырғанда едәуір төмендеді. Бұған...

Қазақстанның авиациялық әкімшілігі жүргізген тексерулер нәтижесінде шағын авиацияға жататын 3 әуе компаниясы мен 4 ұшқыш әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Бұл жайлы Көлік министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Шілде айында 10 авиакомпанияны іріктеп тексеру жүргізілді. Көлік министрлігінің Азаматтық авиация комитеті Қазақстанның авиациялық әкімшілігі жүргізген тексерулердің нәтижесінде шағын авиацияға жататын 3 әуе компаниясы мен 4 ұшқышқа ҚР Азаматтық авиация саласындағы нормативтік құқықтық актілерді бұзғаны үшін 11 айыппұл салынды»,- деп хабарлайды баспасөз қызметі.

Баспасөз қызметінің хабарлауынша, Қазақстанның авиациялық әкімшілігі Көлік министрінің тапсырмасына сәйкес АН-2 ұшақтарын тексеруге қатысты жеңіл және аса жеңіл азаматтық әуе кемелерін пайдаланушыларды жоспардан тыс...

Қызылорда қаласында 16 жасар оқушы қызды сыныптастары жезөкшелікпен айналысуға мәжбүрлеген. Зардап шеккен қызбен кездесуге бала құқықтары жөнінде уәкіл барды.

«Аймақтық бала құқықтары жөніндегі уәкіл зардап шеккен қызбен және оның отбасымен кездесті. Қазіргі уақытта облыстық психологиялық қолдау орталығының мамандары оған қажетті психологиялық және медициналық көмек көрсетуде», – делінген Оқу-ағарту министрлігінің Бала құқықтарын қорғау комитетінің хабарламасында. 

Комитеттің ақпаратына сүйенсек, іске байланысты құқық қорғау органдары тергеу амалдарын бастаған.

Оқиға туралы бірінші болып «Не Молчи KZ» ұйымының әлеуметтік желідегі парақшаларында жазылды. Оларға жәбірленуші 16 жасар қыздың анасы жүгінген.

«Ақпан айынан бері 16 жасар қызымды...

Қазақстанда өндірілген «жасыл» энергия көлемі 31,1% өсті. Бұл туралы Ұлттық статистика бюросы хабарлады.

Айта кететіні, 2023 жылы өндірілген электр қуатының жалпы көлеміндегі жаңартылған энергия көздерінің үлесі 5,8%-ды құраған.

Осылайша, өндірілген «жасыл» энергия көлемі 6 609,7 млн кВт/сағатты құрады. Бір жыл ішіндегі өсім – 31,1%. 2022 жылмен салыстырғанда жел қондырғылары өндірген электр энергиясының көлемі 2023 жылы 63,3% артып, 3,7 млн кВт/сағатқа жетті.

Сонымен қатар шағын гидроэлектростанциялардан алынған энергия көлемі 16%-ға өсіп барлығы – 949,1 млн кВт/сағатты құрады. Бұл ретте күннен қуат өндіру көлемі 2023 жылы 1,5%-ға қысқарған. Ал биогаз қондырғыларының өндірген энергиясы бір жылда 52,1% қысқарып...

Қасым-Жомарт Тоқаев Өзбекстан Президентін Қазақстанның ең жоғарғы мемлекеттік наградасы – «Алтын Қыран» орденімен марапаттады. Мемлекет басшысы Шавкат Мирзиёевке осымен екінші мәрте жоғары наградалы марапат ұсынып отыр.

2023 жылдың қарашасында Түркі мемлекеттері ұйымының 10-шы саммитіне келген Өзбек басшысын Қасым-Жомарт Тоқаев «Түркі әлемінің ең жоғарғы орденімен» марапаттаған болатын. 

Бүгін, 8 тамызда, Астанаға мемлекеттік сапармен келген Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёевке тағы да мәртебесі биік орден табыс етілді. 

Тоқаев Қазақстанда Шавкат Мирзиёевті Өзбек елінің нағыз көшбасшысы, халықаралық деңгейдегі саясаткер, екі халық арасындағы достық пен ынтымақтастықты нығайтуға өлшеусіз үлес қосқан көрнекті мемлекет қайраткері ретінде танитынын және құрметтейтінін айтты.

Шавкат Мирзиёев болса, өзін Қазақстанның ең жоғарғы мемлекеттік...

«BASS Gold» компаниясы Ұлытау өңіріндегі 11 геологиялық блок бойынша қатты пайдалы қазбаларды барлауға лицензия алды. Бұл ақпаратты компания KASE сайтына орналастырды.

«BASS Gold» ЖШС осы жылдың шілде айында Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі геологиялық барлауға лицензия бергенін хабарлайды», – делінген компания хабарламасында.

Компания Үшшоқы кен орнына жақын орналасқан жаңа 11 геологиялық блокта орналасқан қатты пайдалы қазбалар бойынша барлау жүргізбек.

Геологиялық барлау жүргізілетін аумақтың жалпы ауданы 25,1 шаршы шақырымды құрайды. Компания бұл блоктарда геологиялық барлау жұмыстарын биыл бастауды жоспарлап отыр.

«Қазіргі уақытта барлау жоспары әзірленуде. Жоспар...

Алаяқтар енді жаңа әлеуметтік төлем тағайындалатынын айтып алдауға кірісті. Олар қазақстандықтарға жаңа төлемді қалай алуға болатынын айтып, хабарландыру таратуда. Тіпті оны құзырлы ведомство – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі іске қосқанын жеткізді.

«Қазақстанда жаңа арнайы әлеуметтік төлем іске қосылды. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі хабарлады. Әрбір азаматтың 140 000 теңгеден бастап бір реттік төлем алуға құқығы бар. Сіз мұны ЖСН бойынша ресми веб-сайт арқылы тексере аласыз», – деп жазылған хабарландыруда.

Алайда бұл ақпаратты министрлік жоққа шығарып, ЖСН сынды жеке деректерді мұндай сайттарға енгізбеуді сұрады. Хабарламада көрсетілген сілтеме алаяқтар үшін азаматтарды...

Украинаның Қазақстандағы бұрынғы елшісі Петр Врублевскийді Ресей астанасы Мәскеудің Басман аудандық сотында сырттай соттап жатыр. Экс-елшіге Ресей азаматтарына деген өшпенділік пен араздықты тудырды деген айып тағылған. 

Ресей Бас прокуратурасының ақпаратына сүйенсек, сот Врублевскийге қатысты қылмыстық іс бойынша айыптау қорытындысын бекітті. 

«Тергеу мәліметтеріне сәйкес, 2022 жылдың тамызында Врублевский Украинаның Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшісі ретінде берген сұхбат барысында Ресей азаматтарына қатысты зорлық–зомбылық әрекеттерін жасауға итермелейтін, алауыздық тудыратын мәлімдеме жасады», – делінген хабарламада. 

Ресей Украинаның Қазақстандағы бұрынғы елшісі Петр Врублевскийге «орыстарды өлтіруге» шақырғаны үшін федералды және халықаралық іздеу салған. Тергеу органдары оны іздеуге және экстрадициялауға тырыспақ. Дипломат Ресейде сырттай...

Қытайда шілде айында электромобильдер мен гибридті көліктер (NEV) дәстүрлі көлік құралдарымен тең көлемде сатылған. Солайша бұл нарық бойынша рекорд орнатқан. Бұл жайлы Reuters басылымы хабарлады.

«Шілде айында Қытайда сатылған көліктердің тең жартысы электрлі көліктер мен гибридті көліктер болды»,- деп жазады басылым.

Қытайдың жолаушылар көлігі қауымдастығының мәліметіне сенсек, жаңа энергия көздерін тұтынатын көлік сатылымы шілде айында өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 37%-ға артқан. Бұл – жалпы сатылымның 50,7%-ы.

Басылымның хабарлауынша, электромобильдердің осыншалықты көлемде сатылуы бұл салада Қытайдың Батыстағы әріптестерінен айтарлықтай алда келе жатқанын көрсетеді. Мұны соңғы айлардағы статистикалық көрсеткіштер де дәлелдей түсед...

Жоғары балл жинаған түлектердің мемлекеттік грантқа ие болмауына шенеуніктерден бөлек заңдағы олқылықтар да әсер еткен болуы мүмкін. Бұл туралы «Курсивке» Ғылым және жоғары білім министрлігін сотқа беруге ниетті мектеп түлектерінің адвокаты Халида Әжіғұлова айтып берді.

«Осы жағдайға алып келген заң бұзушылықтарды анықтау үшін мемлекеттік білім беру гранттарын беруге байланысты министрліктің барлық бұйрығы мен заңнамасын мұқият зерделеп жатырмыз. Талапкерлердің әділетсіздікке ұшырағаны айдан анық. Енді осы жағдайға не себеп болғанын анықтау маңызды. Шенеуніктердің істі жете білмейтіндігі ме әлде заңнамадағы олқылықтар ма?», – деді адвокат.

Әжіғұлова әлеуметтік жағдайға байланысты бір балаға жоғары білім алу құқығын беру кезінде екінш...

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігі Алматы қалалық мәслихатының экс-депутаты Қайрат Құдайбергеннің ағасы Дархан Өмірәлиевтің ұсталғанын хабарлады. Ақпаратқа сәйкес, ол 2023 жылдан бері іздеуде жүрген.

Деректерге сүйенсек, Дархан Өмірәлиев сот үкімімен тәркіленген үш үй мен екі пәтер түріндегі мемлекеттік мүлікті ұрлады деген күдікке ілінген.

«Ол алаяқтық жолмен Алматы қаласы бойынша ҰҚК әкімдігі мен департаментінің лауазымды адамдарының қатысуымен бақылаудағы адамдарға көрінеу төмен бағамен жылжымайтын мүлікті сату бойынша заң бұзушылық жасады», – делінген хабарламада.

Күдікті 2024 жылғы 14 маусымда Бішкекте ұсталған. Оны Қырғызстан ішкі істер министрлігі жеңілдетілген рәсімдермен Қазақстанға өз еркімен оралуға дайын екенін хабарлаған.

Сол...

Moody’s рейтинг агенттігі хабарлағандай, Alphabet Google-дың іздеу жүйесін алдын ала орнатуға қатысты монополияға қарсы істе жеңіліс тапты. Бұл фактор Alphabet-тің кредиттік рейтингіне (credit negative) кері әсер етті. Мұндай жағдай Apple-ді де айналып өтпейді. Іздеу жүйесінің алыбы Apple-ге веб-браузерлер мен телефондарда әдепкі іздеу жолағын орнату үшін ондаған миллиард қаржы жұмсап отыр деп жазды The Wall Street Journal.

Толығырақ

Moody’s сарапшылары Google-ге қатысты сот шешімі Alphabet-тің кредиттік рейтингіне кері әсер етуі мүмкін деп жазды. «Енді компания мақсатты жарнама саласындағы басым күшке айналдырған өте тиімді бизнес-модельді өзгертуі керек» деп хабарлады The Wall Street Journal. Бұл Apple-ге де кері әсерін тигізед...

Былтыр 19 млрд теңге шығынға батқан «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ҰК дивиденд төлемейді. Компания жалғыз акционерінің шешімі Қазақстан қор биржасында жарияланған.

«Азық – түлік келісімшарт корпорациясы» – Қазақстанның астық саласында мемлекеттік саясатты жүзеге асыратын ұлттық компания. Негізгі қызметі – ауыл шаруашылығы өндірушілерін қолдап, ішкі астық нарығын қорғау және тұрақтандыру. Сонымен қатар астықты сақтау және экспортқа жеткізумен айналысады.

«Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» Ұлттық копаниясы – 100 пайыз мемлекет меншігіндегі ұйым. Оның бүкіл акциясы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитетіне тиесілі.

Корпорация 2023 жылы 19 млрд теңгеге жуық шығынға батқан. 2022 жылғы шығыны 15,9 млрд теңгені құраған болатын. Былтыр компанияны...

Ауыл шаруашылығы кооперативтері шағын фермерлерге ірі кәсіпорындармен бәсекелесуге, өндіріс пен өнімділікті арттыруға, басқа нарықтарға шығуға көмектесе алады. Halyk Finance талдау орталығының сарапшысы Санжар Қалдаров осылай деп есептейді.

Ауыл дамымай, мемлекет дамымайды

Оның айтуынша, дамыған елдерде ауыл шаруашылығы кооперативтері кең тарағанына қарамастан, Қазақстандағы фермерлер мен шаруа қожалықтарының басым бөлігі кооперативтерге мүше емес.

«Елімізде кооперативтік модельдің тұрақты дамуы үшін тауар өндірушілер арасындағы ынтымақтастықты тереңдету керек. Ал ол үшін қолайлы бизнес-орта құрып, қолданыстағы мемлекеттік қолдау тетіктерін қайта бағдарлау қажет. Сонымен бірге, білім беру және ақпараттық бағдарламаларды әзірлеу арқылы халықтың, әсіресе, ауыл халқының білім деңгейін...

Техникалық реттеу және метрология комитетіне қарасты «Ұлттық аккредиттеу орталығы» аудит тексеріснен кейін, әкімшілік жауапкершілік пен айыппұл арқалады. Орталық өздері бектіп алған бағамен қызмет көрсетіп келген.

Жоғары аудиторлық палата Сауда және интеграция министрлігінің және оның ведомстволық бағынысты ұйымдарына аудит жүргізген. Тексеру кезінде Аккредиттеу орталығының өрескел заң бұзушылыққа жол бергені анықталды. Мекеме сәйкестікті бағалау саласындағы мемлекеттік монополия субъектісі бола тұра, өздеріне жетекшілік ететін мемлекеттік органның тәртібіне бағынбаған. Орталық мемлекеттік орган бекіткен бағаға қарамастан, өздері дербес баға белгілеп алған болып шықты.

 «Осыған байланысты Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігіне ҚР монополияға қарсы заңнамасының сақталуын бақылауды жүзеге асыру...

Шымкент, Павлодар қаласының тұрғындары киноға, ал ақтөбеліктер көбіне футболға барып демалғанда жөн көреді. Бұл туралы журналистермен кездесу барысында Freedom Ticketon билеттерді онлайн-сату сервисінің бас директоры Виктория Торгунакова айтты. 

Тикетоннан Павлодар, Шымкент, Алматы, Қарағанды, Астана қаласының тұрғындары киноға, Қостанай қаласының тұрғындары концертке және Ақтөбе қаласының тұрғындары спорттық шараларға, оның ішінде футболға билетті жиі сатып алады.

Компанияның ішкі статистикалық деректеріне сүйенсек, 2024 жылдың қаңтар-шілде айларында Қазақстандағы концерттік іс-шараларға орташа чек 28 232 теңгені құрады. Бұл қазақстандықтар сатып алған өткен жылғы билет құнымен салыстырғанда 37%-ға артық. Виктория Торгунакова орташа чектің өсуін елдегі концерттер санының артуымен байланыстырады.

Театр билеттерінің құны да өткен жылмен салыстырғанда...

Парижде Алматы спорт басқармасының бастығы Ерден Хайруллин қайтыс болды. Бұл ақпаратты Алматы қаласының әкімдігі растады.

Әкімдіктің мәліметінше, Хайруллин 2024 жылғы Париж Олимпиадасына іссапармен барған. Алдын ала ақпарат бойынша, оның кенеттен жүрегі тоқтап қалған.

«Алматы қаласы спорт басқармасының басшысы Хайруллин Ерден Рашидұлының мезгілсіз қайтыс болуына байланысты туыстары мен жақындарына көңіл айтамыз», делінген хабарламада.

Ерден Хайруллин Алмалы ауданы әкімі аппаратының кәсіпкерлік және өнеркәсіптік даму бөлімінің бас маманы, 2012 жылдан 2019 жылға дейін кәсіпкерлік және өнеркәсіпті дамыту бөлімінің басшысы болып жұмыс істеді.

2019 жылдан 2022 жылға дейін Алматы қаласы Алмалы ауданы әкімінің орынбасары қызметін атқарды...

Бас прокуратура активтерді қайтару шеңберінде басқарушы компанияның теңгеріміне 48 нысанды берді. Бұл активтердің жалпы құны – 82 млрд теңге.

Активтерді қайтару жөніндегі комитеттің хабарлауынша, олардың қатарында бизнес-орталықтар, қонақүй кешені, әкімшілік ғимараттар, коммерциялық үй-жайлар мен пәтерлер бар. Алайда комитет заңға сәйкес, бұл активтер кімнен қайтарылғаны ашық жарияланбайтынын айтады.

«Заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару туралы» Заңның 8-бабы, 3-тармағына сәйкес, толық мәлімет беру мүмкін емес», – делінген баспасөз қызметінің жауабында.

Осы дүние-мүлікті өз балансына алған басқарушы компания 48 нысанның екеуін сатқан. Астана қаласында орналасқан элиталық жылжымайтын мүлік 473 млн теңгеге сатылса, Алматыдағы қоғамдық ғимарат...

Аустрия астанасы Венада жоспарланған Тейлор Свифт концерттерінің бірінде лаңкестік шабуылдар жасауды жоспарлаған күдіктілер ұсталғаны туралы ақпарат шыққаннан кейін, концерт ұйымдастырушылары әншінің 3 концертін өткізуден бас тартты. Бұл туралы Euronews агенттігі хабарлады.

Свифт 8, 9, 10 тамыз күндері Аустрия астанасындағы Эрнст Хаппель стадионында өнер көрсетуі керек еді.

Іс-шараны ұйымдастырушы Barracuda Music, сәрсенбі, 7 тамыз күні кешке өзінің Instagram арнасында «Халықтың қауіпсіздігі үшін жоспарланған үш концертті тоқтатудан басқа амал жоқ» деп хабарлады.

Қазақстанда ең төменгі күнкөріс деңгейі небәрі 4,6%-ға өскен. Атап айтқанда, 2024 жылдың шілде айында Қазақстанда күнкөріс минимумы 51,7 мың теңгені құраған. Бұл бір жыл бұрынғы көрсеткіштен 4,6%-ға ғана артық екен.

Бұл көрсеткіш өткен жылдардағы статистикамен салыстырғанда айтарлықтай төмен. Мәселен, пандемия тұсында, яғни 2020 жылы күнкөріс деңгейі – 13,7% болған. 2021 жылы – 14,1%, 2022 жылы – 16,4%, 2023 жылы – 10,5% болған.

Қазақстанда күнкөріс деңгейі жоғары өңір – Маңғыстау облысы. Мұндағы күнкөріс минимумы 63,5 мың теңгені құраған. Бұл көрсеткіш өткен жылдың шілдесімен салыстырғанда 2,1%-ға артық.

Содан кейінгі орындарда 56,9 мың теңгемен Астана қаласы, 55,1 мың теңгемен Шығыс...

Республикалық бюджеттің дағдарысы — бұл мемлекеттік бюджет тапшылығымен, қаржылық қиындықтарымен сипатталатын жағдай. Бюджетке түсетін салықтың жоспарлы орындалмауы мен шығыс бөлігінің өсуі бюджеттік дағдарысқа алып келеді. Соңғы мәліметтерге назар аударсақ, республикалық бюджеттің кіріс бөлігінің атқарылуы нашарлаған. Соның ішінде ел қазынасына салықтың түсуінде үлкен алшақтық сақталып келеді. Сондай-ақ Ұлттық қордың республикалық бюджет тапшылығын жоюға бағытталған «кепілдендірілген» трансферті жарты жылда таусылғаны алаңдатады. Себебі мемлекеттің бюджет шығысының басым бөлігі әлеуметтік салаға бағытталған. Әлеуметтік сектор – төлем міндеттемелерінің орындалуы, әлеуметтік қамсыздандыру сияқты ағымдағы шығындардың үздіксіз төленуін талап ететін сала.

Қаржы министрлігінің 2024 жылдың 1 шілдесіндегі ақпараты бойынша, республикалық бюджеттің (РБ) кірісі 16,7%-ға орындалмаған. Бұл дегеніміз...

Goldman Sachs сарапшыларының болжамынша, алдағы бірнеше жылда Қытайдағы артық өндірістік қуаттылық төмендейді. Бұл жағдай елдің экономикалық көрсеткіштеріне әсер етеді. Ал JPMorgan Chase атқарушы директоры Джеймс Даймон АҚШ экономикасының тұрақты боларына сенімді. Өйткені америкалық банктер бірінші жартыжылдықта қорларын едәуір көбейтті. Осы және басқа да тақырыптар туралы 7 тамыздағы шолуымыздан оқыңыз.

Джеймc Даймон: инвесторлар тым аптығып кетті, рецессия қаупі сейілген жоқ

JPMorgan Chase атқарушы директоры Джеймс Даймон, дүйсенбі, 5 тамыздағы сатылым туралы ойымен бөлісті. Ол әлі де болса АҚШ-та рецессияның орын алу ықтималдығы 35-40%-ға тең екенін алға тартты. Оның айтуынша, нарықтағы құлдырау инвесторлардың орынсыз реакциясынан туындаған. «Жалпы алғанда Америкада бәрі ойдағыдай...

Атырау облысының прокуратурасы Қазақстандағы ең  дәулетті кәсіпкердің бірі Сағат Түгелбаевқа тиесілі «ANACO» ЖШС-не 285 миллион теңге мөлшерінде айыппұл салды. Прокурорлар мұнай компаниясының мемлекетке аса көп мөлшерде залал келтіргенін анықтады.

Облыстық прокуратура ұсынған мәліметке сүйенсек, «ANACO» ЖШС 2018-2023 жылдар аралығында көлемі 4 237 248 текше метр шикі газдың жоғалуына жол беріліп, жер қойнауын ұтымсыз пайдаланған.

«Бұл «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» кодекстің 125-бабы 2-тармағы және 147-бабы 4-тармағының талаптарын өрескел бұзу болып табылады (көмірсутектерді өндіру оның жоғалуын болдырмайтын әдістер мен тәсілдер арқылы жүзеге асырылуы керек). Қадағалау актісінің негізінде Мұнай-газ кешеніндегі мемлекеттік инспекциясының батыс өңіраралық басқармасымен мемлекетке...

Бұрынғы энергетика вице-министрі Жандос Нұрмағанбетов Kazenergy мұнай-газ және энергетика кешені ұйымдары қауымдастығының бас директоры болып тағайындалды. Бұл туралы қауымдастықтың баспасөз қызметі хабарлады.

Ол бұл қызметке Әлібек Қуантыровтың орнына келді. Қуантыров қауымдастықты 2024 жылдың сәуір-шілде айларында басқарған. Жақында экс-министр Сыртқы істер министрінің орынбасары болып тағайындалды. Оған дейін Кенжебек Ибрашев қауымдастықтың бас директоры болып үш жыл жұмыс істеген.

Жаңа бас директорды қауымдастық төрағасы Мағзұм Мырзағалиев таныстырған. Нұрмағанбетов әр жылдары «KEGOC» АҚ-да және өңірлік энергетика компанияларында жұмыс істеген. 2021-2023 жылдары Энергетика вице-министрі қызметін атқарды.

Вице-министр кезінде электр энергетика саласына жетекшілік етті. Ол 2023 жылдың желтоқсанында Екібастұз, Теміртау, Балқаш, Риддер қалалардағы электр...