Жаңалықтар

Қазақстан бюджетінің шығысы кірісінен асып түсетіндіктен, ел үкіметі алдағы жылдары бюджет шығынын қысқартуға ниетті. Мәселен, биыл қазынадағы 180 млрд теңге үнемделсе, ал 2025 жылғы жоспардан 360 млрд теңге қысқартылмақ. Қаржы вице-министрі Ержан Біржановтың айтуынша, бұл бір реттік шара емес.

Министрдің орынбасары түрлі форум мен дөңгелек үстелдерге кететін шығын қысқарғанын жеткізді. Қазіргі бюджет жоспарына терең талдау жүргізіліп, басқа да мемлекеттік мекемелер шығынының тиімділігі сараланады.

«Қалай болғанда да, біздің шығынды кіріске сай ету жолындамыз. Яғни бюджетті қайта қарап, кей жердегі артық шығынды қысқартамыз. Бұл жұмыс үнемі жүреді. Бюджет кодексі аясында да осы жұмыс қолға алынған...

Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов елдің қорғаныс саласына ЖІӨ-ге шаққанда қаражаттың не себепті аз бөлінуінің себебін түсіндірді. Министрлік өкілі Салық кодексі реттелген соң, салаға бөлінетін қаражат көлемі өсуі мүмкін екенін айтады.

Сенат кулуарында журналистер вице-министрден елдің қорғаныс саласына не себепті қаражат аз бөлінетінін сұрады. Біржанов ол үшін салықтық базаны реттеу керек деп санайды.

«Бізге салықтық базасын реттеу керек. Өйткені қаржыландыру үшін ақша бір жерден алынуы керек қой. Орта және шағын бизнестен салық ретімен түсіп отырса, қорғанысқа толық мөлшерде қажетті қаражатты бөлуге болады», – дейді министрлік өкілі.

Вице-министр қазіргі бюджет есебінен қорғаныс саласының базалы...

OpenAI ғылым докторы деңгейінде күрделі логикалық есептерді шешуге қабілетті ChatGPT-тің жаңа o1 және o1-mini модельдерін іске қосты деп жазды Reuters. Компания қаржыландырудың кезекті кезеңі қарсаңында жаңартылған нейрондық желіні ұсынды, ол 150 млрд долларға бағалануы мүмкін.

Толығырақ

12 қыркүйекте OpenAI ChatGPT-тың күрделі тапсырмаларды шешуге арналған o1 және o1-mini жасанды интеллект модельдерінің іске қосылғанын хабарлады. Олардың бұрынғылардан басты айырмашылығы – бұлар «ойлар тізбегі» әдісін қолдана отырып, адамның нұсқауынсыз күрделі тапсырмаларды «ойлауға» және оларды кішігірім кезеңдерге бөліп қарастыруға қабілетті, деп хабарлады Reuters.

«OpenAI-де жалпы пайымдауға қабілетті ЖИ үлгілерін жасау бағытындағы күш-жігеріміздің нәтижесін Сіздермен бөліскеніме қуаныштымын», – деп...

Алматы қаласында көліктерден шығатын зиянды қалдықтарды онлайн бақылайтын арнайы құрылғылар қойылды. Құрылғыларды Мамандандырылған табиғатты қорғау прокуратурасы және Қоршаған орта басқармасының бастамасымен «Sergek Group» компаниясы орнатты.

Ол «спектрометр» деп аталады. Бұл автокөліктерінен шығатын түтін мен зиянды қалдықтарды қашықтан өлшеп, талдап, бағалайтын құрал.

«Спектрометрлер жолдың қарама-қарсы жағында орнатылады және жарық сәулелерінің көмегімен көлік құралын тоқтатпай-ақ нақты уақыт режимінде өтіп бара жатқан автокөліктерден бөлінетін зиянды қалдықтар туралы деректерді жинайды», – деп хабарлады Алматы қаласының прокуратурасы.

Осыған ұқсас технологиялар Париж, Лондон, Берлин, Мадрид, Венеция, Франкфурт және Брюссель жолдарында кездеседі. Еуропада аталған құрылғы EDAR (Emissions Detection and Reporting...

Түрксіб ауданындағы Әскери институт аймағында 44 жасар сержанттың денесі табылды. Алдын-ала мәлімет бойынша, әскери қызметкер өзіне қол салуы ықтимал.

Алматы қаласының Ішкі істер департаменті бұл ақпаратты растады. «Өзіне қол салуға жеткізу, өзін-өзін өлтіруге ықпал ету» бойынша сотқа дейінгі тергеуді бастағанын хабарлады.

«Осы дерек бойынша Оңтүстік аймақтық Әскери-тергеу басқармасы сотқа дейінгі тергеуді бастады. Басқа ақпарат жариялауға жатпайды», – деп хабар таратты Алматы ішкі істер департаментінің баспасөз қызметі.

Мұның алдында Маңғыстаудағы сарбаз қаза болғаны, взвод командирі қасақана кісі өлтірді деген күдікке ілінгені туралы жазғанбыз.

Қазақстанда биыл декларация тапсыруы тиіс кәсіпкерлердің 14%-ы салық есебін өткізбеген. Қаржы министрлігінің дерегіне сүйенсек, 2024 жылы 2,4 млн адам 250,00 нысаны бойынша есеп беруі керек. Қазіргі кезде 2,1 млн адам тапсырып үлгерсе, 300 мыңға жуығы әлі есеп бермеген. Бұл туралы қаржы вице-министрі Ержан Біржанов айтты.

Негізі 15 қыркүйек – соңғы күн. Алайда биыл ол жексенбіге түскендіктен, дүйсенбіге ауыстырылады. Кәсіпкерлер мен олардың жұбайлары 16 қыркүйекке дейін декларация тапсырып үлгеруі керек.

Салық есебін өткізу мерзімі аяқталған соң, салық органдары декларация тапсырмағандарға алдымен ескерту жібереді. Есепшотындағы қаржы айналымы мен тапсырған декларациясындағы деректер сәйкес келмесе, салық органдарынан камералық бақылау хабарламасы келеді.

Жеке...

Moody’s халықаралық рейтингтік агенттігі  Kaspi Bank-тің ұлттық және шетел валютасындағы ұзақмерзімді рейтингтерін «Ba1»-ден «Baa3»-ке дейін, инвестициялық деңгейге көтерді. Болжам – «Тұрақты». Банктік депозиттердің ұлттық өлшем бойынша ұзақ мерзімді рейтингі А2.kz деңгейінде расталды. Сондай-ақ Kaspi Bank-тің кредит қабілеттілігінің базалық бағасы ba3-тен ba2-ге көтерілді.

Бағаны көтере отырып, Moody’s халықаралық агенттігінің сарапшылары компанияның күшті операциялық және қаржылық көрсеткіштерін атап өтті.

Kaspi.kz басшысы және негізін қалаушылардың бірі Михаил Ломтадзе пікір білдірді:

«Moody’s  халықаралық рейтингтік агенттігі Kaspi-дің аса сенімді екенін, әлемдік экономикалық қиындық кезеңдерінде де тұрақты болып, дамуға қабілеттілігін тағы да растады. Біздің команда Қазақстанда адамдардың өмірін жақсартатын, шағын және орта бизнестің өсуіне көмектесетін, елд...

Moody’s халықаралық рейтингтік агенттігі Қазақстандағы бірқатар компанияның рейтингін қайта қарады. Атап айтқанда «Қазатомөнеркәсіп», «Бәйтерек» ҰБҚ, Kaspi Bank және «Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ бар.

Агенттік «Қазатомөнеркәсіп» пен «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ кредиттік рейтингін «Тұрақты» болжамымен «Baa1» деңгейіне көтерді.

Ұйым бұл компаниялардың ұзақ мерзімді кредиттік рейтингін «Baa2»-ден «Baa1»-ге дейін көтерді. Рейтингті арттыру олардың тұрақты қаржылық жағдайын және оның Қазақстанның экономикалық дамуындағы шешуші рөлін көрсетеді. Ұзақ мерзімді рейтингтері бойынша болжам елдің егеменді рейтингіне сәйкес «Тұрақты» деңгейде қалып отыр.

Сонымен қатар халықаралық рейтингтік агенттігі оң болжамды сақтай отырып, «Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ ұзақ мерзімді рейтингтерін Ba1-ден Baa3-ке дейін көтерді.

«Рейтингтерд...

Ұлттық экономика министрлігі республикалық бюджеттен берілетін нысаналы даму трансферттері мен кредиттер есебінен іске асырылатын республикалық бюджеттік инвестициялық жобаларды қадағалауды қатайтпақшы. Бұл жайлы министрліктің «Ашық НҚА» порталына талқылауға шығарылған құжатында жазылған.

Министрлік осы өзгерістер негізінде «Мемлекеттік инвестициялық жобалар» модулі арқылы бюджеттік инвестициялардың іске асырылуына мониторинг жүргізу және бағалау процесін автоматтандыруды көздеп отыр.

Құжатқа сәйкес бюджеттік бағдарламалар әкімшілері (ББӘ) бюджеттік инвестициялық жобалардың (БИЖ) іске асырылу мониторингінің нәтижелерін қалыптастырады және мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық немесе жергілікті уәкілетті органға мемлекеттік жоспарлаудың ақпараттық жүйесі арқылы ұсынып отырады. Ал қолданыстағы қағидаларда мұндай шарттар қарастырылмаған.

Сонымен бірге ұсынылатын есептілік сапасын арттыру және мониторинг...

Freedom Holdings компаниясының еншілесі Freedom Telecom 2027 жылдың аяғына дейін Қазақстандағы екі жобаға 107 млрд теңге тартуды жоспарлап отыр. Оның бір бөлігіне юань тартпақ. Ал Қытайдың ең ірі брокерлерінің бірі және қаржы алпауыты CICC компаниясы қаржы нарығындағы жолсерік болмақ.

Біріншісі, «гипермагистраль» – құны 17 миллиард теңге. Ол елдің батысынан шығысына 3 100 шақырым жерге мәліметтер жеткізеді. Екіншісі, құны 90 миллиард теңге болатын Tier III деңгейіндегі мәліметтерді өңдеу орталығы.

Freedom Holdings – Қазақстанның ірі бөлшек брокерлік және инвестициялық банкі. Компанияның негізін қалаушы және бас директоры Тимур Турловтың хабарлауынша, Гонконг нарығынан қаржы құралдарын тартуға көмектесу үшін China International Capital Corp.-пен серіктестік орнатуға...

Үкімет су тасқынын алдын ала болжайтын зерттеулерге 576 млн теңге жұмсамақ. Су тасқынына дайындық барысында жүргізілетін батиметриялық зерттеулерге қаржы Үкімет резервінен бөлінеді.

Бұл қаражат Су ресурстары және ирригация министрлігіне беріледі. Оған қажетті құралдар мен техникалық жабдықтар сатып алынып, зерттеу жүргізіледі. Атап айтқанда, «Қазсушар» мекемесінің «Су метрология» бөлімі су тасқыны қауіпі бар аймақтарда батиметриялық түсірілім жасайды. Одан бөлек, ірі су қоймаларының да жағдайы тексеріледі.

Ал алынған деректер ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі мен «Қазақстан Ғарыш Сапары» ҰК» АҚ-ға су тасқынын болжау және модельдеу ақпараттық жүйесіне енгізу үшін беріледі.

Мамыр айында вице-премьер Қанат Бозымбаевтың төрағалығымен өткен жиында...

Өндірушілердің бағасы мен АҚШ-тағы жұмыссыздыққа жәрдемақы алуға берілген өтінімдер бойынша статистиканың жаңаруы нарықты ФРЖ алдағы отырыста ставканы бұрын айтылғандай 0,5% емес, 0,25%-ға төмендететініне сендіре түскендей. Алайда мұндай қадамның өзі доллардың әлсіреуіне әкелуі мүмкін, деп ескертеді сарапшылар. Осы және өзге де тақырыптар туралы 12 қыркүйектегі шолуымыздан оқыңыз.

АҚШ кореялық чип өндірушілерге қысым көрсетіп, олардың Қытайға экспортын шектейді

Америка үкіметі кореялық чип өндірушілер – Samsung пен SK Hynix-тің Қытайға жоғары өткізу қабілеттілігі бар жад чиптерін сатуға шектеулер қоюға ниетті, деп хабарлады Asia Financial.

SK Hynix, Samsung Electronics және америкалық Micron Technology «жасанды интеллектінің үдеткіш чиптері үшін өте маңызды» HBM чиптерін...

Діни алауыздықты қоздырғаны үшін халықаралық іздеу жарияланған Қазақстан азаматы Ресейден табылды. Бас прокуртураның баспасөз қызметі күдіктінің Қазақстанға жеткізілгенін хабарлады.

«Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясының құқық қорғау органдары бірлесіп өткізген іс-шаралардың нәтижесінде діни алауыздықты қоздырғаны үшін іздеуде жүрген Қазақстан азаматы Ресейден қайтарылды», – делінген хабарламада.

Күдікті 2016-2017 жылдары Алматы қаласында бірнеше рет діни алауыздықты қоздыруға себеп болған. Ол азаматтардың діни сезімдерін қорлауға, азаматтардың дінге деген көзқарасы негізінде олардың эксклюзивтілігін, артықшылығын және кемістігін насихаттауға бағытталған әрекеттер жасаған.

Елдің құқық қорғау органдары діни алауыздықты қоздыру фактісі бойынша іс қозғап, бұл іске қатысы бар өзге азаматтарды жауапқа...

Қаржылық мониторинг агенттігі Қостанай облысының Рудный қаласында майнер болу үшін заңнан аттағандар анықталды. Олар 3 ауданға жететін электр энергиясын заңсыз пайдаланған. Бұл жайлы Қаржы мониторинг агенттігінің (ҚМА) баспасөз қызметі хабарлады.

«Рудный қаласының аумағында бірқатар адам тиісті лицензиясыз заңсыз майнингпен «Bitcoin» қамтамасыз етілмеген цифрлық активін (криптовалюта) өндірумен айналысқаны анықталды», – делінген баспасөз хабарламасында.

ҚМА мәліметінше заңсыз «майнерлер» 3 аудан орталығы немесе 27 орта мектеп, 13 аурухана тұтынатын электр энергияны пайдаланған. Бұл жергілікті электр желілеріне айтарлықтай салмақ түсірген.

Тінту барысында заңсыз майнерлерден 150-ге жуық майнингке арналған ASIC аппараттық-бағдарламалық кешені, оларды салқындатуға арналған құрылғылар, Wi-Fi роутерлер, ұялы телефондар мен...

Прокуратура азаматтарды оңтүстіктен солтүстік өңірлерге ерікті түрде қоныс аудару бағдарламасына бөлінген қаражатты тексеріп, жалған құжаттар, жалған қоныс аудару деректерін анықтап отыр. Мемлекетке кемі 1 млрд теңгеден астам шығын келген. Прокурорлар 20 сотқа дейінгі істі бастады.

«Ақша жымқыру үшін түрлі құйтырқы әдістер қолданылған. Мәселен, қоныс аударушылар тізіміне жалған адамдар есепке алынған. Ал құжаттарды төмен бағамен сатып алынған, бірақ адам тұруға жарамсыз, апатты ғимараттарға рәсімдеген. Кейбір жағдайларда ол азаматтар өздерінің «қоныс аударғанын» білмеген де», – деп хабарлайды прокуратура.

Мұндай фактілер ШҚО, Қарағанды, Ақмола, Қостанай, Абай және Ұлытау облыстарында анықталды.

«Павлодар облысының Успен ауданында «Еңбек мобильділігі орталығы...

Алтын бағасы жаңа рекордтық көрсеткіштерге жетті. Қымбат металға сұраныстың өсуіне геосаяси шиеленістер мен АҚШ Федералды резервтік жүйесінің жақын арада мөлшерлемені төмендететіні жөніндегі ақпарат әсер еткен.

Чикаго тауар биржасында (CME) алтынның желтоқсандағы келісімшартының құны 1,17%-ға өсіп, бір унция үшін 2 572,3 долларды құраған. Бұған дейінгі рекорд тамыздың ортасында тіркелген. Ал ол кезде алтын құны 2570,4 долларға дейін көтерілген.

Өткен жылдың шілдесінен бері АҚШ Федералды резервтік жүйесі өзінің негізгі пайыздық мөлшерлемесін 5,25-5,5% диапазонында сақтап қалған. Бұл – соңғы он жылдықтағы ең жоғары деңгей. Алдағы уақытта ФРЖ мөлшерлемені төмендетеді деген болжам бар. ING сарапшылары ФРЖ жақын арада мөлшерлемені 50 базистік тармаққа...

Қытай өз автоөндірушілеріне Ресейде зауыт салу тәуекелдері туралы ескертті. Бұл жайлы Reuters басылымы жазды.

Басылым мәліметінше, Қытай автомобиль өндірушілеріне шетелдерге инвестиция құюда тәуекелдерді ескеруге шақырған. Бұл орайда инвесторлар үшін тиімсіз ел ретінде Ресей аталған.

«Қытайдың Сауда министрлігі жақында өткен жиналыста елдің автомобиль өндірушілеріне шетелдегі автомобиль өнеркәсібіне инвестиция салудың тәуекелдері туралы ескертті, Министрлік жергілікті автоөндірушілерді Үндістанға инвестиция салмауға шақырды. Әсіресе, Ресей мен Түркияға инвестиция салуда сақ болуға шақырды», – деп хабарлайды басылым өзінің сенімді дереккөзіне сілтеме жасап.

Сонымен бірге көрші ел үкіметі Еуропа мен Таиландты инвестиция үшін тиімсіз аймақ ретінде белгілеген. Ел үкімет...

Қарағанды қаласының әкімшілік құқықбұзушылықтар жөніндегі ауданаралық соты Ерлан Нығматуллинге тиесілі зауытқа қатысты шешім шығарды.

Оқиғаның мән-жайы

2024 жылдың 20 шілдесінде «YDD CORPORATION» ЖШС-ға қарасты ферроқортыпа зауытында оқыс оқиға болды. Пештің жалынынан сегіз адам зардап шеккен. Осыған байланысты хабарлама түскесін, төтенше жағдайлар департаментінің қызметкерлері оқиға орнына келген. Бірақ зауыттың сенімді өкілдері төтеншеліктердің алдын кес-кестеп, 40 минут бөгеген. Оқиға жөнінде нақты ақпарат беруден бас тартқан.

Мәжілістің экс-төрағасы Нұрлан Нығматуллиннің бауырына тиесілі ферроқорытпа зауытында болған апат жайлы компания екі сағат өткен соң ғана хабарлаған. Құтқарушылар апат орнына кеш шақыртылған.

Сот

Қарағанды облысының төтенше жағдайлар департаменті Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодекстің 462-бабы 1-бөлігі бойынша...

Қазақстан ұлттық құрамасының спортшылары Дүниежүзілік көшпенділер ойындарының бесінші жарыс күнінде 5 алтын, 7 күміс, 2 қола жүлде жеңіп алды. Жалпы есепте Қазақстан қоржынында 32 алтын, 24 күміс, 27 қола жүлде бар.

Көкпардан Қазақстан ұлттық құрамасы Қырғызстан командасын 5:4 есебімен жеңіп, алтын жүлдеге ие болды. Ал көк бөрүден Қазақстан командасы Қырғызстан құрамасына 4:10 есебімен есе жіберіп, екінші орын алды.

Этноауылда теңге ілуден өткен жарыста Бекнұр Серіков – бес белес сайысынан, ал Рахат Қамбаров қос құлаш сайысынан алтын жүлде алды. Ұлттық құрама спортшылары бүркіт, қаршыға және сұңқар салудан финалға шықты.

«Арғымақ» ат-спорт кешенінде өткен дәстүрлі садақ атудан жарыс аяқталды. Командалық сайыста...

Энергетика министрлігі 27 қарашада көмірсутектер бойынша жер қойнауын пайдалану құқығын беру жөнінде электронды аукцион өткізеді. Оның шарттары туралы хабарламаны сайтта жариялады.

Министрліктің мәліметі бойынша аукционға 9 жер қойнауы учаскесі шығарылды. Екі ай ішінде аукционға қатысуға өтініш беруге болады. Оған қатысқысы келетіндер  «Ақпараттық-есептеу орталығы» АҚ электрондық аукциондар операторының сайтынан өтініш бере алады (сілтеме: www.e-kazyna.kz).  

Аукцион жарияланған учаскелер:

Тамыз айында ұялы байланыс қызметіне 18,8 млрд теңге жұмсалған. Бұл көрсеткіш – 2023 жылдың сәйкес айымен салыстырғанда 10,6%-ға аз.

DATA HUB талдауына сай инфляцияны есепке алсақ, шығын көлемі 21,3%-ға күрт азайған. Осындай үрдіс соңғы 8,5 жылда алғаш рет байқалып отыр. Оған кейінгі уақытта ұялы байланыстың бағасының тез өсіп жатқаны әсер еткенін байқауға болады.  Атап айтқанда, тамыз айындағы есеп бойынша бір жылда тариф 20,9%-ға қымбаттады.

Жыл бойына нақты шығындар тамыз айында ең көп төмендеді. Бірақ қалған жеті айдың қорытындысы бойынша да құлдырағанын ескеру керек. Жалпы 2022 жылдан бастап төмендеу тенденциясы байқалды.

2023 жылы ұялы байланыс операторлары тарифті 60%-ға дейін...

Алатау қаласының құрамында 12 шағын аудан болады. Қаланың бас жоспары бекітілген. Жаңа қалада 54 мың адам мекендейді. Жалпы ауданы 88 мың гектар болмақ.

Алатау қаласын дамыту мәселелері бойынша көшпелі кеңесте аталған қала әкімі Әркен Өтенов логистика, медицина және тамақ өнімдері салаларындағы жобалар жөнінде айтты.

«6 мыңнан астам жұмыс орнын ашатын 12 инвестициялық жоба үшін жер учаскелерін Арнайы экономикалық аймақтың қарамағына беру жоспарлануда. Сондай-ақ 5,8 мың га аумақта негізгі ірі жобалар орналасатын болады. Оларды құру және инвесторларды тарту үшін бірқатар рәсімдердің мерзімін қысқарту қажет», – деп хабарлады Үкіметтің баспасөз қызметі.

Вице-Премьер Қанат Бозымбаевтың тапсырмасымен Үкімет...

Абай облысына қазақстандық газ құбыры тартылуы мүмкін. Бұл туралы өңір тұрғындарымен кездесуі барысында энергетика вице-министрі Сұңғат Есімханов айтты.

«Еліміздің шығыс бөлігін газдандыруға келетін болсақ, Энергетика министрлігі екі жолды қарастыруда: аймақты өз газымен қамтамасыз ету немесе Ресей Федерациясынан келетін газ бағыты», – деп жазылған министрлік таратқан хабарламада.

Бұл ретте, өткен жылы Ресейден Қазақстан Республикасы арқылы Қытайға транзиттік газ құбырын тарту арқылы елдің шығысы мен солтүстік-шығысына ресейлік газды жеткізу мүмкіндігі қоғамдық кеңістікте талқыланды.

Есімхановтың айтуынша, енді Семей мен облысқа газ тарту бұған дейін Астанадан Көкшетау мен Петропавлға дейін созылады деп жоспарланған «Сарыарқа» газ құбырын («Қызылорда-Жезқазған-Теміртау-Астана...

Алматы облыстық соты Ержан Тәтішевті өлтіргені үшін сотталған Мұратхан Тоқмәдиді мерзімінен бұрын босатуға рұқсат бермеді. Бұл –Тәтіштер отбасының жеңісі. Сот шешіміне қатысты олар пікір білдірді. Айтуынша, 11 қыркүйекте Ұлытау облыстық соты Тәтішевтердің Тоқмәдидің 10,5 айға бостандығынан айыру мерзімін қалпына келтіру туралы шағымын қанағаттандырыпты.

Ержан Тәтішевтің ұлы Алпамыс Тәтішев Алматы сотының шешіміне разы екенін білдірді. Оның айтуынша, қасақана, тапсырыспен кісі өлтірген қылмыскерді мерзімінен бұрын босатуға болмайды.

«Арада 20 жыл өтсе де, отбасымыздың әкеміз үшін қарсы тұра алатындай күшіміз бар. Қанша отбасы мұндай мүмкіндіктен айырылып отыр? Қаншама ана, әке, аға мен бала жақын адамын өлтірген қылмыскердің бостандыққа шыққанын...