Жаңалықтар

1986 жылдың желтоқсаны Алматы үшін ерекше суық болды. Қала әдеттегі тіршілігін кешіп жатқандай көрінгенімен, 16 желтоқсан күні бәрі күрт өзгерді. Сол күні Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің пленумында республиканы жиырма жылдан астам басқарған Дінмұхамед Қонаев қызметінен босатылып, орнына Қазақстанға мүлде қатысы жоқ, Ульяновск облысынан келген Геннадий Колбин тағайындалды.

Бұл шешім Мәскеу үшін кезекті кадрлық ауыс-түйіс болғанымен, қазақ қоғамы оны жергілікті халықтың пікірімен санаспау, ұлттық намысты елемеу ретінде қабылдады. Осы жағдай кейін Желтоқсан оқиғасы деп аталған тарихи қарсылықтың басталуына түрткі болды.

16 желтоқсан күні таңғы сағат 10:00-де Қазақстан Компартиясы Орталық комитетінің V пленумы басталып, бар-жоғы 18 минутқа ғана созылды. Мәскеуден арнайы келген...

«ҚазАвтоЖол» ұлттық компаниясы Ақмола облысында қолайсыз ауа райына байланысты қозғалысқа шектеу енгізілгенін хабарлады. 16 желтоқсан күні сағат 09:45-тен бастап барлық көлік түрлері үшін «Астана – Көкшетау – Петропавл» автожолының 18–232 шақырымы, яғни Астана қаласы мен Щучинск қаласы аралығы жабылды.

Ведомство мәліметінше, шектеу ауа райының күрт нашарлауына байланысты енгізілген. Жолды қайта ашудың болжамды уақыты: 17 желтоқсан сағат 08:00.

Бұған дейін 16 желтоқсанға арналған ауа райы болжамын жазған едік.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқын Тәуелсіздік күнімен құттықтады. Құттықтау мәтінін Ақорданың баспасөз қызметі жариялады.

Президент өз сөзінде Тәуелсіздік күнінің еліміз үшін айрықша маңызға ие екенін атап өтті. Оның айтуынша, дәл осы күні қазақ халқы Қазақстанды егемен мемлекет ретінде дамыту жолын саналы әрі түпкілікті таңдады.

— Тәуелсіздік бәрінен қымбат! Біз бабалар рухына тағзым етіп, өскелең ұрпақ алдындағы тарихи жауапкершілікті сезіне отырып, осы ұстанымға әрдайым адал боламыз, — деді Мемлекет басшысы.

Қасым-Жомарт Тоқаев азаматтардың ынтымағы мен бірлігі, өзара қолдауы мен жасампаз еңбегінің арқасында Қазақстан Тәуелсіздікті нығайту жолында елеулі жетістіктерге жеткенін айтты. Сондай-ақ әлемде болып жатқан қарқынды өзгерістерге...

Жұмыссыз қалған Қазақстан азаматтарына 2025 жылдың басынан бастап Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан 118 млрд теңгеден астам қаражат төленді, деп хабарлады ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі.

«2025 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан жұмысынан айырылғандар әлеуметтік төлем алушылардың саны 331,7 мың адамды құрап, төлемдердің жалпы сомасы 118,5 млрд теңгеге жетті», – деп атап өтті ведомствода.

Бұл ретте 289,8 мың азамат осы төлемді биыл ресімдеді.

Әлеуметтік қолдау жұмыстан босатылған қызметкерлерге бір айдан алты айға дейін беріледі. Төлемдердің ұзақтығы міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу өтіліне және соңғы 24 айдағы табыс деңгейіне байланысты. Жәрдемақы...

Қазақстанның солтүстігінде және оңтүстігінде қатты жел соғады. Астана мен 10 өңірде қар жауады. «Қазгидромет» 16 желтоқсанға арналған ауа райы болжамын жария етті.

Жетісу облысында аяусыз өлтірілген Айзат Жұманованың туыстары оның күйеуінен моральдық зиян ретінде 100 млн теңге өндіруді талап етеді.

15 желтоқсан күні облыстың қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында 32 жастағы Айзат Жұманованы өліміне байланысты отырыста күдікті ретінде оның күйеуі Айбар Жанболат істі болды. Жәбірленуші тарап 100 млн теңге мөлшерінде моральдық зиянды өндіріп алу туралы, сондай-ақ, 1,5 млн теңге өкілдік шығындарды өтеу туралы өтініш білдірді.

Судья Әділет Бақытов жәбірленуші тараптың өтінішін қарауға қабылдады, бірақ оның көлемі бойынша шешім кейінірек жария болады.

Айзаттың қазасы

Қайғылы жағдай Жетісу облысы Баласаз ауылында болған.

Тергеу дерегінше, 2025 жылдың 21 маусымы сағат 05:00 шамасында...

«Шахтер» футбол клубының жаңа иесі кәсіпкер Тимур Турлов команда мен жастар футболын дамытуға қанша инвестиция салатынын айтып берді. Оның айтуынша, академия құрылысына бюджет шамамен 16 миллиард теңгені құрайды, ал клубтың операциялық шығындарына 2026 жылы шамамен 4 миллиард теңге жұмсау жоспарлануда. Бұл қаражаттың көп бөлігі инфрақұрылымды дамытуға және жас ойыншыларды дайындауға жұмсалады.

Жастардың басымдығы

Турлов команданың қазір жастарға бағытталғанын атап өтті. Бастысы болашақ үшін күшті базаны қалыптастыруға назар аударылады. Сонымен қатар, облыстық футбол қауымдастығы 2029 жылға дейін жастар, әуесқой және бұқаралық футболды дамыту жобаларына, сондай-ақ, цифрландыруға 6,5 миллиард теңге көлемінде қолдау жасайды.

«Жастарды қолдау, әуесқой футбол...

Отандық тәуелсіз Masa Media басылымы жобаның негізін қалаушы Айсана Әшімнен Ulysmedia басылымының басшысы Самал Ибраева иелігіне өтті. Бұл туралы Айсана Әшімнің өзі хабарлады.

MasaMedia басылымын 2020 жылы Айсана Әшім мен Әсем Жәпішева құрған. Басылым саясат, адам құқықтары және заң саласында материалдар жазып келген.

Айсана Әшімнің айтуынша, басылым бірнеше ай бұрын жаңа басшылыққа ауысқан. Ол басшылықтың ауысуының басты себебі ретінде хакерлердің аккаунтқа бірнеше шабуыл жасуы деді.

«Енді Мasa Самал Ибраева мен жаңа команданың жетекшілігімен дами береді. Олар жобаға жаңа идеялар мен күш-қуат беріп, оның құндылықтарын сақтайды деп сенеміз», – деді Айсана Әшім.

Айта кетейік, Самал...

Ұлттық статистика бюросының дерегіне сәйкес, 2025 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша Қазақстанда 5 миллион 843 мың 358 автокөлік құралы тіркелген. Еліміздің автопаркінің негізгі үлесін В санатындағы жеңіл автомобильдер, яғни 4 миллион 898 мың 203 дана құрайды.

Тіркелген автокөліктердің ең азы Ұлытау облысында тіркелген: 33 418 көлік. Автомобильдердің ең көбі әдеттегідей еліміздің мегаполистері мен ірі аймақтарына тиесілі. Бірінші орында 718 мыңнан астам көлік тіркелген Алматы көшбасшы болып қала береді. Алматы облысында – 636 780 бірлік, Түркістан облысында – 495 818, сондай-ақ Астанада – 443 556 автокөлік елеулі көрсеткіштерге ие болды.

Қазақстан өңірлері бойынша тіркелген автокөлік құралдарының саны былайша бөлінді:

Жұмыс берушілер hh.kz хабарландыру сайтында ұсынатын ең жоғары орташа жалақысы бар мамандықтардың арасында брокерлер, курьерлер және жылжымайтын мүлік агенттері болды. Олардың әлеуетті жалақысы 500 мың теңгеден асады.

Kursiv.Media HeadHunter хабарландыру сайтымен бірге жұмыс берушілер ұсынатын ең жоғары орташа жалақысы бар мамандықтардың тізімін жасады. Орташа жалақы – бұл жұмысшылардың жартысы аз, ал жартысы көп жалақы алатын жалақы деңгейі.

Қараша айындаға хабарландыруларға сәйкес hh.kz-те тек үш кәсіптің орташа жалақысы 500 мың теңгеден жоғары болды. Абсолютті көшбасшы – орташа жалақысы 747 мың теңгені құрайтын жылжымайтын мүлік агенттері. Бұдан әрі жастар арасында ең сұранысқа ие мамандықтардың бірі – жалақысы 622,6 мың теңгені құрайтын курьерлер...

Батыс Қазақстан облысында қолайсыз ауа-райының салдарынан хабар-ошарсыз кеткен үш адам қаза тапты, деп хабарлады облыс полиция департаментінің баспасөз қызметі.

15 желтоқсандағы жағдай бойынша құтқарушылар Жәнібек ауданының 57 жастағы тұрғыны, Бөкей ордасы ауданының 25 жастағы тұрғыны және Казталов ауданының 35 жастағы тұрғынының денесін тапты. Алдын ала мәліметтер бойынша, үшеуінің де өліміне гипотермия себеп болған.

Тағы бір жоғалған азамат, Ақжайық ауданының 54 жастағы тұрғыны, тірі табылды. Ер адамның аяқ-қолдары үсіп қалған, қазіргі уақытта оны медициналық көмек көрсету үшін Оралға жеткізеді.

Сонымен қатар, бір адам әлі күнге дейін хабар-ошарсыз. Біз Жәнібек ауданының 59 жастағы тұрғыны туралы айтып отырмыз, ол 13 желтоқсанда сағат...

2022 жылдан бастап ӨКМ мемлекеттік операторына айналған «Жасыл даму» компаниясы бес жыл ішінде утильсборға 1,5 трлн теңге жинаған. Оның 100 млрд теңгесі 13 мың қазақстандыққа жеңілдетілген автонесиеге жіберілді.

Өз жұмысының нәтижесі туралы есепте «Жасыл даму» 2022 жылдан бастап және 2025 жылға арналған жоспарды ескере отырып, оларға автомобиль өндірушілерден 631,5 млрд теңге және авто импорттаушылардан 468,7 млрд теңге утильсбор түрінде ақша түскенін хабарлады. Ауыл шаруашылығы техникасын өндірушілер тағы 91 млрд теңге төледі.

Бұл ретте оператордың шығыны табыстан асып түседі – 1,549 трлн теңге. Оның 712 млрд теңгесі қазақстандық автоөндірушілерге автоөндірісті қолдауға берілген. Мемлекеттік бюджетке 175 млрд теңге, оның ішінде 128,9 млрд...

Қазақстан ІІМ ресми порталы хабарлауынша, ауа райының қолайсыздығы Ақтөбе облысының трассаларында кептеліс пайда болды. Қатты боранның салдарынан жолдарда 1,5 мыңнан астам көлік жиналды.

Қатты боран қозғалысты тоқтатты

14 желтоқсанда кешке аймақта қатты боран болып, жол мүлдем көрінбей қалды. Бұл жүргізушілер мен жолаушылардың қауіпсіздігіне қауіп төндірді. Автожол уақытша жабылып, елеулі кептеліс пайда болды. Кейбір жерлерде жеңіл көліктер, автобустар мен жүк көліктерінің қозғалысы қиын болды.

Полиция мен төтенше жағдайлар қызметкерлері жағдайды тәулік бойы бақылап отыр. Бағаналы қозғалысты ұйымдастыру және жылдамдықты үнемі бақылау апаттар қаупін азайтуға және тәртіпті сақтауға көмектесті.

Қозғалыс кезең-кезеңімен қалпына келеді

15 желтоқсанда ауа-райы тұрақтанды және жолдарды...

Лондон Олимпиадасының қола жүлдегері, балуан Дәулет Шабанбай үш жылға сотталды. Оның ісі Павлодардағы қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотта қаралды.

Рavlodarnews.kz басылымының жазуынша, айыпталушы ретінде 2012 жылы Лондонда өткен Олимпиада ойындарының қола жүлдегері танылған. Халықаралық дәрежедегі спорт шебері Дәулет Шабанбай бұл медальді 2022 жылы жарыстың екі жүлдегері допинг қолданғаны үшін шеттетілгеннен кейін алған. Шабанбай Азия чемпионаттарының төрт дүркін қола жүлдегері (2008, 2009, 2011, 2014), сондай-ақ 2014 жылы Азия ойындарының күміс жүлдесін иеленген.

Белгілі спортшы кәсіби мансабын бес жыл бұрын аяқтап, олимпиадалық резервті даярлау орталығында спорт нұсқаушысы болып жұмыс істеген.

Оған Қылмыстық кодекстің 380-бабының төртінші бөлігінің 1-тармағы бойынша – «ек...

Маңғыстау облысының Боранқұл ауылы маңында йогурт тиеген жүк көлігі аударылды. Жүргізуші көктайғақта рөлді басқара алмай қалған, деп жазады Lada.kz

Йогурттардың бір бөлігі жол апаты кезінде бүлініп қалды. Тез бұзылатын өнім болғандықтан, жүргізуші сол ауыл тұрғындары мен өтіп бара жатқан жолаушыларға тегін таратып берген.

Облыстың полиция департаменті апат болғанын растап, жүргізушіге әкімшілік хаттама толтырғанын хабарлады.

«Жүргізушіге қатысты ҚР ӘҚБтК-нің 610-бабы («Көлік құралын басқарушының жол қозғалысы қағидаларын бұзуы салдарынан көлік құралдарына, жүкке, жолдарға, жол және өзге де құрылыстарға немесе өзге мүлікке зиян келтіріп, материалдық шығынға әкеп соғуы») бойынша әкімшілік хаттама толтырылды. Аталған құқықбұзушылық үшін 20 АЕК (78 640 теңге) көлемінде айыппұл...

Энергетика министрі Ерлан Ақкенженовтің мәлімдеуінше, Қазақстан Каспий құбыр консорциумы (КҚК) үшін танкерлерге мұнай айдайтын екі қымбат құрылғы сатып алды. Олар Новороссийскіге жеткізіледі.

Қара теңіз жағалауындағы терминалдан ашық теңіздегі танкерлерге мұнай толтыруға арналған екі құрылғы Біріккен Араб Әмірліктерінен сатып алынған. Алайда олардың қанша тұратыны айтылмады.

Дегенмен 2024 жылғы маусымда КҚК ресейлік «Кливер» компаниясымен осындай бір құрылғыға тапсырыс бергені мәлім. Сол кезде келісімшарт құны ашық дереккөздерде 6,5 млрд рубль, яғни шамамен 82 млн доллар деп көрсетілген.

Осы баға Қазақстан сатып алған екі құрылғы құнын 164 млн доллар шамасында деп топшылауға негіз болады. Бұл ретте оларды БАӘ-ден Ресейдің Новороссийск портына дейін жеткізу құнын...

Қазақстандықтар бір айда банктегі депозитте жатқан ақшасынан 222 млрд теңгесін шығарып алған. Ұлттық банк дерегінше, 1 қазанда қаржы ұйымдарындағы депозит шоттарда 44 трлн 679 млрд теңге жатса, қарашада 44 трлн 457 млрд теңгеге дейін азайып кеткен.

Ресми деректер депозитте жинақталған ақша жыл басынан бері қарқынды түрде өсіп келіп, соңғы айда күрт азайғанын байқатады. 2025 жыл басында жеке және заңды тұлғалардың шотында 40,4 трлн теңге жинақталған болатын.

Биыл 10 айда көрсеткіш 44,45 трлн теңгеге дейін жетті. Соның ішінде 19,82 трлн теңгесі банктік емес заңды тұлғалардікі болса, 24,63 трлн теңгесі – жеке азаматтардікі.

Қараша айында...

Шымкенттен тікелей Грузияға жаңа рейс ашылды деп хабарлайды Көлік министрлігінен.

«Көлік министрлігі ұшу географиясын кеңейту және халықаралық рейстер санын арттыру бағытында тұрақты жұмыс жүргізеді. Осыған байланысты, ағымдағы жылдың 15 желтоқсанынан бастап қазақстандық «SCAT» әуе компаниясы Шымкент – Тбилиси бағыты бойынша Грузияға жаңа әуе бағытын іске қосты», – деп жазылған ведомство сайтында.

Жаңа рейс аптасына екі рет, дүйсенбі және жұма күндері «Boeing 737 MAX 8» және «Boeing 737–800» типті әуе кемелерімен орындалады.

7 желтоқсанда Ақтаудан Қытайға тікелей рейс ашылатынын жазған едік. Қазір келіссөздер жүріп жатыр, осы жылы іске қосылуы мүмкін.

Сондай-а...

Батыс Қазақстан облысында боранда адасып кеткен үш адам үсік шалып қайтыс болды. Бұл туралы «Мой город» басылымы хабарлады.

БҚО полиция департаменті баспасөз қызметінің мәліметінше, 15 желтоқсан күні қолайсыз ауа райы салдарынан жоғалып кеткен үш ер адамның мәйіті табылған. Олар – Жәнібек ауданының 57 жастағы тұрғыны, Бөкей ордасы ауданының 25 жастағы тұрғыны және Қазталов ауданының 35 жастағы тұрғыны. Белгілі болғандай үшеуін де үсік шалған.

Ал Ақжайық ауданының 54 жастағы тұрғыны тірі табылды, алайда аяқ-қолы үсіп қалған. Ол Орал қаласына жеткізіліп жатыр.

Қазіргі таңда із-түссіз жоғалған тағы бір адам бар. Ол Жәнібек ауданының 59 жастағы тұрғыны. 13 желтоқсан күні сағат...

Алматылық «Қайрат» футбол клубы 25 жастағы финляндиялық жартылай қорғаушы Яакко Оксаненмен келісімшартқа отырғанын ресми түрде хабарлады. Тараптар арасындағы келісім 2027 жылдың желтоқсан айына дейін жасалған.

Яакко Оксанен кәсіби мансабын Финляндиядағы «ХИК» клубында бастаған. 2018 жылы Англияның «Брентфорд» клубына ауысып, еуропалық футболда тәжірибе жинады. Кейін әртүрлі чемпионаттарда ойнап, өзінің тұрақты ойын өрнегімен көзге түсті.

2022 жылы жартылай қорғаушы Финляндияға оралып, «КуПС» клубымен келісімшартқа отырып, «Қайратқа» ауысқанға дейін сол клубта ойнаған.

Осы маусымда Яакко Оксанен «Қайратпен» УЕФА Чемпиондар лигасының екінші іріктеу кезеңінде кездескен. Екі матчтың қорытындысы бойынша «сары-қаралар» 3:2 есебімен жеңіске жеткен, ал жартылай қорғаушы бірінші ойында гол...

Украина билігі 100 күн ішінде сайлау өткізуге және «белгілі бір шарттармен» НАТО-ға кіруден бас тартуға дайын. Бұл туралы Bild басылымы жоғары лауазымды украиналық шенеунікке сілтеме жасап хабарлады.

Оның айтуынша, Украина президенті Владимир Зеленский соғыс қимылдарын қазіргі аумақ бойынша тоқтатуға келісуі мүмкін. Алайда ол Украина әскерлері бақылауында тұрған аумақтардан әскерді шығарудан бас тартады.

Осыған дейін АҚШ Ресей және Украина әскері тұрған шығыс өңірде «еркін экономикалық аймақ» құру деген идея ұсынған. Бірақ оны кім басқаратыны белгісіз.

Зеленский Ресейге кейбір аумақты қалдыру туралы мәселені Украина халқы шешуі керек деп есептейді. Ол үшін референдум не сайлау өткізуге дайынбыз деген еді.

Түркістан облысында ірі күн электр станциясының құрылысы басталды. Қытай компаниясы жүзеге асыратын жоба құны – шамамен 160 млрд теңге. Бұл туралы Kursiv.Media өңір әкімдігінің мәліметіне сүйене отырып хабарлады.

Қуаты 300 МВт болатын үлкен станция Сауран ауданы Оранғай ауылында салынып жатыр. Кәсіпорында 500-ге жуық жұмыс орны ашылады.

Құрылысты бастау салтанатында сөйлеген облыс әкімі Нұралхан Көшеров қытай инвесторларына алғыс айтты.

«Бүгінгі бастама – экологиялық таза, тұрақты даму жолына түскен Түркістанның болашағына салынған инвестиция», – деді өңір басшысы.

Қымбат жобаны China Energy қытай компаниясы жүзеге асырады. Ол әлемдегі ең ір энергетикалық корпорациялардың бірі.

Түркістан...

Қазақстан үкіметінің Қарашығанақ кен орны операторына қатысты түсірген шағымы Лондон арбитраж сотында қаралып жатыр. Жыл соңына дейін сот шешімі шығып, дауға нүкте қойылуы мүмкін. Бұл туралы Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов мәлімдеді.

Оның айтуынша, Лондондағы халықаралық арбитражда қаралып жатқан істің шешімі Қазақстан үкіметі мен жоба акционерлері үшін алдағы келіссөздерге бағыт-бағдар болады. Министр қабылданатын шешім тараптардың өзара келісімге келуіне мүмкіндік беретін сигнал болатынын атап өтті.

Дау неден басталды

Қарашығанақ пен Қашаған жобаларына қатысты дау Қазақстанның 2023 жылғы сәуірде халықаралық консорциумдарға қарсы шағым түсіруінен басталған.

Тараптар арасындағы негізгі келіспеушілік шығынды өтеу және оларды есептен шығару мәселесіне қатысты. Осы шеңберде Қарашығана...

Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек Мәжілістің ресми парақшасында тікелей эфирге шығып, азаматтарға тегін жер алу тетігі қандай екенін түсіндіріп берді.

Базарбектің айтуынша, жер кодексінің 50-бабы бойынша Қазақстанның кез келген азаматы үш жағдайда жерді ақысыз ала алады. Атап айтқанда, азаматтар жеке тұрғын үй құрылысына 0,10 сотық, жеке қосалқы үй шаруашылығын жүргізуге құнарлы алқаптардан 0,12, құнарсыз алқаптардан 0,25 сотық жер алады. Сонымен қатар саяжайға, бағбан жұмыстарын жүргізу үшін 0,14 сотық көлемінде жер ақысыз беріледі.

«Бірақ өкінішке қарай жер кодексінің 43-бабына сәйкес, жеке тұрғын үй құрылысын жүргізу үшін жер тізім бойынша беріледі. Ол тізімді арнайы есеп деп атайды. Арнайы...