name
Төлемдер

«Клиентке төлем жасау неғұрлым оңай болса, жүйе соғұрлым күрделене түседі». Freedom компаниялар тобының Төлемдер бағытының басшысы финтех туралы

Роман Миникеев

Freedom компаниялар тобының Төлемдер бағытының басшысы
16 қараша 2026

Бұдан бірнеше жыл бұрын Freedom Төлемдер нарықта негізінен классикалық интернет-эквайринг сервисі ретінде қабылданатын. Бүгінгі таңда бұл – айына 12 миллионнан астам транзакцияны өңдейтін және Қазақстан шекарасынан шығып, Өзбекстан, Қырғызстан мен Тәжікстан нарықтарына белсенді түрде еніп жатқан инфрақұрылым. Әрі компания бас холдингтің ішінде сіңіп кетпейді: оның бизнесінің шамамен барлық бөлігі сыртқы клиенттерге тиесілі. Freedom компаниялар тобының Төлемдер бағытының басшысы Роман Миникеев сұхбатында нарыққа Freedom Банктен бөлек жеке төлем сервисі не үшін қажет екенін, жасанды интеллект кибершабуылдарға қалай тойтарыс беретінін және смартфон арқылы лезде төлем жасаудың артында қандай ең күрделі көрінбейтін процестер тұрғанын айтып берді.

Question icon

Сіз 2021 жылы PayBox компаниясына келген кезіңізде, ол интернет-эквайринг сервисі болатын. Бүгінгі Freedom Төлемдер дегеніміз не? Эквайринг қай жерде аяқталып, толыққанды төлем инфрақұрылымы қай жерде басталады?

2021 жылы PayBox шынымен де бірінші кезекте интернет-эквайрингпен қабылданатын. Бүгінгі Freedom Төлемдер - бизнес үшін әлдеқайда кең ауқымды төлем инфрақұрылым болып саналады.

Эквайринг біздің негізгі бағыттарымыздың бірі болып қала береді, бірақ қазіргі міндетіміз - сайтта төлемді қабылдап қою мен транзакцияны өткізу ғана емес. Біз төлем процесінің әлдеқайда көп кезеңдерін жабамыз: әртүрлі төлем тәсілдерін қосамыз, тұрақты төлемдермен және токенизациямен, төлемдерді таратумен, онлайн-фискализациямен, төлем сілтемелерімен, QR-төлемдермен, мобильді әмияндармен және басқа да шешімдермен жұмыс істейміз.

Сонымен қатар, біз банктер мен ірі серіктестер үшін инфрақұрылымдық өнімдерді - процессингті, төлем шлюзін, эмиссияны, мультиэквайрингті және басқа да технологиялық шешімдерді дамытамыз.

Сондықтан шекара компания жай ғана төлем қабылдау сервисі болуды тоқтатып, бүкіл төлем тізбегін басқара бастаған тұста өтеді. Бүгінгі Freedom Төлемдер - бизнеске төлем қабылдауға ғана емес, сонымен қатар өз міндеттері айналасында төлем және финтех инфрақұрылымын құруға көмектесетін технологиялық серіктес.

Question icon

Freedom-ның өзіндік банкі бар. Экожүйеге төлемдер үшін бөлек компания не үшін қажет? Банктің ішіне жай ғана көшіріп қоюға болмайтындай қандай функцияны атқарасыздар?

Freedom Банк пен Freedom Төлемдердің рөлдері әртүрлі, оларды жеке бизнес ретінде дамытудың мәні осы жерде жатыр.

Банк ең алдымен қаржы өнімдеріне: шоттарға, карталарға, кредит беруге, банктік сервис пен клиентпен қарым-қатынасқа жауап береді. Freedom Төлемдер бағытының міндеттері басқа - бұл төлемдерді қабылдау мен өңдеуді, процессингті, транзакцияларды бағыттауды, токенизацияны, антифродты, төлем жүйелерімен интеграцияларды және басқа да сервистерді қамтамасыз ететін технологиялық төлем инфрақұрылымы.

Бұл ретте Freedom Төлемдер бағыты бір банктің инфрақұрылымымен шектелмейді. Біз әртүрлі банктермен, финтех-компаниялармен және төлем жүйелерімен жұмыс істей аламыз. Мультиэквайринг - мұның жақсы мысалы, бұл кезде бизнес бір интеграция арқылы бірден бірнеше эквайер-банкпен жұмыс істеу мүмкіндігін алады, ал төлемдер олардың арасында белгіленген логика бойынша бағытталуы мүмкін. Егер мұндай платформаны Freedom банктің ішіне толығымен көшіріп жіберсек, ол ең алдымен банктік инфрақұрылымға айналар еді. Ал Freedom Төлемдер үшін бұл бүкіл нарықпен жұмыс істей алатын дербес технологиялық қабат болып қала береді.

Экожүйенің ішінде Freedom банктің болуы бізге қосымша мүмкіндіктер береді. Біз банктік және төлем өнімдерін тереңірек біріктіріп, идеядан дайын шешімге дейінгі жолды жылдамырақ жүріп өте аламыз.

Мысалы, төлемдерді қабылдауды бизнеске арналған банктік өнімдермен біріктіруге, төлемдердің, токенизация мен карталық сервистердің күрделірек сценарийлерін дамытуға, эквайринг, бөліп төлеу және басқа да қаржы өнімдерінің түйіскен жерінде шешімдер жасауға болады. Мұндай жағдайда бизнес әртүрлі жеткізушілердің жеке сервистер жиынтығын емес, бірыңғай төлем сценарийін алады.

Сондықтан басты құндылық - дәл осы екі құзыреттіліктің үйлесімінде.

Question icon

Компанияларыңыз бүгінде қандай көлемдегі төлемдерді өңдейді?

Біз айына шамамен 12,5 миллион транзакцияны өңдейміз, бірақ бұл көлем айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Ол бірінші кезекте мерчанттарымыздың белсенділігіне байланысты, дегенмен сыртқы жағдайлар да әсер етеді. Мысалы, басқа төлем сервистерінде техникалық ақаулар орын алған кезде ағынның бір бөлігі бізге ауысуы мүмкін. Сондықтан біз үшін ағымдағы көлемдермен жұмыс істеп қана қоймай, жүктеменің кенеттен өсуіне дайын болу маңызды - клиенттер үшін төлем әдеттегі күндегідей тұрақты өтуі тиіс.

Фото: Валерия Карабан
Фото: Валерия Карабан
Question icon

Freedom Төлемдер бағыты ірі мерчанттарға қаншалықты тәуелді?

Ірі мерчанттар, сөзсіз, Freedom Төлемдер үшін маңызды және біз олармен ұзақ мерзімді қарым-қатынасты бағалаймыз. Бірақ жекелеген клиенттерге қатты тәуелділік бар деп айта алмас едік. Біз әртүрлі бизнес салаларындағы компаниялармен жұмыс істейміз, ал сервистеріміздің икемділігі олардың ерекшеліктерін ескеруге және шешімдерді әртүрлі міндеттерге бейімдеуге мүмкіндік береді.

Бұл ретте мерчанттармен қарым-қатынасты біз ең алдымен серіктестік ретінде құрамыз. Біз үшін клиенттің бизнесі қалай дамып жатқанын, оның қандай қажеттіліктері бар екенін және біздің шешімдеріміз қай жерде пайдалы бола алатынын түсіну маңызды. Біздің тәжірибеміз технологиялар мен процестерді үнемі жетілдірумен үйлесе отырып, қолданыстағы клиенттермен ынтымақтастықты дамытуға және бизнес үшін жаңа мүмкіндіктер табуға көмектеседі.

Бізде мерчанттар портфелінің айтарлықтай өзгеру тәжірибесі болған. Нарық бір орында тұрмайды: сұраныс, жұмыс шарттары мен заңнама өзгереді. Сондықтан клиенттік базаның өзгермейтініне сеніп отыру емес, ұсыныстар мен жұмыс тәсілдерін уақтылы бейімдей білу маңызды. Біздің командамыз мұндай жағдайларда жұмыс істей алады.

Біз, әрине, әрбір ұзақ мерзімді серіктестікті қадірлейміз әрі оның дамуына үлес қосамыз. Бірақ бизнес тұрақтылығы біз үшін клиенттермен берік қарым-қатынас, портфельдің әртүрлілігі және нарық өзгерістеріне жедел әрекет ету қабілеті.

Question icon

Бизнестің қандай үлесі Freedom холдингінің өзіне, ал қандай үлесі сыртқы клиенттерге тиесілі? Ішкі инфрақұрылымға айналып кету қаупі жоқ па?

Бүгінгі таңда Freedom Төлемдер бизнесінің басым бөлігі дәл осы сыртқы клиенттерге тиесілі.

Сондықтан экожүйенің ішкі төлем инфрақұрылымына айналып кету қаупін көріп тұрған жоқпыз. Freedom Төлемдер бағыты ашық нарықта жұмыс істейтін дербес төлем бизнесі ретінде дамып келеді. Freedom экожүйесі бірлескен жобалар мен жаңа өнімдерді іске қосу үшін қосымша мүмкіндіктер береді, бірақ негізін сыртқы компаниялар - шағын және орта бизнестен бастап ірі серіктестерге дейін құрайды.

Question icon

Freedom экожүйесінің қай өнімдері сіздердің инфрақұрылымдарыңыздан көп пайда көреді?

Freedom Төлемдердің тәжірибесі мен инфрақұрылымынан ең үлкен құндылықты төлем сценарийлерін жылдам іске қосу, төлемдерді қабылдау және оларды әртүрлі нарықтарға масштабтау қажет болатын экожүйе компаниялары алады.

Жалпы алғанда, холдинг компаниялары үшін біз бірден бірнеше күрделі құзыреттілікті жабамыз: интернет-эквайринг, соның ішінде жергілікті төлем жүйелері, Apple Pay мен Google Pay, рекуррентті төлемдер, QR, баламалы әдістер, антифрод және төлем оркестрациясы.

Егер Freedom компанияларының біріне жаңа төлем сценарийі қажет болса, бізге нөлден бастаудың қажеті жоқ: дайын технологиялық платформа, интеграциялар, команданың тәжірибесі және реттеуші талаптарды түсіну бар. Соның арқасында идеядан пилотқа дейінгі жол айтарлықтай қысқарады.

Тағы бір маңызды нәтиже - халықаралық деңгейде масштабталу. Freedom Төлемдер бағыты бірнеше елдегі төлем инфрақұрылымымен жұмыс істеп жатыр, сондықтан экожүйе ішінде пайда болатын шешімдерді ықтимал түрде Freedom қатысатын басқа нарықтарға да бейімдеп, таратуға болады.

Фото: Валерия Карабан
Фото: Валерия Карабан
Question icon

Неліктен сыртқы банк немесе финтех өз процессингін өзі құрмай, сіздерден сатып алуға тиіс?

Өз процессингіңізді салуға болады, бірақ бұл өте көп ресурсты қажет етеді: платформаны әзірлеуден бөлек, төлем жүйелерімен интеграциялар, сертификаттаулар, қауіпсіздік, антифрод, мониторинг, ақауларға төзімділік және мұның бәрін 24/7 режимінде қолдап отыратын команда қажет.

Freedom Төлемдер бағыты банкке немесе финтех-компанияға өз міндеттеріне сай жылдам іске қосуға және масштабтауға болатын дайын инфрақұрылымды ұсынады: эквайринг, эмиссия, токенизация, цифрлық әмияндар, антифрод, төлем шлюзі және басқа да сервистер. Серіктеске бұлардың бәрін өз бетінше жылдар бойы құрудың қажеті жоқ: ол өнім мен клиенттерге назар аударады, ал технологиялық бөлігін бізбен бірге масштабтайды.

Сондықтан біз басқа процессингпен емес, көбінесе банк оны құруға жұмсайтын уақыт пен шығындармен бәсекелесеміз.

Question icon

Сіздердегі B2B бағыт қаншалықты үлкен бола алады?

Біз Freedom Төлемдерге интернет-эквайринг сервисінен әлдеқайда кең ауқымда қарағалы қашан. Бізде процессинг саласында жеке тәжірибе бар әрі бұл бағыт тарихи тұрғыдан экожүйенің ішінде ғана емес, сыртқы клиенттермен - банктермен және финтех-компаниялармен де жұмыс істеді.

Қазір холдинг ішінде банктің дамуына байланысты тәжірибенің бір бөлігі заңды түрде экожүйенің міндеттеріне бағытталған. Бірақ B2B әлеуеті біз үшін маңызды болып қала береді: біз эквайринг пен эмиссиядан бастап төлем шлюздері мен процессингке дейінгі міндеттерді шешеміз, ал сыртқы клиенттермен жұмыс тәжірибесі бұл тәжірибенің нарықта сұранысқа ие екенін көрсетеді.

Сондықтан B2B біз үшін тұрақты бағыт болып қала береді: біз өз экожүйемізді дамытамыз және сыртқы серіктестермен жұмыс істеу мүмкіндіктерін сақтаймыз.

Фото: Валерия Карабан
Фото: Валерия Карабан
Question icon

Бүгінгі таңда қандай киберқатер түрі анағұрлым маңызды?

Транзакцияларымыздың көлемі ескерілгенде, киберқауіпсіздік бизнес тұрақтылығына, клиенттердің сеніміне және компанияның құнына тікелей әсер етеді. Алдағы бір жылда біз үш бағытқа назар аударамыз.

Біріншісі - цифрлық сервистерді және банктермен, мерчанттармен, серіктестермен интеграцияларды қорғау. Төлемдердің қолжетімділігі мен сенімділігін сақтау үшін біз қолжетімділікті бақылауды күшейтіп, маңызды компоненттерді резервтейміз және жүйелерге тәулік бойы мониторинг жасаймыз.

Екіншісі - әзірлеу қауіпсіздігі. Өнімдерді іске қосу жылдамдығы олардың қорғалғандығына нұқсан келтірмеуі тиіс. Сондықтан біз клиенттер мен бизнеске әсер етпес бұрын осал тұстарды анықтау үшін код пен бағдарламалық жасақтама компоненттерін автоматты түрде тексеруді енгізіп жатырмыз.

Үшіншісі - жасанды интеллектпен байланысты қатерлер. Қаскөйлер де жаңа технологияларды қолданады, сондықтан біз аномалияларды анықтау механизмдерін дамытып, деректерді бақылауды және ЖИ шешімдерін пайдалану кезіндегі қорғанысты күшейтеміз.

Қауіпсіздік жұмысымыздың барлық кезеңдеріне - сервистерді жобалаудан бастап инфрақұрылымды пайдалануға дейін енгізілген. Біз тұрақты түрде тәуелсіз тексерулерден өтеміз және нәтижелерді нақты көрсеткіштер бойынша бағалаймыз: сервистердің қолжетімділігі, қауіптерді анықтау және жою жылдамдығы, аудит нәтижелері және салалық талаптарға сәйкестігі.

Біз үшін киберқауіпсіздікке инвестиция салу - жай ғана міндетті шығындар емес. Бұл өсудің қажетті шарты: клиенттер төлемдердің қауіпсіздігіне, серіктестер платформаның сенімділігіне, ал инвесторлар бизнестің тұрақтылығына сенімді болуы тиіс.

Question icon

Approval Rate (төлемдердің сәтті өту көрсеткіші) қандай?

Егер success rate туралы айтатын болсақ, 2025 жылдың қаңтарынан 2026 жылдың қазан айының ортасына дейін Freedom Төлемдер пайдаланушы қателіктерін есепке алмағанда көрсеткішті шамамен 96% деңгейінде ұстап отыр. Біз үшін бұл эквайрингтің негізгі метрикаларының бірі, өйткені ол төлем процесінің тұрақтылығы мен бүкіл технологиялық тізбектің сапасын тікелей көрсетеді.

Бұл ретте біз транзакцияның техникалық жағына ғана емес, бүкіл пайдаланушы жолына да назар аударамыз. Жақсы мысал ретінде біз 2026 жылдың маусымында масштабтаған төлем бетін жаңартуды айтсақ болады. Жаңа нұсқа өткен жылдан бастап алдымен холдинг ішіндегі компанияларда сыналды: біз пайдаланушы әрекетін талдадық, интерфейсті жетілдірдік және әртүрлі төлем сценарийлерін тексердік.

Шешім тұрақты нәтиже көрсеткен соң, біз оны басқа мерчанттарға да масштабтай бастадық. Нәтижесінде жаңартылған төлем беті сәтті төлем жасау конверсиясын 18%-ға арттыруға мүмкіндік берді.

Біз үшін бұл эквайринг тиімділігі бірден бірнеше фактордан тұратынын көрсететін жақсы мысал: процессинг тұрақтылығы, технологиялық инфрақұрылым сапасы, интерфейстің ыңғайлылығы және пайдаланушының төлемді аяқтауға дейінгі бүкіл жолды қаншалықты оңай өте алатыны.

Сондықтан success rate көрсеткіші 96% деңгейінде болса да, біз мерчанттарымыз үшін сәтті аяқталған транзакциялар үлесін арттыру мақсатында жүйелік қателерді азайту және әрбір төлем сценарийінің кезеңін жақсарту бойынша жұмысты жалғастыра береміз.

Question icon

Сайттарыңызда Қазақстан, Қырғызстан және Өзбекстанда жұмыс істейтіндеріңіз жазылған. Тәжікстандағы жағдай қалай әрі жоспарда тағы қандай нарықтар бар?

Тарихи тұрғыдан Freedom Төлемдер бағыты біз үшін үш негізгі нарықта - Қазақстанда, Қырғызстан және Өзбекстанда бұрыннан бар. Бұл біздің географиямыздың маңызды бөлігі, соның ішінде бұл елдер халықаралық клиенттер үшін сұранысқа ие: олардың көбі бізбен бірден бірнеше нарықта жұмыс істейді.

Осы жылдың басында біз тағы бір бағытты - Тәжікстанды белсенді түрде дамыта бастадық. Елде Freedom Төлемдердің заңды тұлғасы қазірдің өзінде құрылды, қазір жергілікті команда жасақталып, қажетті төлем лицензиясын алу жұмыстары жүріп жатыр. Яғни, Тәжікстан біз үшін жай ғана ықтимал нарық емес, өңірдегі бизнестің келесі даму кезеңі.

Бұл ретте халықаралық экспансияны біз бүкіл Freedom экожүйесінің дамуымен, атап айтқанда Freedom банкпен бірлесе отырып қарастырамыз. Біз үшін жаңа елде жай ғана заңды тұлға ашу емес, онда қандай инфрақұрылым құра алатынымызды, экожүйе үшін қандай міндеттерді шешетінімізді және бұл нарық біздің қолданыстағы және ықтимал халықаралық клиенттеріміз үшін қаншалықты қызықты екенін түсіну маңызды.

Қазір біз жұмыс істеп жатқан бағыттардың бірі - Түркия. Біз онда заңды тұлға құру және процессингтік инфрақұрылымды орналастыру мүмкіндігін пысықтап жатырмыз. Сонымен қатар, Грузияға шығу және онда жұмыс істеу мүмкіндіктерін зерттеп жатырмыз.

Жалпы алғанда, жаңа нарықтарды таңдаған кезде біз үшін Freedom экожүйесінің даму жоспарлары, халықаралық клиенттер тарапынан қызығушылық, реттеу ерекшеліктері және тұрақты жергілікті төлем инфрақұрылымын құру мүмкіндігі маңызды.

Сондықтан біздің міндетіміз - картадағы елдер санын жай ғана көбейту емес. Біз Freedom экожүйесінің дамуын қолдай алатын және клиенттерімізге бірден бірнеше елде бізбен бірге жұмыс істеуге мүмкіндік беретін өзара байланысқан төлем инфрақұрылымын дәйекті түрде құрғымыз келеді.

Фото: Валерия Карабан
Фото: Валерия Карабан
Question icon

Жұмыста ЖИ-ді қалай қолданасыз?

ЖИ қазірдің өзінде Freedom Төлемдердегі бірқатар процестерді түбегейлі өзгерте алады - бұл біз үшін алыстағы болашақтың әңгімесі емес. Біз бұл технологияларды қазірдің өзінде белсенді түрде қолданып жатырмыз және оларды қолдану аясын біртіндеп кеңейтіп келеміз.

Бүгінгі таңда ЖИ бірнеше бағытта қолданылып жатыр. Әзірлеу барысында ол жаңа шешімдерді жылдамырақ жасауға, ішкі процестерді автоматтандыруға және командалардың өнімділігін арттыруға көмектеседі. Ақпараттық технологияларда - үлкен көлемдегі деректерді жинау және талдау арқылы инциденттерді тергеуді жылдамдатады, сондай-ақ бағдарламалық жасақтамадағы белгілі осал тұстарды табуға көмектеседі.

Қолдау көрсету саласында ЖИ ұқсас инциденттерді, қажетті нұсқаулықтар мен мәселені шешу жолдарын тезірек табуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ біз оны құжаттарды, презентациялар мен есептерді дайындауда - ақпаратты құрылымдаудан бастап идеялар мен негізгі көрсеткіштерді визуализациялауға дейін қолданамыз.

Біз қазір пилоттық режимде сынақтан өткізіп жатқан жеке бағыт - зияткерлік білім базасы. Біздің мақсатымыз - қызметкерлерге компанияның ішкі көздерінен де, сыртқы көздерінен де қажетті ақпаратты тез табуға мүмкіндік беру. Бұл әсіресе жаңа қызметкерлер үшін өте маңызды: әртүрлі жүйелерден ұзақ іздеудің орнына, адам өнімдер, процестер, жұмыс ережелері мен ішкі талаптар туралы ақпаратты лезде ала алады.

Келесі кезең - ЖИ-ді өнімдеріміз бен операциялық процестерімізге тікелей тереңірек біріктіру. Біз транзакцияларды талдау және мерчанттардың операцияларындағы аномалияларды анықтау үшін технологияларды қолдануды қарастырып жатырмыз.

Тағы келешегі зор бағыт - қызметкердің жеке AI-көмекшісі: корпоративтік жүйелермен өзара әрекеттесудің бірыңғай нүктесі, оның көмегімен инцидентті тіркеуге, хабарлама жіберуге, күнделікті операцияны орындауға, кездесу ұйымдастыруға немесе қажетті ақпаратты алуға болады.

Біз сондай-ақ әрі қарайғы сценарий тек алдын ала белгіленген бағытпен ғана емес, нақты оқиғалар мен контекстпен де анықталатын анағұрлым икемді бизнес-процестерге көшуді қарастырамыз.

Әрине, біз клиенттерге қызмет көрсету саласынан да жеке үлкен әлеуетті көреміз. Болашақта әмбебап AI-чат мерчанттармен өзара әрекеттесу моделінің өзін өзгерте алады: сұрақтарға тезірек жауап беру, өнімдерімізбен жұмыс істеуге көмектесу және ұзақ қолдау күтусіз стандартты міндеттердің едәуір бөлігін шешу.

Сондықтан біз үшін ЖИ - ең алдымен жұмыс жылдамдығы мен сапасын арттыру құралы. Біздің мақсатымыз - жекелеген міндеттерді автоматтандырып қана қоймай, қызметкерлердің күрделі және шынайы құнды міндеттерге көбірек уақыт бөле алуы үшін ЖИ-ді компания процестеріне біртіндеп енгізу.

Question icon

Осындай технологиялар мен өнімдердің бәрін команда жасайды. Бүгінгі таңда команда қалай құрылған?

Қазір команда біршама пропорционал түрде бөлінген. Бизнестің өсуіне байланысты құрылым шынымен де өзгереді, бұрын қандай да бір бөлімшенің бөлігі болған функциялар жеке бөлімдерге/департаменттерге бөлініп жатыр, мысалы, өткен жылы бізде Операциялық департамент бөлініп шықты.

Question icon

Соңғы жылдары мықты қызметкер туралы түсінігіңіз өзгерді ме?

Өзгерді деуден гөрі, толықты десек дұрыс болар. Soft skills, эмоционалдық интеллект пен сенімді орта өзектілігін жоғалтпай, керісінше, маңыздырақ бола түсуде. Сонымен қатар, бүгінгі таңда жылдам үйрену мен икемділік ерекше мәнге ие. Жаңа технологиялардың күнделікті жұмыстың бір бөлігіне айналу жылдамдығын көріп отырмыз, сондықтан мықты қызметкерге тек білім болып қана қоймай, үздіксіз оқу, бейімделу және жаңаны тәжірибеде қолдана білу маңызды.

Сондықтан біз үшін мықты қызметкер - бұл тек өз жұмысын жақсы атқаратын адам ғана емес. Бұл жауапкершілікті өзіне алатын, бастама көтеретін, ақпаратты сыни тұрғыдан бағалай алатын және командамен бірге нәтижеге қол жеткізе білетін адам. Ал сенімді орта қасиеттердің ашылуына көмектеседі: онда адамдар сұрақтар қоюға, идеялар ұсынуға, тәжірибе бөлісуге және бір-бірінен үйренуге дайын тұрады.

Фото: Валерия Карабан
Фото: Валерия Карабан
Question icon

Қазақстан нарығынан қандай маманды табу ең қиын жұмыс?

Қазақстан нарығында күні кеше ғана болмаған мамандарды іздеу ең қиын жұмыс болып отыр, өйткені бұрын оларға қажеттілік болмаған, әрине, мұндай мамандарды өзімізге тәрбиелеп шығаруға тура келеді. Мысалы, жақында ғана біз DPO - Data Protection Officer іздедік, өйткені компанияға дербес деректерді қорғау бөлігінде өте жоғары талаптар қойылады. Нарықта мұндай мамандар бірен-саран және көбінесе ең дұрыс стратегия - мұндай маманды іштен өсіріп шығару.

Question icon

Қор нарығындағы жұмысыңыздан кейін төлем бизнесіндегі ең күтпеген жағдай деп нені атар едіңіз?

Қор нарығынан кейін төлем бизнесі мен үшін мүлде басқа орта болып шықты: басқа процестер, жұмыс логикасы, команда және өз ережелері бар.

Сонымен қатар мені тек технологиялық жағы ғана емес, ішкі мәдениеттің өзі де таңғалдырды.

Төлемдердің өзіне келсек, бұл жерде процесс сырттай қалай көрінетіні мен іште не болып жатқаны арасында шынымен де үлкен қарама-қайшылық бар. Қарапайым пайдаланушы үшін бәрі бірнеше секундты алады: картаны терминалға тигізді, «Төлеу» түймесін басты - операция аяқталды. Клиент үшін төлем - жай ғана саусақты немесе телефонды тигізу сияқты көрінеді. Бірақ клиент үшін төлем сырттай неғұрлым оңай болса, іштегі инфрақұрылым соғұрлым күрделене түседі.

Яғни бұл қарапайым әрекеттің артында өте күрделі технологиялық инфрақұрылым жасырынған. Санаулы секундтар ішінде бірден бірнеше жүйелер мен қатысушылар өзара әрекеттеседі, деректер алмасу, авторизация, қауіпсіздікті тексеру, транзакцияны өңдеу және операцияны растау жүзеге асады.

Жақсы төлем жүйесі пайдаланушы іштегі барлық күрделі процестер туралы ешқашан ойланмайтындай деңгейде жұмыс істеуі тиіс.

Question icon

Өнімдер, адамдар, стратегия, серіктестіктер, операциялық жұмыстар. Осылардың ішінде CEO ретіндегі уақытыңызды қайсысы көбірек алады?

Күнделікті жұмыс туралы айтар болсақ, уақыттың ең көп бөлігін, әрине, операциялық шаруалар алады. Стратегияны біз күн сайын қайта қарамаймыз: негізгі бағдарлар алдын ала анықталған, бірақ жыл ішінде жекелеген жоспарлар мен басымдықтар нарыққа, бизнес міндеттеріне және жаңа мүмкіндіктерге байланысты өзгеруі мүмкін.

Тәжірибеде аталған барлық бағыттар - өнімдер, адамдар, стратегия, серіктестіктер және операциялық мәселелер - үнемі назарда болады. Тек олардың әрқайсысының өз мерзімділігі бар: кейбір тақырыптарға күн сайын ораласың, ал басқаларына - апта сайын немесе қажеттілігіне қарай.

Сосын әрине, әрқашан жоспарланбаған жағдайлар пайда болады. CEO жұмысы көбінесе бизнестің әртүрлі деңгейлері арасында жылдам ауыса білуден тұрады: бүгін өнімге терең бойлау, ертең - серіктеспен келіссөздер жүргізу, арғы күні - командалық немесе операциялық мәселені шешу. Дәл сол үшін бір мезгілде жалпы көріністі көре білу және жеке процестердің ішінде не болып жатқанын түсіну маңызды.

Question icon

Қалай бой сергітесіз? Жұмыстан толығымен ажырай аласыз ба?

Мотоциклді өте жақсы көремін. Тіпті жастық шағымда мопедті армандаған едім, бірақ ол кезде сатып алудың сәті түспеді. Ал Freedom-да жұмыс істей жүріп, ақыры осы идеяға қайта оралдым: оқып, А санаттағы куәлік алып, мотоцикл сатып алдым. О бастағыдай болмаса да арманым орындалды. Жылдамдық пен еркіндік сезімі ұнайды. Бірақ абайлап жүремін, ережелерді сақтаймын. Әсер алу үшін тәуекел ету - менің стилім емес.

Сондай-ақ спорттық атыс ұнайды. Қаруға деген қызығушылығым балалық шақтан басталады - соғыс пен ковбойлар туралы фильмдерді көп көрген болармын. Дәл нысанаға тигізген ұнайды: ол қашықтағы нысана болсын немесе ұшып бара жатқан тәрелке болсын. Бұл ермек фокусты талап етеді әрі жұмыс туралы ойлар біраз шынымен де екінші планға ығысады.

Бірақ шыны керек, жұмыстан толығымен ажырап кету қолымнан келмейді. Тіпті отбасымызбен демалысқа кеткенде де әріптестермен байланыста болып, маңызды кездесулерге қосылып тұрамын. Бұл, сірә, мінездің бір бөлігі, тәрбиеден қалған дүние шығар. Бұл жақсы ма,әлде жаман ба - өзім де білмеймін. Демалу және қалыптасқан жағдайды ауыстыру маған сөзсіз керек. Бірақ шаруадан толығымен қол үзіп кетуді әлі үйренген жоқпын.

Фото: Валерия Карабан
Фото: Валерия Карабан

Әрі қарай оқыңыз

azamat-erdesov
14 қазан 2026
Азамат Ердесов
Сақтандыру

Өмірді сақтандыру саласы адаммен бірге өзгеріп жатыр

kairat-akhmetov
17 қыркүйек 2026
Қайрат Ахметов
Телекоммуникациялар

Freedom Telecom қаржылық экожүйе базасында жаңа операторды қалай құрып жатыр

azamat-kerimbayev
17 тамыз 2026
Азамат Керімбаев
Сақтандыру

Цифрландыру Freedom Insurance компаниясына бір жылда 14 миллион долларды қалай үнемдеді

alexey-li
15 шілде 2026
Алексей Ли
Lifestyle

Дронмен тамақ жеткізуден болашақ медицинасына дейін: Freedom лайфстайл-жүйесін қалай құрып жатыр

aidos-zhumagulov
15 маусым 2026
Айдос Жұмағұлов
Қаржы

Жалғызілікті банктердің дәуірі өтіп барады. Бәсекеге экожүйелер ғана төтеп бере алады

sergey-fomichev
19 мамыр 2026
Сергей Фомичёв
M&A

ДНК секілді бейорганикалық өсім: Freedom Holding Corp. ауқымын кеңейтудегі M&A мәмілелерінің рөлі

jason-kerr
21 сәуір 2026
Джейсон Керр
Құқық

Заңгерлер ережелерді ғана емес, бизнесті де терең түсінуге тиіс

dmitry-dovzhenko
16 наурыз 2026
Дмитрий Довженко
Комплаенс

Комплаенс – бақылау ғана емес, сенім инфрақұрылымы

rustam-nabirov
24 ақпан 2026
Рустам Набиров
Тәуекелдерді басқару

Freedom экожүйесінде риск-менеджмент қалай құрылған

renat-tukanov
28 қаңтар 2026
Ренат Туканов
IT

IT-дің басты міндеті – бизнестің өсуіне көмектесу