Жаңалықтар

Ұлттық статистика бюросы халық саны туралы мәліметті жариялады. 2024 жылдың 1 қаңтарына дейінгі мәлімет бойынша Қазақстан халқының саны 266 739 адамға көбейген. Бұл туралы stat.gov.kz сайты хабарлады.

Аталмыш мекеменің хабарламасында 2024 жылдың 1 қаңтардағы есебі бойынша, халық саны 20 033546 адамды құрады. Оның 12 451 004 қала тұрғындары болса, ауыл тұрғындарының үлесі 7 582 542 адамға жетті. Алайда былтырғымен салыстырғанда, халық саны небәрі 1,35 %-ға өскен.

Естеріңізге сала кетсек, Ұлттық статистиканың 2023 жылғы 1 желтоқсандағы есебі бойынша, халық саны 20 014 575 адам болған. Оның 12 431 220-сы қала тұрғындары, 7 583 355-і ауыл тұрғындары.

Халықтың өсу қарқыны...

Қазіргі кезде зейнетақы қорында қазақстандықтардың 17 832,9 млрд теңге жарнасы жинақталған. Ұлттық Банктің сенімгерлік басқаруындағы зейнетақы активтері 17 806 млрд теңгеден асқан. Ал жеке басқарушы компаниялардың басқаруындағы зейнетақы активтері – 26,9 млрд теңге. БЖЗҚ зейнетақы активтері қайда, қандай бағалы қағаздарға ивестицияланып жатқаны жайлы есебін ұсынды.

Ұлттық банктің зейнетақы активтерін инвестициялау саясаты қандай?

Қорда жинақталған зейнетақы активтерінің басым бөлігі Ұлттық банктің сенімгерлік басқаруына берілген. Бас банк 17,83 трлн теңге активті түрлі акциялар мен облигациялар, депозиттер мен қолхаттарға инвестициялайды.

2024 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша, Ұлттық банк зейнетақы активтерін мынанадай бағалы қағаздарға салған:

Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Бағдат Мусин Digital Almaty форумында сот процесіне қатысатын алқабилерді таңдайтын автоматтандырылған жүйе туралы айтты.

Қазақстанда сот талқылауларына қатысатын алқабилер тізімін қалыптастыру автоматтандырылған. Сот процесіне қатысатын үміткерлер берілген алгоритмдер көмегімен деректердің электронды базасынан алынады.

«Жоғарғы сот қажетті алқабилерді таңдап, оларды белгілі бір іріктеуден өткізіп, алқабилермен сот отырысын тағайындауға уақыт жоғалтатынын айтып, бізге осыған қатысты міндет қойды. Қазіргі таңда алқабилері автоматты түрде қалыптасады. Бұл процеске ешкім араласпайды», – деді Мусин.

Алқабилер тізіміне соттылығы өтелмеген, әрекетке қабілетсіз деп танылған немесе 25 жасқа толмаған азаматтар енгізілмейді.

Сонымен қатар судьялар, прокурорлар, адвокаттар, тергеушілер...

Германияда көптеген әуежайлардың қауіпсіздік қызметкерлері ереуілге шықты. Ереуіл салдарынан ел бойынша жүздеген рейс тоқтатылды, деп хабарлады Интерфакс ру сайты.

Ver.di кәсіподақ ұйымы алдағы сейсенбіде болатын ереуіл жайлы хабарлады.

Ереуіл елдің 11 әуежайында өтеді: Майндағы Франкфурт, Гамбург, Берлин, Дюссельдорф, Кельн, Штутгарт, Бремен, Ганновер, Лейпциг, Дрезден және Эрфуртта.

Әуежай операторы ADV компаниясының ақпаратына сәйкес, қауіпсіздік қызметкерлерінің бұл әрекеттеріне байланысты шамамен 1,1 мың рейс тоқтатылды.

Ver.di кәсіподақ ұйымы барлық қызметкерлер үшін жалақыны көтеруді, демалыс және мереке күндері жұмыс істегені үшін қосымша төлемдерді көбейтуді талап етіп отыр.

Бұл ретте ереуілге Мюнхен және Нюрнберг әуежайлары қатыспайды. Бірақ бұл қалаларға да барлық рейстер...

Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Бағдат Мусин Қазақстан ШЫҰ елдерімен бірігіп, ел аумағынан зымыран ұшыру жобаларын талқылауға дайын екенін айтты.

Digital Almaty 2024 аясында өткен Шанхай ынтымақтастығы ұйымының цифрлық форумында Бағдат Мусин Қазақстанның ұйымға мүше елдерге ұсыныстарын таныстырып өтті.

«Қазақстан аумағынан қазірдің өзінде зымырандар ұшырылады. Зымыран ұшыру жобаларын іске асыру үшін Қазақстан өз аумағында айлақтарды өзге елдермен де бірлесе пайдалануға дайын. Осы мәселені талқылай аламыз»,– деді Мусин.

Министр ғарыштық даму секторында да өзара байланыс орнатуға шақырды. Жерді қашықтан бақылау спутниктерін өзара байланыстыруды ұсынды. Оның сөзінше, бұл жоба елдердің ақпарат алу мүмкіндігін жеңілдетеді.

Тағы...

Қазақстанда мемлекеттік деңгейде жер сілкінісі қаупінен сақтандыру моделі әзірленеді. Бұл туралы Digital Almaty 2024 форумында Қаржы нарығын дамыту және реттеу агенттігінің Сақтандыру нарығы және актуарлық есеп айырысу департаментінің директоры Әсел Әмірбаева мәлім етті.

«Біз қанша капитал салсақ та, орын алуы мүмкін апат кез келген сақтандыру ұйымының мүмкіндігінен асып түседі. Ешкім сақтандырғысы келмейтін өте ерекше тәуекелдерді немесе осы тәуекелдер бойынша статистиканы білмейтін немесе өте үлкен тәуекелдерді жабуға көмектесетін пул жүйесі бар. Қазір реттеуші мемлекеттік деңгейде жер сілкінісі қаупінен сақтандыру моделін құру механизмін әзірлеуде. Ешбір жеке сектор апат салдарынан келуі мүмкін шығынды өтей алмайды», – деді ҚНДРА Сақтандыру...

2023 жылы Қашаған кен орнында 18,8 миллион тонна мұнай өндірілді, деп «ҚазМұнайГаз» баспасөз қызметі хабарлады.

Былтыр аталған көрсеткіш 12,7 миллион тоннаны құрады. 2023 жылы өндіріс көлемі 48% артты.

Бұл туралы «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ Басқарма төрағасы Мағзұм Мырзағалиевтің «Шелл» концернінің «Мұнай мен газды барлау және өндіру» бөлімшесінің атқарушы вице-президенті Питер Костелломен кездесуі барысында белгілі болды.

Кездесуде талқыланған мәселелер

Кездесу барысында тараптар ынтымақтастықтың негізгі бағыттарын талқылады. 2023 жылы Қашаған кен орнында мұнай өндірісі 18,8 млн тоннаға жуық рекордтық көрсеткішке жетті. Қазақстанда өсіп келе жатқан ішкі сұранысты өтеу үшін тауарлық газ өндірісін арттыруды назарға ала отырып, кен орнын одан әрі игеруд...

Қазақстанның бітімгершілік контингентін Сирияға жіберуге бюджеттен 2,5 млрд теңге бөлінеді. Үкімет басшысының тиісті қаулысы «Ашық НҚА» порталына талқылауға шығарылды.

«Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігіне 2024 жылға арналған республикалық бюджетте шұғыл шығындарға көзделген Қазақстан Республикасы Үкіметінің резервінен Қазақстан Республикасының ұлттық контингентін Біріккен Ұлттар Ұйымының Голан биіктіктеріндегі бөлуді байқауға бітімгершілік миссиясын авиатасымалдауды ұйымдастыруға 2657199930 (екі миллиард алты жүз елу жеті миллион жүз тоқсан тоғыз мың тоғыз жүз отыз) теңге сомасында қаражат бөлінсін»,- делінген қаулыда.

Қазақстан Республикасының ұлттық бітімшершілік контингентін Біріккен Ұлттар Ұйымының Голан биіктіктеріндегі миссиясын орындау барысында қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету қажет болады. Бұл қаражат сол...

«Қазатомөнеркәсіп» ҰАК 2023 жылы алдыңғы жылмен салыстырған уран оксидін 10 пайыз артық сатып, 16,3 мыңнан 18 мың тоннаға дейін жеткізген. Компания 2023 жылдың IV тоқсанындағы қызметінің операциялық нәтижесін ұсынды.

2023 жылдың қорытындысы бойынша өндіріс және сату көлемі компания күткендей болған. Былтыр компания тобының да, ҚАӨ-дың да сатылым көлемі 2022 жылмен салыстырғанда жоғары болған. Оған клиенттердің қолданыстағы келісімшарттар шеңберінде жылдық жеткізу көлемін ұлғайтуға қосымша сұраныстары, сондай-ақ 2023 жылы жаңа ұзақ мерзімді келісімшарттардың жасалуы ықпал еткен.

«Төртінші тоқсанда да, 2023 жылдың қорытындысы бойынша да сатудың орташа бағасы уранның спот бағасының жоғарылауына байланысты 2022 жылдың ұқсас...

Цифрландыру банктердің 20-30 жылда жасаған жұмысын бірнеше айда жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Бұл туралы Freedom Holding Corp басшысы және мажоритарлық акционері Тимур Турлов Digital Almaty 2024 форумында айтты.

«Біздің инфрақұрылымдағы, соның ішінде мемлекеттік тех инфрақұрылымындағы ең шабыттандыратын нәрселердің бірі – бұл халықты қамту деңгейінің өте жоғары болуы. Қызметтердің негізгі бөлігімен халық толық дерлік қамтылған. Ол биометрияны қолдана отырып, азаматтарға шот ашатын платформа құруға мүмкіндік береді. Біз олардың интеграциясын қолдана отырып, клиент тиісті рұқсат берген жағдайда деректерді жинай аламыз және толықтыра аламыз», – деді спикер

Оның айтуынша, мемлекеттік қызметті банктің, сақтандыру компаниясының қандай да...

Алматыда өтіп жатқан Digital Almaty 2024 форумында АХҚО-да тіркелген Қазақстан банктері мен криптобиржалардың өзара іс-қимылы жөніндегі пилоттық жобаның қорытындылары жарияланды.

«Астана» халықаралық қаржы орталығының лицензиялау және қаржылық технологиялар офисінің Басқарушы директоры Еркеғали Еденбаевтың айтуынша, пилоттық жоба 2022 жылдың маусым айында басталды. 2022 жылдың тамызында алғашқы транзакциялар жүзеге асырылды.

«Бүгінде жоба өз мақсатына жетіп, жақсы аяқталғанын мәлімдейміз», – деп бастады сөзін Еркеғали Еденбаев.

Қазақстан цифрлық индустрияны дамыту

Қазақстан банктері мен криптобиржалардың өзара іс-қимылы жөніндегі пилоттық жоба аясындағы сауда айналымы 239 млн долларға жеткен. Жалпы саны 63 мың транзакция жүргізіліп, Цифрлық активтер биржасында 53 мың клиент...

Сенат төрағасы Мәулен Әшімбаев «Масс-медиа» туралы заңға, соның ішінде шетелде тіркелген басылым журналистерін аккредитациялау мәселесіне қатысты пікір білідірді.

Журналистер Сенат төрағасынан «Азаттық» радиосының кейбір журналистерін Сыртқы істер министрлігі аккредитациядан өткізбегеніне қатысты пікір білдіруін сұрады. Әшімбаев өз кезегінде елде сөз бостандығы бар екенін, ал «Азаттық» радиосы журналистерінің аккредитациядан өтпеуіне Қазақстан заңнамасын бұзғаны себеп болғанын айтты.

«Қазақстанда сөз бостандығы бар, құрметті әріптестер. Сіздер еліміздегі БАҚ-қа барлық жағдай жасалып жатқанын көріп отырсыздар. Осы процеске өздеріңіз де қатысып жүрсіздер. Соңғы бірнеше жылда БАҚ елдегі жағдайды еркін жазып сынап жүр. Мемлекеттік қызметкерлер, басшылар туралы жазып жүр. Ешқандай шектеу жо...

2023 жылы «Қазақстан теміржолы» компаниясы 154 млрд теңге таза пайда тапқан. Бұл – 2022 жылдың көрсеткішімен салыстырғанда 4 есе көп әрі компанияның өз рекорды. Бұл туралы ҚТЖ басшысы Нұрлан Сауранбаев Президентке ұлттық компания қызметінің 2023 жылғы нәтижесі туралы берген есебінде айтты.

Компанияның кірісі алдыңғы жылмен салыстырғанда 29,3 пайызға өсіп, 1,9 триллион теңгені құраған. ҚТЖ басшысының айтуынша, соңғы үш жылда «Қазақстан темір жолының» негізгі өндірістік көрсеткіштері өскен. 2023 жылы жүк айналымы 7 пайызға артып, 270 миллиард тонна-километрге жеткен. Транзиттік тасымалдау көлемі 18 пайызға ұлғайып, 27 миллион тоннадан асты.

Сонымен қатар Сауранбаев Мемлекет басшысына Сиань қаласындағы құрғақ портта жүк терминалыны...

Мәулен Әшімбаев еліміздегі білім сапасының нашарлап кеткенін айтты. Әсіресе, балаларда оқу сауаттылығы төмен деңгейде.

Сенат төрағасының айтуынша, еліміздегі мектеп оқушыларының білім нәтижелері басқа елдермен салыстырғанда 3 жылға артта қалған.

«2023 жылдың желтоқсан айында PISA-2022 білім сапасын халықаралық бағалаудың Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ) бойынша нәтижелерін алдық. Сонда байқағанымыз біздің мектеп оқушыларымыздың нәтижелерінің өсу динамикасы көңіл көншітпейді. Тіпті кей салаларда жағдайдың тым нашарлап кеткенін көруге болады. Әсіресе, оқу сауаттылығының жағдайы ерекше алаңдатады. Оның үстіне біздің мектеп оқушылары ЭЫДҰ елдеріндегі құрдастарынан үш жылға артта қалып қойған. Бір қарағанда оқу сауаттылығы сондай маңызды дүние емес...

Нұрсейіт Союнов «ҚазМұнайГаз» ҰК (Самұрық-Қазынаның еншілес ұйымы) басқарма төрағасының орынбасары болып тағайындалды. Бұл туралы компанияның баспасөз қызметі хабарлады.

Бұған дейін осы қызметті атқарған Дәулетжан Хасанов 2024 жылдың 30 қаңтарынан бастап қызметінен кеткен. Ол ҚМГ-да мұнай барлау және өндіру блогына жетекшілік еткен.

Сондай-ақ «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ Ақтау қаласындағы өкілдігінің директоры лауазымындағы жұмысын да аяқтаған.

«Нұрсейіт Союнов «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ Басқарма төрағасының орынбасары қызметіне тағайындалды, сонымен бірге оған «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ Ақтау қаласындағы өкілдігі директорының міндеттері қоса жүктелді. Бұған дейін Н.Союнов «Қаражанбасмұнай» АҚ Бас директоры қызметін атқарған», – делінген хабарламада.

Нұрсейіт Союнов...

Астанада орналасқан Ұлттық музейдің атриум залынан экс-президент Нұрсұлтан Назарбаевтың ескерткіші алынып тасталған. Мекеме өкілдері осыған байланысты түсініктеме берді.

Ақпаратқа сәйкес, Ұлттық музей атриум залында реэкспозиция жүргізіліп жатыр

«Ұлттық музейдің 10 жылдығы аясында ҚР мәдениет және ақпарат министрінің тапсырмасы бойынша 2024 жылы отандық және шетелдік сарапшыларды тарта отырып, музей кеңістігін жетілдіру процесі басталды. Әлемдік музей тәжірибесіне сәйкес әр музей экспозициялық залдарының тұжырымдамалық мазмұны мен көркемдік-стилистикалық шешімін жаңартып отыруға міндетті. Ұлттық музей осы тәжірибені қолдана отырып, артриум залының реэкспозициясын қолға алды», делінген ақпаратта.

Назарбаев ескерткіші Ұлттық музейдің меншігінде ме?

Осылайша, музей Атриумының концепциясы өзгерген...

ФРЖ басшысы Джером Пауэллдің «Орталық банк наурыз айында ақша-несие саясатын жеңілдетуі екіталай» деген мәлімдесі АҚШ нарығының құлдырауына әкеп соқты. Нарықтағы акциялардың бағасы соңғы айлардағы ең төменгі көрсеткішін байқатты. АҚШ нарығының соңынан жапон нарығы да құлдырады.

Мәселенің мәні

Сәрсенбі күні S&P 500 индексі 1,6%-ға төмендеді, Financial Time басылымы бұл қыркүйек айының соңынан бергі ең үлкен бір күндік құлдырау деп жазады.

Ал технологиялық Nasdaq Composite 2,2%-ға төмендеген. Бұл – қазан айының соңынан бергі ең нашар көрсеткіш. Қаңтар айында S&P 500 индексінің рекорд орнатуына ықпал еткен «Үлкен жетілік» акциялары да арзандаған.

Ал бүгін АҚШ акцияларының ізін...

Сенат депутаттары балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және білім сапасын көтеруге қатысты Заң жобасын мақұлдады.

Бұл өзгерістерге сәйкес, құрылысшыларға қатысты талап күшейеді. Тұрғын үйлер денсаулық сақтау және білім беру объектілері жанында салынуы керек. Олай болмаған жағдайда көппәтерлі тұрғын үйлер салуға тыйым салынады. Сондай-ақ терезелерге қауіпсіздік құлыптарын орнату міндеттеледі.

«Балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында терезе ойықтарын қауіпсіздік құлыптарымен міндетті түрде қамтамасыз ету бойынша заңнамалық талаптар белгіленеді. Сондай-ақ денсаулық сақтау және білім беру объектілерін орналастыруды есепке алмай көппәтерлі тұрғын үйлерді салуға тыйым салынады»,- деді депутат Алтынбек Нұхұлы.

Сонымен біге заңда білім саласын жетілдіру мәселес...

Қазақстанның цифрлық дамудағы кей тәжірибесін Ресей көшіріп алуды қалай ма? Ресей цифрлық даму, байланыс және бұқаралық коммуникациялар министрі Максут Шадаев Kursiv тілшісіне осы туралы айтып берді.

Алматыда өтіп жатқан Digital Almaty 2024 форумына қатысқан Ресей министрі Қазақстандағы цифрлық өзгерістерді мұқият бақылап отырғанын атап өтті. Екі ел арасында өзара тәжірибе алмасу кейстері болғанын жеткізді.

«Қазақстанда қазір жақсы жұмыс істеп жатқан тамаша кейстер бар.  Біз оларға мән беріп қарап отырмыз. Және алдағы уақытта өзімізге көшіріп алуды да жоспарлап отырмыз», – деді Шадаев.

Ол Ресейдің әсіресе Қазақстандағы биометриялық жүйе көмегімен жасалып жатқан өзгерістерді мұқият бақылап отырғанын айтты.

Алматының апелляциялық сот алқасы Mudarabah Capital қаржы пирамидасын құрушыларға қатысты үкімді өзгеріссіз қалдырды. Ақпаратты Алматы қаласы сотының баспасөз қызметі растады.

Қылмыстық іс бойынша 10 адам сотталған еді. Оның ішінде вайнер Мейіржан Төребаев пен Мейірхан Шерниязов та бар.

Сот үкімімен:
Алмас Құрманғалиев 14 жылға бас бостандығынан айырылды;
Дания Рахимова 10 жылға бас бостандығынан айырылды;
Ержан Мансұров 9 жылға бас бостандығынан айырылды;
Ерлан Мансұров 9 жылға бас бостандығынан айырылды;
Руслан Бұрқанов (Mudarabah Capital ЖШС директоры) 12 жылға бас бостандығынан айырылды;
Нұрлан Сұлтанбаев 8 жылға бас бостандығынан айырылды;
Андрей Ча 8 жылға бас бостандығынан айырылды;
Самат Қасенов 8 жылға бас бостандығынан айырылды;
Мейіржан Төребаев 5 жылға бас бостандығынан айырылды;
Мейірхан Шерниязов 5 жылға...

2023 жылы банк секторының активтері  15,4% өсіп, 51,4 трлн теңгеге жеткен. Оған негізінен несие портфелінің 23,1%-ға өсуі ықпал еткен. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі банк секторының жай-күйіне шолуын жариялады. 

Былтыр Қазақстандағы  ЕДБ-нің өтімділігі жоғары активтері 15,1 трлн теңгені немесе активтердің 29,3%-ын құрады. Бұл өз кезегінде банктерге міндеттемелеріне толық өтеуге мүмкіндік береді. 

Қаржы ұйымдарының  меншікті капиталы 2023 жылы 31,3% өсіп,  6,9 трлн теңгеге  дейін жеткен. 

«2024 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша негізгі капиталдың жеткіліктілік коэффициенті (к1) 19,2%-ды, меншікті капиталдың жеткіліктілік коэффициенті (к2) 21,5%-ды құрады, бұл заңнамада белгіленген нормативтерден едәуір артық және банк секторындағы әлеуетті тәуекелдерд...

Қазақ тілінде сөйлейтін GPT пайда болады. Сонымен қатар жасанды интеллект eGov-қа енгізіледі. Бұл туралы Digital Almaty форумы барысында Цифрлық даму министрі Бағдат Мусин айтты.

Министр Egov-тағы жасанды интеллект әртүрлі мемлекеттік қызметтерді интерфайс көмегімен емес, қарапайым адами қарым-қатынас процесі арқылы алуға мүмкіндік беретінін атап өтті.

«Жасанды интеллекті енгізу бойынша жұмыс басталды. Сондай-ақ қазақ тілінде сөйлейтін GPT чаттың қазақстандық аналогын жасау бойынша да жұмыс жүргізіліп жатыр», – деді Мусин.  

Қазір Назарбаев университетімен тап осы қазақстандық әзірлеу базасында gpt чат аналогын жасау үшін жұмыс басталған.

«Бұл кейбір басқа әзірлемелерді пайдалану не қайта пайдалану...

Сенат кулуарында Қаржы вице-министрі Дәурен Темірбеков не себепті балалардың шотына алғашқыда есептелген жарна 160-170 доллар көлемінде емес, 100 доллар ғана түскенін түсіндіріп берді.

Алдын-ала есептеулерге сәйкес балалардың шотына 160-170 доллар көлемінде қаражат келіп түсуі керек болған. Журналистер Сенат кулуарында Қаржы вице-министрі Дәурен Темірбековтен мұның себебін сұрады.

«Біздің есептеуіміз бойынша 160 доллар деп айтылған. 2022 жылғы 1 қарашада президент тапсырма берген кездегі есептеулер бойынша сондай қаражат бөлінуі керек болған. Ол кезде балалардың саны 6 млн 400 мың болатын. Бүгінде еліміздегі балалар саны – 6 млн 917 мың болған. Сол есеп бойынша бүгінде бөлініп жатқан қаражаттың сомасы...

Шымкент жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқарма басшысы Мұхтар Қоқанбаев 3,5 жылға бас бостандығынан айырылды.  Бұл жайлы Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Шымкент қаласы бойынша департаментінің басшысы Дәурен Ерғарин жазды.

«Шымкент қалалық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы Шымкент қаласы бойынша жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының бұрынғы басшысы Мұхтар Қоқанбаевты лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдаланғаны үшін кінәлі деп танып, оған 3,5 жыл мерзімге бас бостандығын шектеу түріндегі жаза тағайындады»,- деп жазды Ерғарин өзінің әлеуметтік парақшасында.

Дәурен Ерғариннің айтуынша, ол мегаполистің әлеуметтік маңызы бар бағыттары бойынша жолаушылар тасымалын субсидиялауға жәрдемдескен. Сол жәрдемі үшін...