Жаңалықтар

Ерлер үстемдік құрған саясат әлемінде әйелдің билік басына келуі – жаһан назарын аудартатын жайт. Жақында Жапония премьер-министрі болып сайланған Санаэ Такаичи – ел тарихында осы лауазымға ие болған тұңғыш әйел. Есімі тарихта қалатыны сөзсіз. 

Дегенмен бұл жайт елдегі әйелдердің жағдайына жағымды әсер ете ала ма? Васэда университетіндегі зерттеуші Питер Чайдың пікірінше, бұл жаңалық Жапонияда гендерлік теңдік орнату жолында айтарлықтай өзгерістің болатынын білдірмейді.

Әйел келсе билікке

Такаичи ханымның саяси көзқарасы мен басшылық ұстанымы – елдің бұрынғы премьер-министрі, марқұм Синдзо Абэнікіне көп ұқсайды (Такаичи Абэнің шәкірті саналады). Ұстазы Абэ сияқты, Такаичи де сөз жүзінде қызметтегі әйелдердің құқықтарын...

Америкалық J.D. Power агенттігінің Қытайдағы бөлімшесі 2025 жылғы ең сенімді әрі мықты бензинмен жүретін көліктерді атады. Тізімге қазақстандық автокөлік жүргізушілеріне жақсы таныс брендтер мен модельдер кірген. Қытайлық көліктер арасында Chery көшбасшы атанды.

J.D. Power China 16 жыл бойы бензинмен жүретін көліктерге зерттеу жүргізіп келеді. Сарапшылар жаңадан сатып алынған автоларға назар аударып, оларды 1 жылдан 4 жылға дейін зерттейді. Көлік иелері арасында қозғалтқыш пен беріліс қорабындағы ақаулар, ішкі және сыртқы ақаулар, электроника және функциялардың өнімділігі сияқты 177 мәселе бойынша сауалнама жүргізеді.

Зерттеу Қытайдың 81 қаласында 2021 жылдың ақпанынан 2024 жылдың маусымына дейін сатып алынған 22 900 көлікті қамтыды. Сарапшылар...

Қазақстанда суицидке бейім жағдайлар кезінде көмек көрсету бойынша медициналық хаттама әлі күнге дейін әзірленбеген. Ал мұндай тәжірибе көптеген елде бар. Бұл туралы Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан медициналық университетінің жалпы дәрігерлік практика кафедрасының меңгерушісі Ләззат Жамалиева мәлімдеді.

Депрессияға қатысты статистика шынайы көрсетілмейді, ал суицидке қатысты хаттама жоқ

Ләззат Жамалиеваның айтуынша, Қазақстанда депрессияны анықтау кенжелеп келеді, яғни, дәрігерлер ауруды ерте кезеңінде танымауы мүмкін.

«Депрессияның гиподиагностикасы бар. Бұл – Қазақстандағы проблема. Бірақ бұл тек біздің елге ғана тән емес. Бұл ұйымдастырушылық мәселе, оны жүйелі түрде шешу қажет», – деді сарапшы.

Бұған бірнеше себеп бар. Пациент тарапынан...

Премьер-министр Олжас Бектенов инвестиция тарту қарқыны төмен өңірлердің әкімдеріне өз орынбасарларынан талап қоюды тапсырды.

Үкімет дерегінше, Астана қаласы мен Түркістан облысы негізгі капиталға инвестиция тарту жоспарын орындау бойынша көш бастап келеді.

Ал Қарағанды, Атырау, Ұлытау және Абай облыстары белгіленген межеден артта қалып отыр. Бұл аймақтардағы көрсеткіштер ел бойынша орташа деңгейден төмен.

Бектеновтың айтуынша, инвестиция тарту – өңір экономикасының өсуіне тікелей әсер ететін негізгі факторлардың бірі. Сондықтан әкімдер бұл бағыттағы жұмысты күшейтіп, жауапты орынбасарлардың жеке жауапкершілігін арттыруы тиіс.

3 қарашадан бастап «Наурыз» және «Наурыз Жұмыскер» ипотекалық бағдарламалары бойынша қосымша өтінім қабылдау басталады деп хабарлады «Отбасы банк».

Бұл жолғы қабылдауға көктемгі іріктеуден өтпеген азаматтар да қатыса алады.
Басты шарты – соңғы бес жылда өтінім берушінің және оның отбасы мүшелерінің атына тіркелген тұрғын үй болмауы.

Ипотеканың негізгі шарттары:

Бастапқы жарна:

Сыйақы мөлшерлемесі:

Қарыз сомасы:

Бағдарламаға қатысу үшін «Отбасы банкінде» кемінде 2 миллион теңге көлемінде...

Қасым-Жомарт Тоқаев Қызылорда облысына жұмыс сапары барысында өңір жұртшылығымен кездесіп, әңгімелесті. Президент аймақтың қарқынды дамып келе жатқанына тоқталды. Десе де бірқатар мәселеге де назар аударып, пікірімен бөлісті.

Тоқаев ең алдымен дүние жүзіндегі ахуал күрделі екенін еске салды.

«Әлемдегі жағдай бұлыңғыр, құбылмалы. Сондықтан, ең алдымен, жастарға көңіл аудару қажет. Жастарымыз – дарынды, қабілетті. Оларға дұрыс бағдар көрсетіп, жақсы тәрбие, тәлім беру маңызды. Қазіргі заманда есірткі, нашақорлық секілді сын-қатерлер аз емес. Жастардың болашағы – білімде. Ойы ұшқыр, көкірегі ояу, көзі ашық жастар – біздің келешегіміз. Бәріміз бір ұлт болып, ел үшін, халық үшін жұмыс...

Қазақстанда бизнестің салықтық жүктемесін бағалау тәсілі жаңарады. 2026 жылдан бастап салық органдары жүктеме коэффициентін жаңа әдістеме бойынша есептейтін болады. Бұл көрсеткіш компаниялардың бюджетке төлейтін нақты салық көлемін дәлірек анықтауға мүмкіндік береді.

Finratings.kz мәліметінше, өзгерістер Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 23 қазандағы №620 бұйрығымен бекітілген.

Коэффициент нені көрсетеді

Салық жүктемесінің коэффициенті – белгілі бір салық төлеушінің (заңды тұлға немесе жеке кәсіпкер) табысына түсетін салықтық ауыртпалықтың деңгейін сипаттайтын көрсеткіш.
Қарапайым тілмен айтқанда, ол компания табысының қанша бөлігін мемлекетке салық пен алым түрінде төлейтінін көрсетеді.

Бұл көрсеткіш салық органдарына:
– бизнестің адалдығын бағалауға,
– күмән тудыратын төмен төлемдерді анықтауға,
– бір саланың ішіндегі компанияларды салыстыруға...

Аритмология – жүректің қатты не баяу соғуын зерттейтін әрі емдейтін сала. Мұны медицинада аритмия не жүрек ырғағы бұзылуы деп атайды. Алайда елде қанша адамның бұл аурумен ауыратыны белгісіз, себебі статистикасы дұрыс жүргізілмейді. Кей адам ауру туралы инсульт алған кезде бір-ақ біледі. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігінің штаттан тыс бас аритмологі Аян Әбдірахманов айтты.

Kursiv.Media тілшісі маманнан жүрек ырғағы не себепті бұзылатынын, жүрекке қойылатын аппараттың қанша жылға жарамды екенін сұрады.

– Аян Сүлейменұлы, елде жүрек ырғағы бұзылған деген есепте қанша адам тұр?

– Қазақстанда жүрек ырғағы бұзылғандардың статистикасы нашар жүргізіледі. Жүрек ауруымен ауыратын әр үшінші адамның жүрек ырғағы...

Қазақстандағы ақылы жолдардан бюджетке 62 млрд теңге қаржы түсті. Бұл туралы «ҚазАвтоЖол» ҰК басқарма төрағасы Дархан Иманашев айтты.

Оның айтуынша, бүгінде республикалық маңызы бар 4883 шақырымды қамтитын 26 ақылы автожол учаскесі пайдалануға берілген.

«2025 жылдың тоғыз айында ақылы жолдардан 62 миллиард теңге түсті. Бұл қаражат толықтай осы учаскелерді күтіп-ұстауға және техникалық паркті жаңартуға бағытталады», – деді Иманашев.

Оның айтуынша, республикалық маңызы бар автожолдар желісінде шамамен 1500 жол бойы қызмет көрсету нысаны жұмыс істейді. Олардың 93%-ы ұлттық стандарт талаптарына сәйкестендірілген.

«Жол пайдаланушылардың жайлылығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында 30 жаңа санитарлық-гигиеналық модуль орнатылды. Онда жылы дәретханалар, шағын дүкендер мен кафетерийлер...

Осы апта теңге нығайып, доллар 530 теңгеге дейін арзандады. Алайда экономист Арман Батаев сарапшылар теңгенің нығаюы тұрақты емес, бір реттік құбылыс екенін айтады.

«Қазір байқалып отырған тұрақтылық – уақыт ұту мүмкіндігі. Үкімет пен қаржы секторы осы кезеңді тиімді пайдаланып, жаңа табыс көздерін: өңдеу өнеркәсібі мен шыкізаттың емес экспортты дамыта алса, теңге тұрақтылығын ұзақмерзімді деңгейге шығару мүмкіндігі бар. Әйтпесе, теңгеннің қазіргі курсы уақытша жеңіс болып қала береді», – деп жазады ол.

Теңге неге нығайды?

Сарапшының айтуынша, соңғы уақытта теңгенің күшеюіне бірнеше уақытша фактор әсер етті: мемлекеттік институттардың валюта...

Қазақстанда Үндістандағы сот ғылымдары ұлттық университетінің филиалы ашылады. Жаңа оқу орны ІІМ Басқару академиясы базасында болады. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрлігінен хабарлады.

Оқу орны базасында ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек, Ішкі істер министрінің орынбасары Айдар Сайтбеков және Үндістан Ұлттық сот ғылымдары университетінің өкілі Шри Джадежа кездесті.

«Жиында Қазақстанда NFSU филиалын құру мәселелері талқыланды. Оның мақсаты – еліміздің құқық қорғау органдары үшін киберқауіпсіздік, цифрлық криминалистика, сот сараптамасы және қолданбалы қылмыстық тергеу салаларында жоғары білікті мамандар дайындау», – деп жазылған министрлік хабарламасында.

ІІМ Академиясы базасындағы NFSU түлектеріне қос елдің дипломы беріледі.

Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің проректоры Мақсат Жақауов қазіргі таңда студенттердің 43%-ы депрессиялық күйде жүргенін айтты.

Университет өкілі бұл жағдайды қалыпты деп бағалап отыр. Себебі студенттік өмір үнемі психологиялық қысымға толы кезең. Әсіресе, ҚазҰПУ-де білім алушылардың 85%-дан астамы өзге өңірлерден келген жастар. Олар үйреншікті, жайлы ортасынан шығып, бейтаныс қалаға қоныс аударады. Жаңа орта, жаңа ережелер мен жауапкершілік, мұның бәрі психологиялық күйзелісті күшейте түседі.

«Көп жағдайда бұл бакалавриат деңгейіндегі студенттерге тән. Алайда 43% көрсеткіші барлық студентке ортақ емес. Бұл – нақты бір уақытта 800-1500 студент арасында жүргізілген сауалнама нәтижесі», – деді Жақауов.

Жақауов бұл көрсеткіш алаңдаушылы...

Қазақстан салық міндеттемелерін орындамаған шетелдік онлайн-дүкендерге қатысты жаңа шара енгізуді жоспарлап отыр. Тиісті өзгерістер күшіне енсе, мұндай платформалардың сайттары ел аумағында бұғатталуы мүмкін.

Мемлекеттік кірістер комитетінің (МҚК) түсіндіруінше, бұл шешімнің себебі – шетелдік компаниялардың Қазақстанда банк шотының болмауы. Сол себепті оларға ақшалай айыппұл салу мүмкін емес, ал интернет арқылы шектеу қою – қолда бар тетіктердің бірі.

«Бұл интернет алаңдары арқылы тауар не қызмет ұсынатын шетелдік компанияларға қатысты. Қазақстандықтар үшін бұл өзгеріс әсер етпейді. Егер компаниялар тіркеліп, 16 пайыздық бірыңғай мөлшерлеме бойынша салық төлеп отырса, қызметін жалғастыра алады. Ал төлемей немесе тіркелмей жатса, интернет...

Сенатор Руслан Рүстемов балабақшаларда, мектептер мен жоғары оқу орындарында қазақ тілін оқыту тәсілін жаңартуды ұсынды.

Рүстемовтің айтуынша, қазіргі бағдарламалар оқушылардың сөйлеу және ойлау дағдыларының дамуын толық ескермейді. Грамматика тереңдетілмей оқытылады, ал тақырыптар «қарапайымнан күрделіге» қағидаты бойынша қайталанып, жүйелі түрде бекітілмейді.

Сонымен қатар сенатор жоғары оқу орындары үшін біртұтас стандарттың жоқтығына назар аударды: әр университет «Филология» мамандығы бойынша бағдарламасын өз бетінше әзірлейді.

Осыған байланысты ол бүкіл елге ортақ бағдарлама әзірлеуді және қазақ тілін кәсіби пән ретінде барлық бағыттағы студенттерге, соның ішінде қазақ тілінде білім алатын топтарға да, міндетті түрде оқытуды ұсынды.

Дүниежүзілік банктің Commodity Markets Outlook атты жаңа есебіне сәйкес, әлемдік шикізат бағасы 2026 жылы қатты арзандауы мүмкін. Бұл қатарынан төртінші жыл жалғасып жатқан құлдырау болмақ.

2025 және 2026 жылдары баға орта есеппен 7%-ға төмендейді деп болжанып отыр. Бұған әлемдік экономиканың баяулауы, мұнай қорының көбейіп кетуі және саясаттағы белгісіздік әсер еткен.

Энергия бағасының арзандауы әлемдегі инфляцияны азайтып жатыр. Ал күріш пен бидайдың арзандауы кейбір дамушы елдерде азық-түлік қолжетімді бола түсуіне көмектескен. Дегенмен, бағалар әлі де пандемияға дейінгі деңгейден жоғары. 2025 жылы олар 2019 жылмен салыстырғанда 23%-ға, ал 2026 жылы 14%-ға жоғары болады деп күтіледі.

Париж полициясы Луврдағы тонау ісі бойынша бес адамды қамауға алды. Париж прокуроры Лора Бекконың айтуынша, олардың арасында тонауды ұйымдастырды деген күдікке ілінген адам бар.

Қылмыс орнынан оның ДНҚ ізі табылған. Қалған күдіктілер, тергеуге маңызды ақпарат беруі мүмкін, бірақ олардың тонау кезіндегі нақты рөлі әзірге жария етілмеген.

«Қазір олардың кім екені туралы айтуға әлі ерте», – деп атап өтті прокурор.

Осыған дейін Луврдағы зергерлік бұйымдарын ұрлады деген екі күдікті тұтқындалған. Полиция оларды да ДНҚ ізі арқылы тапты.

Еске салайық, 19 қазанда Лувр мұражайында ұрлық жасалды. Бетперде киген адамдар жеті минуттың ішінде Наполеон Бонапарт пен француз монархтарына тиесілі асыл тастар...

Қазақстан нарығына EXEED-тің жаңа гибридті кроссовері келді. Бұл туралы Orbis Auto автомобиль тобының құрамына кіретін EXEED брендінің Қазақстандағы ресми дистрибьюторы хабарлады. EXEED RX PHEV кроссоверінің құны да белгілі болды, жаңа модель 22 990 000 теңге төңірегінде болады.

Бұл – EXEED брендінің еліміздегі алғашқы гибридті моделі. Жаңа көлік компанияның заманауи, экологиялық әрі энергия үнемдеуші технологияларға бет бұрғанының белгісі болды.

EXEED RX PHEV несімен ерекшеленеді

RX PHEV қуат пен энергия тиімділігін біріктіретін инновациялық T2X Super Hybrid платформасында құрастырылған. Қуат қондырғысы 1,5 литрлік TGDI қозғалтқышын, үш сатылы DHT трансмиссиясын және M3P аккумуляторын қамтиды, бұл жалпы 395 кВт қуат пен 650 Н·м...

Қазақстанда автокөліктер саны жыл сайын артып келеді. Соған сәйкес, жол қозғалысы ережелерін бұзу деректері де көбейген. Ресми статистикаға сүйенсек, 2024 жылы Қазақстанда жалпы саны 15,1 млн әкімшілік құқықбұзушылық тіркелген. Бұл көрсеткіш 2023 жылдан 37,8%-ға көп. Мұндай өсім жолдағы бақылаудың күшеюі мен автоматтандырылған бейнебақылау жүйелерінің дамуына байланысты дейді сарапшылар.

Kursiv.Media тілшісі Қазақстанда жүргізушілер жиі жіберетін жол қозғалысы ережелерін бұзу фактілері және олардың салдарын қарастырып көрді.

Жылдамдық режимін бұзу

Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеттің мәліметінше, бұл жолдағы ең жиі кездесетін құқықбұзушылықтардың бірі. Әсіресе қаладан тыс тас жолдарда жүргізушілер жылдамдық белгіленген межеден асыратыны жасырын емес.
Жоғары жылдамдық апат қаупін...

Ресейлік «Лукойл» компаниясы Gunvor Group Ltd-мен өз шетелдік активтерін сату жөнінде келісімге келгенін хабарлады. Тараптар мәміле бойынша негізгі шарттарды бұрын келісіп қойған.

Сату нысаны – LUKOIL International GmbH, яғни ЛУКОЙЛ тобының шетелдік активтерін басқаратын 100% еншілес компания.

LUKOIL мәліметінше, Gunvor ұсынысын қабылдағаннан кейін компания басқа әлеуетті сатып алушылармен келіссөз жүргізбеуге міндеттенді.

Мәміле «ЛУКОЙЛ»мен оның еншілес ұйымдарына қарсы енгізілген шектеу шараларымен байланысты. Келісім толық аяқталғанға дейін халықаралық активтердің үздіксіз жұмысын және олардың банктік қызметтерін қамтамасыз ету мақсатында тараптар АҚШ Қаржы министрлігіне қарасты OFAC лицензиясын ұзарту және өзге де рұқсаттар алу үшін өтініш беруді жоспарлап отыр.

Gunvor Group Ltd – әлемдегі е...

Сыбайлас жемқорлық үшін сотталған Бақытгүл Хаменованың Атыраудағы тойға баруы пробация қызметімен келісілген. Бұл туралы кулуарда Бас прокурордың орынбасары Ғалымжан Қойгелдиев айтты.

Оның сөзінше, егер сотталған адамға жазаны өтеу мерзімі кейінге шегерілсе, той сияқты шараларға қатысуға тыйым салынбайды.

«Бақытгүл Хаменоваға үш жылға жазаны өтеуді кейінге шегеру қолданылған. Мұндай жағдайда шараларға қатысуға негізінен рұқсат етіледі. Ол пробация қызметінен арнайы рұқсат алған», – деді Бас прокурордың орынбасары.

Екі күн бұрын желіде Бақытгүл Хаменованың тойға қатысқан кадрлер бар видео тараған. Көпшілік арасында бұл қызу талқыланды. Еске салайық, Хаменова пара алғаны үшін жеті жылға бас бостандығынан айырылған. Алайда сот 2022 жылы оның екі кішкентай баласы барын...

Оқу-ағарту министрлігінің Мектепке дейінгі  білім беру департаментінің директоры Манара Адамова баланың дамуына не кедергі екенін айтты.

Департамент басшысының айтуынша бүгінде елімізде сөйлемейтін, тілі кеш шығатын балалар көбейіп кеткен.

 «2,3,4 жасқа келгенше сөйлемейтін, әлі тілі шықпаған балалар көбейіп кетті.  Ата-ана бала құрсаққа біткеннен бастап оның күтіміне мән беру керек. Өздерін дайындауы қажет, ол үшін тиісті білім керек. Дені сау баланы өмірге әкелгеннен кейін, оның күтіміне, тәрбиесіне, даумына толыққанды мән беру керек екенін ата-ана білуі тиіс»,– деді Манара Адамова kursiv.Media тілшісіне.

Манара Адамова бала тілінің кеш шығуына смартфонның әсері көп екенін айтады. Сондай-ақ баланың дұрыс тамақтанбауы да бірден-бір себеп.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) микроқаржы ұйымдарына (МҚҰ) қойылатын талаптарды қатаңдатады. Енді мұндай ұйымдардың 90 күннен артық өтелмей тұрған несиелерінің үлесі аз болуы керек.

Биыл 3 қарашадан бастап мерзімі өткен қарыздардың үлесі МҚҰ-ның жалпы несие портфелінің 15%-ынан аспауға тиіс. Қазір бұл көрсеткіш 20%-ға тең. 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұл шектеу 10%-ға дейін төмендейді.

Мақсат – халықтың шамадан тыс қарызға батуын азайту және нарықтағы тәуекелдерді төмендету.

Ұлттық банктің деректеріне қарағанда, биылғы бірінші жартыжылдықтың соңында микроқаржы ұйымдарындағы 90 күннен астам уақыт өтелмеген қарыз көлемі 119,5 млрд теңгеге жеткен. Бұл бір жыл бұрынғыдан 9%-ға көп және жалпы портфельдің шамамен...

АҚШ президенті Дональд Трамп пен ҚХР төрағасы Си Цзиньпиннің Оңтүстік Кореяның Пусан қаласындағы келіссөзі 1 сағат 40 минутқа созылды. Әлемдік қауымдастықтың назарын аударған кездесу Оңтүстік Корея ӘӘК авиабазасында жабық форматта өтті.

Трамп Сиді «ескі досым» деп атап, «ұлы елдің ұлы басшысымен қатар болу – мен үшін үлкен құрмет» деді.

«Біз көптеген мәселе бойынша келісімге келдік, ал бірнешеуін дәл қазір талқылап жатырмыз», – деді ол.

Си Цзиньпин өз кезегінде Вашингтон мен Бейжің арасындағы қатынастар «жалпы тұрақты» болғанын айтып, екі елдің «бірлескен басшылығымен дұрыс бағытты сақтай алатынын» мәлімдеді.

Кездесу Кимхэ әуежайының жанындағы авиабазада өтті. Америкалық делегация құрамында...

Жаңа Зеландияда мұғалім оқушысынан жүкті болып қалды. Мән-жай анықталған соң, мұғалімнің лицензиясы дереу тоқтатылды.

NZ Herald басылымының ақпаратына қарағанда, әйел сабақ берген мектепте медициналық мәселелері бар балалар мен құқық бұзған жасөспірімдер оқыған.

Мұғалімнің көңілі ауған

Мұғалім 17 жастағы заң бұзған оқушыға ерекше көңіл бөле бастапты. Кейін ол сол оқушыға қамқоршы болып ресми түрде бекітілген.

Қамқоршы мәртебесін алғаннан кейін жасөспірім кепілмен босатылып, мұғалімнің үйіне көшуіне рұқсат берілген.

Бірнеше айдан соң олардың арасында романтикалық қарым-қатынас орнаған. Сол кезде оқушы балаға мұғалім тікелей сабақ бермеген.

Оқушысынан бала көтерген

Десе де, ол әлі кәмелет жасына толмаған ед...