Жаңалықтар

ҚР Ішкі істер министрі Марат Ахметжанов адам саудасымен күресті күшейту үшін арнайы заң қабылданып, кәмелетке толмаған балаларды шетелге алып шығатын адамдарды бақылау қатаңдайтынын мәлім етті,-деп хабарлайды ҚазАқпарат

«Қазіргі заңнамада онсыз да бөгде адам кәмелетке толмаған баланы ата-анасының сенімхатынсыз шетелге алып шыға алмайды. Ендігі заң бойынша біреудің баласын шетелге алып шығып бара жатқан адамның қандай мақсатпен кетіп бара жатқанына қарайтын боламыз. Кейде қолдан жасаған құжат бойынша немесе халықаралық шараға апара жатырмын деген жалған желеумен баланы шетелге алып шығатын жайттар кездеседі. Кейін ондай баланы елге қайтару біз үшін қиынға соғады. Өйткені шатасу болады дегендей. Міне осы жерде адам саудасының құрбандары болуы мүмкін...

Қазіргі уақытта көпшілік ата-ананы «бала міндетті түрде балабақшаға бару керек пе қалай бейімдеу керек?» деген сұрақ толғандырады.

Біз балабақшаға қатысты үш түрлі ойдағы ата-аналарды қарастырып көрдік.

Бірінші топтағы ана-аналар жұмысбастылығына байланысты баланы балабақшаға береді. Екінші топтағы ана-аналар, бала өзімен қатар дос тауып, мектепалды білім алса екен деп ойлайды. Ал, үшінші топтағы ана-аналар, балабақшаға мүлдем қарсы.

Балабақшаның маңызы бүкіл әлемде мойындалған. Бала ұжыммен бірге өсетін болса, қоғамға жеңіл бейімделеді. Алғашқы балабақша Шотландияда XIX ғасырдың басында ашылған.

АҚШ-та сәбилер балабақшаға 1,5 айдан, ал Оңтүстік Корея, Жапония, Нидерланды, Израильде 3 айдан бастап қабылданады. Германия мен Швецияда балалар 1 жастан бастап балабақшаға барады...

«Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы қызметінде республикалық бюджеттен қаржыландыру үлесін азайту үрдісі бірнеше жыл бұрын басталған. Мемлекеттік бюджетті едәуір қысқарту 2022 жылы Ұлттық палата басшысы ірі жобалардан бас тартқан кезде болды.

Ұлттық палатаның басқарма мүшесі Бауыржан Оразғалиевтің айтуынша, бұл жайт, ең алдымен, кәсіпкерлер палатасының келіссөздер жүргізу функциясына байланысты. ҰКП бизнес дамуына қолайлы жағдай жасап, консалтингтік қызметтер нарығында дәнекер болуы керек. Яғни нарықтың стандарттары мен ережелерін анықтауға қызығушылық танытуы тиіс. Ал қалғанын кәсіпкерлік орта іске асыруы керек:

 «Басты идея – нарықты біртіндеп дамытып, функционалды беру болған. Мысалы, білім беру бағдарламаларының рейтингі туралы айтатын болсақ, бұл бағытта «Атамекен» төреші рөлін атқарады. Ұйымдарды...

«Kaspersky» Қазақстандағы өнеркәсіптік желілер мен басқа да маңызды инфрақұрылым объектілерін қорғау үшін компанияның флагмандық өнімдерінің сәтті сертификатталуы туралы хабарлайды. Kaspersky Nustrial Cybersecurity for Nodes және Kaspersky Industrial Cybersecurity for Networks ҚР СТ ISO / IEC 15408-3-2017 стандартының бесінші бағалау сенім деңгейі бойынша (5 БСД) талаптарына толық сәйкес келеді.

Сертификат 2025 жылдың 22 тамызына дейін жарамды. Бұл «Kaspersky»-дің өңірлік өкілдігіне киберқауіпсіздікке жоғары талаптар қоятын мемлекеттік және коммерциялық ұйымдарда екі бағдарламалық өнімді де енгізуге мүмкіндік береді.

Сертификаттау рәсімдеріне сәйкес «Инфосерт» аккредиттелген сертификаттау органының сынақ орталығының мамандары Kaspersky Nustrial Cybersecurity for Nodes және Kaspersky Industrial Cybersecurity for Networks шешімдері бар стендті орналастырды, сертификаттау...

Әлеуметтік желілерде байқаудың аймақтық директорларының бірінің жазбасы тарады. Ол байқауға қатысушыларды іріктеу бойынша кастинг бөлімінің шешімін «бұрын-соңды болмаған» және «дискриминациялық» деп атады, себебі оның ойынша, кейбір аймақтық байқаулардың жеңімпаздары финалға қатысуға жарамсыз болған.

Биылғы жылы байқау ұйымдастырушыларының іс-шара кастингін өткізу тәсілін өзгерткенін хабарлаймыз. Бұл байқауды өткізудің бәсекеге қабілеттілігі мен ашықтығын арттыруға бағытталған,-деп хабарлайды «Miss Qazaqstan-2022» жобасының PR -директоры Камшат Әкімқожақызы.

PR -директорының айтуынша, сапалы кастинг өткізу үшін өңірлік ұйымдастырушыларға да, байқауға қатысушыларға да қойылатын талаптар артты, олар мінсіз сырт келбеттен басқа, беделге және жоғары интеллектке ие болуы қажет, өйткені іріктелген «Қазақстан аруы» елдің жаңа тұлғасына айналмақ. «Miss Qazaqstan-2022» ұлттық сұлулы...

Былтыр шілде айында skills.enbek.kz онлайн кәсіптік оқыту платформасы (бұдан әрі – Платформа) іске қосылған сәттен бастап 133 мың азамат, оның ішінде 24,9 мың жұмыссыз адам курстан өткені туралы сертификат алды. Платформада жалпы 167,6 мың қазақстандық тіркелді, оның 154,1 мыңы 2022 жылы тіркелген. Бұл туралы Еңбекмин хабарлады.

Оқудан өткен 24,9 мың жұмыссыздың 7,6 мыңы – негізінен Ақтөбе, Алматы, Қызылорда, Түркістан облыстары мен Алматы қаласының жастары.

Платформа іске қосылған сәттен бастап авторлар онда әртүрлі бағыт бойынша 162 курс жариялады, оның 107-і тегін. Курстардың ұзақтығы 1-ден 72 сағатқа дейін.

 Ең танымал курстар – «Сүтті ірі қара өсіру», «Управление персоналом», «Выращивание клубники от А...

Қазақстандық делегация Австрияда Дүниежүзілік банктің әлемдегі энергетика мәселелеріне, атап айтқанда, гидроэнергетика әлеуетін дамыту мәселелеріне арналған жұмыс сессиясына қатысты. «Гидроэнергетиканы қайта қарау: Таза энергетикаға көшуді қолдау» семинары Дүниежүзілік банк, Австрия Үкіметі және оның энергетикалық секторы басшылығымен ұйымдастырылды

Іс-шараға Албания, Болгария, Босния және Герцеговина, Грузия, Қырғызстан, Черногория, Румыния, Сербия, Тәжікстан, Түркия, Өзбекстан қатысты. Халықаралық практикалық семинар жұмысына Қазақстаннан «Самұрық-Энерго» АҚ электр энергетикалық холдингінің өкілдері компанияның Дамыту, сату және өзгерістер жөніндегі басқарушы директоры Елена Ивченконың бастауымен қатысты.

ЖЭК мәселелері мен перспективалары тақырыбына айналған семинар сессияларының бірінде «Самұрық-Энерго» АҚ «Жобалар портфелін басқару» департаментінің директоры Аңсар Айдаров баяндама жасады. Ол келтірген деректер бойынша 2022 жылды...

Қазақстанда «Демалыс күндерін 2023 жылға ауыстыру туралы» үкімет қаулысының жобасы дайындалды. Жобаның мәтіні Ашық НҚА сайтында орналастырылған.

Жобаға сәйкес, келесі жылдың шілдесінде қазақстандықтар төрт күн демалады – 6, 7, 8 және 9 шілдеде.

Демалысты ауыстыру мереке және демалыс күндерінде ұтымды пайдалану мақсатында жүзеге асырылады.
Қаулы жобасына Үкімет басшысы Әлихан Смайылов қол қойды. 15 қарашаға дейін талқылау үшін Ашық НҚА сайтында орналастырылды.

Танзания халқы соңғы 10 жылда шамамен 40 пайызға өсті. Оған санақ қорытындысы дәлел. Буралы Анадолу сайты хабарлады.

Егер 2012 жылы Африка елінің халқы 44,9 миллион адамды құраса, 2022 жылы бұл көрсеткіш 61,7 миллион адамға жеткен.

Танзания халқының 51 пайызын әйелдер құрайды.

Танзанияның экономикалық астанасы Дар-эс-Салама халқының саны 5,4 миллион адамға жетті.

Занзибар аралдарының халқы 1,9 миллион адамды, Додома астанасы – 3,1 миллион адамды құрады.

БҰҰ-ның болжамы бойынша 2050 жылға қарай әлем халқының төрттен бірі Африка құрлығында өмір сүреді.

2021 жылы 15 және одан жоғары жастағы жұмыс күшінің саны 9,3 млн адамды немесе халықтың жалпы санының 69,3% (2020 жылы – 69,2%) құрады. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 100 мыңға кем болған (2020 жылы – 9,2 млн. адам). Экономиканың түрлі салаларында 8,8 млн адам жұмыспен қамтылған, оның ішінде 4,2 млн адам немесе 48,3% – әйелдер (2020 жылы – 48,2%).

Жұмыспен қамтылған халық құрылымының басым бөлігін жалдамалы жұмыскерлер құрайды – 6,7 млн адам немесе жұмыспен қамтылғандардың жалпы санының 76,2%, өз бетінше жұмыспен қамтылғандар 2,1 млн адам немесе 23,8%. Бұл ретте, егер жалдамалы жұмыскерлер санында гендерлік теңдік байқалса (50,9% – ерлер, 49,1% – әйелдер), өз...

2022 жылдың қазан айында айлық инфляция мөлшері 1,6% құрады. 2022 жылдың қыркүйегімен салыстырғанда қазан айында азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен ақылы қызметтер әрқайсысы 1,7%-ға, азық-түлік тауарлары 1,4%-ға қымбаттады. Бұл туралы Ұлттық статистика бюросы хабарлады.

Азық-түлікке жатпайтын тауарлардың ішінде жуу және тазалау құралдарының бағасы ең көп көтерілді – 5%-ға, киім мен аяқ киім, жеке тауарлар, тұрмыстық тауарлар 2,1%-ға, ыдыс-аяқ 1,9%-ға, тоқыма бұйымдары 1,7%-ға қымбаттады. Тас көмір бағасы 2,1%-ға, отын 1,7%-ға өсті.

Ақылы қызметтердің баға деңгейі өткен айда 1,7%-ға көтерілді. Оның ішінде қонақ үй қызметтері 6%-ға, кешенді демалыс ұйым қызметтері 4%-ға, демалыс және спорт саласындағы іс-шаралар қызметі 3,3%-ға, монша қызметі 3%-ға, балаларды дамыту...

ҚР Білім министрі Асхат Аймағамбетов мектепке дейінгі білім беру саласындағы өзгерістер туралы айтты.

Министрлік зерттеулер жүргізіп, балабақшалар балалардың интеллектуалдық, әлеуметтік, эмоционалдық және физиологиялық дамуына әсер етеді деген қорытындыға келді.

Сондықтан қазақстандық мектепке дейінгі мекемелерде тәрбие мен оқытудың жаңа моделін енгізу жоспарлануда. Асхат Аймағамбетов үкімет отырысында мектеп жасына дейінгі балалар бұрын 20 минут сабақ оқитын болса, енді халықаралық тәжірибені ескере отырып, оқу процесі мен оқу ойын арқылы өтетінін айтты.

«Ойын – баланың ақыл-ойы мен денесіне сәйкес келетін табиғи әрекет. Осылайша баланың жан-жақты дамуына барлық жағдай жасалады», – деді.

Министрлік ойын арқылы балалардың дені сау, тәуелсіз және физикалық белсенді болып өсетініне...

Index Mundi сарапшыларының мәліметі бойынша ТМД және Орталық Азия елдері арасында электр энергиясын жан басына шаққандағы тұтынудың ең жоғары деңгейі Ресейде (бір адамға жылына 6,4 мың кВт·сағ), Қазақстанда (4,9 мың кВт·сағ) және Беларусьте (3,3 мың кВт·сағ).

Ең төменгі көрсеткіштер Молдовада (бір адамға 1,3 мың кВт·сағ), Тәжікстанда (1,5 мың кВт·сағ) және Өзбекстанда (1,6 мың кВт·сағ).

Жаһандық деңгейде 2020 жылы бақыланатын 213 елдің ішінде ең жоғары көрсеткіш Исландия, Норвегия және Кувейтте, ең төменгі көрсеткіш африкалық Чад, Гвинея-Бисау және Орталық Африка Республикасында (халық аз қоныстанған Солтүстік Мариана аралдарын қоспағанда).

Көрсеткішті есептеу кезінде әр елдің бір жылдағы...

Райымбек Баталов Қазақстандағы экспортты тежейтін негізгі факторларды атады. «Атамекен» ҰКП Төралқа төрағасының айтуынша, қазіргі кезде отандық тауарларды шетелге шығаруға операциялық және іргелі факторлар әсер етеді. Бұл туралы atameken.kz хабарлады.

Операциялық факторларға логистика, көлік тапшылығына байланысты мәселелер жатады. Іргелі факторлар қатарында тауардың өзіндік құнына байланысты мәселелер – шикізат, өнімділік, жабдық, адами капитал мәселелері бар.

          Қазақстандық өндірушілер экспорттауда тасымалдау проблемасына жиі тап болады.

Қазіргі кезде экспорттық маршруттық бағыттардағы жылдамдық тәулігіне 200 км-ден аспайды. Ал қалыпты норматив – 550 км.  Демек, жылдамдық екі есе аз. Тиісінше, вагондардың айналымы төмендеп, нәтижесінде вагондар тапшылығы туындайды.

 «Жүктерді Қытайдан Еуропа мен Ресейге транзитпен тасымалдауға басымды...

Браконьерлікті, биологиялық ресурстар объектілерінің заңсыз айналымын анықтау және жолын кесу мақсатында 20 қазаннан бастап Шығыс Қазақстан облысының аумағында жергілікті полиция қызметінің, көші-қон және криминалдық полицияның күштері, сондай-ақ ШҚО табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасының «Орман және аңшылық шаруашылығына жедел ден қою жасағы» КММ инспекторлары тартылған «Браконьер» жалпы республикалық жедел-профилактикалық іс-шарасы өткізілуде. Бұл туралы ШҚО ПД Баспасөз қызметі хабарлады.

25 қазанда Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданының аумағында «Омбы–Майқапшағай»  тасжолының 29-шы шақырымында аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері Өскемен қаласының 58 жастағы тұрғынының басқаруындағы жүк көлігін тоқтатқан, ол рұқсат құжаттарынсыз 20 тоннаға жуық көксерке балығы мен табан балықты тасымалдаған. Келтірілген жалпы шығын...

Осы жылдың басынан бастап Әлеуметтік қызметтер порталы (бұдан әрі – Портал) арқылы шамамен 276,4 мың мүгедектігі бар адам оңалтудың техникалық құралдарын (бұдан әрі – ОТҚ), 7,1 мың – ымдау тілі қызметін, 26,5 мың – жеке көмекшінің қызметін алды. Сондай-ақ, Портал арқылы кепілдік берілген әлеуметтік топтамаларға 87 мың тапсырыс рәсімделді. Бұл туралы ҚР Еңбекмин баспасөз қызметі хабарлады.

Портал мүгедектігі бар адамдарға оңалтудың техникалық құралдары мен қызметтерін өндірушіні және жеткізушіні өз бетінше таңдауға мүмкіндік береді. Көмек түріне тапсырыс беру көрсетілетін қызметті алушының электрондық цифрлық қолтаңбасымен растау арқылы жүзеге асырылады. Тапсырыс берілген оңалтудың техникалық құралдарын жеткізу немесе өз бетінше әкету арқылы алуға болады.

          Өмір мен өлім арасында арпалысқан жандарды алаңдатқан сан сауалдар «Шекарасыз ынтымақтастық» атты алғашқы Еуразиялық Форум барысында талқыланды.

        Әлемнің түкпір-түкпірінен жиналған білікті мамандар мәселені шешудің бірден-бір жолы «Тұқым қуалайтын, сирек кездесетін сырқаттарды ерте анықтаудың Ұлттық жүйесін құру» деп отыр. Жиында дәрігерлер жан-жақты зерттеулерін, деректер мен дәйектерін келтірді.

            2022 жылғы 27-28 қазан күндері сирек кездесетін сырқаттың алдын алу мен емдеу жолдарына арналған «Шекарасыз ынтымақтастық» тақырыбындағы алғашқы Еуразиялық Форум өтті. Басқосуда Еуразиялық экономикалық одақ елдеріндегі орфандық аурулардың ем-домы үшін медициналық генетика технологиясын дамыту мәселелері сөз болды. Форумға Қазақстан, Ресей, Беларусь, Қырғыз Республикасы, Армения мен Өзбекстан денсаулық сақтау саласының білікті әр...

Биылғы қаңтар–қыркүйек айларында республикада есірткі құралдарының, психотропты немесе улы заттардың, прекурсорлардың, олардың баламаларының заңсыз айналымымен байланысты 5,7 мың қылмыстық құқық бұзушылық тіркелді, бұл бір жыл бұрынғыдан 8,7% аз.

Барлық құқық бұзушылықтардың үштен екісі есірткі құралдарымен өткізу мақсатынсыз заңсыз айналымға түсті: 3,8 мың оқиға, жылына бірден 12,8% азайған.

Сондай-ақ сату мақсатымен мұндай құқық бұзушылықтар (1,3 мың дерек, бір жылда 2% азайған) және өсіруге тыйым салынған құрамында есірткі заттары бар өсімдіктерді өсіру (283 факт, 14,6% көбейген) жиі тіркелді.

Құқық бұзушылықтарды анықтау барысында тәртіп бұзушылардан 728 көлік, 19,1 мың қару, 297 экстремистік материал, 38 жалған құжат, сондай-ақ жалпы сомасы 1,1 млрд теңген...

Биылғы қаңтар–қыркүйек айларында Қазақстанда авиабензинді қосқанда 3,7 млн тоннадан астам бензин өндірілді, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 5,6% артық. Мотор отынының өндірісі жетінші жыл қатарынан өсім көрсетіп отыр. Бұл туралы Energyprom.kz хабарлады.

ҚР-ның мұнай өңдеу зауыттары биыл қаңтар–тамыз айларында бензинге деген сұранысты (ішкі нарықтағы сату және экспорт) бір жыл бұрынғы 100%-ға дерлік көрсеткішке қарағанда биыл 98,7% қамтамасыз етті. Тиісті кезеңде өнім көлемі 4,3%, 3,3 млн тоннаға дейін өсті, ал импорт бірден 44,7 есе, бірақ бар болғаны 43 мың тоннаға дейін ғана өсті.

Мотор отынының экспорты, керісінше, 2022 жылғы қаңтар–тамызда 24 мың тоннаны құрап, 4,2 есе қысқарды. Ал ішкі сауда...

Сауда-саттық қорытындысы бойынша, 28 қазанда теңгенің нарықтық бағамы қаралып отырған кезеңде 2,1%-ға (476,89 теңгеден) нығайып, 1 АҚШ доллары үшін 467,00 теңге деңгейінде қалыптасты. Бұл туралы Ұлттық Банк баспасөз қызметі хабарлады.

2022 жылғы 14-28 қазан аралығында сыртқы валюта нарығында бірқатар маңызды оқиға болды. АҚШ-тың ЖІӨ көрсеткіші екі тоқсан бойы төмендегеннен кейін 3-тоқсанда тоқ/тоқ 2,6%-ға өсті. ЕОБ негізгі мөлшерлемені 2%-ға дейін 75 б.т. көтерді. АҚШ ФРЖ агрессивті ақша-кредит саясатының экономикаға әсер ету (қыркүйекте АҚШ-тағы жаңа үйлерді сату 10,9%-ға төмендеді) және мөлшерлемені арттыру қарқынының ықтимал бәсеңдеуін күту белгілері қазынашылық облигациялары мен DXY индексі кірістілігінің біршама төмендеуіне ықпал етті.

Бұл факторлар дамушы нарықтардағы валюталарды...

Халықты әлеуметтік қолдау жөніндегі белсенді шаралардың арқасында 2001-2021 жылдар кезеңінде Қазақстанда кедейлік деңгейі, яғни табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен халықтың үлесі 46,7%-дан 5,2%-ға дейін төмендеді.Бұл туралы ҚР Еңбекмин баспасөз қызметі хабарлады.

Әлеуметтік саясаттың негізгі міндеті және оның тиімділігінің басты өлшемі Қазақстан халқының әл-ауқатын ұдайы арттыру болып табылады. Елдегі кедейлік деңгейінің серпінді төмендеу үрдісі 2000-2005 жылдар кезеңінде қолданыста болған республикалық бағдарламаларды іске асырудың нәтижесі болды. Бұл үдерісте 2002 жылы күшіне енген «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы» Заңның қабылдануы ерекше рөл атқарды. Бұл құжатта қандай да бір объективті себептерге (жасына, уақытша еңбекке жарамсыздығына, денсаулық жағдайына, жұмыстың болмауына және т.б.) байланысты өз...

Қазақстанда ұрпақтар ауысымы жүріп жатыр. «Бэби бумерлер» ұрпағы жас мөлшерінің ұлғаюына қарай, біртіндеп нарықтан кете бастады. Олардың  тарапынан қызмет көрсету және ойын-сауық саласына, тұрмыстық техникаға, үйге және балаларға арналған тауарларға, сондай-ақ тұтынушылық несиелерге деген сұраныс бәсеңдеуде. Есесіне олар тарапынан ақша жинақтау құралдарына деген сұраныс артады.

«Бэби бумерлердің» және олардың балаларының орнын өмірді смартфонсыз көз алдына елестете алмайтын жаңа «цифрлық ұрпақ» басады. Қазірдің өзінде тұтыну нарығында цифрлық технологияға қатысты кең көлемді құрылымдық өзгерістер орын алып жатқаны баршаға аян. Бірқатарын ғана атап айтар болсақ:

Құсқа арналған құрамында  ақуыз мөлшері жоғары жем-шөптің тапшылығы Қазақстанда құс шаруашылығы өнімдерінің қымбаттауына әкелуі мүмкін.

Кәсіпкерлердің айтуынша, бұл жағдай қыркүйектен басталып, теміржол көлігімен күнжара, жом тасымалдауға арналған вагондардың болмауына байланысты тіпті түйткілді проблемаға айналды. Қазіргі кезде құс шаруашылығын азықпен қамтамасыз ету және өсімдік майын ішкі тасымалдау үшін айына 300-ге жуық вагон қажет.

«Кәсіпорындар тарапынан өтінімдер уақытылы берілгеніне қарамастан, «Қазтеміртранс» АҚ жем-шөпті тиеуге жабық вагондарды бермей жатыр. ҚТЖ тарапынан да кесте жоспарланбады немесе вагондардың аз ғана санына рұқсат беріледі. Соның салдарынан кәсіпкерлер жоспарды орындай алмай, айыппұл төлеуге мәжбүр болады», – деп атап өтті Қазақстанның майлы дақылдарды қайта өңдеушілер...

Қала тұрғыны алаяқтықтың құрбаны болғаны туралы полицияға жүгінген. Жәбірленушінің айтуынша, ол белгісіз ер адаммен танысып, оған қысқа мерзімде жүргізуші куәлігін алуға көмектесемін деп уәде берген. Бұл туралы Астана қаласы ПД Баспасөз қызметі хабарлады.

        Сенгіш, астаналық бейтаныс адамға 160 мың теңге берген. Алайда уәде алты айға созылған. Жәбірленуші ақша да, құжатта алмағаннан кейін ол полицияға жүгінген.

        Жедел-іздестіру іс-шараларын жүргізу нәтижесінде полицейлер алаяқтыққа қатысы бар Ақмола облысының 38 жастағы тұрғынын ұстады.

        Аталған фактіге қатысты ҚР ҚК 190-бабы бойынша сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізілуде. Ұсталған адам кінәсін мойындады. Оның елорда аумағында жасалған басқа да осындай қылмыстарға қатыстылығы тексерілуде.