Жаңалықтар

Сенат депутаты Дархан Қыдырәлі музыкалық аспап жасайтын шеберлерді қолдау қажеттігін көтеріп, премьер-министр Олжас Бектеновтің атына сауал жолдады.

Депутат домбыра күні енгізіліп, мектепте домбыра пәні оқытыла бастағанымен, сол домбыраны жасаушылар мемлекет назарынан тыс қалып қойғанын атап өтті.

«Филармониялар, этно-ансамбльдер мен оркестрлері – бәрі шебердің еңбегіне сүйенеді. Алайда олар «жай қолөнерші» деген кең категорияның көлеңкесінде марапат пен қолдаудан қалып келді. Бұл тұрғыда олар – ұлттық дыбыстың сақшылары, мәдени қауіпсіздіктің кепілі», – деді Дархан Қыдырәлі. 

Сенатор шеберлік – тек ағаш өңдеу емес, ғылыми-эксперименттік процесс екенін айтады.

«Аспаптың мензурасы, қуысы, қалыңдығы, ішек материалы, лак пен желімн...

Алматыда Bek Air Fokker-100 ұшағы апатына байланысты сот өтіп жатыр. Апат 2019 жылдың 27 желтоқсанында болған. Салдарынан 12 адам қаза тапты.

Тергеу бес жылдан аса уақытқа созылды. 2025 жылдың 2 қазанындағы сот отырысына куә ретінде апат болған уақытта Qazaq Air әуекомпаниясында екінші ұшқыш болып жұмыс істеген Михаил Шумаков қатысты.

Шумаков 2019 жылдың 27 желтоқсанында таңғы рейсті орындау үшін Алматы әуежайында болған. Ұшақ Qazaq Air тұрағында тұрған. Қарама-қарсы жерде Bek Air ұшақтары болған.

«Әуежайға таңғы алты шамасында келдім. Сағат жетіде ұшуымыз керек еді. Қарама-қарсы тұрған ұшақтың ұшуға дайындалып жатқанын көрдік. Өзіміз де кәсіби міндетімізді атқарып, ұшуға дайындалып жатты...

UFC-дің бұрынғы чемпионы Конор Макгрегор ұйым басшылығымен Ақ үй аумағында өтетін турнирге қатысуға келіскенін жариялады.

«Келісім жасалды, қол қойылды. Макгрегор Америка тәуелсіздігінің 250 жылдығында Ақ үйде жекпе-жекке шығады», – деді ирландиялық спортшы Fox News телеарнасына берген сұхбатында.

АҚШ президенті Дональд Трамп шілде айында UFC турнирін Ақ үйде өткізу жоспарын жариялаған еді. Оның айтуынша, ивент 2026 жылдың 4 шілдесінде АҚШ Тәуелсіздік декларациясының 250 жылдығына арналады.

Бұл хабардан кейін Макгрегор мансабын қайта жалғастыруға шешім қабылдағанын мәлімдеді. Дегенмен UFC президенті Дана Уайт нақты қатысушылардың есімі тек келесі жылы талқыланатынын атап өтті.

Әзірге UFC ресми түрде...

Депутат орынтағы қанша тұрғанын Қырғызстан президенті Садыр Жапаров ашық мәлімдеді. Ол бұдан кейін бұл саудаға жол бермейтінін жеткізді.

Қырғызстандағы жаңа сайлау туралы заңның таза әрі ашық сайлау өткізуге мүмкіндік жасайтынын айтты.

24 kg ақпаратына қарағанда, бұл туралы ол «Кабар» агенттігіне берген сұхбатында мәлімдеді.

Оның сөзінше, бұрын Жогорку Кенештегі депутат орынтағы 100 мыңнан бастап 1 миллион АҚШ долларына дейін сатылып келген. Президент енді орындардың сатылмайтынын жеткізді.

«Бұдан былай әрбір кандидат тек өзінің абырой-беделі мен халық сенімінің арқасында күреседі», – деп атап өтті Садыр Жапаров.

Президенттің айтуынша, республика 30 округке бөлінген. Әрқайсынан үш депутат сайланады. Сонымен...

Астанадағы Ұлттық ғарыш орталығында «SANA-1» бірегей зерттеу жобасы іске қосылды. Мұнда ел тарихында алғаш рет төрт ғарышкер қыздан тұратын экипаж құрылды. Бұл туралы Kursiv.Media Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Ғарышкер қыздар тобы

Қыздар ғарышқа ұшпаса да, орталықта соған мейлінше ұқсас жағдайда дайындалады. Мұндай тәжірибе Аэроғарыш комитеті, Eurasian Space Ventures және жетекші ғылыми ұйымдардың бірлескен күш-жігерімен жүзеге асып жатыр.

Экипаж мүшелері:

Олар...

Қазақстанда экологиялық таза көліктерге қызығушылық артып келеді. Бүгінде жолдарда бензинмен жүретін көліктермен қатар, гибридтер мен электромобильдер де жиі кездеседі. «Жасыл» көлікке деген сұраныс артқан сайын сатып алушылар жаңа үлгілерге ғана емес, екінші нарықтағы ұсыныстарға да назар аудара бастады.

OLX Қазақстан деректеріне сүйенсек, қазір сатылымда шамамен 419 хабарландыру бар. Оның ішінде ең көп үлеске Hyundai маркасы ие болып отыр, шамамен 240 көлік сатылымға шығарылған. Олардың көбі «өте жақсы» немесе «жақсы» күйде екені көрсетілген.

Kia да сұранысқа ие брендтердің қатарында – 140 ұсыныс бар, бірақ олардың жағдайы әртүрлі болып келеді: бір бөлігі жақсы болса, кейбірі жөндеуді қажет етеді. Қытайлық брендтердің үлес...

Жаңа Салық көдексіне сәйкес, 2026 жылдан Қазақстанда тек 3 салық режимі қалады. Соның бірі – өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған салық режимі. Келер жылдан кейбір шағын кәсіпкерлер осы режимге өте алады.

Үкімет «Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнайы салық режимін қолдануға рұқсат етілетін қызмет түрлерінің тізбесін бекіту туралы» қаулы жобасын әзірлеген. Құжатқа сәйкес, келер жылдан 46 кәсіп түрімен айналысатын азаматтар осы арнайы салық режимін (АСР) пайдалана алады.

Қандай қызмет түрлерін қамтиды?

Тізімге күнделікті тұрмыста сұранысқа ие қызмет пен шағын кәсіп иелері жиі атқаратын қызмет түрлері енген.

Оған құрылыс пен жөндеу жұмыстары: сылақ, ағаш шеберлігі, еден жабу, сырлау, тұрмысты...

2025 жылы Қазақстан Германияға «Достық» мұнай құбыры арқылы 1,7 млн тонна мұнай жеткізуді жоспарлап отыр. Бұл туралы «ҚазМұнайГаз» басшысы Асхат Хасенов мәлімдеді.

Ұлттық компания басшысының айтуынша, 2026 жылы да Германияға одан кем емес қазақ мұнайы тасылады.

«Қазақстан жыл аяғына дейін Германияға «Достық» мұнай құбыры арқылы 1,7 млн тонна мұнай жеткізеді», – деді Хасенов еуразиялық KAZENERGY форумында.

Топ-менеджерінің мәліметінше, Қазақстан былтыр Германияға 1,5 млн тонна жеткізген. 2026 жылдың көлемі ресми түрде жарияланады, бірақ ол қазіргіден кем болмауы керек.

Бұған дейін ҚМГ Еуропадағы осы елге биыл 1,5 млн тонна мұнай жеткізу жоспарланғанын хабарлаған. Кейін оның көлемін...

5 қазан, жексенбі күні, сағат 16:00-де Алматының Орталық стадионында Премьер-лиганың 24-туры аясында «Қайрат» пен талдықорғандық «Жетісу» арасындағы маңызды кездесу өтеді.

Билеттерді Freedom Ticketon сайтында немесе Qairat SuperApp мобильді қосымшасынан алуға болады.

Еске сала кетейік, «Жетісу» командасының бас бапкері қазақ футболының аңыз ойыншысы Самат Смақов. Сондай-ақ соңғы уақытта «Қайрат» сапында жарқырап жүрген жас қақпашы Шерхан Қалмырза да жанкүйерлердің назарында. Жақында біз оның Смақовтың қызымен көңіл жарастырып жүргені туралы жазған едік.

«Қайрат» өз алаңында соңғы рет «Реал Мадрид» ұжымымен ойнап, 5-0 есебімін ұтылған еді. Алайда жеңіліске қарамастан бұл ойын қазақ футболының тарихына еніп, жанкүйердердің естерінде ұзаққа қалары сөзсіз.

Telegram негізін қалаушы Павел Дуров Астанада жасанды интеллект зертханасын ашқанын жариялады.

«Бір жыл бұрын біз алғашқы аймақтық кеңсемізді Қазақстанда ашқан едік. Қазір сол жұмыстың нәтижесін көріп отырғанымызға қуаныштымыз. Бүгін осы Alem.AI ғимаратында жасанды интеллект зертханасының ашылғанын ресми түрде жариялағаныма мақтанамын. Алғашқы жоба – Telegram мен Қазақстанның суперкомпьютерлік кластері арасындағы бірлескен жоба болады. Бұл жобаны Қазақстандағы Жасанды интеллект министрлігі іске қосады», – деді ол Астанада өткен Digital Bridge форумында.

Оның айтуынша, соңғы бірнеше айда Telegram блокчейн мен жасанды интеллекті біріктіретін жаңа технологиямен жұмыс істеп жатыр. Бұл технология 1 миллиардтан астам адамға ЖИ функцияларын қолдануға мүмкіндік...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев цифрландыру және нейрожеліні кеңінен қолдану мәселесіне ерекше назар аударып отыр.

Оның пікірінше, бұл мемлекеттік басқару жүйесінің жаңа философиясына айналуға тиіс.

Цифрлық сараптама

«Әрбір жаңа мемлекеттік қызмет көрсету ең әуелі сандық формат жасақталуға тиіс. Бұрын ұсынылған мәліметтерді қайта сұратудың керегі жоқ. Бұдан бөлек, мемлекет пен азаматтардың қарым-қатынасына байланысты барлық нормативтік актілер бекітілгенге дейін міндетті түрде цифрлық сараптамадан өткізілуі қажет», – деді президент.

Тоқаевтың пікірінше, мұның нәтижесінде азаматтар мен кәсіпкерлер бюрократиядан құтылады. Олардың мемлекеттік институттарға деген сенім нығая түспек.

Стратегиялық жоспарлаудың тиімділігі

Президент бұл шаралар біз үшін жаңашылдық саналатынын айтты. Бұл...

Елімізде қос азаматтығы бар 693 адам анықталды. Ішкі істер министрінің орынбасары Игорь Лепеханың айтуынша, олар Қазақстан азаматтығынан айырылады.

«Қос азаматтық бойынша жалпы 693 дерек анықталды. Бұл жағдайда олар Қазақстан азаматтығынан айырылады», – деді Игорь Лепеха.

Айта кетейік, «Азаматтық туралы» заңға енгізілген өзгеріске сәйкес, мемлекеттік тілді қарапайым деңгейде, еліміздің тарихы мен Конституциясының негіздерін білмеген жағдайда азаматтық берілмейді.

Қажет деңгейді Ғылым және жоғары білім министрлігі айқындайды.

Мемлекет басшысы озық технологияларды қолдану пайдалы және тиімді болғанымен, оның сын-қатері де аз еместігін айтты. Сол себепті ЖИ пайдалану үшін тиісті заңнамалық негіз қалыптастыру қажет.

Қасым-Жомарт Тоқаев атап өткендей, елдегі ұлттық компаниялар, отандық кәсіпорындар инновациялық жобаларды белсенді түрде қолдануы керек. Өйткені озық технология дәуірінде түбегейлі өзгеріске дайын болу өте маңызды. Онсыз даму болмайтынын жеткізді.

«Тағы бір мәселе. Озық технологияларды қолдану, бір жағынан, пайдалы және тиімді болғанымен, екінші жағынан, сын-қатері де аз емес. Сондықтан Жасанды интеллектіні пайдалану үшін тиісті заңнамалық негіз қалыптастыру – аса өзекті міндет. Бұл бағытта біраз жұмыс істелді, әлі де істеліп жатыр«, —  дед...

«Самұрық-Қазына» директорлар кеңесінде виртуалды ЖИ-мүше пайда болды. Оны Digital Forum шарасында арнайы Тоқаевқа таныстырған.

Бүгін маған «Самұрық-Қазына» директорлар кеңесінің ЖИ технологиясымен жұмыс істейтін виртуальді мүшесінің қызметін көрсетті. Бұл – ұлттық суперкомпьютер мен Қазақстандағы Alem LLM үлкен тілдік модель базасында іске асырылған Орталық Азиядағы алғашқы жоба. Ішкі үдерістердің бәрін оңтайландыруға септігін тигізетін мұндай шешімнің маңызы зор», – деді ол туралы президент.

Нейрожүйе «Самұрық-Қазына» қорының ішкі және сыртқы құжаттарды, сонымен қатар директорлар кеңесінің 2008 жылдан бергі шешімдерін және басқа да жинақталған материалдарды талдаумен айналысады. Әзірлеушілердің ойынша, бұл қадам әлдеқайда негізделген әрі дәйекті шешім қабылдауға мүмкіндік береді.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Астанада өтіп жатқан Digital Bridge 2025 халықаралық технологиялық форумында жасанды интеллект технологиясын жауапкершілікпен қолданудың маңызына тоқталды.

Тоқаев форумда Астанада Жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі кеңестің бірінші отырысы өткенін атап өтті.

«Жиында білім беру мәселелері қаралды. Әлемге танымал сарапшылармен бірге адам капиталын дамыту мәселесі талқыланды, нақты міндеттер айқындалды. Ең бастысы, жасанды интеллект саласындағы тұңғыш зерттеу университетін құру туралы өте маңызды шешім қабылданды», – деді ол.

Сондай-ақ приезидент бүгін «Alem.ai» халықаралық жасанды интеллект орталығы жұмысын бастайтынын жариялап, орталықты инновациялар мен тың идеялардың мекені деп сипаттады.

«Жалпы...

Қыркүйек айында теңге долларға қатысты 10 теңгеден аса әлсіреп, 538,6-дан 549,07 теңгеге жетті. Бұл – 2025 жылғы ең жоғарғы көрсеткіш. Алайда сарапшылар мұндай құбылыс экономиканың іргелі факторларымен емес, нарықтағы уақытша сұраныспен байланысты екенін атап өтеді.

Halyk Finance сарапшыларының пікірінше, қыркүйекте теңгенің құнсыздануына негізінен инфрақұрылымдық жобаларға шетелдік валюта қажеттігі себеп болған. Бұл кезде доллар тапшылығы байқалғанымен, жағдай теңгенің ұзақ мерзімді тұрақтылығына қатты әсер ете қойған жоқ. Сарапшылар жыл соңына арналған болжамын өзгеріссіз қалдырып отыр: 1 доллар үшін 550–560 теңге деңгейінде.

Ал қазан айында теңгені қолдауға бірнеше фактор ықпал етеді. Біріншіден, доллар ұсынысы өседі, екіншіден, мемлекеттік шығын қысқарады. Ұлттық банк...

Қазақстанға келіп, азаматтық алу – қандастар үшін әлі де бюрократияға толы, қиын үдеріс. Соның салдарынан шетелде тұратын, білікті маман атанған кейбір этникалық қазақтар азаматтық алудан түбегейлі бас тартады. Сенат отырысында депутат Бекбол Орынбасаров осы мәселені көтерді.

Депутат сөзінде Швейцарияда тұратын дәрігер Серік Тұрсынның жайын мысалға келтірді. Ол шетелдегі тәжірибесін елде пайдаланып, қымбат аппараттар сыйлауға да дайын болған. Бірақ азаматтық ала алмайды.

«Ресми құжаттар оның ішінде паспортты рәсімдеуде артық талаптар қойылып жатыр. Бұл іс жүзінде қажет емес сияқты. Мысалы, Швейцария азаматы, этникалық қазақ, дәрігер-оқыушы Серік Тұрсын бірнеше мәрте уәкілетті органға жүгінгенмен мәселесін шеше алмаған. Маған және...

Алматы облысы соты экс-банкир Жомарт Ертаевты рақымшылық аясында босату туралы құжаттың не себепті күші жойылғанын түсіндірді.

Бұған дейін мәжіліс депутаты Абзал Құспан сот актісінің күші жойылғанын хабарлады.

Сотта Ертаевқа қатысты рақымшылықты қолдану мәселесі бойынша материал апелляциялық тәртіпте қаралған.

Оның алдында Алатау қаласы соты 2025 жылдың 2 қыркүйегінде Ертаевты рақымшылық аясында босатқан. Өтелмеген жаза мерзімі ретінде 11 ай 16 күн қалғанын көрсеткен.

Алайда апелляция сатысында өтелмеген жаза мерзімінің қате есептелгені анықталған.

«Ертаев 2020 жылғы 16 қарашадағы және 2021 жылғы 3 наурыздағы екі үкім негізінде сотталған. 2021 жылдың 25 маусымындағы Алматы қаласы Алмалы ауданы соты...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды интеллектіні бейбіт мақсатта ғана қолданылу керектігін айтты.

Digital Bridge 2025 халықаралық технологиялық форумында сөз сөйлеген мемлекет басшысы отыз жылдан астам уақыт бұрын Қазақстан бейбітшілік пен қауіпсіздік жолын таңдап, ядролық қарудан өз еркімен бас тартқанын еске салды.

«Бүгінде еліміз жасанды интеллект бейбіт мақсатта ғана қолданылуға тиіс деп батыл түрде мәлімдейді. Оның әскери салада, кибершабуылдарға және халықаралық тұрақтылыққа қатер төндіретін жобаларда пайдаланылуына жол беруге болмайды,- деді Президент.

Тоқаез өз сөзінде БҰҰ Бас Ассамблеясының таяуда өткен сессиясында Қазақстанның Ұйым аясында Жасанды интеллектіні басқару жөніндегі жаһандық диалог жұмысына атсалысуға дайын екенін...

Қостанай облысы ауруханасында дәрігерді соққыға жыққан Абылайхан Саринжеповке қатысты сот басталды.

Оқиға 2025 жылдың шілдесінде болған. Хирург операциядан кейін басқа науқастарды қабылдауға кіріскен. Сол уақытта кезекте тұрғандардың бірі дәрігерді ұрған. Салдарынан 34 жастағы дәрігер Антон Кистанов есінен танып, жансақтау бөліміне түскен.

«31» арнаның хабарлауынша, сотталушы кінәсін мойындайтынын, істеген әрекетіне өкінетінін айтқан. Мұндай әрекетке баруына ауырсыну, кезекте ұзақ уақыт тұру және дәрігердің дөрекілігі түрткі болған.

«Қалай ұрғанымды білмей қалдым, болған жағдайды өзім де түсінбей қалдым», – деген сотталушы Саринжепов.

Сотта Абылайхан Саринжеповтің бұған дейін де сотты болғаны айтылды. Ол ұрлық жасағаны үшін шартты жазаға...

БАҚ өкілдері арасындағы дәстүрлі «ҮРКЕР» – 2025 ұлттық сыйлығына өтінім қабылдау басталды. Жобаны Мәдениет және ақпарат министрлігі ұйымдастырады.

Өтінімдер 2025 жылғы 1-20 қазан аралығында қабылданады. Байқауға 2024 жылдың 12 тамызы мен 2025 жылдың 30 қыркүйегі аралығында республикалық немесе өңірлік баспа және интернет-басылымдарда жарияланған, радиоэфирге шыққан материалдар қабылданады. Әр үміткер байқаудың тек екі номинациясына ғана қатыса алады.

Өтінімдер urker-awards.kz ресми сайтында 11 номинация бойынша қабылданады:

ChatGPT жасаушы OpenAI компаниясының қызметкерлері акция сатуды аяқтады. Құны 500 млрд долларға бағаланған компания әлемдегі ең қымбат стартап атанды. Бұл туралы Kursiv.Media Bloomberg мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Басылымның OpenAI компаниясындағы жағдаймен жақсы таныс дереккөзінің айтуынша, қазіргі және бұрынғы қызметкерлер шамамен 6,6 млрд долларға акция сатуды аяқтаған. Сауда барысында компанияның өзінің құны 500 млрд доллар деп бағаланған.

Осылайша, ChatGPT иесі миллиардер Илон Масктің SpaceX-ін артта қалдырып, әлемдегі ең қымбат стартап атанды. Бұған дейін компания 300 млрд доллар тұрады деп бағаланған.

Bloomberg мәліметінше, қызметкерлер акцияларды инвесторлар тобына сатқан. Олардың арасында Thrive Capital, SoftBank, Dragoneer Investment Group, MGX және T. Rowe...

Қазақстанда микроқаржы беру мен коллекторлар қызметін бақылау күшеймек.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі бұл салада міндетті өзін-өзі реттеу институтын енгізуді ұсынды.

Агенттік төрағасы Мәдина Әбілқасымованың айтуынша, екі деңгейлі қадағалау жүйесін құру шағын несие берушілер мен коллекторлардың жұмысын тәртіпке келтіріп, тұтынушылардың құқығын қорғауды күшейтеді.

Қазақстанда 899 микроқаржы ұйымы мен 197 коллекторлық агенттік жұмыс істейді. Олардың жалпы несие портфелі 3,2 трлн теңгеге жетіп, 2021 жылдан бері екі еседен аса өскен. Оның ішінде 1,9 трлн теңге бизнеске берілген микрокредиттер.

Алайда қызмет ауқымы ұлғайған сайын шағымдар да көбейген. 2024 жылдан бері жүргізілген тексерулердің нәтижесінде 1 175 айыппұл салынып, жалпы көлемі 431 млн теңгеден...

Дмитрий Бивол «Зенит» клубында жаттығып, қазақстандық футболшы Нұралы Әліппен спарринг жайлы пікір білдірді.

Оның пікірінше, қазақтар бокстан бірінші разрядпен туады.

Жартылай ауыр салмақта WBA Super, IBO, IBF, The Ring және WBO тұжырымдары бойынша әлем чемпионы ресейлік боксшы Дмитрий Бивол Санкт-Петербургтің «Зенит» футбол клубында жаттығуға қатысып жүр.  Сонымен қатар ол қазақстандық қорғаушы Нұралы Әліпке қарсы спарринг туралы сұрақтарға жауап берді.

«Алғаш рет әлемдік деңгейдегі футбол клубына келіп отырмын. Әрине, спортшы ретінде мұндағы барлық процестерді – жаттығу, қалпына келу, асхана, жатақхана – жақсы түсінемін. Тіпті жаттығуға қатыстым. Маған жігіттермен бірге жүгіруге, жылдамдыққа жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Ал...