Жаңалықтар

Кейінгі кездері ішікдіктен бас тартатындарды жиі кездестіруге болады. Ол бір таңғалатын жайт емес, қайта қоғамда қалыптасқан нормаға айналып келеді. Әсіресе ішімдіксіз өткізідетін сауықкештер, градусы жоқ коктейль түрлері көбейіп жатыр. Бұрын бар деген міндетті түрде алкоголь бар жер деп қабылданып келсе, бүгінде ол түсінік те өзгергенін байқаймыз. Мұндай трендтің қалыптасуына не әсер етті? Бұл бір уақытша құбылыс па, әлде адамдардың саналы таңдауға көшкенін білдіре ме? Ғылым, статистика және әлеуметтік жағдайды ескере отырып, осынау бір бастамаға терең үңіліп көрелік.

Жаңа лайфстайл қалай пайда болды

Қазақстанда ғана емес, жалпы алғанда күллі әлемде бұл тренд орта есеппен кейінгі 5-7 жылдыққа қатты қарқын алды...

Ғылым және жоғары білім вице-министрі Гүлзат Көбенова «жаңа жылда университеттерде оқу ақысы қымбаттай ма?» деген сұраққа жауап берді.

«Ақылы бөлімдегі оқу құнын белгілеу жоғары оқу орнының құзыретіне жатады. Алайда уәкілетті орган әдетте жоғары оқу орындарына қазіргі экономикалық жағдайды ескеріп, соған сай оқу құнын орташа деңгейде белгілеу жөнінде ұсыныс береді. Өткен жылдарға қарасақ, оқу ақысының өсуі өткен жылмен салыстырғанда 5-7 пайыздан аспаған», – дейді Көбенова.

Сөзінше, биыл да ғылым және жоғары білім министрлігі ұсыныс жасауы мүмкін. Алайда бұл мәселе әлі талқыланбаған.

Бұған дейін Қазақстанда Үндістандағы сот ғылымдары ұлттық университетінің филиалы ашылатыны хабарланды. Министрлік Оңтүстік...

2025 жылы Қазақстанның автомобиль нарығы тұрақты өсімді көрсетіп отыр. Қазақстан автомобиль одағының деректеріне сәйкес, 2025 жылдың алғашқы 11 айында елде 207,6 мыңнан астам жаңа автокөлік сатылған. Бұл 2024 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 15,6%-ға жоғары. Аталған көрсеткіш нарық үшін рекорд болып есептеледі.

Өсімнің негізгі себептері – тұтынушылық сұраныстың артуы, автонесиелеу бағдарламаларының қолжетімділігі, көлік түрлерінің артуы және дилерлік акциялар.

Брендтер бойынша жалпы статистика

Жалпы нарықтағы өсімге қарамастан, неміс автомобиль брендтері – BMW, Mercedes-Benz және Audi Қазақстанда жаппай сұранысқа ие маркалар қатарына кірмейді. Нарықтың негізгі бөлігін азиялық және америкалық брендтер, соның ішінде Hyundai, Chevrolet, Kia және соңғы жылдары белсенді түрде дамып келе жатқан...

Сарапшы Нұрлан Жұмағұлов ERG-дің жеке инвесторларға тиесілі акцияларын емес, мемлекет иеленетін 40 пайыз үлесін 1,4 млрд долларға сатқан әлдеқайда ұтымды шешім болар еді деген пікірде.

«Өйткені соңғы екі жыл ERG үшін табыстан гөрі шығынмен өткен кезең болды. Компания қаржы тұрғысынан оң нәтиже көрсетпей отыр. Бұған қоса, Стати әулетімен ұзаққа созылған арбитраждық даулар салдарынан соңғы он жылда мемлекетке 40 пайыз үлес үшін нақты қанша дивиденд түскені беймәлім болып отыр», – деп жазады сарапшы.

Тағы бір түйткіл – ашықтықтың жоқтығы. Заң талап еткеніне қарамастан, ERG аудиттен өткен қаржылық есепті жарияламай келед...

2025 жылғы 25 желтоқсаннан бастап Tele2, Altel байланыс операторларының тарифтері шамамен 20%-ға қымбаттады. Екі брендтің де қожайыны – «Мобайл Телеком-Сервис» бағаның көтерілуін қызмет көрсету шығындарының өсуімен, салықтың қымбаттауымен түсіндірді.

Қай тариф қалай қымбаттайды

Мобильді байланыс операторларының кейбір қосымша қызметтері 15 желтоқсанда қымбаттап кеткен. Ал 25 желтоқсаннан бастап бірнеше тариф бағасы көтерілді. Олар:

Бұған қоса, компания 25 желтоқсаннан бастап кейбір тарифте «Күнделікті пакет» бағасын көтерді.  Бұрын ол 340 теңге болса, қазір 390 теңге тұрады.

26 желтоқсаннан бастап тағы бірнеше тариф қымбаттайды. Олар:

27 және 28 желтоқсанда тағы бірнеше тариф қымбаттайды. Енді Tele2 шексіз интернет тарифін 11 490 теңгеге сатады...

Белгілі тіл маманы Назгүл Қожабек «Аватар: От пен күл» фильмінің қазақ тіліндегі нұсқасы демалыс күндері бір күнге бір-ақ сеанс қойылғанын айтып, мәселе көтерді.

Оның сөзінше, қазақша дубляж бар дегенімен, көрермендер үшін қолжетімді болмай тұр.

«Бізді кім көресіздер, а? Демалысты күтіп жүрміз, киноға барайық деп. Сонда қойғандарың бір күнге бір-ақ сеанс па? Біз адам емеспіз бе не? Жексенбіде де бір-ақ сеанс! Біреу-ақ, Карл! Қазақша дубляж деп бөркімізді аспанға атқанда, бар нәрсені көре алмай пұшайман болып, сырттан қарап отырамыз ба?»,  – дейді Назгүл Қожабек.

Айта кетейік, бұған дейін Джеймс Кэмеронның кезекті фильмі «Аватар: От пен күл» прокатқа...

Қазақстанда ақылы жолдармен жүру тәртібі өзгереді. Көлік министрлігі хабарлауынша, жаңа ережелер жүргізушілерге төлем жасау мерзімін ұзартып, заңды тұлғалар үшін бөлек тәртіп енгізеді.

Қолданыстағы ереже

Бұған дейін жолақысын төлемеген жағдайда, сегізінші күннен бастап бұл әрекет әкімшілік құқықбұзушылық ретінде тіркелетін. Жеті күн ішінде төлем жасалмаса, материалдар көлік бақылау органдарына жолданатын.

Жаңа ереже

Жаңа ережеге сәйкес, жолақыны өз еркімен төлеу мерзімі 30 күнтізбелік күнге дейін ұзартылады. Әкімшілік шаралар тек 31-күннен бастап қолданылатын болады.

Заңды тұлғаларға арналған жеке тәртіп

Заңды тұлғалар үшін арнайы төлем тәртібі енгізіледі. Егер компания есепті айдан кейінгі айдың 20-сына дейін жолақыны төлемесе, келесі күні-ақ материалдар көлік...

Астанада көпбалалы отбасыларға, жетім балаларға және мүмкіндігі шектеулі жандарға арналуы тиіс тұрғын үйлерді заңсыз иемденуге бағытталған әрекет дер кезінде тоқтатылды. Құны 2,3 млрд теңгеден асатын пәтерлерді өз пайдасына иемденуді көздеген схема әшкереленді. Бұл туралы қаржы мониторингі агенттігі хабарлады.

Тергеу дерегінше, бұрын тұрғын үй кооперативін басқарып, пайшылардың қаржысын жымқырғаны үшін сотталған азамат бостандыққа шыққан соң да заңсыз әрекетін жалғастырған. 2014–2016 жылдары «Төленді» тұрғын үй-құрылыс кооперативін басқарған Байжұманов 8 жылға бас бостандығынан айырылған болатын.

Бостандыққа шыққан соң ол әлеуметтік мақсаттағы пәтерлерге көз тігіп, жалған құжаттар арқылы оларды өзге адамдардың атына рәсімдеген.

Нәтижесінде 80-нен астам адам жәбірленуші ретінде...

«Шаңырақ» қоғамдық бірлестігінің жетекшісі Алмасбек Садырбаев 2026 жылдың наурызына дейін қамауда отырады. Бұл туралы адвокат Анар Құсайынова мәлімдеді.

Садырбаевқа қылмыстық кодекстің 190-бабы 4-бөлігі 2-тармағы (аса ірі мөлшерде жасалған алаяқтық) бойынша қозғалған.

Қонаевтың тергеу сотының судьясы Алмасбек Садырбаевты қамауда ұстау уақытын тағы екі айға, 2026 жылдың 5 наурызына дейін ұзартқан.

Бұған дейін іс бойынша тергеу аяқталғаны айтылды. Адвокаттың сөзінше, қорғау тарабына қылмыстық іс материалдары толық көлемде берілмеген.

Садырбаев не үшін ұсталды?

Алмасбек Садырбаев 2024 жылдың қарашасында ұсталған. Қаржы мониторингі агенттігінің хабарлауынша, ол Балқаш, Еңбекшіқазақ, Райымбек, Ұйғыр және Кеген аудандарында шаруа қожалықтарымен бірлесіп кооператив құрған. Уақ малдың аналық басын көбейтуге және жемшөп...

26 желтоқсан күні All Stars Entertainment ұйымының басты жекпе-жегінде қазақстандық Еркебұлан Тоқтар өзбекстандық Тимур Никулинмен жұдырықтасады. Бокс кеші Өзбекстан астанасы Ташкент қаласындағы Humo Arena аренасында өтеді.

Еркебулан Токтар – Тимур Никулин арасындағы бокс кездесуі 26 желтоқсанда, шамамен Қазақстан уақытымен 19:00-ден кейін басталады.

Еркебұлан Тоқтар – актер, ММА жауынгері және боксшы

Лақап аты: Актер
Жасы: 30
Туған жері: Қазақстан
Бойы: 180 см
Салмақ дәрежесі: 77,5 кг

Еркебұлан Тоқтар – танымал актер, боксшы әрі ММА жауынгері. Octagon лигасының BMF чемпионы. Микс-файтта 2021 жылдан бері өнер көрсетіп келеді, қазіргі рекорды – 11 жеңіс, 3 жеңіліс, оның ішінде 6 жекпе-жек қатарынан жеңіспен аяқталған.

BMF белбеуін Еркебұлан...

Адамдар неге ақша жұмсайтыны – жай тұрмыстық мәселе емес. Бұл – елдегі инфляцияның, табыс деңгейінің және әлеуметтік теңсіздіктің нақты көрсеткіші. Статистикада «орташа шығын» деген ұғым бар, бірақ шын өмірде әр отбасының шығыны әртүрлі. Дегенмен бір ортақ заңдылық бар: қымбатшылық күшейген сайын халықтың ақшасы қажеттілікке қарай ығысады.

2025 жылдың III тоқсанындағы деректер осыны айқын көрсетіп отыр. Қазақстанда халықтың ақшалай шығындарының басым бөлігі әлі де азық-түлікке кетіп жатыр. Ал бұл дамушы экономикаға тән белгі.

Инфографика 01: Халық ақшасын негізінен қайда жұмсайды

Халық ақшасын негізінен қайда жұмсайды

2025 жылдың III тоқсанында қазақстандықтардың орташа ақшалай шығыны – 324 531 теңге болды. Бұл сома бірнеше негізгі бағытқа бөлінеді:

1. Басты...

2025 жылғы желтоқсанда мұнай экспортының көрсеткіші 14 ай бұрынғы деңгейге дейін түсіп кетті. Себебі Каспий құбыр консорциуы (КҚК) терминалында танкерлерге мұнай айдау құрылғысын жөндеу ауа райының қолайсыздығына байланысты өте баяу жүріп жатыр. Бұл туралы Reuters нарықтағы екі дереккөз мәліметіне сүйене отырып хабарлады.

Кейінгі бірнеше айда Мәскеу табысын мейлінше қысқартуға тырысқан Украина Ресейдегі энергетика инфрақұрылымдарын қайта-қайта атқылады. Соның салдарынан Ресейдің ғана емес, Қазақстанның да мұнай сату жүйесіне нұқсан келді.

Reuters дереккөздерінің мәліметінше, қазақ мұнай бір тәулікте экспорттау көлемі 1,7 млн баррельден 1,114 млн баррельге дейін кеміді. Сөйтіп 2024 жылғы қазандағы деңгейге қайта түсті.

2025 жылғы 29 қарашада украин дрондары...

25 желтоқсан – ішкі түйсікті күшейтіп, алға қойған мақсаттарға прагматикалық жолмен жетуге мүмкіндік беретін күн. Geocult.ru деректеріне сәйкес, Тауешкі мен Балықтар белгілерінің энергиясы ірі келісімдерді аяқтауға, жыл қорытындысын шығаруға қолайлы кезең қалыптастырады. Kursiv LifeStyle бейсенбіге арналған арнайы болжамды ұсынады.

Тоқты

Бүгінгі күн кәсіби салада батыл қадамдар мен тәртіпті талап етеді. Қаржылық міндеттемелерді, салық мәселелерін реттеуге қолайлы уақыт. Жеке қарым-қатынаста ұстамдылық пен сенімділік маңызды.

Торпақ

Шолпанның Тауешкіге ауысуы табысты тұрақтандырып, ірі сатып алуларды тиімді етеді. Бизнесте нақты деректерге, ұзақ мерзімді келісімдерге сүйеніңіз. Сезімде нақты әрекет пен қамқорлық қажет.

Егіздер

Ауқымды жоспарлар мен жаңа іскерлік байланыстардың уақыты. Бүгін инвесторлар...

2025 жыл Қазақстан экономикасының шежіресінде екіұшты сипатымен есте қалмақ. Бір жағынан, ел экономикасы жоғары өсім көрсетті, нақты секторда рекорд тіркелді. Екінші жағынан, жоғары инфляция, қатаң ақша-несие саясаты, теңгенің құбылмалылығы және ауқымды фискалдық реформалар экономиканың әлсіз тұстарын айқын көрсетті.

Үкімет экономикамыз 6,4 пайыз өсім көрсетті дегенімен, биыл инфляция артып, қымбатшылық қысты. Халық табысының өсімі қымбатшылық қарқынына ілесе алмай жатыр. Инфляцияны ауыздықтау үшін Ұлттық банк базалық мөлшерлемені бұрын-соңды болмаған деңгейге көтеріп жіберді. Доллар 550 теңгеге дейін қымбаттап, бас банк нарыққа араласып, интервенция жасады. Бюджеттің шығысы кірісінен асып бара жатқан соң, үкімет биыл салық-қаржы реформасын қолға алып, жаңа Салық кодексін жазып шықты. Аталмыш...

Ауыл шаруашылығы министрлігі Қазақстаннан сәбіз экспорттауға уақытша тыйым салуды көздеп отыр. Бұйрықтың жобасы «Ашық НҚА» порталында жария болды.

«Транзитті қоспағанда, Қазақстаннан көліктің барлық түрлерімен үшінші елдерге және ЕАЭО елдеріне сәбізді (СЭҚ ТН 0706100001) экспорттауға үш ай мерзімге уақытша тыйым салу белгіленеді», – делінген жобада.

Құжатта бұйрықты әзірлеуге сыртқы сауда саясаты және халықаралық экономикалық ұйымдарға қатысу мәселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссияның шешімі негіз болғаны атап өтілген.

Айта кетейік, Сауда және интеграция министрлігі әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының (ӘМАТ) тізімін кеңейтуді ұсынды. Министрлік тізімге енгізуге ұсыныс жасаған тауарлардың арасында сәбіз де болған.

Атбасар колониясының 12 қызметкері азаптау ісі бойынша кінәсіз деп танылды, деп хабарлады Ақмола облысы сотының баспасөз қызметі.

Олар 2023 жылы тұтқындарды азаптады деп айыпталған еді. 2025 жылдың ақпан айында алқабилер колония қызметкерлерін ақтаған еді. Алайда сәуірде бірінші сатыдағы сот процедуралық бұзушылықтарға жол бергені белгілі болды. 12 адам тағы да сотталушы орындығына отырды.

«Алқабилер істі қарау қорытындысы бойынша сотталушылардың кінәсіздігі туралы шешім шығарды. Қылмыс оқиғасының болмауы және сотталушылардың кінәсіздігі туралы шешім кеңесу бөлмесінде дауыс беру арқылы қабылданды. Дауыс беруге 10 алқаби және 1 судья қатысып, әрқайсысы бір дауыстан ие. Дауыс беру кезінде артықшылық қарастырылмаған», – делінген...

Дзюдодағы спорт маусымы аяқталды. Биылғы маусымды қазақстандық дзюдошы Әбиба Әбужақынова өз салмағында әлемдік рейтингтегі көшбасшы ретінде аяқтады, деп хабарлайды Ұлттық Олимпиада комитеті.

2025 жылдың әлемдік турында соңғы сайыс Токиодағы Grand Slam сериясының турнирі болған. Алайда оған Қазақстан командасы қатысқан жоқ. Дегенмен команданың бұл додаға қатыспауына қарамастан, Әбиба Әбужақынова көшбасшылығын сақтап қалды.

Жыл соңында Қазақстан активінде 5 096 ұпай бар. Ол 48 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде бірінші орынды алады.

Бұл ретте біздің дзюдошылардың ешқайсысы топ-10-ға кіре алмады. Үздік ондыққа ең жақын Ғұсман Қырғызбаев (66 келіге дейін) және Абылайхан Жұбаназар (81 келіге дейін) болды, олар 14-орынға жайғасты.

Биыл Әбиба Әбужақынова Будапештте (Венгрия...

Ел аумағында тұман мен көктайғақ болып, солтүстік және батыс аймақтар күрт салқындайды. «Қазгидромет» 25 желтоқсанға ауа райы болжамын ұсынды.

2026 жылы кейбір медицина қызметкерлерінің жалақысын көтеру жоспарлануда. Бұл туралы Zakon басылымына Денсаулық сақтау министрлігінің баспасөз қызметінен хабарлаған.

«2026 жылдан бастап жұқпалы аурулар қызметі мен жедел медициналық жәрдем қызметкерлерінің (фельдшерлердің) жалақысы қосымша көтеріледі. Сондай-ақ, дәрігерлерге қатысты зорлық-зомбылықты қолданғаны үшін жауапкершілік күшейтіледі», – деп хабарлады Денсаулық сақтау министрлігі.

Ведомство ақпаратына сүйенсек, Ішкі істер министрлігімен бірлесіп іс-қимыл жоспары әзірленіп, оған сәйкес медициналық ұйымдарда 152 полиция бекеті орнатылған.

«Сондай-ақ, 2,1 мыңнан астам жедел жәрдем фельдшерін бейнежетондармен жарақтандыру және медициналық ұйымдарда жасанды интеллект аналитикамен бейнебақылау жүйелерін енгізу және 626 қабылдау бөлімшелерінде дабыл түймелерін орнату...

Алматы метросында өртенген зат иісі шыққанына байланысты пойыз тоқтап, штаттан тыс жағдай орын алды, деп хабарлады Tengrinews.kz әкімдікке сілтеме жасай отырып.

Куәгерлердің айтуынша, пойыз Байқоңыр станциясында тоқтап, шамамен 20 минут жүрмеген. Жолаушылардың бір бөлігі вагонда қалып, басқалары түсіп қалған. Жолаушылардың бірі вагонда жанған заттың иісі сезілгенін айтты.

Ахуалға Алматы әкімдігінің баспасөз қызметі түсініктеме берді.

«Абай» метро станциясында сағат 18:04-те жанған заттың иісі пайда болды. Машинист жылжымалы құрамды тоқтату және жолаушыларды түсіру бойынша тиісті шаралар қабылдады. Сағат 18:20-да құрам тексеру үшін депоға жіберілді», – деп хабарлады қала билігі.

Сондай-ақ, әкімдік тасымалдауды қамтамасыз ету үшін резервтік...

Ұлттық қауіпсіздік комитеті Жетісуда прокуратура қызметкерлері ұсталғанын растады. Әңгіме Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу Комитеті басқармасының Жетісу облысы бойынша қызметкерлеріне қатысты болып тұр.

«ҚазАқпарат» мәліметіне сүйенсек, ҰҚК аталмыш факт бойынша сотқа дейінгі тергеу жүргізуді бастаған. Алайда комитеті Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабының 1-бөлігіне сәйкес өзге де ақпарат жария етілуге жатпайды.

Бұған дейін әлеуметтік желілерде, соның ішінде Telegram мессенджерінде Тәуелсіздік күні қарсаңында аталған ведомство қызметкерлерін ұстау және қамауға алу туралы ақпарат пайда болған еді.

Айта кетейік, қыркүйекте Бас прокуратурада бірқатар аумақтық прокурорлардың ротациясын жүргізген еді.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жеңіл рельсті көлік (ЖРК – ЛРТ) желісін ұзарту және Қабанбай батыр даңғылында екі деңгейлі жол салу ұсынысын қолдады, деп хабарлайды Ақорда.

«Жеңіл рельсті көлік жобасы да өте маңызды. Көп ұзамай оны толық іске қосу керек. Мен жеңіл рельсті көлік желісін ұзарту туралы ұсынысты қолдаймын. Бұл қадам көлік кептелісін азайтуға мүмкіндік беретіні сөзсіз. Үкімет, ең алдымен, жобаны қаржыландыру мәселесін шешуге тиіс», – деді Тоқаев.

Бұған қоса, президент елордадағы Қабанбай батыр даңғылында екі деңгейлі жол салу туралы ұсынысты да қолдады. Жоба құжаттарын 2026 жылы әзірлеп, 2027 жылы құрылысты бастауды тапсырды.

Сондай-ақ, Үкіметпен әкімдікке...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Астанада жаңа әуежай салу мүмкіндігін қарастыруды тапсырды, деп хабарлайды Ақорда.

«Үкіметке әкімдікпен бірлесіп, осы мәселені мұқият зерделеп, нақты ұсыныстар енгізуді тапсырамын. Жақында өткен кеңесте біз елімізде толыққанды авиахабтарды, оның ішінде елордалық әуежай базасында қалыптастыру мәселесін талқыладық. Алайда Қазақстанда авиациялық отын жеткіліксіз өндіріледі, бұл авиахабтардың дамуына кері әсерін тигізуі мүмкін, қазірдің өзінде де әсер етеді деп айтуға болады», – деді президент елорданы дамыту жөніндегі кеңесте.

Мемлекет басшысы Үкіметке авиаотын өндірісін ұлғайту жөнінде нақты шаралар қабылдауды тапсырды. Мәселені шешу жаңа мұнай өңдеу зауыты салынуы мүмкін Алайда, президент атап өткендей, бұл ұсыныстың жағымды да...

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Астананы дамыту мәселелеріне арналған кеңесте сөз сөйлеп, елорданың негізгі әлеуметтік-экономикалық басымдықтарын атап өтті, деп хабарлады Ақорданың баспасөз қызметі.

Президент Астана тұрақты даму мен жоғары өсу қарқынын көрсетіп отырғанын, алайда қалада жүйелі тәсілді талап ететін бірқатар шешілмеген проблемалар сақталатынын атап өтті. Ол 11 айдың қорытындысы бойынша елорданың қысқа мерзімді экономикалық индикаторы 118,6% құрағанын хабарлады. Оның айтуынша, Астана инвестиция көлемі, құрылыс қарқыны, сондай-ақ, шағын және орта бизнесті дамыту бойынша көшбасшы орында. Президент мұндай көрсеткіштердің табиғи екенін атап өтті.

Инвестиция, құрылыс және экономикалық көрсеткіштер

«Жыл қорытындысы бойынша тұрғын үй құрылысының көлемі шамамен...